9 آذر 1394

نیم‌‌نگاه

برگ‌های مطایبه‌آمیز از تاریخچه ممیزی در روزنامه‌نگاری فارسی

خبرنگاران ایران - سعید رازی دوست:اگرچه ممیزی یا سانسور امری است که اعمال آن با طنز، شوخی و مطایبه فاصلهء بسیاری دارد، بررسی خاطره‌های مطبوعاتی نشان می‌دهد در تاریخچه‌ی ممیزی در ایران، برگ‌هایی که خواندن‌شان امروز لبخند بر صورت می‌نشاند یا موجب خنده می‌شود، کم نیست؛ هرچند می‌توان در پس خنده‌های امروزین، بر رنجی که متحملان ممیزی کشیده‌اند گریست.سیدفرید قاسمی از نادر پژوهشگران تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانی، در یکی از جلدهای مجموعهء «صدخاطره از صد رویداد» به نقل خاطره‌هایی می‌پردازد که گهگاه برای مخاطب امروزی خنده‌دار به‌نظر می‌رسد. قصهء تلخ سانسور و ترس، از دیرباز تا فرداها، هرگز از لبخند و تلخند خالی نبوده است و نخواهد بود.

خبرنگاران زن و تحصیلکرده ها به شبکه‌های اجتماعی علاقه بیشتری دارند

این روزها استفاده از شبکه‌های اجتماعی هر روز در بین خبرنگاران رواج بیشتری پیدا می‌کند اما همه خبرنگاران نسبت به استفاده از این شبکه‌ها نظر مشابهی ندارند، برخی معتقدند استفاده از این شبکه‌ها فایده ای ندارد و اساساً نسبت به آن‌ها نظر مثبتی ندارند. برخی از آن‌ها معتقدند استفاده از این شبکه‌ها برای شهرت شان خوب است و این طور مردم بیشتر با مطالب و تولیدات آن‌ها آشنا می‌شوند.

نیوشا،عکاسِ خودآموخته‌ای که جهانی شد

خبرنگاران ایران-نیوشا توکلیان خود را خیلی احساساتی و عاطفی می‌داند: «اگر چیزی قلبم را به درد بیاورد به دنبالش می‌روم تا روایت و قصه آن را بیرون بکشم، حتی اگر الزاماً در اطراف خودم و در حیطه تجربیات زندگی‌ام نباشد.» سال گذشته هم خبرساز شد به خاطر جایزه‌ای که پس داد و از قبولش سرباز زد، جایزه پنجاه‌هزار یورویی بنیاد «فتوژورنالیسم کارمینیک». به خاطر اینکه فکر می‌کرد با پذیرفتن این جایزه اجازه خواهد داد در اثرش دخل و تصرف شود. او به خاطر استقلال حرفه‌ای‌اش از این جایزه گذشت.

بیشتر نشریات بوشهر سردبیر ندارند

خبرنگاران ایران-در بعضی نشریات محلی استان بوشهر هیچ‌چیز سر جای خود نیست. در بیشتر نشریات سردبیری وجود ندارد و مدیرمسئول کار سردبیر را نیز بر عهده دارد. به دلیل نبود سردبیر به‌طور خاص، خلاقیتی در نشریات مشاهده نمی‌کنیم. چراکه مدیرمسئول درگیر دیگر مسائل نشریه است ومثلا سردبیری را بر عهدهٔ صفحه‌آرا می‌گذارد. این صفحه‌آرا است که تشخیص می‌دهد چه مطالبی به چه صورت چاپ شود. در نشریات محلی استان بوشهر گویا برجستگی مطالب و پررنگ شدنشان شدن به دایرهٔ شخصی بعضی افراد رسیده؛ کسانی که تشخیص کمی و کیفی مطالب در حوزهٔ تخصصی آن‌ها نیست. افرادی که به‌طور عمیق به این فکر نمی‌کنند که مخاطب وقتی نشریه را ورق می‌زند چه می‌خواهد.

روزگاری که استفاده از رادیو نیازمند اجازه شهربانی بود

خبرنگاران ایران -«هفتاد سال پیش، ناگهان ظهور رادیو»، نوشته‌ای است از آندانیک هوویان. او در این یادداشت به اردیبهشت ۱۳۱۹ خورشیدی، یعنی به روزی برمی‌گردد که نخستین ایستگاه رادیویی ایران شروع به کار کرد: «مردم تازه با واژهء رادیو آشنا شده‌اند. نقل محفل پولدارها و کله‌گنده‌ها رادیوست و سر دیگر این ماجرا به دست شهربانی کل کشور. استفاده از رادیو مقررات و شرایط ویژه‌ای دارد که شهربانی آن را وضع و اعلام کرده است. کسی اجازه‌ی خرید و استفاده از رادیو را ندارد؛ مگر اینکه از اداره‌ء مذکور پروانهء مورد نظر را دریافت کند...»

خبرگزاری‌هایی که فقط نامش را به یدک می‌کشند

عذرا فراهانی:اگرچه در زمینه کارکرد خبرگزاری‌ها تحقیق و پژوهش‌هایی جامع و کاملی صورت نگرفته اما این باور خیلی هم نباید دور از ذهن باشد که بسیاری از این خبرگزاری‌ها شاید حتی اولین وظایف خود را به‌عنوان تولیدکننده اعمال نکرده باشند. درحالی‌که ما شاهد هستیم بسیاری از این به اصلاح خبرگزاری‌ها نه تولید آن‌چنانی دارند و نه از نیروهای کارآمد بهره‌مند هستند. حتی بسیاری از آن‌ها از ابتدایی‌ترین اصول خبرنویسی یا حتی تهیه خبر بی‌بهره بوده و تنها به مصرف‌کنندگانی نشسته در دفتر تبدیل‌شده‌اند.

فرضیه‌ای برای مطالعه مطبوعات زنان، کمرنگ کردن روایت‌های مردانه

خبرنگاران ایران-زبان مطبوعات در ایران به طور کلی تحت تأثیر دو متغیر قدرت سیاسی و جامعه مدنی بوده است که خود متأثر از فرهنگ سیاسی نخبگان و سازوکارهای حل اختلاف در جامعه جدید هستند. این چارچوب برای مطالعه مطبوعات زنان نیز به کار گرفته شده است. بر اساس این تحقیق نشریات زنان از نخستین دهه پس از مشروطیت تاکنون بخش مهم و تأثیرگذاری از بدنه تاریخ مطبوعات ایران را تشکیل داده‌اند و این نقش در دهه‌های ۲۰ و ۳۰ که هر دو در فضایی از تضعیف استبداد و تقویت جامعه مدنی قرار گرفته‌اند مطالعه شده‌اند. فرضیه این تحقیق آن است که هرگاه قدرت سیاسی توزیع می‌شود و جامعه مدنی قوی‌تر است مطبوعات زنان توسعه یافته‌تر هستند و از میان این دو متغیر اصلی، اهمیت جامعه مدنی بیشتر است.

اعداد و ارقام اشتباه در روزنامه ها

خبرنگاران ایران-دقت کم درباره اعداد و ارقام و اشتباهاتی که دراین‌باره روی می‌دهد، یکی از مسائل و مشکلات عمومی روزنامه‌های ایران است. سرعت عمل ذاتی کار روزنامه‌نگاری از یک‌سو و آشنایی اندک و عمومی سردبیران و اعضای شورای سردبیری روزنامه‌ها در خصوص مسائل اقتصادی به همراه مشکلات فنی در تایپ اعداد، از مهم‌ترین دلایل بروز این اشتباهات در روزنامه‌های ایران است.به عنوان کسی که زیاد با این خطا در روزنامه های ایران روبرو می شود، تیتر و خبر اخیر شرق را به عنوان یک نمونه بررسی می کنم.

روزنامه دوزاری مردم تهران

خبرنگاران ایران-وقایع تهرانیه خود را «روزنامه‌ی دوزاری مردم تهران» می‌نامد. تا شماره‌ی پنجاهم، شناسنامه‌ی روزنامه به طرز زیر به خوانندگان عرضه می‌شد: «مدیر مسئول: علامه دهخدا، سردبیر: نسیم شمال، دبیر تحریریه: روح عبید زاکانی، نویسندگان: جمعی از طنزنویسان که نخواستند نام‌شان فاش شود، مشاور ادبی: سعدی شیرازی، ویراستار: سپاسگزار، مدیرهنری و گرافیک: مرحوم مرتضی ممیز.» اما پس از پنجاهمین شماره، شناسنامه‌ی روزنامه تغییر کرده و اسامی حقیقی جانشین موارد پیشین شده است: «مدیر مسئول: شهرام گیل‌آبادی، سردبیر: رضا ساکی، دبیر تحریریه: انوشه میرمجلسی، مدیرهنری و گرافیک: ایمان خاکسار.» بالای بسیاری از مطالب، نام نویسندگان‌شان نیز درج می‌شود. در شماره‌های مورد مطالعه، افراد زیر نویسندگی کرده‌اند: «سیاوش عقدایی، آرشین ساکی، مهرداد صدقی، اسماعیل امینی، عطیه نجفی، علی خضری، علیرضا لبش، سعید قلیچی، پریا دربانی، علی زراندوز، مهرداد حسین‌زاده، جمیله مزدستان، صابر قدیمی و مانی.»

ابتکارجمالزاده؛انتشار مسئله های شطرنج در مطبوعات فارسی‌زبان

خبرنگاران ایران- اما مسألهٔ مهم دیگر در کارنامهٔ مطبوعاتی جمالزاده ابتکار طرح مسئلهٔ شطرنج در مطبوعات فارسی است. پروین ضمن اختصاص بخشی از کتابش به این موضوع و توضیح چندوچون و پست‌وبلند کار می‌نویسد: «از ابتکارهای جمالزاده در کاوه، چاپ مسائل شطرنج بود که برای نخستین بار – نه تنها در نشریه‌های ادواری، بلکه به ظاهر در زبان فارسی – صورت می‌گرفت.» نام مستعار جمالزاده در کاوه همان «شاهرخ» بود. «از شمارهٔ سوم سال نخست دورهٔ جدید، قرار گذاردند که نام‌های واقعی نیز گاه‌گداری به چاپ برسد.

حرف، مشمول گذر زمان یا تازه

خبرنگاران ایران -«حرف»، مجموعه‌ای است شامل ۲۵ گفت‌وگوی مطبوعاتی که «علی میرمیرانی» در مقام خبرنگار، با ۲۵ شخصیت سیاسی، سینمایی و ورزشی انجام داده است. طبق آنچه در یادداشت آغازین کتاب آمده، همه‌ی این گفت‌وگوها در دهه‌ی هشتاد خورشیدی انجام‌شده‌اند. متأسفانه در توضیح هیچ‌یک از مصاحبه‌ها، اشاره‌ای به نام نشریه‌‌های منتشرکننده‌ی گفت‌وگوها و تاریخ انتشار اولیه‌شان نشده است. مصاحبه‌گر و ناشر به این ضرورت که امروز برای درک فضایی که گفت‌وشنود در آن انجام‌شده و برای فهمیدن شرایط عمومی مقطع انجام مصاحبه - چه سیاسی، چه هنری یا ورزشی - نیاز به درج تاریخ نشر مصاحبه‌هاست، بی‌اعتنا بوده‌اند. ای‌کاش نه‌فقط به آن موردتوجه می‌کردند که در پانویس هر مصاحبه، سطرهایی در تبیین وضعیتی که مصاحبه در آن انجام‌شده هم اضافه می‌کردند.

روزنامه های اقتصادی ایران، روابط عمومی دولتها یا آگهی بگیر

خبرنگاران ایران -حقوق ماهنامه روزنامه‌نگاران اقتصادی در روزنامه دنیای اقتصاد که از بهترین و پولدارترین این روزنامه‌ها محسوب می شود، از ۸۰۰ هزار تومان تا یک‌میلیون و ۳۰۰ هزار تومان در نوسان است. در روزنامه‌های دیگر این مبلغ تا ۵۰۰ و ۶۰۰ هزار تومان نیز کاهش می‌یابد. همین موضوع موجب می‌شود که روزنامه‌نگاران و خبرنگاران اقتصادی بیش و پیش‌ازاین که به فکر تهیه خبر و گزارش خود باشند، عمدتاً ترجیح ‌دهند با حوزه‌ها و بخش‌هایی از اقتصاد ایران که امکان دریافت آگهی‌های تبلیغاتی در آن‌ها بیشتر است کار کنند و اخبار آن‌ها را پوشش دهند. از همین رو است که در این روزنامه‌ها صفحه های مربوط به خودرو، بانک‌ها و بازار سرمایه و شرکت‌های نفتی بسیار پررنگ و پروپیمان است . حوزه هایی که از قضا دارای بیشترین عدم شفافیت و فساد و ناکارآمدی در اقتصاد ایران است و رانت‌های بسیاری در آن وجود دارد. بااین‌وجود کمترین انتقاد و یا خبر و گزارشی که برخلاف میل مسئولان این حوزه‌ها باشد در این روزنامه‌ها منتشر می‌شود. این انتقادها را بیشتر در روزنامه‌های غیراقتصادی شاهد هستیم.

چگونه باید با یک کارگردان سینما گفت‌وگو کرد

خبرنگاران ایران -تا به حال در چند مصاحبه طرف گفت‌وگویتان، کارگردان، نویسنده، مترجم یا پژوهشگر بوده است؟ آیا پیش از انجام مصاحبه، فیلم آن کارگردان را دیده بودید؟ آیا پیشتر کتاب آن نویسنده، مترجم یا محقق را خوانده بودید؟ بگذارید برویم سراغ دو وضعیت گفت‌وگو که در مصاحبه با چنین اشخاصی صورتِ تحقق می‌گیرد: ۱. فیلم را ندیده‌ایم یا کتاب را نخوانده‌ایم. ۲. اثر را به دقت بررسی کرده‌ایم. البته ممکن است وضعیت سومی هم داشته باشیم: اثر را سرسری دیده یا خوانده‌ایم. اگر در وضعیت اول قرار داشته باشیم، پرسش‌هایمان چگونه خواهد بود؟ «برای ساختن این فیلم یا نوشتن این کتاب، چقدر وقت گذاشتید؟ هدف‌تان از تولید این اثر چه بود؟ موقع نوشتن کتاب یا ساختن فیلم با چه مشکلاتی مواجه شدید؟ مشکلات مالی نداشتید؟ انتظارتان از مسؤولان چیست؟...» زنجیرهٔ فوق را می‌توان همچنان بسط داد.رویم سروقت کتاب «فیلم اول من». این کتاب شامل هشت گفت‌و‌گوی جامع است با هشت فیلمساز بزرگ معاصر، دربارهٔ تجربهٔ ساخت نخستین فیلم‌شان.

در نمایشگاه کتاب تهران چه می گذرد

خبرنگاران ایران-خیلی‌ها برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران را بزرگ‌ترین رویداد فرهنگی ایران می‌دانند. این نمایشگاه امسال هم در مصلی تهران از روز ۱۶ اردیبهشت‌ماه آغاز به کار کرد و تا ۲۶ اردیبهشت‌ماه برگزاری آن ادامه خواهد یافت.غیر از پرچم‌هایی که مقابل در اصلی ورودی نمایشگاه کتاب نصب‌شده‌اند، مثل چند سال گذشته ون‌های گشت ارشاد هم حالا تابلوی اصلی ورودی به نمایشگاه کتاب را تشکیل می‌دهند. دو ماشین بزرگ با تعدادی پلیس زن و مرد که به گفته خودشان برای برخورد با بدحجاب‌ها مقابل نمایشگاه ایستاده‌اند.کسانی که می‌توانند از سد پلیس بگذرند وارد محوطه وسیعی می‌شود که به بازار مکاره‌ای می‌ماند؛ مغازه‌های آبمیوه فروشی و ساندویچی و انواع خوراکی هاو ... اولین چیزی است که به چشمت می‌خورد، البته در کنار آن‌ها مینی‌بوس‌هایی هم ایستاده‌اند تا بازدیدکنندگان را به محل اصلی نمایشگاه ببرند؛ یعنی همان صحن شبستان اصلی مصلی تهران که ناشران عمومی در آن غرفه دارند.

تجربه‌های ماندگار در گزارش نویسی

کری عقیده دارد که این مشاهده‌ها نه تنها درونمایه گزارش را که حتی جانمایه و لحن و سبک آن را هم شکل می‌دهد و وی افزون بر این می‌گوید: «تسلط گزارشگر برتمامی جوانب موضوع گزارش، باید از تماس مستقیم و نه دست دوم وی با جوانب آن موضوع حاصل شود.» کری در جای دیگر زبان و رمزها و ریزه کاری‌های زبان را در گزارش پراهمیت تلقی می‌کند: «واژه‌ها، مفهوم‌ها و رمزهای زبانی، مسیر مشترکی به شمار می‌آیند که ارتباط میان موضوع گزارش از یک سو و گزارشگر و مخاطب را از جانب دیگر ممکن می‌سازند.»

روزنامه نگاری تخصصی با حسین قندی

خبرنگاران ایران-"روزنامه‌نگاری تخصصی" یکی از آثار حسین قندی، روزنامه‌نگاری است که چند روز پیش‌ازاین جهان چشم فروبست.این کتاب را تعدادی از کارشناسان حوزه رسانه حاصل سال‌ها تجربه و تحقیق این روزنامه‌نگارمی‌دانند که در اینجا برای علاقه‌مندان به مطالعه تخصصی درباره روزنامه‌نگاری معرفی می‌شود. این کتاب توسط دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها چاپ‌شده است و توسط مرحوم قندی به دو استاد دیگر روزنامه‌نگاری ایران دکتر کاظم معتمد نژاد و نعیم بدیعی تقدیم شده است.قندی تصمیم گرفت مجموعه یادداشت‌ها و تحقیق‌های خود پیرامون "روزنامه‌نگاری تخصصی در جهان و ایران" را گردآوری و با الهام از دیگر آثار این کتاب را تالیف کند.

مجله زنان امروز توقیف شد

خبرنگاران ایران -مجله زنان امروز به مدیرمسئولی و سردبیری شهلا شرکت صبح امروز توقیف شد.بهانه‌ای که هیئت نظارت بر مطبوعات برای لغو مجله زنان امروز یعنی ازدواج سفید به کار برده اصطلاحی است که برای توصیف زندگی مشترک بدون ثبت رسمی به کار می رود .موضوعی که توسط استانداری تهران نیز چندی پیش مطرح و نسبت به رواج آن در ایران هشدار داده‌شده بود و روزنامه‌ها و خبرگزاری‌های دولتی نیز بارها به آن پرداخته بودند.بهانه‌ای که هیئت نظارت بر مطبوعات برای لغو مجله زنان امروز یعنی ازدواج سفید به کار برده اصطلاحی است که برای توصیف زندگی مشترک بدون ثبت رسمی به کار می رود .

منافع ملی و تمایل به توجیه سانسور

خبرنگاران ایران -هرگونه تلاش برای جلوگیری از بیان سخنی به بهانه تعارض با منافع ملی نوعی فریب سیاسی و تمایل به توجیه سانسور برای مقبول کردن آن است. در هیچ تعریفی از تعاریف روزنامه‌نگار به معنای حرفه‌ای و نه به معنای تبلیغاتچی دولت یا یک گروه سیاسی، نمی‌توان به اولویتی برای رعایت کردن منافع ملی برای خودداری از بیان واقعیت موردنظر باور داشت.

چهره های سال ۹۳ به انتخاب سایت‌های خبری

خبرنگاران ایران -در چند سال اخیر انتخاب چهره‌های سال به سایت‌های خبری راه پیدا کرده است و برخی مجله‌ها و روزنامه‌ها هم در ویژه نامه‌های نوروزی خود اقدام به معرفی چهره سال می‌کنند اما به نظر می‌رسد نظرسنجی‌های اینترنتی برای انتخاب چهره سال گرم‌تر است. امسال نیز از چند روز قبل از آغاز سال ۱۳۹۴، برخی سایت‌های خبری، خبرگزاری‌ها و سایت‌های خبری فارسی زبان خارج از کشور اقدام به برگزاری نظرسنجی برای شناسایی چهره سال ۱۳۹۳ کردند.

نمایشگاه بی‌رونق مطبوعات کودک و نوجوان

خبرنگاران ایران -در نخستین نمایشگاه رسانه‌های کودک و نوجوان آنچه بیش از همه به چشم می‌زند، خلوت بودن بیش از اندازه، فقدان طراحی غرفه‌ها و بی‌رونقی است. این نمایشگاه که تا امروز برگزاری‌اش ادامه دارد در مجموعه فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی در نزدیکی چهار راه سرچشمه تهران برگزار می‌شود. ۴۸ نشریه کودک و نوجوان در سالن مستطیلی شکل نسبتا بزرگی گرد هم آمده‌اند تا اولین نمایشگاه کودک و نوجوان را به بازدید کنندگان معرفی کنند.

روزنامه ها باید تلویزیونی بشوند یا تفاوتها را حفظ کنند

خبرنگاران ایران: امروزه ژورنالیست‌های مطبوعاتی در برابر یک انتخاب قرارگرفته‌اند: آیا باید در جهت الگوی غالب پیش بروند، یعنی عملاً روزنامه‌ها را به روزنامه‌هایی تقریباً تلویزیونی تبدیل کنند؟ یا برعکس، باید یک استراتژی مبتنی برافزایش تفاوت و ایجاد یک محصول متفاوت را در پیش بگیرند؟ آیا باید وارد رقابت با تلویزیون شوند و این خطر را بپذیرند که در هر دو جبهه ببازند، یعنی هم مخاطب را از دست بدهند و هم تعریفی که از پیام فرهنگی دارند، یا تفاوت را در پیش بگیرند؟

روزنامه نگارانی که فساد را فاش می کنند

خبرنگاران ایران- روزنامه نگاری تحقیقی چگونه می‌تواند با فساد به عنوان یکی از موانع رفاه اجتماعی مبارزه کند؟ این سوال محوری تحقیقی است که دکتر عباس اسدی عضو هیات علمی گروه ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی با عنوان نقش روزنامه نگاری تحقیقی در گسترش رفاه اجتماعی انجام داده است. او معتقد است روزنامه نگاری تحقیقی برای مبارزه با فساد و گسترش رفاه اجتماعی با چالش‌هایی مواجه است. او روزنامه نگاری تحقیقی را یکی از انواع روزنامه نگاری می‌داند که منحصرا در جستجوی فساد است.

چگونه شبکه های اینترنتی به جنبش های اجتماعی تبدیل می شوند

خبرنگاران ایران: درحالی‌که این جنبش‌ها معمولاً در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی آغاز می‌شوند، تنها با اشغال فضاهای شهری تبدیل به جنبش می‌شوند. پیوند فضای سایبر و فضای شهری، فضای سومی را می‌سازد که نویسنده آن را فضای خودمختاری می‌نامد. دلیل این نام‌گذاری توسط نویسنده نیز به این برمی‌گردد که خودمختاری فقط از طریق سازمان‌دهی در فضای آزاد شبکه‌های ارتباطی تضمین می‌شود اما درعین‌حال به‌عنوان یک نیروی دگرگون‌کننده برای به چالش کشیدن نظم نهادین انضباطی از طریق بازپس‌گیری فضای شهر برای شهروندانش اعمال می‌شود.

اینترنت، دموکراسی و هرج‌ومرج

خبرنگاران ایران:شکاف بین ایده آل دموکراسی همگانی و نظام نمایندگی شرایطی را به وجود آورده که برخی به این نتیجه برسند هر چه سیستم‌های ارتباطی و سکوهای آزادی بیان در یک جامعه، مؤثرتر و کارآمدتر باشند، ابزارهایی ایجاد می‌شود که با استفاده از آن‌ها می‌توان هم در میان توده مردم و هم در میان جوامع سیاسی، وارد مناظرات سیاسی شد و بر آن‌ها تأثیر گذاشت.

مجلات خانواده، از زرد نویسی تا رعایت نکردن حریم خصوصی افراد

خبرنگاران ایران:«مجلات خانواده در ایران، زرد می‌نویسند؛ حقیقت را نمی‌نویسند و به حریم خصوصی افراد احترام نمی‌گذارند.» این‌ها بخشی از نتایج تحقیقی است که از ۵۲ روزنامه نگار و خبرنگار فعال در مجلات فارسی زبان پرسیده شده است و بیشتر آن‌ها معتقدند که مجلات خانواده به میزان زیاد از سبک روزنامه نگاری زرد برای جذب مخاطبان خود استفاده می‌کنند. به میزان خیلی کم حقیقت گویی را رعایت می‌کنند و باز هم به میزان زیاد به حریم خصوصی افراد احترام نمی‌گذارند.صدیقه ببران، استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز و آیدا مسروری، دانشجوی کار‌شناسی ارشد علوم ارتباطات همین دانشگاه، پژوهشی را با نام «بررسی میزان رعایت اخلاق رسانه‌ای در مجلات خانواده فارسی زبان» انجام داده‌اند.

جامعه شناسی خبر

خبرنگاران ایران- کتاب جامعه شناسی خبر آستانه برخورد خبر و مخاطب را نشانه گرفته است و بر اساس نظریه گروه گلاسگو بر غیر طبیعی بودن پدیده خبر تاکید می کند. در این کتاب آرای گروه گلاسگو ومک لوهان هم بررسی شده است .مک لوهان مخاطبان را امتداد تکنولوژی ارتباطی و عناصر در درون تکنولوژی توصیف می کند. آرای گروه گلاسکو هم تا حدودی شبیه مارشال مک لوهان است اینکه رسانه ها با داده ها به ماساژ مخاطبان می پردازند و پیام های رسانه ای بی آنکه آستانه حسی مخاطبان را تحریک کنند وارد ذهن آنها می شوند .

نظریه رسانه‌ها، جامعه‌ شناسی ارتباطات

ما با جهان نویی مواجه هستیم که براثر تقارن سه فرایند انقلاب فنّاورانه اطلاعات، بحران‌های اقتصادی سرمایه‌ داری و دولت سالاری و همچنین شکوفایی جنبش‌های اجتماعی فرهنگی و آزادی‌خواهانه‌ای چون حقوق بشر، فمینیسم و طرفداری از محیط‌زیست ایجادشده است. به نظر کستلز برخلاف گذشته که ما در اطراف سلسه‌مراتب عمودی برخی نهادها گرد می‌آمدیم ما اکنون نه حول محور شبکه‌های شخصی، بلکه حول شبکه‌های اطلاعاتی مسلح به فناوری، سازمان‌دهی می‌شویم. ازنظر این اندیشمند نقش رسانه‌ها در سیاست و قدرت بسیار حائز اهمیت است. رسانه‌ها فقط به هنگامی‌که باید در انتخابات برنده شد، موردنیاز نیستند.

طنزپردازانی که آموزش ندیده‌اند

طنز اجتماعی چیست و چه جایگاهی در مطبوعات ایران دارد؟ چند درصد از مطالب طنز مطبوعات ایران، با نگاهی اجتماعی نگارش می‌شوند؟ و چند درصد از طنزپردازان با نگاهی اجتماعی طنازی می‌کنند؟ طنزپردازان ما چه کسانی هستند و آیا آموزش لازم را برای تولید طنزهای اجتماعی دیده‌اند؟ در این جلسه تخصصی که انتظار می‌رود با آمار، ارقام و بر اساس پژوهش «طنز اجتماعی در مطبوعات ایران» بررسی شود؛ نکاتی از جمله اینکه طنز چیست و چه فرقی با هزل و هجو دارد؟ و یا عقایدی کاملا شخصی درباره جایگاه طنز اجتماعی مواجه می‌شوی.

فضای امنیتی در نمایشگاه مطبوعات

خبرنگاران ایران-در یکی از غرفه‌های نشریات محلی، یک روزنامه نگار محلی نشسته است: «من امروز برای بازدید از نمایشگاه به تهران آمدم درست آن بود که روزنامه نگاران اداره غرفه‌های شهر‌هایشان را بر عهده می‌گرفتند؛ نه کارمندانی که اصلا حال و حوصله و درکی از مطبوعات ندارند. اما مشکل‌‌ همان بحث مالی است، هیچ روزنامه نگار شهرستانی نمی‌تواند بدون کمک مالی و امکانات هر روز از شهرش به اینجا بیاید و جواب بازدید کننده‌ها را بدهد من هم امشب مجبورم در مسافرخانه اقامت کنم. بنابراین وزارت ارشاد ترجیح می‌دهد از کارمندان حقوق بگیرش در این باره استفاده کند.»

اصول شکسته نویسی

خبرنگاران ایران -این روزها در مطبوعات گرایش به شکسته‌نویسی بیشتر از گذشته دیده می شود و هر چند برخی زبان شناسان با شکسته‌نویسی موافق نیستند؛ اما این گرایش همچنان در مطبوعات به قوت خود باقی است و گاهی به شکل افراطی هم دیده می شود.اما حد و مرز این شکسته نویسی تا کجاست ؟چقدر می توانیم کلمات را بشکنیم ؟ در برخی مطالب روزنامه ها همچنین در آمیختن دو سطح زبانی هم دیده می شود؛ بدین گونه که گاه لحن نوشته رسمی و گاه به زبان روزمره و شکسته نزدیک می شود .علی صلح جو در کتاب اصول شکسته نویسی به برخی ازاین اصول اشاره می کند. هر چند این کتاب راهنمای شکستن واژه ها در گفت و گوهای داستانی است؛ اما بسیاری از مباحث آن به کار روزنامه نگاران هم می آید و خواندن آن بی فایده نیست .

خبرنگاران در گروه های خبری در وایبر

خبرنگاران ایران :اگر وایبر فیلتر شود، خبرنگاران در ایران از کدام مزیت‌ها محروم خواهند شد؟ چقدر رواج استفاده از وایبر به عملکرد خبرنگاران داخل ایران کمک کرده است؟ گروه هایی که تحت عنوان گروه های خبر در وایبر فعالیت دارند؛ در روند اطلاع رسانی چه تاثیری گذاشته‌اند؟ استفاده از وایبر در میان روزنامه نگاران چقدر رواج دارد و بیشتر کدام دسته از روزنامه نگاران از وایبر استفاده می‌کنند؟ آیا از وایبر برای خبرگیری و حتی خبردهی و اطلاع رسانی در حوزه رسانه استفاده می‌کنند؟

مطبوعات ارگان در ایران، از مشروطه تا انحلال مجلس سوم

خبرنگاران ایران -پیدایش و کارکرد مطبوعات ارگان در ایران از مباحث مهم و در عین حال جدید است که به دلیل ارتباط آن به احزاب و گروه های سیاسی-اجتماعی، تا کنون به آن نپرداخته‌اند. این گونه مطبوعات که از بطن نهضت مشروطیت پدید آمده‌اند؛ کارکردی خاص در عرصه روزنامه نگاری ایران داشته‌اند که آگاهی از آن برای شناخت تحولات سیاسی-اجتماعی دوران معاصر بسیار مفید است.برهمین اساس علیرضا باقری ده آبادی، پژوهشی را در قالب کتاب با نام «مطبوعات ارگان در ایران، از مشروطه تا انحلال مجلس سوم» منتشر کرده است. مطبوعات به مطبوعات ارگان معروف هستند.مطبوعات ارگان به نشریاتی اطلاق می‌شود که توسط گروه یا تشکیلاتی سیاسی-اجتماعی به صورت علنی و رسمی چاپ می‌شود و در واقع اعضای هیات تحریریهٔ آن همسو و یا از می‌ان‌‌ همان تشکیلاتند.»

فضای امنیتی بر رسانه ها همچنان حاکم است

خبرنگاران ایران- در حوزه‌های سیاسی تا محدوده و خطوط قرمز حکومت یعنی جنبش سبز، حبس‌ها و حصر‌ها و محدوده‌های ممنوع حاکمیتی می‌شود کار کرد. در حوزه فرهنگ همچنان نگاه سخت متولیان غیر رسمی مانع از کار جدی است. در حوزه اقتصاد تا وقتی انتقاد به فقر و فساد مقامات قبلی است، می‌توان تا مرز خطوط قرمز حرکت کرد ولی انتقاد مستقیم از اقدامات نوپای دولت تا حد کمی تحمل می‌شود. در حوزه اجتماعی که به نظر می‌رسد ضربات جبران ناپذیر دولت قبل و رشد انواع آسیب‌های اجتماعی و به موازات آن انهدام نهادهای غیر دولتی و عدم پاسخگویی نهادهای دولتی موجب بی‌انگیزگی روزنامه نگاران شده است.

وایبر، تحریریهٔ مجازی بی‌ در و پیکر

خبرنگاران ایران- امروز با رسانه‌های جایگزین مواجهیم. دیگر قرار نیست تمام اخبار را یک عده خبرنگار یا روزنامه‌نگار یا رسانه‌ای خاص پوشش دهد. بخش مهمی از اخبار را شهروند-خبرنگاران تولید می‌کنند. کسانی که ما را با خود به تجربه بودن در محل اتفاق می‌برند؛ چون بنا بر دلایل بسیار ممکن است رسانه‌ها و خبرنگاران رسمی نتوانند به محل حادثه بروند. نمونه‌اش انتخابات هیات رئیسه شورای شهر تهران. هنوز بسیاری از رسانه‌ها خبر ریاست مهندس چمران را پوشش نداده بودند که یکی از افراد بسیار نزدیک به یکی از اعضای شورای شهر خبر آن را از طریق وایبر برای اعضای گروه فرستاد. فکرش را بکنید اگر شاید ۲۰ سال پیش بود، خبرنگار باید خبر را به طور رسمی دریافت می‌کرد، تنظیم می‌کرد به روزنامه‌ می‌برد حروف‌چینی و فردا تازه چاپ می‌شد.

دو نمایشگاه در حوزه رسانه های دیجیتال در تهران در کمتر از یک ماه

خبرنگاران ایران-در کمتر از یک ماه، دو نمایشگاه رسانه‌های دیجیتال در تهران برگزار شد. هر دو با عنوان نمایشگاه «رسانه‌های دیجیتال» اما با تفاوتی شکلی و ماهوی با یکدیگر. اولی با نام نمایشگاه رسانه‌های دیجیتال تهران و انقلاب اسلامی، اوایل شهریور ماه در بوستان گفت‌و‌گو برگزار شد. نمایشگاهی که از ابتدای ورود، با پوسترهای تبلیغاتی ایدئولوژیک مبنی بر تهدیدهای فناوری‌های نوین مواجه می‌شوی و فضای داخلی نمایشگاه نیز مخاطب را به یاد جبهه‌های جنگ می‌اندازد. در گوشه و کنار نمایشگاه پوسترهای نارنجک می‌بینی و غرفه‌هایی که به شکل اتاق‌های جنگ تزیین شده‌اند. رنگ و بوی این نمایشگاه، رنگ و بویی حکومتی داشت. اما در اواسط شهریور ماه نمایشگاه دیگری با عنوان دومین نمایشگاه بین‌المللی رسانه‌های دیجیتال برگزار شد که این بار خبری از تبلیغات ایدئولوژیک در آن نیست.

نمایشگاه رسانه های دیجیتال تهران، از لباس رزمی و نارنجک تا شعار علیه جنبش سبز

خبرنگاران ایران :در گوشه ای از نمایشگاه چند نفری دور تلویزیون جمع شده‌اند و به حرف‌های زاکربرگ با دقت گوش می‌دهند. پشت سر زاکربرگ در مونیتور تلویزیون لوگوی بزرگ فیس بوک که از آن خون می‌چکد به چشم می‌خورد. مصاحبه‌ای که از زاکربرگ پخش می‌شود معلوم نیست توسط کدام رسانه انجام شده اما بیشتر سوال هایی که از زاکربرگ می‌شود حول محور غزه و مسائل اخیرجنگ فلسطین و اسرائیل و عملکرد فیس بوک است. همانطور که در گوشه گوشه این بخش از نمایشگاه هم شعارهای ضد اسرائیلی و نمادهایی از جنگ اسرائیل و فلسطین به چشم می‌خورد.

سازمان نظام رسانه ای؛ صنف روزنامه نگاران در دستان حاکمیت

خبرنگاران ایران- تنها دو ماه از انتصاب «حسین انتظامی» به معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد می‌گذشت که او با حضور در برنامه‌ای تلویزیونی در تاریخ ۱۳ آبان ۱۳۹۲ از تشکیل نظام جامع رسانه‌ای سخن گفت. سخنی که بار‌ها در طول ۹ ماه اخیر توسط انتظامی بدون اشاره به اهداف و محتوای آن تکرار شد و در ‌‌نهایت روز گذشته پیش نویس طرحی بر روی سایت دفتر مطالعات و برنامه ریزی رسانه‌ها قرار گرفت که نامش «پیش‌نویس قانون سازمان نظام رسانه‌ای جمهوری اسلامی ایران» است. در صورت تصویب این طرح دیگر سخن از بازگشایی انجمن صنفی روزنامه نگاران که در مرداد ماه ۸۸ توسط دادستان وقت، پلمپ شد بی‌معنا می‌شود و بعد از این طرح هم باید منتظر یک طرح دیگر از انتظامی یعنی اصلاح قانون مطبوعات باشیم که او پیش از رسیدن به سمت معاونت مطبوعاتی پیش نویسی از آن را بر روی سایت‌ها منتشر کرده بود.

در شیراز، تیتر یک را هم می فروشند

خبرنگاران ایران-زمانی گفته می شد شیراز حرف اول مطبوعات ایران را می زند ؛ این موضوع اکنون چقدر واقعیت دارد؟ روزنامه نگارانی که برای مطبوعات این شهر می نویسند چقدر توانسته اند مخاطبانشان را حفظ کنند؟ چقدر بر اساس معیار های حرفه ای روزنامه نگاری عمل می کنند؟ مسائلی که مطبوعاتی های شیراز با آن مواجه اند؛کدام است؟ این سوال ها را محمدرضا عبداللهی نسب،روزنامه نگار فعال در مطبوعات شیراز پاسخ می گوید و از دل حرفهایش به این می رسد که این روزها حال و هوای روزنامه نگاری در شیراز سرد است :"روزنامه و روزنامه‌نگاری در شیراز یعنی اینکه تا می‌توانی خبرنگار را به منبع جذب آگهی و درآمد تبدیل کن و اگر هم فرصتی پیش آمد تیتر یک را هم بفروش.

از شاعری تا آموزش خبرنویسی

علی‌رضا بهنام شاعر، مترجم و روزنامه‌نگار است که فعالیت حرفه‌ای خود در حوزه‌ی خبرنگاری را از اوایل دهه‌ی هفتاد آغاز کرد و تا کنون در روزنامه‌ها و مجلات بسیاری نظیر ابرار، ایران،اخبار، همبستگی، هدف، روزان،بامداد نو، مناطق آزاد، صدای عدالت، ایران، نواندیش، هدف، ندای قومس به عنوان دبیر صفحه ادبی هنری و سردبیر مشغول به کار بوده است ضمن اینکه از او کتاب‌های متعددی در زمینه شعر و ترجمه منتشرشده و در نهمین جشنواره‌ی مطبوعات در رشته‌ی نقد به عنوان یکی از برندگان شناخته شده است.

دشواری های حضور خبرنگاران ایرانی در جام جهانی برزیل

خبرنگاران ایران : در دهه ی هفتاد اوضاع کمی بهتر شد اما اکنون با گذشت این همه سال باز هم رسانه ها برای اعزام خبرنگاران شان نیازمند حمایت دولت هستند و البته مشکلاتی نیز در این باره وجود دارد . از آنجا که قرار بود یک سوم هزینه ی سفر به عهده ی خود رسانه ها باشد، فدراسیون فوتبال ایران در پی هماهنگی های انجام شده با معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد سعی بر ایجاد یک تعامل با رسانه ها کرد و آن هم چنین بود که به منظور پوشش یک سوم هزینه های اعزام خبرنگاران و عکاسان ایرانی به مسابقات جام جهانی یک معامله تجاری بین حامی مالی فدراسیون فوتبال ایران و رسانه ها منعقد شود که پیرو آن رسانه ها حاضر به تهاتر تبلیغات تجاری با حامی مالی تیم ملی باشند اما برخی رسانه ها این شرط را نپذیرفتند و فدراسیون پرداخت آن یک سوم را به عهده ی خودشان گذاشت .

قانون مطبوعات ایران، شیر بی‌یال و دم تمام‌عیار است

محمد حیدری، روزنامه‌نگاری است که قانون فعلی مطبوعات ایران را یکی از مهم‌ترین مشکلات مطبوعات، رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران می‌داند:" "تا قانون کهنه‌ی مطبوعات تغییر نکند و بر اساس ویژگی‌های رسانه و شرایط روز جامعه نباشد، نمی‌توان هیچ گامی برای رفع مشکلات ساختاری مطبوعات ایران برداشت. قانون فعلی ای که با نام قانون مطبوعات ایران وجود دارد؛ قانون کهنه‌ای است که بر سرنوشت تمامی رسانه‌ها حاکم است."

روزنامه های زنجیره ای و رویای تغییر / ما خطا کرده‌ایم

نیک آهنگ کوثر:من با حضور افراد حزبی به عنوان یادداشت نویس مستقل در روزنامه‌ها مخالف نیستم، چه بسیاری از یادداشت‌های خواندنی روزنامه‌های غربی را شاغلین در گروه‌های سیاسی و مشاوران احزاب نوشته‌اند و می‌نویسند، اما تحریریه‌ها را از این افراد خالی نگه می‌دارند. البته هیچگاه شرایط ایده‌ال وجود نداشته و ندارد، اما تلاش بر سر دور ماندن از تاثیرپذیری از قدرت بوده است. بوده‌اند روزنامه‌نگارانی که بر اساس منافع قدرت، جنگ را هم توجیه کرده‌اند. جودیت میلر، خبرنگار نیویورک تایمز خدمات بسیاری به دولت بوش کرد، اما وقتی تاثیرپذیری‌اش از منابع قدرتمند معلوم شد، اعتماد بسیاری از مخاطبان از این رسانه بزرگ سلب شد.

سحرخیز:تفاوتی بین روزنامه نگار حزبی با غیرحزبی نمی بینم

خبرنگاران ایران -"وقتی نام یک نشریه مطرح می شود اولین پرسشی که در ذهن متبادر می شود این است که روزنامه یا مجله "ارگان" کدام حزب و گروه سیاسی است یا نزدیکی و بستگی اش به شخصیت های حقیقی و حقوقی داخل حاکمیت یا بیرون آن به چه میزان است؟ به عبارتی این نشریه یک رسانه ی حزبی است یا مستقل؟"عیسی سحر خیز، از بنیانگذاران انجمن دفاع از آزادی مطبوعات است و در دورهٔ ریاست جمهوری محمد خاتمی، مدیرکلی مطبوعات داخلی وزارت فرهنگ و ارشاد رابه عهده داشت .او یکی از روزنامه نگارانی است که چهارسال گذشته را در زندان گذرانده است .

روزنامه نگارانی که فرار را بر قرار ترجیح می دهند

خبرنگاران ایران:خود سانسوری شدید مدیران مسئول، سردبیرانی که از دانش مطبوعاتی چندانی برخوردار نیستند، نبود روزنامه‌نگاران حرفه‌ای و افزایش خبرنگاران بی‌تجربه، بی‌علاقگی مسوولان به ارتباط مستمر با رسانه‌ها ، نبود آموزش رسانه ای، مخلوط شدن حوزه خبرنگاری با آگهی گرفتن که یکی از آفت های اصلی در نشریات شهرستانها است. از مهمترین مشکلات روزنامه نگاران و روزنامه نگاری در شهر قزوین قلمداد می شود. اینها مسائل و مشکلاتی است که دو تن از روزنامه نگاران محلی قزوین در گفتگو با ما آنها را به عنوان برخی از مهمترین مشکلات روزنامه نگاران و روزنامه نگاری در این استان عنوان می کنند .

یادداشت شفاهی، تحفه روزنامه های ایران

خبرنگاران ایران :آیا هر نوشته‌ای را که حاوی نظرات شخصی نویسنده است می‌توان یک یادداشت مطبوعاتی دانست؟ یک یادداشت مطبوعاتی چه ویژگی‌هایی دارد؟ آیا برای نوشتن یک یادداشت هم مانند گزارش و گفت و گو باید قواعد خاصی را رعایت کرد؟ آیا یادداشت های شفاهی که این روز‌ها در مطبوعات ایران باب شده‌اند نیز یادداشت مطبوعاتی قلمداد می‌شوند؟ آیا می‌توان آن‌ها را شیوه جدیدی از یادداشت نویسی در روزنامه نگاری محسوب کرد؟ آیا این شیوه نوشتن یادداشت فقط ویژه مطبوعات ایران است یا روزنامه‌ها در دیگر نقاط دنیا هم از این روش استفاده می‌کنند؟ و در ‌‌نهایت اینکه آیا روزنامه نگار و خبرنگار هم می‌تواند یادداشت نویس باشد یا یادداشت نویسان و تحلیلگران ویژگی‌ها و شرایط حرفه‌ای متفاوتی دارند؟

روزنامه‌نگارانی که بازاریاب شده اند

خبرنگاران ایران:نهادی با رسانه‌ای تماس می‌گیرد و یا خبرنگاری با نهادی تماس می‌گیرد و یک صفحه در مدح آن نهاد و یا مدیر آن می‌نویسد و پس از انتشار، صورت حسابی به فرد مورد نظر ارائه می‌شود که مبلغ قابل‌توجهی است و باید پرداخت شود. خلاصه، نتیجه این است که رسالت روزنامه‌نگاری زیر سؤال می رود، روحیه پرسشگری و انتقادی روزنامه‌نگار دیگر وجود ندارد و روزنامه‌نگار به یک بازاریاب وابسته تبدیل می‌شود. از دیگر سو چون انتقادی صورت نمی‌گیرد در نتیجه پاسخگویی نیز مغفول است و یا وجود ندارد. افکار عمومی به رسانه بدبین می‌شود؛ روزنامه‌فروش نمی‌کند؛ شمارگان پایین می‌آید و نتیجه می‌شود وضعیت روزنامه‌نگاری همدان."

روزنامه‌نگار از خودش بنویسد حقوقش قطع می‌شود

روزنامه‌نگاران ایران حتی در روزنامه‌های دولتی در قالب قراردادهای موقت کار می‌کنند. در بسیاری موارد امکان استفاده آن‌ها از خدمات تامین اجتماعی وجود ندارد و کارفرماها در این باره به شدت کوتاهی می‌کنند. آن‌ها را با کمترین میزان حقوق و بر خلاف قانون بیمه می‌کنند. به این بهانه که روزنامه و نشریه در شرایط نامناسب اقتصادی قرار دارد و از آنجایی که باید 27 درصد حق بیمه را کارفرما بپردازد و رقم بالایی خواهد بود، در اسناد مالی خود حداقل حقوق را مبنا بیمه و قراردادها قرار می‌دهند. نکته قابل تأمل اما این است، که بسیاری از این موارد با اطلاع و آگاهی خود روزنامه‌نگاران صورت می‌گیرد و کمترین اعتراضی اتفاق نمی‌افتد. هر چند اگر اعتراضی هم صورت بگیرد راه به جایی نخواهد برد.

خاطرات و مخاطرات روزنامه نگاری

خبرنگاران ایران -«مطبوعاتیان، تاریخ آفرینان مطبوعاتند و گفته ها و نوشته هایشان عمدتاً یکی از منابع قابل استناد برای پژوهش و نگارش تاریخ مطبوعات به شمار می رود. ایشان یا تاریخسازند یا شاهدان عینی بسیاری از وقایع بوده اند و از مطلعان پراطلاع محسوب می شوند.» آنچه در بالا آمده بخشی از نوشته پشت جلد کتاب «خاطرات و مخاطرات» است. این کتاب مجموعه ای است از یکصد خاطره از یکصد واقعه مطبوعاتی که به کوشش سیدفرید قاسمی گردآوری و منتشر شده است.

خلاصه نویسی،استاندارد مطبوعاتی و منطق سوژه

خبرنگاران ایران : آیا استاندارد مطبوعاتی خاصی برای انتخاب تعداد کلمات یا واژه های یک گزارش خبری ، یادداشت و گفتگو... وجود دارد ؟یا هر رسانه بنا بر نیازهایش تعداد کلمات و استاندارهای واژه ای اش را تعریف می کند ؟آیا رسانه ها در دنیا از الگوی خاصی در این باره پیروی می کنند؟آیا روزنامه ها ی معروف و معتبر دنیا مجبورند مطالب، گزارش و یادداشتهایشان را در قالب واژه های معین ارائه و چاپ کنند یا چنین محدودیتهایی برای شان وجود ندارد ؟ین استانداردها کلی نیست و بیشتر در دنیای مطبوعات و رسانه‌های چاپی مرسوم بوده است و سه پیش‌فرض قطع روزنامه یا مجله ، ذائقه مخاطبان ثابت و عرف های مطبوعاتی بر آنها موثرند که در اغلب موارد این استانداردها نه در یک دایره وسیع و همه شمول بلکه در محدوده خود رسانه مشخص می‌شوند.

مشکلات روزنامه نگاری ادبی و فرهنگی در ایران

خبرنگاران ایران : داریوش معمار،شاعر، منتقد ادبی، روزنامه نگاری است که سابقه ی همکاری با بسیاری از مطبوعات را دارد و سردبیر مجله ارمغان فرهنگی است . او عضو کانون نویسندگان ایران و همچنین دبیر و پایه گذار جایزه شعر نیما است و در بخش کتاب با انتشارات نگاه و همچنین بوتیمار همکاری می کند . از داریوش معمار جدا از دو عنوان کتاب گزیده، هفت مجموعه شعر از جمله « خواهر خونه » و « اسطبل » و یک کتاب در حوزه نقد منتشر شده است . وضعیت نشریات ادبی، آسیب ها و مشکلات شان و همچنین وضعیت روزنامه نگارانی که در این بخش فعالیت می کنند را در گفتگویی با داریوش معمار در میان گذاشته ایم .او معتقد است که توهم توطئه نزد متولیان رسمی و دولتی هرگونه فعالیت فرهنگی مستقل و از جمله نشریات مستقل ادبی را عقیم می کند .

« ۱۰۰ آگهی مطبوعات » و نویسنده اش

خبرنگاران ایران :دو روزنامه کیهان و اطلاعات قبل از انقلاب اسم طراح یا آژانس تبلیغاتی یا استودیویی که آگهی را کار کرده بود، زیر آگهی‌ها درج می‌کردند و این مساله امکان بررسی دقیق‌تر و تخصصی‌تر آگهی‌ها را فراهم می‌کرد. اما در حال حاضر امکان درج نام آژانس و طراح به جز در برخی نشریات فرهنگی، در سایر نشریات امکان‌پذیر نیست. به عنوان مثال، حتی در آگهی‌های روزنامه همشهری هم که پشت آن آدم‌هایی ایستاده‌اند که در دهه 50 از برجسته‌ترین طراحان دوران خودشان بودند، نام هیچ طراحی دیده نمی‌شود و این جریان در آینده مشکلات بزرگی را برای تاریخ نگاری این مبحث مطبوعاتی درست می کند.

مزد ارزان و روزگار گران خبرنگاران ایران

خبرنگاران ایران-صبا اعتماد:چقدر عبارت "ارزان کاری روزنامه نگاران در ایران" درست است؟ ارزان کاری روزنامه نگاران در کدام دسته از مطبوعات بیشتر دیده می شود و آیا منتسب بودن یک مطبوعه به جریان اصلاح طلبی یا اصولگرایی، تاثیری در پرداخت کمتر یا بیشتر دستمزد به روزنامه نگاران دارد؟ با توجه به افزایش محسوس قیمت ها، چقدر دستمزد روزنامه نگاران همپای نرخ تورم افزایش داشته است؟ یک روزنامه نگار با سابقه ی ده سال کار مطبوعاتی آیا می تواند هزینه های زندگی اش را از طریق کار در روزنامه ها تامین کند."وقتي موضوع حقوق و مزايا پيش كشيده مي شود، انگار كه خط قرمز را شكسته ايم و مرتكب گناه نابخشودني شده ايم." این یکی از گفته های ایرج جمشیدی است که سالها به عنوان خبرنگار پارلمانی فعالیت داشته است.

روایتی از دیرپاترین مجله فکری ـ فرهنگی ایران

خبرنگاران ایران -در عرصه مجله نگاری ایران تا کنون هیچ مجله ای نبوده که به رغم فراز و فرودهایش قدم به پنجاه سالگی بگذارد. اندیشه و هنر در این وادی یگانه است؛ همچنانکه بسیاری از مطالبش در زمان انتشار یگانه زمان خود بود و بسیاری از نوآوری هایش نخستین گام در زمینه ژورنالیسم فرهنگی و علمی ایران. سیاست کلی «اندیشه و هنر» از نخستین شماره به شرح زیر بوده است: «اندیشه و هنر تیول کسی نیست؛ تنفسگاه آزاد همه کسانی است که به هوایی پاک نیازی اصیل دارند. انگاره های داوری مان در کار شعرها، حکایت ها، نمایش ها و پژوهش هایی که به ما سپرده می شود، نه پسندهای روز است و نه خوشداشت های هواآمیز. به اثر می اندیشیم و ارزش های ذاتی پوشیده در آن .

تماشاچیانی که بازیگر می شوند و روزنامه ها را زیر و رو می کنند

خبرنگاران ایران- تئاتر روزنامه شيوه اي نمايشي است كه در آن اجراي نمايش به خود مردم واگذار مي شود و بيرون از سالن هاي تئاتر اجرا مي شود . شيوه اي كه مردم در آن دروغ پردازي هاي روزنامه ها و انحرافات و غفلت هايشان را به رخ آنها مي كشند و افشاء مي كنند . در اين نوع نمايش همه مي توانند در آن نقش داشته باشند حتي اگر هنرمند و بازيگر نباشند . در واقع نیازی به تربیت بازیگر نیست و هر كسی می‌تواند وارد اجرا شود ‌ و در همه جا نيز می‌تواند اجرا شود. زیرا اساسا هدف از اين گونه نمايش جنبه هاي هنری و زیبایی شناسي نیست. ‌ بررسي و مطالعه آگاهانه روزنامه، شناخت تناقضات موجود در فضای رسانه ای و واكنش و ايستادگي در برابر جریان سازیهای رسانه ای ازاهداف این تکنیک محسوب می شوند.

حسین انتظامی؛از نگاه حزبی و اخراج روزنامه‌نگاران تا نویسندگی

خبرنگاران ایران-منتقدانش می گویند باید طرز فکر او در مورد آزادی مطبوعات را در متنی جست و جو کرد که تحت عنوان پیش نویس لایحه نظام جامع رسانه ها، چند ماه گذشته منتشر شد. متنی که از نظر این منتقدان تحدیدی برای رسانه هاست. اما موافقانش چهره رسانه ای او و فعالیتش در مطبوعات را به عنوان نقطه روشن در انتصابش به عنوان معاون مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برمی شمرند. «حسین انتظامی» فردی است که هفته گذشته به معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد رسید اما از یک سو برخی خبرگزاری ها با انتشار نظرات موافق برخی از اهالی رسانه ها سعی در نشان دادن چهره ای مطبوعاتی مقبول از او داشتند و از سوی دیگر برخی از روزنامه نگاران و کارشناس ارتباطات، در فضای مجازی و رسانه های اجتماعی نقدهایی را به وی در زمان مدیریت های گذشته اش در روزنامه های همشهری و جام جم و خبر وارد دانستند.

روزنامه نگار گزارشگر واقعیت است یا وکیل مدافع قدرت سیاسی

خبرنگاران ایران- آیا روزنامه نگارانی که در انتخابات ریاست جمهوری طرفدار کاندیدای مشخصی بوده اند بعد از اعلام نتایج، خود و روزنامه شان باید وکیل مدافع کاندیدای پیروز شوند ؟ یا بر عکس در صورت عدم انتخاب کاندیدای مورد نظرشان دست به تخریب بزنند ؟آنان تا کجا حق دفاع از دولت و نهادهای قدرت را دارند؟ چقدر سایه انتخابات گذشته ایران بر سر روزنامه نگاری اکنون ایران سنگینی می کند ؟آیا این گفته که الان زمان نقد دولت نیست؛ می تواند توجیه مناسبی برای نادیده گرفتن برخی رخدادها باشد؟ آیا اساسا وارد شدن به ملاحظات سیاسی وظیفه خبرنگار است؟ آیا روزنامه نگار باید بنا به شرایط سیاسی روز ادبیات و رویکردش را تغییر دهد ؟

وب سایت هایی که روحانی سنج اند

خبرنگاران ایران -یکی از وظایف مهم رسانه ها نظارت بر عملکرد دولتهاست .دولتهایی که با وعده های مختلف سر کار می آیند و بعد از مدتی شاید وعده هایشان در میان اتفاقات جور واجور دنیای سیاست و اقتصاد و ... گم شود و یا شاید در میان جهت گیریهای خاص سیاسی رسانه ها .اما در دنیای جدید و عصر فضای مجازی مدام راه های جدید برای این نظارت پیدا می شود .به راستی راه های جدید نظارت بر عملکرد دولتها کدامند ؟ یکی از سایتهایی که این روزها بارها درباه آن شنیده ایم و اخبار مختلفی درباره آن منتشر می شود همین وظیفه را بر عهده گرفته است نظارت مستقیم بر عملکرد مردی که به عنوان رئیس جمهور ایران چندی پیش انتخاب شد.

فیس ‌بوک، روزنامه ‌ی شخصی‌ سازی شده

خبرنگاران ایران -این شبکه ‌ی اجتماعی که مرکز آن در پالوآلتو قرار دارد، به دنبال تلاش های اخیر برای بهبود قابلیت جست و جوی خود، قابلیت تازه ‌ی دیگری به وجود آورده که مدیرعامل آن –مارک زوکربرگ - در توصیفش می‌ گوید: «به کاربران اجازه خواهد داد هر چه را که می‌ خواهند با هر تعداد مخاطبی که دوست دارند، به اشتراک بگذارند.» این وضعیت جدید با انتخاب شخصی اعمال سلیقه طوری مرتب می‌ شود به کاربران اجازه می دهد تا اطلاعات بیشتری را همراه با عکس و ویدیو به نمایش بگذارند. اخبار و تصاویری که برای خود فرد، از اهمیت بیشتری برخوردار است. مدیران فیس ‌بوک گفته اند که این کار باعث می‌ شود علاقمندان این شبکه ‌ی اجتماعی کنترل بیشتری روی آن چه که می‌ بینند و آن چه که به اشتراک می‌ گذارند، داشته باشند.

بررسی رفتار حرفه ای خبرنگاران در مصاحبه خبری رییس جمهور تازه

خبرنگاران ایران -دومین نشست خبری حسن روحانی، با خبرنگاران روز گذشته در تهران برگزار شد .نخستین نشست خبری وی با خبرنگاران به عنوان رئیس جمهور منتخب نقدها و نظرات زیادی را درباره عملکرد خبرنگاران شرکت کننده در آن نشست به دنبال داشت .کف زدن و هیجان زدگی ، سوالهای کلی و گاه بی محتوا ، شعاردادن و اظهار نظر های سیاسی و... برخی از مواردی بود که بعد از نشست خبری اول توجه برخی از صاحبنظران رسانه و روزنامه نگاران را به خود جلب کرد.با مروری بر آنچه در این دو نشست خبری گذشت قصد داریم نگاهی به عمکلرد خبرنگاران ایرانی شرکت کننده داشته باشیم این گزارش به هیچ عنوان نقد رفتار و پاسخهای حسن روحانی نیست و تنها قصد دارد به بررسی دقیق و موشکافانه رفتار حرفه ای خبرنگاران بپردازد .

اتاق خبر یا اتاق ‌جنگ

خبرنگاران ایران -در دنیای پرشتاب و سراسر تغییر امروز دیگر کمتر کسی پیدا می شود که شیوه‌ های قدیمی و از مد افتاده روزنامه نگاری را بپسندد. در روزگاری که کودکان و نوجوانان کنجکاو با در اختیار داشتن آخرین تکنولوژی های ارتباطاتی تبدیل به خبرنگاران آماتور اما در عین حال موثری می شوند، چاره ای نیست جز این که بپذیریم باید دانش روزنامه نگاری را به سمت و سویی هدایت کرد که خروجی آن ماندگارتر از کلمات، نوشته‌ ها و تصاویری باشد که به سرعت آرشیوی می شوند.تحریریه ها از آن زمان که تنها تعدادی میز چوبی با چند دستگاه تایپ رویشان بودند و خبرنگاران و ادیتورها اطرافشان رفت و آمد می‌ کردند و تصمیم می‌ گرفتند مردم باید چه چیزی را بدانند، بسیار تغییر کرده است.

روزنامه نگاران، تغییر سوء تفاهم ها و انگ زدایی

خبرنگاران ایران -آیا روزنامه نگاران وظیفه دارند تصویرهای قالبی و کلیشه های اجتماعی را تغییر دهند ؟ آیا روزنامه نگاران به ویژه روزنامه نگاران حوزه های اجتماعی و حوادث مسئولیت انگ زدایی و رفع سو تفاهم ازبرخی بیماری ها و افراد را بر عهده دارند؟آیا آنها باید به شیوه ای متفاوت اطلاع رسانی کنند ؟ آیا آنها در اصلاح نگرش ها و تغییر رفتارهای افراد جامعه مسوولند ؟در این صورت آیا آنها ملزم به استفاده از زبان خاصی برای اطلاع رسانی هستند ؟ آیا بی توجهی یک روزنامه نگار در این باره و در امر اطلاع رسانی اش می تواند سرنوشت افراد و یا گروه هایی راتغییر دهد ؟

روزنامه نگاران و روزنامه نگاری پس از انتخابات

خبرنگاران ایران - بیش از دو هفته از انتخابات ریاست جمهوری یازدهم در ایران می گذرد و حسن روحانی به عنوان رئیس جمهور منتخب ایران انتخاب شده است . اما این انتخاب چه تاثیری بر روزنامه ها ، روزنامه نگاران و روند روزنامه نگاری در ایران گذاشته است ؟ برخی از روزنامه نگاران معتقدند در همین مدت کوتاه تعدادی از خط قرمزها از میان برداشته شده است آنها با امید از آینده سخن می گویند . تعدادی دیگر اما معتقدند که تغییرات در حوزه فرهنگ و رسانه به این زودی ها رخ نمی دهد .حتی روزنامه نگاران شهرستانی می گویند که نهادهای امنیتی همچنان به کار خود برای محدودسازی رسانه‌های محلی ادامه می دهند . اما این همه ماجرا نیست و خبرنگاران روزنامه های دولتی این روزها شرایط کاملا متفاوتی را پشت سر می گذرانند.

رئیس جمهور منتخب ایران و همه وعده های رسانه ای اش

خبرنگاران ایران- با توجه به برگزاری اولین نشست مطبوعاتی خبرنگاران با حسن روحانی سعی داریم همه برنامه ها و وعده های انتخاباتی او را در حوزه رسانه مورد بررسی قرار دهیم . اینکه مواضع وی و دولت آینده اش نسبت به آزادی بیان، رسانه ها، روزنامه نگاران زندانی چیست و آیا وی برای رفع محدودیت بر مطبوعات، فضای مجازی و فیلترینگ سایت‌های اینترنتی برنامه ای دارد ؟ دیدگاه ها و سخنان امروز «حسن روحانی» نشان می دهد هر چند وی در مورد برخی مسائل مانند موضوع روزنامه نگاران زندانی یا توقیف روزنامه ها تاکنون سخنی نگفته اما مواضع او آینده روشن تری را نسبت به شرایط فعلی در حوزه مطبوعات وعده می دهد، اما آنچه در عمل رخ خواهد داد موضوع دیگری است و همچنان نامشخص .

آیا باز هم روزنامه نگاران قربانی انتخابات می شوند؟

خبرنگاران ایران -در شلوغی خبری روزهای پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری یازدهم در ایران شاید عده ای از یاد ببرند که روزنامه نگارانی به خاطر فعالیت حرفه ای شان در انتخابات قبلی همچنان در زندان نگه داری می شوند . 4 سال گذشته را این روزنامه نگاران در کنج زندان به سر برده اند . برخی فقط جرمشان نوشتن گزارش و اتفاقات پس از انتخابات بود، گزار شهایی که نشان می داد بعد از این رویداد بر مردم چه گذشت و برخی نیز به خاطر گزارشهای روشنگرانه شان پیش از انتخابات محکوم شدند ،آیا این بار نیز روزنامه نگاران دیگری قربانی برگزاری انتخابات خواهند شد؟

خط و نشانی دوباره برای روزنامه نگاران در یک جلسه انتخاباتی

خبرنگاران ایران- صبح نهم اردیبهشت ماه و در آستانه یازدهمین انتخابات ریاست جمهوری، در سالن سینمایی وزارت ارشاد همایشی با نام "منادیان حماسه" و با هدف" هم اندیشی در راهبرد انتخاباتی رسانه‌ها" برگزار شد. اما چقدر این همایش به معنای هم اندیشی بود؟ آیا روزنامه نگارانی که به عنوان منادیان حماسه برای حضور در این جلسه دعوت شدند؛ توانستند در این جلسه هم اندیشی،نظرات خود را درباره مسائل پیش روی مطبوعات به ویژه در دوره انتخابات مطرح کنند؟ یا نه فقط مخاطبانی بودند که توصیه های مسئولان وزارت ارشاد یا بهتر بگویم خط و نشان هایشان را گوش دادند و جلسه را ترک کردند؟

خورشید ایران و قانون روزنامه نویسی

خبرنگاران ایران -هنوز یک ماه از نشر دوره دوم خورشید ایران نگذشته بود که نامه های فرماندار نظامی تهران به نخست وزیر درباره چاپکرده های خورشید ایران آغاز شد. شمار توقیف ها قابل احصاء نیست. پنج مرتبه توقیف در پنج ماه گوشه ای از حکایت پنج ماه اولیه انتشار دوره دوم خورشید ایران است.»در روزنامه خورشید ایران، به تاریخ 30 دی ماه 1321 مطلبی به قرار زیر نوشته شده که متاسفانه(!) همچنان می شود آن را متنی زنده و پاینده انگاشت. به امید اینکه چنین نوشته هایی در معنای واقعی به موزه تاریخ سپرده شوند.اگر روزنامه نویس نفس کشید، پدرش را باید درآورد. او را باید زد، بست، زنجیر کرد، تبعید نمود، به دار کشید، کشت، ریزریز کرد ووو...

زمانی برای کارمندی خبرنگاران

خبرنگاران ایران-تا زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در ایران خبرنگاران قطعا یکی از خبرساز ترین و مهم ترین گروه های مرجع جامعه خواهند بود. برخی کاندیداها از روزنامه نگاران خواهند خواست در ستادهای انتخاباتی شان فعال شوند ،آنها خوب می دانند که رسانه ها و خبرنگاران چقدر در زمان انتخابات مهم هستند . برخی روزنامه نگاران پیشنهادهای میلیونی برای کار در اتاق های فکر و عده ای هم پیشنهادهای متعدد کاری می گیرند. تعدادی هم هدیه دریافت می کنند.کلا در روزهای نزدیک به انتخابات درایران اتفاقات عجیب وغریب کم نمی افتد . البته همیشه هم روزنامه نگارانی هستند که در این بازار داغ جز بازداشت و زندان چیزی نصیب شان نمی شود .

آیا می توان از پشت میز هم روزنامه نگار ماند

خبرنگاران ایران-«روزنامه نگاری پشت میزی» اصطلاحی است که در نگاه اول مورد نکوهش قرار می گیرد.استادان روزنامه نگاری آن را یک آفت می دانند. حتی معتقدند، روزنامه نگاری تنها با حضور در میدان ودیدن سوژه ها از نزدیک معنا پیدا می کند ؟ اما آیا همیشه سوژه ها در دسترس و کار میدانی امکان پذیر است؟ آیا شرایط کار و پوشش اخبار برای همه خبرنگاران یکسان است ؟ و اینکه در شرایط سرکوب و فشار باز هم باید از روزنامه نگاران انتظار داشت که در نزدیکی سوژه ها بمانند و گزارشگری کنند یا از راه دور اخبار را پوشش دهند ؟ آیا روزنامه نگاری از راه دور دستی بر حقیقت خواهد داشت ؟

اولین نمایشگاه نشریات تخصصی؛ دور از هیاهو و خالی از جمعیت

خبرنگاران ایران -در سالی که گذشت نمایشگاه های مطبوعات، نشریات خانوادگی ، نمایشگاه بین المللی رسانه‌های دیجیتال در حوزه مطبوعات و رسانه ها در ایران برگزار شد. وجه اشتراک برگزاری این نمایشگاه ها وجود فضایی امنیتی بود. اما این بار نمایشگاه نشریات تخصصی کمتر رنگ و بوی سیاسی و امنیتی به خود گرفته است. دیگر نه خبری از زنان پلیس گشت ارشاد مقابل کانون است که به بازدید کنندگان در باره حجاب شان تذکر دهند . نه خبری از نیروهایی که در داخل سالن بازدیدکنندگان را تحت نظارت قرار دهند و نه دوربین هایی که همه چیز را رصد می کنند. گویی غلبه وجه علمی و پژوهشی و یا شاید نزدیکی به انتخاباتی حساسیت برانگیز در تاریخ ایران در این نمایشگاه موجب کمتر شدن جو امنیتی شده است.هر چند کسی نمی تواند به این گمانه ها پاسخی قطعی دهد ؟

روزنامه نگاری ایران در دوران سرکوب

خبرنگاران ایران -در شرایط سرکوب چگونه خود را به عنوان روزنامه نگار حفظ کنیم ؟ روزنامه نگاران در چنین فضایی چگونه آسیب پذیر می شوند و چه باید بکنند تا این آسیب ها و صدمات به کمترین میزان خود برسد ؟ تجربه روزنامه نگاری در شرایط سرکوب و بسط دیکتاتوری در ایران چه مواردی را به ما یاد آوری می کند؟ برای اینکه روزنامه نگاران در دوران سخت به دیوار سرکوب و دیکتاتوری به طور مستقیم برخورد نکنند مواردی را باید رعایت کنند که گاه بی ارتباط و بی شباهت به زندگی در شرایط جنگ شهری و چریکی نیست . تجربه ای که جامعه ایران آن را در 50 سال اخیر با خود داشته است .

انعکاس اخبار فاجعه در رسانه های ایران احساسی است

خبرنگاران ایران- عادت به خواندن یا شنیدن اخبار فاجعه‌بار در جایی بیشتر باعث تاسف می شود که طبقه متوسط فرهنگی آرام آرام به آن خو بگیرد. به این معنا که پس از شنیدن یا خواندن خبری که حکایت از یک فاجعه دارد، سوالی در ذهن این گروه از افراد نقش نبندد. در پی این اتفاق، فضای رسانه‌ای نیز مدام تلاش می‌کند تا به شکل‌های مختلف بر عادی شدن یک اتفاق مانند اعدام یا قتل در جامعه غلبه کرده و به این ترتیب محصول خود را که خبر جدید است؛ عرضه کند. از همین رو، خبرنگار برای این‌کار نیاز دارد بر میزان مطالب احساسی خبرش بیافزاید. اتفاقی که به تشدید عادت به درج اخبار فاجعه بار کمک می‌کند. زمانی که برای یک خبرنگار یا یک رسانه، انتشار خبر به معنای دقیق کلمه در الویت دوم یا سوم قرار می‌گیرد و فضای رسانه‌ای سکوی پرتاب برای مقاصد سیاسی و هویتی می‌شود، خود به خود چگونگی توجه به اخبار تغییر می‌کند.

ساعت شنی: خدمتی به خبر، خدمتی به خواننده

خبرنگاران ایران- معماران و نویسندگان هر دو قوانین یکسانی دارند: فرم و محتوا هر دو یک چیز را شرح می دهند. این به آن معناست که قبل از این که ظرفی را طراحی کنید، مظروف آن را نیز تهیه کرده اید و می دانید قرار است چه چیزی داخلش بریزید. پس نیازی نیست فکر کنید که باید یک فیل را در جعبه کفش جا دهید! با این حال روزنامه نگاران هم مانند همه نویسندگان، گاهی با تکیه بر انتخاب فرم های درست و بهره مندی از تکنیک های سبک هرم وارونه در کنار رویکرد داستان گراف سبکی را پدید می آورد که در آن همه بخش های داستان و روایت به چشم می خورد. به عنوان یک روزنامه نگار می بایست با چنین سبکی (ساعت شنی) آشنا باشید چه بخواهید از این شیوه نوشتن پیروی کنید چه علاقه ای برای انتخاب چنین سبکی برای بیان داستان خود نداشته باشید و حتی بخواهید سبکی جدید بیافرینید!

آیا روزنامه نگاری قاعده پذیر است

خبرنگاران ایران –آیا خبر نویسی در روزنامه نگاری فرمول پذیر است؟ آیا سخت خبر یا نرم خبر تنها شیوه های خبر نویسی هستند؟یا سبک های زیادی برای نوشتن خبر و گزارش در دنیای روزنامه نگاری وجود دارد ؟آیا به گفته برخی روزنامه نگاران دوره سخت خبرها تمام شده است و یا به گفته تعدادی دیگر همچنان هرم وارونه است که حرف اول را می زند .شاید هم تلفیق دو شیوه درست باشد . آیا همچنان می توان شیوه های جدید خبر نویسی ابداع کرد یا دوره آفرینش سبکهای جدید روزنامه نگاری هم به پایان رسیده است ؟به این سوالها هر چند نمی توان پاسخ کاملی داد و جواب به آنها مانند خود این بحث گسترده و سلیقه ای است .

یک عکس و خشم هزاران نفر

خبرنگاران ایران- «انتشار تصویر مردی در متروی نیویورک لحظاتی قبل از برخورد با قطار، این سوال را در میان اذهان عمومی برانگیخته که چطور عکاس به او کمک نکرده است؟! » چندی پیش روزنامه‌ ی نیویورک پست با چاپ عکسی فراموش نشدنی از مردی که با فشار شخص دیگری جلوی قطار مترو می‌ افتد، خشم خوانندگان و منتقدین را برانگیخت. این عکس حیرت‌ انگیز یکی از دو نمونه ‌ای است که توسط عکاس خبری آزاد «عمر عباسی »، از مردی به نام «کی‌ سوک هان » گرفته شده است که پس از سقوط از سکوی قطار و افتادن در میان ریل های قطار، دست ‌های خود را به سمت سکو بلند کرده و می‌ کوشد قبل از رسیدن قطار خود را بالا بکشد. توجیه درستی یا نادرستی اقدام عکاس از دو بخش موافق و مخالف تشکیل شده است؛ مخالف و موافقی که هر یک به نوبه خود درست یا اشتباه فکر می‌کنند؛ اما هیچ یک نمی‌تواند یک واقعیت را که دنیا و روابط آدم‌ها نیاز به کمی بیشتراخلاقیات و انسانیت دارد؛ کتمان کند.

کپی برداری به جای روزنامه نگاری

خبرنگاران ایران -در سالهای اخیر زیاد شده که مطالب شبیه به هم را در روزنامه ها و خبرگزاری های ایران ببینم . در تحریریه هم که می نشینم خبرنگارانی را می بینم که مدام سایتها را بالا و پایین می کنند. خبری را از خبرگزاری و اینترنت بیرون می کشند و با چند تماس تلفنی به اصطلاح گزارش می نویسند، نه این که همه خبرنگاران این کار را بکنند اما این شیوه تقریبا در گزارش نویسی ایران متداول شده است .آیا این شیوه گزارش نویسی همان وصله پینه کردن است؟سرقت ادبی است؟ یا گزارش تولیدی؟ اینها سوالاتی است که شاید ذهن برخی از خبرنگاران را مشغول کند و شاید هم برخی در شلوغی تحریریه ها یادشان برود که شیوه دیگری هم برای گزارش نویسی هست و همین شیوه را تنها روش روزنامه نگاری قلمداد می کنند .

«منابع روزنامه نگاران»؛ جایی فراتر از جست و جوی گوگلی

خبرنگاران ایران- شاید برای بسیاری از خبرنگاران، این کار هر روزه باشد که برای پیگیری هر سوژه‌ای اول سراغ گوگل می‌روند و در آنجا برای یافتن اطاعات بیشتر درباره سوژه شان جست‌و‌جو می‌کنند. اطلاعات را از هر جا که گوگل به آن‌ها آدرس داد جمع آوری می‌کنند ،حتی از وبلاگ نا‌شناسی که شاید میزان اعتبار مطالب آن را به درستی نمی دانند آیا این راه روشی درست برای جمع آوری اطلاعات است یا راه های مطمئن تری هم برای این کار وجود دارد ؟ راه هایی که اعتبار بیشتری به منابع و اطلاعات شما میدهد ؟این کار نه تنها میان خبرنگاران ایرانی رایج است، بلکه یک عادت تقریبا مرسوم در بین خبرنگاران دنیا است. شاید به همین دلیل بود که عده‌ای از خبرنگارانی که در مدرسه کندی دانشگاه هاروارد درس می‌خوانند، بر این اساس ایده‌ای را دنبال و سایتی را طراحی کردند که بخش عمده‌ای از اطلاعات مورد نیاز خبرنگاران انگلیسی زبان را گردآوری کرده است.

چگونه مطالب جذابتری بنویسیم

خبرنگاران ایران -همیشه مطالب کوتاه خواننده بیشتری نسبت به مطالب بلند دارد، هرگز نباید این موضوع را فراموش کنیم . لیدهای جذاب و حتی بی طرفی در نوشتن از دیگر مواردی بود که این روزنامه نگاران بر آن تاکید کردند و همه را برای جذب خواننده بیشتر برای مطالب مان مفید دانستند. این نکات را تک به تک شرح می دهم و به جز نکاتی که در کلاس آموختم موارد دیگری را نیز به آن خواهم افزود. اما همین جا می گویم که یک نکته را هرگز نباید از یاد برد و آن اینکه هر نویسنده و روزنامه نگاری بعد از سالها کار باید سبک مخصوص به خود را در نوشتن و یا حتی در ساختن گزارشهای خبری اش در رسانه هایی مانند تلویزیون و رادیو پیدا کند تا خواننده وقتی به مطلب و یا گزارشش می رسد بگوید آه این همان چیزی بود که به دنبالش بودم. سبک آشنای نگارش و به طور کل سبک خاص در حوزه کاری هر روزنامه نگار می تواند همیشه برای تان مخاطب به همراه داشته باشد و شما را در ذهن ها ماندگار و مطالب تان را پر خواننده کند .

نکته های ویرایش

خبرنگاران ایران -کتاب لحن پیشنهادی دارد و آنچه را به ذهن نویسنده درباره نکات ویرایشی آمده است برای خواننده تصویر می کند.یکی از بخش های کتاب به بحث قلنبه نویسی یا همان سخت نویسی اشاره دارد : "هر قدر نوشته ساده‌تر باشد؛ فهمش آسانتر است . یکی از مثال‌های خوبی که برای قلنبه نویسی شنیدم مثالی بود که داریوش آشوری در یکی از سخنرانیهایش گفت. او گفت همین جمله‌ی "استعمال دخانیات ممنوع است" را که در پمپ بنزین‌ها می نویسند در نظر بگیرید که چقدر قلنبه است. می گفت چرا خیلی ساده ننویسیم "سیگار نکشید". در املای نسل جوان امروز چیزهای جالب توجهی پیدا می شود . یکی از این موارد "چک نویس" است . نه فکرتان به طرف بانک و چک و سفته نرود . چکنویس کلمه ای است که برخی از دانشجویان آن را به جای چرکنویس به کار می برند .

تحریریه کوچک ما اخبار حاکمیت را دیده بانی می‌کند

خبرنگاران ایران-از کافه «تیتر» شروع شد به «دیگربان» رسید . کافه «تیتر» ایده متفاوتی بود که توسط یک زوج روزنامه نگار سال ها پیش در نزدیکی چهار راه ولیعصر اجرایی شد. گرچه تحمل حاکمیت برای دیدن یک جمع روزنامه نگار بسیاراندک بود و باعث بسته شدن این کافه شد اما ایده های جدید و نو این زوج باعث شد تا بعد از مهاجرت ، «دیگربان» را طراحی و اجرا کنند :« خودمان را «اصل» و محافظه‌کاران مخالف جنبش را «دیگری» نام‌گذاری کردیم و به دیده‌بانی آن‌ها مشغول شدیم.» این را «بی‌تا صالحی بختیاری» می گوید و معتقد است در این راه موفق هم بوده اند: « بارها سپاه و سایر نهادهای حکومتی در واکنش به اخبار دیگربان اطلاعیه صادر کرده‌اند.»

ایمیل همچنان محبوب برای اشتراک اخبار اما تا چه زمانی؟

خبرنگاران ایران – این مقاله ابتدا به این سوال پاسخ می‌دهد: «اگر بخواهید لینک مطالعه‌ این مطلب را برای دوستانتان بفرستید، از ایمیل استفاده می‌ کنید یا آن را در صفحه فیس‌ بوک، توییتر یا تامبلر خود منتشر می‌ کنید؟» حقیقت این است که طی چند سال اخیر نقش ایمیل، خصوصاً به عنوان یک ابزار به اشتراک گذاری اخبار، در حال تغییر است. حالا؛ اما در حالی که کاربرهای فعال فیس ‌بوک از مرز یک میلیارد نفر گذشته و توییتر تمامی فعالیت‌های خبری را به شکل زنده پوشش می‌ دهد، دیگر چه جایی برای ایمیل خوب و قدیمی باقی می‌ ماند؟ ۴۰ درصد از نوجوانان هرگز از ایمیل استفاده نمی‌ کنند.

از گروهی کار کردن روزنامه نگاران دفاع می کنم /قلم روزنامه نگاران خوب همیشه خواهان دارد

خبرنگاران ایران -از همان جمله اول تکلیف گفت و گو را روشن می کند و می گوید:« اگر هر تولیدی در بازار عرضه و تقاضا با استانداردهای روز همخوان و هم سو باشد متقاضی دارد. » و با این جمله موضوع تیمی کار کردن عده ای در رسانه ها و مجله های ایران را به بحث می کشاند. موضوعی که این روزها در برخی رسانه های کشور مشاهده می شود اما «آسیه امینی» روزنامه نگار، معتقد است که باید در این زمینه پژوهش شود و بعد اگر مشخص شد، آن را به عنوان یک معضل در جامعه روزنامه نگاری ایران مطرح کرد.با این همه این روزنامه نگار در گفتگویش تاکید می کند با اینکه هرگز در هیچ تیم خبری ثابتی نبوده اما به این موضوع از منظری بی طرفانه نگاه و از این شیوه روزنامه نگاری در ایران به خاطر شرایط پیچیده ای که روزنامه نگاری کشورمان به آن مبتلاست دفاع می کند .

خبر، تكذيب خبر و حيراني مخاطبان

خبرنگاران ايران- انتشار خبر درگذشت ابوالفضل پورعرب، بازیگر ایرانی مبتلا به بیماری سرطان، امروز واکنش های متفاوت بسیاری را به ویژه در شبکه های اجتماعی مانند فیس بوک و برخی از سایتهای خبری برانگیخت؛ اما مدت زمانی از انتشار آن نگذشته بود که این خبر از اساس تکذیب شد ومخاطبان، مدتي را در سردرگمي درستي يا نادرستي خبرگذراندند ؟ این بحث بار دیگر موضوع روزنامه نگاری با کیفیت را به میان می آورد ؟ اینکه آیا خبرنگاری که توجه بیشتری به منابع خبری اش دارد و نظارت بیشتری به کارمی گیرد تا گزارشش را با دقت و کیفیت تهیه کند خبرنگار بهتری است یا روزنامه نگاری که همان گزارش را با سرعت بیشتری تهیه و به خوانندگان یا شنوندگانش می رساند ؟

تاریخ اجتماعی رسانه ها ؛ از گوتنبرگ تا اینترنت

خبرنگاران ایران -تاریخ اجتماعی رسانه ها از گوتنبرگ تا اینترنت ، رسانه را از منظر تاریخ و در بستر تاریخی بررسی می‌کند.یکی از موارد مورد بررسی در این فصل "جا‌ به‌جایی،حریم شخصی و نظارت" است. اینکه حریم خصوصی چرا و چگونه به موضوعی در تاریخ اجتماعی رسانه‌ها تبدیل می‌شود و اینکه بیشتر با کنش‌های حکومت ارتباط دارد تا رفتار افراد .همچنین یکی از نکات قابل توجه کتاب،نویسندگان آن است. اینکه چگونه دو نویسنده ای که خود در برابر استفاده از وسایل ارتباط جمعی نظیر ایمیل مقاومت می‌کنند؛چگونه است که درباره اهمیت رسانه سخن می‌گویند.اما به باور نمک دوست بهتر بود نام این کتاب، تاریخ اجتماعی رسانه ها در غرب باشد تا عنوان کلی تاریخ اجتماعی رسانه‌ها. چرا که جز چند اشاره گذرا، توجهی به تاریخ رسانه ها در شرق نشده است.

روزنامه نگاری باز؛ وقتی خبر تغییر می کند

خبرنگاران ایران- با وجود شبکه های باز، جوامع می توانند مرزهای جغرافیایی را بدون کوچکترین مشکلی پشت سر بگذارند. جامعه ای جدید که در آن صدها عقیده، دیدگاه و نظر موافق و مخالف در کنار هم حاضر می شوند و با طرح آزادانه آراء و عقاید خود شکل و مفهوم تازه ای از رسانه را خلق می کنند. اگر داستان سه بچه خوک و گرگ بد گنده، این پتانسیل را داشته است تا با توجه به ظرفیت های موجود در جامعه سبب خلق و طرح پدیده ای به نام روزنامه نگاری باز یا همان اوپن ژورنالیسم شود؛ پس دیگر داستان ها و افسانه های کهن هم می توانند با بازخوانی و روایت هایی متفاوت بخشی از حقیقت تازه باشند.

آیا تعداد بیشتری از روزنامه نگاران بیکار می شوند

خبرنگاران ایران –آیا روزنامه ها و نشریات کشور با وجود افزایش ناگهانی قیمت کاغذ قادر خواهند بود به فعالیت خود ادمه دهند ؟ با وجود این نابه سامانی ها وضعیت روزنامه نگاران ایرانی چگونه خواهد شد و آنها با این محدودیتها چگونه کنار می آیند ؟آیا بازهم شاهد بلندترشدن فهرست روزنامه نگاران بیکار خواهیم بود؟این روزها افزایش ناگهانی قیمت کاغذ و نایاب شدن آن موجب نگرانی روزنامه نگاران مستقل ایرانی شده است . تعدادی از مدیران مسئول روزنامه ها و مجلات کشورنیز از افزایش ناگهانی قیمت کاغذ اظهار نگرانی کرده و به همکاران خود گفته اند با ادامه این روند مجبور به تغییراتی در سیستم تحریریه و حتی انتشار نشریات شان هستند .

روزنامه نگاری کفش چرمی

خبرنگاران ایران -در پیاده روهای شهر با کفش های چرمین قدم می زنی و سوژه پیدا می کنی. مصاحبه انجام می دهی. منابع دسته اول پیدا می کنی و در نهایت کار روزنامه نگاری کفش چرمی را به خوبی انجام می دهی. روزنامه نگاری که با گام هایش در دل رخداد خبری است.«جیسون والش» روزنامه نگار ایرلندی در وبلاگ شخصی اش از تجربیاتش درباره روزنامه نگاری کفش چرمی می نویسد. به طور مثال او، 460 کیلومتر مسیر را رانندگی کرد تا تنها چند سوال از منبع خبری خود بپرسد در حالیکه می توانست تماس تلفنی داشته باشد اما چون احساس می کرد با حضور در محل بهتر در فضای گزارشی که می خواهد بنویسد قرار می گیرد رنج این راه طولانی را به نشستن پشت میزهای تحریریه خرید.

توییتر و پایه گذاری اصول اخلاقی در روزنامه نگاری

خبرنگاران ایران -در میان همه شبکه های اجتماعی، توییتر به عنوان دنیای مجازی بزرگ و متفاوت توانسته است در بسیاری از موقعیت های حساس جای رسانه های متعددی را بگیرد و در نقش راهبر برای تعداد کثیری از روزنامه نگاران جای خالی اطلاعات، منابع و ابزار خبررسانی مورد نیاز آنها را (البته نه چندان حرفه ای و دقیق) پر کند. توییتر به دلیل مختصات، محبوبیت و کاربران متعددی که در سراسر دنیا دارد توانسته است به سرعت جای خود را بین سایت های خبری معتبر، گزارشگران حرفه ای، منتقدان و نویسندگان و افکار عمومی باز کند. شاید به همین دلیل است که بسیاری از صاحب نظران دنیای رسانه و ارتباطات تاکید دارند که برای حفظ اعتبار و موقعیت این شبکه اجتماعی در میان روزنامه نگاران و افکار عمومی، می بایست چارچوب، قوانین، قواعد و اصول اخلاقی معین و مشخصی را در مورد کار با توییتر تعریف کرد.

مدیریت پوشش خبری بحران در رسانه های حرفه ای

خبرنگاران ایران- یک هفته از وقوع زلزله آذربایجان می گذرد، زلزله ای که خسارات جانی و مالی بسیار به جا گذاشت اما تا چه میزان این رسانه ها توانسته اند در این بحران پوشش خبری را مدیریت کنند . رادیو و تلویزیون در این میان متهم به بی توجهی و درست نرساندن اخبار شدند و گاه رسانه های اجتماعی و روزنامه های مستقل متهم به سیاه نمایی .کتاب مدیریت پوشش خبری بحران در رسانه های حرفه ای می کوشد تا حدودی به این سوالات پاسخ دهد .نویسنده کتاب اکبر نصر اللهی،معتقد است :« سال ها همکاری و مدیریت در بخش‌های مختلف رسانه و مشاهده نحوه مواجهه آن‌ها با بحران‌های مختلف من را به این جمع‌بندی رساند که رسانه ها درمواقع عادی خوب عمل می کنند اما در بحران‌ها موفق نیستند، رویکردشان سنتی‌ و راهبردشان انفعالی است وممکن است باعملکرد ضعیف ونادرست خود موجب گسترش بحران شوند.»

خبرنگاران کوله پشتی

خبرنگاران ایران -تنها یک کوله پشتی پر از ابزار های نوین رسانه ای نیاز است تا یک خبرنگار با مهارت های متفاوت تبدیل به یک خبرنگار کوله پشتی شود. «بیل جنتیل» خبرنگاری کوله پشتی را چنین تعریف می‌کند: «خبرنگار کوله پشتی یعنی این‌که یک خبرنگار کاملاً آموزش دیده با یک دوربین ویدیویی دیجیتال، خیلی سریع تر و به گونه‌ای صمیمانه تر نسبت به یک گروه خبری (شامل فیلم بردار، صدابردار و خبرنگار) گزارش تهیه کند.»او که در واشنگتن پست کار می کند با این کوله پشتی معروف است و نامزد دریافت جایزه های بسیاری شده است، می گوید: «بسیار مهم است که چگونه از وسایلی که در کوله پشتی داری استفاده کنی. »جنتیل اضافه می کند: «یک خبرنگار موفق در این زمینه کسی است که مهارت استفاده از همه وسایلی که در کوله پشتی اش قرار گرفته است را داشته باشد. »

راه های موثر پوشش خبری بحرانها

خبرنگاران ایران –در زمان بحران ها روزنامه نگاران باید بدانند که چگونه حوادث دلخراش را پوشش خبری بدهند و ضمن توجه به وظایف خبری مراقب زندگی خود هم باشند .جنگ ، حملات تروریستی ،سوانح هوایی ،حوادث طبیعی ،آتش سوزی و قتل از جمله تراژدی هایی هستند که اصحاب رسانه ،گزارشگران و عکاسان خبری باید به موقع آنها را پوشش خبری بدهند .این تراژدی ها که همه قربانیانی دارند بر جامعه بسیار تاثیر گذارند و تا مدتها در خاطره جمعی مردم باقی خواهند ماند به همین خاطر است که پوشش خبری آنها از اهمیت ویژه ای برخوردار است .نکته ای که همیشه به روزنامه نگاران توصیه می شود این است هرگز به قربانیان یک حادثه نگویید :«که درکتان می کنم یا می فهمم چه احساسی دارید »می توانید برای بازماندگان ابزاز تاسف کنید اما از گفتن این کلمات پرهیز کنید . مثلا هنگامی که با والدین کودکی که به قتل رسیده تماس می گیرید دقت کنید از این جملات و یا سوالات پیش و پا افتاده ای «مثل چه احساسی دارید؟ »خودداری کنید .

روزنامه نگاری مستقل ایران در حصار حمایتهای دولتی

خبرنگاران ایران -حمایتهای دولتی مانع رشد روزنامه های مستقل در ایران شده است و روزنامه نگاران با گرایش های مختلف فکری معتقدند سیاستهای حمایتی کنونی دولت از روزنامه ها نیاز به بازنگری دارند. این بخشی از نتایج پژوهشی است که در سال 90به منظور بررسی تاثیر حمایتهای دولتی بر محتوای مطبوعات ایران توسط مهردادعلمداری انجام شده است .این تحقیق بر مبنای آنکه بخش مهمی از حیات اقتصادی روزنامه ها در ایران به حمایتها و یارانه های دولتی وابسته است طراحی و هدف آن سنجش نظر روزنامه نگاران درباره این حمایتها بوده است .وزنامه نگاران منتقد اما در باره حمایتهای دولت نظر دیگری را اعلام کرده و گفتند سیستم فعلی در جهت تضعیف روزنامه های مستقل و تقویت روزنامه های موافق و هم سو با دولت پی ریزی شده و حذف آن بهتر است هر چند این گروه هم تاکید کرده اند که حذف کامل این حمایتها در شرایط فعلی امکان پذیر نیست .

تردیدها درباره نظام جامع رسانه ای ؛ جایگزینی برای قانون مطبوعات

خبرنگاران ایران -نامش «نظام جامع رسانه ای» است و قرار است قانونی برای تمامی رسانه‌های چاپی، الکترونیکی، وبلاگ‌ها، شبکه های اجتماعی و .. باشد. می خواهند آن را جایگزین آخرین قانون مطبوعات کشور کنند، اما نگاه هایی که احتمال می دهند این قانون در راستای ایجاد محدودیت های بیشتر برای رسانه ها وضع شود هنوز با نگرانی بیشتری آن را دنبال می کند .به طور معمول وقتی نام حقوق و قانون به زبان می آید، محدودیت، نهی کردن، قواعد آمره و الزام آوری که حامی بزرگی به نام دولت پشت آن ایستاده است به ذهن می آیدهر چند نمی توان در حال حاضراین لایحه را بی طرفانه قضاوت کرد اما باید به این نکته توجه داشت که قانون دمکراتیک در شرایط دمکراتیک یا نزدیک به آن شکل می گیرد و همین جا می توان این پرسش را طرح کرد که آیا ایران در شرایط دمکراتیک به سر می بردکه بتوان در آن انتظار تصویب قوانینی دمکراتیک را داشت ؟

اقتصاد رسانه

خبرنگاران ایران-اقتصاد رسانه در سطحی کلان برای مطالعات اقتصادی یک واحد رسانه ای به کار برده می شود . در واقع اقتصاد رسانه رویکردی بین رشته ای داشته و به ادغام چارچوب نظری رسانه با تفکر اقتصادی گرایش دارد .این حوزه از مطالعات از دهه هفتاد میلادی مورد توجه پژوهشگران حوزه های اقتصادی و رسانه قرار گرفته و تاکنون نیز توجه به آن ادامه دارد .در این حوزه مطالعاتی عوامل تاثیر گذار اقتصادی و مالی بر فعالیتهای ارتباطی،بنگاه های رسانه ای و صنایع ارتباطات بررسی می شود و جریان عرضه و تقاضا در بازار تولید و پخش محتوای رسانه ای با کمک الگوها و ابزارهای تجزیه و تحلیل اقتصادی مورد توجه قرار می گیرد . کتاب آشنایی با اقتصاد رسانه در تبیین مهم ترین مفاهیم اقتصادی تاثیر گذار بر اقتصاد رسانه تلاش کرده و حتی برای کسانی که با علم اقتصاد و رشته اقتصاد رسانه آشنایی ندارند مفید است و به سوالات آنان در ارتباط با تعامل اقتصاد و رسانه پاسخ می دهد .

دقت در روزنامه نگاری اولویت دارد یا سرعت

خبرنگاران ایران-روزنامه نگاری با کیفیت چه معنایی دارد ؟ آیا خبرنگاری که توجه بیشتری به منابع خبری اش دارد و نظارت بیشتری به کارمی گیرد تا گزارشش را با دقت و کیفیت تهیه کند خبرنگار بهتری است یا روزنامه نگاری که همان گزارش را با سرعت بیشتری تهیه و به خوانندگان یا شنوندگانش می رساند ؟ آیا می توان در گزارشگری دقت را فدای سرعت کرد یا برعکس ؟ و آیا اصلا چیزی به نام روزنامه نگاری با کیفیت در دنیای امروز وجود دارد ؟هر روزنامه نگاری با این کشمکش دائمی طرف بوده است کشمکش بین سرعت و دقت ؟ بارها در سرویس های خبری روزنامه ها این جمله را شنیده ایم .ما باید اولین کسی باشیم که این خبررا منتشر می کنیم .

چرا طنز در مطبوعات تحمل نمی شود

خبرنگاران ایران -چرا طنز کمتر تحمل می شود؟ این پرسش در چند سال اخیر، با افت کاملا آشکار جریان فعال طنزنویسی در ایران پررنگ تر از دهه گذشته مطرح شده است. طنز مواجهه شوخ طبعانه با پیرامون است و لازمه آن چیزی نیست جز مجاز بودن شوخی با سیاستمداران و قدرتمندان و با جامعه. اگرچه طنز در قالب های مجموعه داستان و رمان نیز قابلیت طرح دارد، مطبوعات، اصلی ترین بستر ارائه طنز محسوب می شوند. بسیاری از طنزها، همانند اخبار و تحلیل های مطبوعاتی، ماندگاری اندکی دارند؛ اما در روزهای انتشارشان، عناصری تاثیرگزار هستند. یک طنز روز سیاسی می تواند هیبت یک قدرتنمایی سیاسی را به سادگی فرو بریزد یا سوزنی باشد بر اندام بادکنکی یک باور کل گرایانه.

اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری ازمرامنامه تا اجرا

خبرنگاران ایران-آنچه در جهان رسانه ای از آن تحت عنوان رمزهای اخلاقی یا اخلاق نامه یاد می شود، می تواند راه گشا باشد. اما واقعیت امر آن است که" اخلاقیات تجویزی" یا" نسخه ای " از نظر انطباق دادن آنها با کارهای جاری روزنامه نگاری، هر روزنامه نگاری را حتی اگر حرفه ای باشد دچار مشکل می کند .یک بار در کلاس خبر نویسی ، عکس معروف شلیک رئیس پلیس سایگون به سر یک شهروند ویتنامی را روی تابلو چسباندم و از دانشجویان خواستم درباره اش نظر بدهند . یکی از آنها به جای اظهار نظر گفت :استاد بهتر نبود این عکاس با دوربین خودش می کوبید روی دست این ضارب تا طرف کشته نشود . بچه ها خندیدند اما او واقعا خواسته و ناخواسته بر یک نکته محوری در حوزه اخلاقیات حرفه ای دست گذاشته بود .در پاسخ به این سوال شاید باید گفت بدون هیچ دخالتی فقط عکاسی کن !اماشاید هم پاسخ این باشد دیگری را نجات بده و عکاسی نکن !»

عناصر روزنامه نگاری

خبرنگاران ایران -با وجود همه دگرگونیها در ظاهر و چهره روزنامه نگاری ، در واقع هدف آن به گونه ای چشمگیر ثابت مانده است ، هر چند که از زمان شکل گیری اولین روزنامه بیش از سیصد سال می گذرد . هدف اصلی روزنامه نگاری ارائه اطلاعات به شهروندان است ، ارائه اطلاعاتی که آنها برای آزادی و خودگردانی به آن نیاز دارند .همچنین روزنامه نگاری بیش از هر چیز وفادار به شهروندان است : شهروندان به موازات قرار گرفتن در معرض جریان فزاینده اطلاعات و داده ها به منابع شناخته شده ی بیشتری که خود را به تایید اطلاعات ، برجسته ساختن نکات مهم و کنار گذاشتن مطالب غیر موثق و پیش افتاده متعهد می دانند ، نیاز دارند .مردم به جای اختصاص وقت بیشتر و جست وجو در بین انبوه اطلاعات که به علت افزایش نوع رسانه های خبری بیش از پیش وقت گیر شده اند به کسانی اختیاج دارند که این وظیفه را بر عهده بگیرند و به آنها بگویند که حقیقت چیست ؟

روزنامه نگاری با مدرک دانشگاهی یا بدون آن؟

خبرنگاران ایران- جذابیت های روزنامه‌نگاری باعث می شود بسیاری برای ادامه تحصیل وارد این رشته شوند اما در این میان هستند فارغ التحصیلان بی شماری که 4سال و حتی بیشتر تلاش می‌کنند، درس می‌خوانند و یاد می‌گیرند اما هرگز به تحریریه‌ها راه نمی یابند و در مقابل افرادی که در رشته های بسیار غیر مرتبط درس خوانده اند اما وارد روزنامه ها شده و در عین حال روزنامه نگاران موفقی هم بودند.آیا مدرک دانشگاهی روزنامه نگاری بی اعتبار شده است؟ خبرنگاران چه میزان از آنچه که در دانشگاه آموخته اند در کار روزنامه نگاری خود بهره می برند؟ آیا دانشگاه ها ی روزنامه نگاری ایران بر اساس علم روز این رشته برنامه ریزی می شود ؟ این ها سوالاتی است که در پیچ و خم تحریریه های خبری بارها در ذهن خبرنگاران جرقه خورده است ؟ سوالاتی که پاسخهای متفاوتی هم داشته است .

قتل 112 روزنامه نگار ترکیه ای در 103 سال

خبرنگاران ایران -همزمان با ششم آوریل، روز روزنامه نگاران مقتول ترکیه، پلتفرم همبستگی با روزنامه نگاران زندانی ترکیه(TGDP) با انتشار بیانیه ای، لیست کامل روزنامه نگاران مقتول این کشور را منتشر کرد. بر اساس اطلاعیه مذکور در طول 103 سال گذشته، 112 روزنامه نگار و نویسنده در ترکیه به قتل رسیده اند. وب سایت «خبرنگاران ایران» با توجه به اصل مجاورت و نیز به دلیل قرابت های بسیار بین شرایط فرهنگی و سیاسی ایران و ترکیه، فهرست یادشده را به صورت کامل ترجمه و به عنوان اولین رسانه فارسی زبان اقدام به بازانتشار آن می کند.جمعیت روزنامه نگاران ترکیه، روز ششم آوریل، سالروز قتل «حسن فهمی» سردبیر روزنامه «سربستی» را روز روزنامه نگاران مقتول نامگذاری کرده. «حسن فهمی» روز ششم آوریل 1909 روی پل «گالاتا» در استانبول به ضرب گلوله کشته شده است.

«منبع خبری»؛ بومرنگی که اعتماد می آفریند

خبرنگاران ایران -در دنیای رسانه ای منبع خبری از اجزای جدا نشدنی است. شاید بدون هیچ تردیدی بتوان گفت که گوش ها و چشم ها نخستین منبع خبری هر خبرنگاری محسوب می شود. هر خبرنگار باید گوشی با حوصله برای شنیدن سخنان دیگران و چشمی تیز بین برای دیدن سوژه های خبری داشته باشد.خبرنگار حرفه اي در ارتباط با حوزه خبري خود، بايد مثل پليس در ارتباط با حوزة گشت زني خود، عمل كند. پليس ها هميشه به حوزه هاي استحفاظي خود سرمي زنند تا همه تحولات آنها را زير نظر داشته باشند خبرنگاران نيز براي آنكه چيزي از چشم و گوششان پنهان نماند بايد به همين نحو عمل كنند. منبع خبری معتبر همیشه یکی از دغدغه های رسانه ها برای انتشار اخبار بوده است چرا که تکذیب خبر بعد از انتشار می تواند صدمات جبران ناپذیری به رسانه وارد کند.در واقع شايد بتوان گفت كه پخش نادرست اخبار اثري همچون «بومرنگ» دارد و در نهايت اثر آ ن به فرستنده باز خواهد گشت.

روزنامه نگاری کاوشگرایانه

خبرنگاران ایران –«ژورنالیسم حقیقتا واقع نگر و فارغ از پیش داوری ژورنالیسمی است که نه فقط امر واقع را به درستی بیان می کند، بلکه معنا و مفهوم رویدادها را نیز به درستی در می یابد . ژورنالیسمی با این ویژگی نه فقط امروز قانع کننده است، که از بوته ی آزمایش زمان نیز با موفقیت به در خواهدآمد،و نه فقط منابع موثق که آشکار شدن حقایق طی تاریخ نیز به آن اعتبار می بخشد .»جان پیلجر روزنامه نگار کاوشگرو استاد دانشگاه در کتابی که در گرد آوری آن با بهترین نمونه های گزارشگری کاوشگرایانه و افشا کننده از جنگ جهانی دوم کوشیده است ، جمله بالا را یکی از بهترین توصیفها از روزنامه نگاری کاوشگرایانه می داند . در کتاب به من دروغ نگو خواننده می تواند چند نمونه از درخشان ترین نمونه های گزارشگری کاوشگرایانه را بخواند .

به کوتاهی شب های زمستانی

خبرنگاران ایران -«نوشابه امیری» روزنامه نگار قدیمی بهارانه ای دیگر برای سایت خبرنگاران ایران می نویسد. این بهارانه درباره روزنامه نگاران زندانی و یا اتفاق های که برای روزنامه نگاران ایرانی در سال گذشته نیست. این بهارانه درباره نقد و بررسی رسانه ها نیست. این بهارانه درباره بهترین اتفاق های سال گذشته برای خبرنگاران هم نیست. همه این ها هست و در نهایت نیست. این بهارانه به وسعت آزادی است اما به کوتاهی شب های زمستانی.

خبرنگاران می اندیشند، می نویسند پس هستند

خبرنگاران ایران - کاش می شد نوشت: در سال 90 آزادی رسانه ها در ایران تحکیم بیشتری یافت و یا این که هیچ روزنامه نگاری در زندان نبود، روزنامه نگاران امنیت شغلی داشتند و هیچ روزنامه ای توقیف نشد. ای کاش می شد نوشت: در سال 90 بر تیراژ نشریه ها در ایران افزوده شد، رادیو و تلویزیون در انحصار دولت نبود و کاش های دیگر. با این همه سال 90 ،سراسر تیره نبود. هنوز هستند روزنامه نگارانی که می کوشند مانع گسترده تر شدن دایره سانسور شوند؛ روزنامه نگارانی که در فضای کنونی رسانه ای ایران می اندیشند، می پرسند، می نویسند و هستند. همین دسته از روزنامه نگارانند که باعث شده اند رسانه های ایران اخبار و گزارش های یکسانی را منتشر نکنند و به آنچه که حکومت می خواهد، تبدیل نشوند.

گم گشته ای به نام« امید» میان روزنامه نگاران

خبرنگاران ایران -"مهمترین" چیز برای یک روزنامه نگار چه می‌تواند باشد؟ "تاریخ" اش را که فاکتور بگیریم، آزادی بیان به نظر من مهمترین "چیز" برای ما روزنامه‌چی‌هاست. حالا ما کی آزادی بیان داشته‌ایم، که من آن سال را با امسالی که آخرین نفسهایش هم تمام شد ، مقایسه کنم؟ این در، همیشه بر پایه سانسور چرخیده است. سال 90، چاشنی دستگیری و بازداشت و تهدید و تهمت و زندان و بی انصافی و بی عدالتی در حق روزنامه نگاران را هم به آن اضافه کنید. اما فراموش نکنید که اینها چاشنی اند. اصل، همان است که بود. "امید" ، به نظر من "گم گشته‌ای" است که جای خالی او در بین روزنامه‌ها و روزنامه‌چی‌ها "مهمترین اتفاق" سال پیش بوده است. باشد تا باز بیابیمش.

روزنامه نگاری ورزشی در میدان رسانه ها

خبرنگاران ایران - روزنامه نگاری و روزنامه نگاری ورزشی دو قلمرو جداگانه در کار رسانه ای هستند که تا حدودی ارزش ها ، فرهنگ های کاری و دیدگاه های حرفه ای ناهمگونی را به نمایش می گذارند. این تفاوت ها بر تولید خبر ، انتخاب محتوا و اصل بی طرفی در خبرنگاری به طرز چشمگیری تاثیرگذار است . ایده اصلی را سالها پیش از اشاره ای در کتاب ایتل گرفتم ، که می گفت برای روزنامه های امریکایی ورزش همچون " بخش اسباب بازی " است . اگر آنچنان که ایتل می گوید؛ روزنامه نگاران رسانه های جمعی ، درجه و ارزش کار گزارشگران ورزشی همکارشان را کمتر از خبرنگاران به زعم خودشان "واقعی " می دانند ، پس زمینه ای مناسب برای تحقیق و گفتگو در این باب وجود دارد. در روش های گزارشگری و ارزش های حرفه ای . بنابر این ، اگر ورزش یک بازی باشد روزنامه نگاری ورزشی نیز نوعی از بازی است .

آداب مصاحبه مطبوعاتی

خبرنگاران ایران -در کنفرانسهای مطبوعاتی هرگز از پرسیدن سوالهای ساده نهراسید . خبرنگاران دوست ندارند در جمع همکاران خود احمق جلوه کنند . بنابراین ممکن است از پرسیدن سوالهای به ظاهر ساده امتناع کنند .بنابراین ممکن است سوالهای به ظاهر ساده نپرسند اما به عقیده آنان سوال احمقانه بسیار بهتر از گزارش احمقانه ی است که چاپ وبه دست مردم می رسد .اگر اصطلاح یا عبارت خاصی را نمی دانید ، حتما از معنای آن مطلع شوید .همچنین بیشتر خبرنگاران از طرح سوال های ناب خود در جمع دیگر همکاران خود متنفرند ،زیرا بقیه نیزاز پاسخها سود میبرند و معمولا بعد از پایان جلسه خبرنگاران به صف می ایستند تا با سخنران گفت و گو کنند و هیچ یک ازآنها هم دوست ندارند گفتگو یشان را سایر همکاران بشنوند. در این موارد بهتر است صبر کنید تا اکثر خبرنگاران یا حداقل رقبای اصلی از صحنه دور شوند .»

برای گردآوری آمارها و سرخط خبرها چه کنیم

خبرنگاران ایران : شاید در فعالیت های خبری خود بارها دنبال مطلبی بودیم که آن را پیدا نمی کردیم و یا اینکه آمار و اطلاعاتی می خواستیم تا در فرصت اندک در متن گزارش خود استفاده کنیم اما باز نمی یافتیم. این مشکل بسیاری از خبرنگاران دنیاست. مشکلی که تنها یک خبرنگار می توانست آن را تا حدودی برطرف کند.در گذشته های نه چندان دور ، روزنامه نگاران برای یافتن منابع خبری موثق به شدت تلاش می کردند و گاهی با مشکل مواجه می شدند، اما امروزه به لطف پیشرفت چشمگیر در ارتباطات آنلاین این معضل تا حد زیادی برطرف شده است..یدا کردن منابع معتبر در اینترنت هم همیشه آسان نیست ولی سایت هایی وجود دارند که با گردآوری منابع معتبر سعی دارند به روزنامه نگاران کمک کنند.«سیمون فریمن» که یک خبرنگار قدیمی است سایتی را طراحی کرده که ابزاری برای ردیابی سرخط خبرها و آمارهای دولتی را برای خبرنگاران فراهم کرده است.

مطبوعات ایران در قرن بیستم

خبرنگاران ایران -روزنامه نگاری حرفه ای در ایران سرشار از شیرینی های زودگذر و تلخی های مستمر بوده است . اگر واقع بین باشیم باید بگوییم که روزنامه نگاری حرفه ای در ایران هیچ گاه بروز و ظهور نیافت و نتوانست خود را عرضه کند و همواره زیر سایه روزنامه نگاری حزبی و روزنامه نگاری دولتی قرار داشت و فضای باز و بسته را با تنگی نفس از سر گذراند . روزنامه نگاران حرفه ای نه در فضای باز سلسله جنبان حرکت روزنامه نگاری بودند و نه در فضای بسته. خاستگاه صنوف مطبوعاتی عمدتا فراگیر نبوده اند و نحوه شکل گیری آنها نیز در هر دوره مشخص است .بیشتر این صنوف در هر مقطع برای اجرای یک نقش به وجود آمدند .در حقیقت بستر تولید صنوف روزنامه نگاری در ایران قابل تامل است و در دستیابی به بسیاری از ریشه های مصایب تاریخی راه را آسان می کند.

سوژه یابی در رسانه های خبری

خبرنگاران ایران-اگر چه به ظاهر انتخاب سوژه کاری آسان به نظر می رسد ، اما در عمل این گونه نیست ،اغلب روزنامه نگاران و به خصوص تازه کاران این عرصه با مشکل یافتن سوژه روبرو هستند و گاه سوژه هایی تکراری و یا غیر ضروری را برمی گزینند .پیدا کردن سوژه شاید و چه بسا به طور حتم یکی از مراحل سخت روزنامه نگاری است و اغلب مواقع دو دسته افراد مشکل سوژه یابی دارند ،دسته اول افراد تازه کار و ناشی هستند و نمی توانند سوژه ای را بیابند و دسته دوم حرفه ای هایی که با تعداد فراوانی از سوژه ها روبه روهستند و نمی دانند کدام یک را برگزینند . اما برای یافتن سوژه همواره باید نگاه غیر عادی به رویدادها ، وقایع و اتفاقات روزمره زندگی داشت و مشاهده غیر معمول و متفاوت شاید بهترین گزینه پیشنهادی برای یافتن سوژه مناسب باشد ،چرا که سوژه همه جا هست و نگاه خلاق روزنامه نگار است که می تواند آن را بیابد .

نیوزبان یک کارگاه آموزش روزنامه نگاری است

خبرنگاران ایران -شعارش «خبر را نقد کنید» است و به نقد رسانه های ایرانی و اخبار منتشر شده در آن ها می پردازد. فرقی ندارد رسانه مستقل باشد یا جناحی؛ تیغ تیز نقد در انتظار آن هاست. هدفش دیده بانی و ارتقای کار رسانه ها است. «محمدرضا نسب عبداللهی» خبرنگاری که در شهرستان فعالیت می کند و گاهی از برخوردهای خبرنگاران پایتخت نشین با خبرنگاران فعال در شهرستان ها گلایه هایی هم دارد این طرح نو را در انداخته است. او معتقد است نیوزبان یک کارگاه است و اخیرا آکادمی روزنامه‌نگاری را در سایت برای آموزش روزنامه نگاری راه انداخته است.گفت و گوی سایت خبرنگاران ایران با «محمدرضا نسب عبداللهی» به بررسی این سایت می پردازد. او همچنین معتقد است رسانه‌های ایران به جای تولید خبر یا گزارش خبری بر پایه استانداردهای جهانی، اطلاعات خام را با افزودن چند عبارت خبری منتشر می‌کنند، حتی در مواردی هم نویسنده، نظرات خودش را در خبر عرضه می‌کند. این مشکل سه علت عمده دارد، یکی بحث ضعف آموزش، دیگری بی‌توجهی به حقوق خبرنگاران و یکی هم آسان بودن شیوه‌های رایج خبرنویسی در ایران.

آیا مرگ روزنامه های محلی نزدیک است

خبرنگاران ایران - انتشار هفته نامه های محلی در مقطع حاضر، برای نشریه هایی که رویکردی مستقل از جریان های رسمی پیش گرفته اند، مقرون به صرفه نیست. اگرچه بسیاری از هفته نامه های مستقل در دو سال اخیر از انتشار مطالب انتقادی دست برداشته اند، به دلیل مواضع انتقادی سابق شان و نیز به دلیل تلاش در حفظ استقلال حرفه ای، به طرزی نامحسوس محکوم به تعطیلی شده اند. جهت دار بودن رفتار ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی و توزیع ناعادلانه آگهی های دولتی، در شرایطی که بخش خصوصی از قدرت چندانی در شهرستان ها برخوردار نیست، معنایی جز تزریق سموم مرگ آور در شریان روزنامه نگاری محلی ندارد.در این گزارش با سه نفر از سردبیران نشریات محلی در استانهای آذری زبان کشور به گفتگو نشسته ایم .

جامعه شناسی روزنامه نگاری

خبرنگاران ایران-«در جامعه معاصر که اغلب جامعه ارتباطات یا جامعه اطلاع رسانی خوانده می شود، روزنامه نگار به چهره ای اسطوره ای تبدیل شده است .» این جملات در مقدمه کتاب جامعه شناسی روزنامه نگاری اثر اریک نووو دیده می شود .جامعه شناسی روزنامه نگاری ، روزنامه نگاری را به عنوان پدیده ای اجتماعی مورد توجه و بررسی قرار می دهد . در این رشته نسبتا پویا و در عین حال جالب و بحث بر انگیز فقط درباره ی جنبه ها و آثار اجتماعی روزنامه نگاری بحث نمی شود ، بلکه روزنامه نگاری از جهات مختلف از جمله وسایل ارتباط جمعی ، گردانندگان و دست اندرکاران آن ، پیام های ارتباطاتی ، سبک های نگارشی ، مخاطبان ، آثار اجتماعی ارتباطات و جامعه شناسی تاریخی روزنامه نگاری مطالعه می شود .

تاریخ مطبوعات زنجان

خبرنگاران ایران - روزنامه نگاری محلی زنجان، به رغم سابقه اندک تاریخی و انقطاع های مکرر، اکنون توانسته یکی از حرفه ای ترین استان های ایران از نظر سطح کیفی نشریه های محلی باشد؛ چنانچه روزنامه نگاران این شهر توانسته اند علاوه بر انتشار چندین هفته نامه با کیفیت، موفق به انتشار روزنامه ای منظم با نام «مردم نو» نیز بشوند. یکی از موارد مشهود در نام نشریه های زنجانی، مثل سایر استان ها و شهرهای ایران، استفاده از نام های دوقسمتی است. معمولا بخش اول نام نشریه های محلی با کلمه هایی مثل: ندا، صدا، آوا، پیام و ... آغاز می شود. استفاده مستقیم از نام شهر نیز سنت معمول نامگذاری نشریه های محلی است.تاریخ مطبوعات زنجان واگوکننده گسست های مکرر فرهنگی است؛ گسست هایی که امکان نهادینه شدن روزنامه نگاری محلی را سلب می کند و فعالان این عرصه را وامی دارد دوباره تجارب گذشتگان را تکرار کنند.

آیین نامه حرفه ای خبرنگاری؛ متنی که هیچگاه نوشته نشد

خبرنگاران ایران-در بین اهالی رسانه های ژاپن یک مثل دهان به دهان می چرخد که «مطبوعات قانونمند، بدون قانون مطبوعات» . این در ژاپن یک اصل است . با این دیدگاه اما آیین نامه های خود روزنامه نگاران جای چنین قوانینی را می گیرد . آیین نامه هایی که توسط روزنامه نگاران تنظیم می شود و از انتشار مطلبی جلوگیری یا رسانه ها را در چارچوب اخلاقی خاص قرار می دهد، عملی که هیچ گاه در کشورمان به مرحله اجرا درنیامده است ، اما آیا سرانجام چنین اتفاقی رخ می دهد یا در این باره هم باز این دولت است که در کار خبرنگاران مداخله و برای آنان تصمیم می گیرد ؟ آیین نامه های خود تنظیمی در ژاپن، سوئیس، سوئد و بسیاری از این کشورها حکایت جالبی را برای اهالی رسانه ها رقم زده است.

هفتاد روزنامه مخالف دولت در دوران مصدق

خبرنگاران ایران-یکی از طلایی ترین دوران مطبوعات در ایران دوره نخست وزیری دکتر محمد مصدق بوده است.همان طور که آزادی بیان برای گروههای مختلف چپ و راست در دولت دکتر مصدق وجود داشت، مطبوعات نیز از آزادی زیادی برخوردار بودند.روی هم رفته در زمان مصدق 373 روزنامه موافق و مخالف دولت منتشر می شد که هفتاد روزنامه کاملا مخالف دولت بودند و در انتقاد از دولت مصدق هرچه که می خواستند می نوشتند.این هفتاد روزنامه به نوعی مطلب می نوشتند که کسانی آنها را نه منتقد دولت که دشمن مصدق نام داده بودند. سایر روزنامه ها نیز اگر چه نه به اندازه هفتاد روزنامه دیگر، هرجا لازم می دیدند از دولت مصدق انتقاد می کردند .درباره آزادی مطبوعات، می توان ادعا کرد که حکومت دکترمصدق یکی از درخشان ترین دوران درسرتاسر دوران مشروطیت و بعد از آن است که مطبوعات درنهایت آزادی هرچه می خواستند می نوشتند.

نگارش رسانه ای

خبرنگاران ایران -متون مطبوعاتی به خاطر محدود بودن صفحه روزنامه ها و کم بودن وقت مخاطبان ، باید تا حد امکان کوتاه و موجز باشند . روزنامه نگاری با نوشتن متون ادبی تفاوت دارد . در روزنامه نگاری باید بتوان با کمترین کلمه ، مقصود را صریح و روشن بیان کرد و این کار مشکلی نیست.هیچ زبانی به اندازه ی فارسی ، دچار تشتت و دوگانگی نیست و این بحث زمانی که به عرصه مطبوعات کشیده می شود اهمیتی مضاعف هم می یابد .مطبوعات و رسانه ها در شکل گیری فرهنگ عمومی به طور عام و در زمینه شیوه نگارش به طور خاص نقش انکار ناپذیری دارند . مهدخت بروجردی، استاد علوم ارتباطات در مقدمه کتاب نگارش رسانه ای این نکات را ذکر کرده و در ادامه می نویسد :«ضرورت آسان خوانی ، آسان فهمی و آسان نویس نیز هویت ویژه ای به ادبیات مطبوعات بخشیده است.»

اجازه بدهید شوخی کنیم

خبرنگاران ایران -لازمه اجتناب از شعارزدگی و سطحی نگری، نه بسته بودن فضا، که رشد فکری هنرمند و خالق اثر است؛ وگرنه در فضایی که اجازه شوخی از طنزنویس سلب می شود، اساساً امکان هیچ تولیدی وجود ندارد. در حال حاضر در مطبوعات فقط با مردم می توان شوخی کرد و مثلاً ریختن زباله در معابر و نداشتن فرهنگ آپارتمان نشینی و رانندگی نامناسب را سوژه کار قرار داد. در شهرستان ها مدیران کل تمام اداره ها و رؤسای اداره های شهرستان ها، همگی در میان حصاری نشسته اند که طنزنویسان و کارتونیست ها را به درون آن راهی نیست. این طنز در کنار چشم پوشی کامل و اجباری ای که بر رفتارهای مسؤلان دارد، خودش کم کم با شرمساری کنار می رود یا از طرف مردم به حاشیه رانده می شود. منفی گرایی نگرشی شایسته نیست، اما وضعیت طنز و کاریکاتور در روزنامه های ایرانی، تلخ است و دردناک.

مطبوعات ايراني، نوشته ای درباره رسانه های مکتوب

خبرنگاران ایران :«این مطلب را بارها شنیده ایم که در دوره ی پیش از مشروطیت فقط شکلی از روزنامه وجود داشت و روزنامه ها تنها بولتنهای حکومت بودند و آنچه که در مطبوعات قبل از مشروطیت به چاپ می رسید اخبار و احوال شاه ، دربار و مصیبت های طبیعی بود اما چنین سخنی درست نیست .»مطبوعات ایرانی، نوشته سید فرید قاسمی با این سخن آغاز می شود .او می نویسد :«زمانی که برگ برگ روزنامه های هفتاد سال اول روزنامه نگاری را بررسی می کینم خلاف این گفته ثابت می شود .تطبیق آنچه که در دوره محمد شاه منتشر شد با دوره های ناصری و مظفری نشان می دهد که روزنامه نگاری ایران در پله نخست نماند و گام به گام پیش رفت و با ویژگی های بومی قد کشید .»

خبر نويسي مدرن

خبرنگاران ايران -« خبر را بايد كوتاه نوشت، حتي اگر به خبر طولاني نياز مبرمي داشته باشيم .» اين يكي از نكاتي است كه شكرخواه در اين كتاب بر آن تاكيد مي كند. موضوعي كه در روزنامه نگاري دنيا نيز مورد تاكيد است، طبق پژوهش هاي جهاني كه توسط رسانه هاي معتبر دنيا تهيه شده است بيش از نيمي از مخاطبان رسانه هاي مكتوب تنها تا 500 كلمه گزارش هاي خبري را مطالعه مي كنند و به خواندن ادامه بحث علاقه اي نشان نمي دهد، به همين خاطراست كه در اين رسانه ها از روزنامه نگاران خواسته مي شود گزارش هاي خبري شان را در 500 كلمه خلاصه كنند.كوتاه نوشتن خبر به معني قرباني كردن اطلاعات نيست، بعضي از روزنامه نگاران خيال مي كنند كوتاه كردن خبر يعني زدن چند پاراگراف از آن . اصلا چنين نيست . ايجاز در خبر و يا به ديگر زبان موجز نويسي به معني حذف كردن اطلاعات از خبر نيست .

102 سال قانونگذاری در عرصه مطبوعات ایران

خبرنگاران ايران -نخستین قانون مربوط به مطبوعات در بعد از انقلاب به دولت بازرگان اختصاص دارد که خرداد 58 لایحه آن ارائه شد و به فاصله چند ماه (تا مهر 1358) چندین لایحه دیگر نیز از سوی دولت و شورای انقلاب در باره مطبوعات نوشته منتشر شد که به نظر می‌رسد از نظر حجم و بازه زمانی کمتر در تاریخ قانونگذاری ایران سابقه داشته باشد. بقیه کتاب به قوانین مربوط به مطبوعات از سال 1360 به این سو اختصاص دارد که آخرین آن به اصلاحیه مجلس شورای اسلامی بر قانون مطبوعات در آذرماه سال 1388 است.در این کتاب متن کامل قانون‌های مطبوعات، لایحه‌ها،‌ طرح‌ها، آیین‌نامه‌ها، تصویب‌نامه‌ها و استفساریه‌های مهم از آغاز تا امروز و همچنین رویدادهای حقوقی - مطبوعاتی ایران آمده است.

شبنامه نگاري از گذشته تا امروز

خبرنگاران ايران -هر گاه محدوديتهاي سياسي و اجتماعي در جامعه اي افزايش مي يابد در آن جامعه، روش هاي مختلفي براي رساندن صداي مردم به يكديگر شكل مي گيرد وبه هر حال جريان خبر رساني و اطلاع رساني به شكلي در جامعه منتشر مي شود ، شب نامه نويسي يكي از اين راه هاست.پديده اي كه اين روزها در نبود رسانه هاي مستقل و آزاد هر روز بيشتر شاهد بروز و ظهور آن هستيم . اين روزها اخبار و مسايل مختلف كشور را مي توان بر اسكناس ها و يا حتي كاغذهاي دست نويسي كه درون خانه ها پرتاب مي شوند ديد .همچنين روزنامه هاي تك برگي اين روزها نمود و توجه بيشتري يافته اند و تعدادي از سايتهاي خبري با آماده كردن روزنامه هاي تك برگي از مردم مي خواهند تا در رسيدن اخبار به يكديگر ياري رسانند.

در جستجوی اولین روزنامه های ایرانی

خبرنگاران ايران - به دنبال کاغذ اخبار، کتابی است برای نوجوانان علاقه مند به روزنامه نگاری و تاریخ مطبوعات ایران که لیلی فرهادپور، یکی از روزنامه نگاران نام آشنا، آن را به رشته تحریر درآورده است. این کتاب که در ردیف آثار دانشنامه‌ ای انتشارات ققنوس چاپ شده، قصه شکل گیری روزنامه های ایرانی را از ابتدا برای مخاطب نوجوان شرح می دهد و آخر سر به تاریخ مطبوعات کودک و نوجوان می پردازد. اطلاعات گردآوری شده در کتاب، هم برای خواننده نوجوان مفید است، هم برای مخاطب بزرگسالی که اطلاعاتی از تاریخ روزنامه نگاری ایرانی ندارد. به دنبال کاغذ اخبار در نه فصل نوشته شده و بعد از پایان هر بخش، اطلاعات دانشنامه ای مربوط به همان فصل نیز آمده است.

«سرقت خبری»، بی اخلاقی رایج در سایت های حکومتی

روزگاری است که در ایران «بی اخلاقی» حاکمان به بخش های دیگر نیز سرایت کرده است و شاید وقتی «رای دزدی» در آن به راحتی صورت می گیرد،شاید «خبردزدی» دیگر مسئله کوچکی می شود. این روزها هر فردی به راحتی و با رانت های ویژه با ثبت یک دامنه اقدام به راه اندازی سایت خبری می کند و با افزودن نام «نیوز» یا «آنلاین» به انتهای نام انتخابی، خود را از جمله مدعیان عرصه رسانه جا می زند در حالیکه اصول اولیه کار رسانه ای در این نوع سایت ها به راحتی زیر پا گذاشته می شود. تاکنون بسیاری از این سایت ها و رسانه ها در یک نمونه رایج با کپی کردن اخبار رسانه های دیگر اقدام به حذف منبع اصلی مطلب می کردند و آن را به عنوان مطلب اختصاصی خود به مخاطب معرفی می کردند اما اخیرا اقدامات عجیب تر از برخی از این رسانه ها چیزی فراتر از بی اخلاقی رسانه ای را به نمایش می گذارد.«محرمانه آنلاین» یک نمونه از این سایت های حامی دولت احمدی نژاد است که با بودجه های خاص با خبرهای کذب اقدام به فریب مخاطب خود می کند.

بايگاني مطبوعات ايران، زنده كردن نشريات قديمي

اين وب سايت ابتدا كار خود را با يك اسكنر خانگي و با آن لاين كردن كتاب جمعه و با تمايل شخصي تعدادي از علاقه مندان به مطبوعات ايران آغاز كرد، كساني كه داوطلبانه و از روي علاقه مي خواستند مجموعه هاي ارزشمند از مطبوعات ايران را در دسترس عموم قرار دهند . آنها در وبلاگي كه مراحل مختلف اين كار را توضيح داده براي مخاطبانشان نوشته اند :« آن‌لاين كردنِ بايگانیِ كتاب جمعه چند مرحله دارد. اولين و مهم‌ترين مرحله اسكن كردنِ صفحه‌های تمامِ شماره‌های مجله است. دو نفر اعلام كرده‌اند كه مجموعه‌ی كاملِ مجله‌ها را دارند و حاضرند در اسكن كمك كنند.تايپ كردن و مناسب سازي نحوه ارايه تصاوير عكسبرداري شده نسخه هاي قديمي و ارايه آن به شكل مناسب به مخاطب از ديگر مراحل اين كار است .»

روزنامه نگاری ایرانی؛ فقدان درسهای تجربه

روزنامه نگاری ایرانی وادی تجربه های گسسته است؛ تجاربی که هرگز فرصت انتقال نمی یابند و همچون خاطره هایی دور، هر روز محوتر میشوند. نسلهای نوتر بیخبر از تجارب نسلهای پیشین، ناگزیر، به کسب همان تجارب میپردازند و این روند را گویا به این زودیها سر باز ایستادن نیست. کوچ اجباری روزنامه نگاران از عرصه ی تخصصیشان، چه به دلایل مالی باشد و چه به دلایل تحمیل شده از جانب سیاستمداران، به دلیل انقطاعی که پدید می آورد، مانعی است در برابر پیشرفت طبیعی ژورنالیسم در ایران. تجارب مربوط به تمام زمینه های کاری، از آیین نگارش بگیرید تا شیوههای گفتوگو، تنظیم خبر، گزارشنویسی و... در هر نسل به گونهای از نو تکرار میشود؛ چندانکه میشود گفت اکنون نسل نو حتی از تجارب نسلهای نزدیک به خود نیز اطلاعی ندارد.

یک خاطره، یک خبرنگار/وقتی سکوت یک گفت و گو شکسته شد

«مرجان طباطبایی» خبرنگار سیاسی روزنامه های اصلاح طلب خاطره ای را نقل می کند از گفت و گو با خانواده قربانی چهارم بازداشتگاه کهریزک... قربانی ای که تا آن زمان نامش افشا نشده بود. این خبرنگار گویی در جریان انجام این گفت و گو خوان های زیادی را رد می کند اما در نهایت به دیوار بن بست سانسور روزنامه برخورد می کند. در این یکسال هم این خبرنگار سکوت می کند و هم خانواده قربانی تا هر دو بالاخره سکوت خود را می شکنند. خاطره این روزنامه نگار که در دومین سالگرد کشته شدگان کهریزک در صفحه فیس بوکش منتشر شد به شرح زیر است:

بی‌بی خانم استرآبادی،یکی از نخستین های روزنامه نگاری

«بی‌بی خانم استرآبادی» یکی از این نخستین هاست. از او به عنوان یکی از نخستین زن های روزنامه نگار ایرانی یاد می کنند چراکه در زمان مشروطه در روزنامه های حبل المتین ، تمدن و نشریه مجلس مقاله می نوشت. شاید به طور قطع و یقین نتوان گفت او نخستین خبرنگار زن ایرانی باشد اما قطعا یکی از نخستین ها به شمار می رود.اگر روزنامه های مشروطه را بررسی کنیم با نام «بی بی» زير مقاله ها روبرو می شویم که همان «بی‌بی خانم استرآبادی» است.

سنگینی سایه سیاست بر سر دانشکده خبر

یکی از ضعف های اساسی دانشکده خبر تغییر پیاپی مدیریت این واحد آموزشی است. در این 16 سال می توان این موضوع را اعلام کرد که به طور میانگین هر سال و نیم یک مدیر در این دانشگاه مشغول به کار شده است. عمر مدیریت برخی از مدیران در این دانشکده از چند ماه تا نهایت سه سال بوده است. در ده سال اخیر شش مدیر بر صندلی این دانشکده تکیه زدند که جنجال ها همراه با برخی از آنها ایجاد شد. دکتر محمد حسن جعفري سهاميه از اعضاي پر سابقه ايرنایکی از این مدیران بود که در سال 83 به ریاست دانشکده خبر رسید اما در ارديبهشت ماه سال 85 و به دنبال چند ماه تنش با مدیرعامل آن زمان خبرگزاری جمهوری اسلامی از مدیریت این دانشکده استعفا داد. وی به کنايه در استعفايش به خادم المله نصیحت کرده بود که «نه عمر نوح بماند نه ملک اسکندر/جدال بر سر دنياي دون مکن درويش.»

«صاحبان قلم انتقام محدودیت‌ هایشان را می‌گیرند»

مهدی کروبی، یکی از کاندیداهای معترض است که از چهار سال پیش با خود عهد کرد در این انتخابات نخوابد تا نتیجه دور پیش برایش رقم نخورد. از همان دوره نیز بود که برای خود حزبی تشکیل داد و روزنامه‌ای. اما بعد از انتخابات، هم درهای حزب‌اش را پلمپ کردند و هم روزنامه را تعطیل و روزنامه‌نگاران‌اش را آواره. او یکی از کسانی است که این روزها حرف برای گفتن بسیار دارد؛ اما شورای عالی امنیت از چندی پیش هم چاپ نامش را ممنوع کرد و هم نشر بیانیه‌های اعتراض‌آمیزش را. محدودیت‌های حاکم بر فضای اطلاع‌رسانی در ایران انگیزه‌ای شد برای گفت‌وشنودی با مهدی کروبی، یکی از کاندیداهای «اصلاح‌طلب» و صاحب امتیاز روزنامه اینک توقیف‌شده اعتماد ملی.

دولت و قضا؛ حلقه‌هایی بر گردن مطبوعات

حبس، شلاق، تبعید، محرومیت از فعالیت های اجتماعی و سیاسی، مجازات روزنامه‌نگارانی‌ست که جرم‌شان نوشتن است؛ اما به اتهاماتی از «جنس نقض امنیت ملی» در دادگاه‌های در بسته و بی‌شاهد محاکمه شده‌اند...

همشهری؛ قربانی دعواهای سیاسی

کش و قوس برخوردها و لبه تیغ بران برای روزنامه‌ها، همیشه یک باره به میان کشیده نمی‌شود و تیر خلاص زده نمی‌شود. گاهی حکم آن سیب سرخی را پیدا می‌کند که تا به زمین برسد، هزاران چرخ می‌خورد و هر چرخش هم چقدر جانگیر می‌شود گاهی...

«تیغ مصلحت یا عدالت» در انتظار قاضی مرتضوی

سعید مرتضوی، چهره نام‌آشنایی که روزنامه‌های بسیاری را به قتلگاه برده و رکورد تعطیلی ۱۸ نشریه ظرف دو روز را در پرونده خود دارد، اکنون به عنوان یکی از متهمان کهریزک در کنار احمدرضا رادان، در حال بازجویی است...

«آزادی مطلق» ایران در بند

یکی از اصول کار خبر می‌گوید یک خبر هر چند دروغ، گاه تاثیر بیش‌تری دارد تا تکذیبیه آن. در واقع خبر را شاید گروه زیادی ببینند؛ اما تکذیبیه آن را نه. این سیاستی بود که چند سایت خاص در روزهای پس از انتخابات در پیش گرفتند...

هزار سخنگو هم فایده ندارد

مهدی باقرنژاد: مشکل دولت دهم، ناتوانی در «پاسخگویی» به رسانه‌هاست. دولت در حال حاضر توان «پاسخگویی» به سوالات صریح و روشنی که در جامعه مطرح است را ندارد. مشکل دولت احمدی‌نژاد با چند سخنگو هم حل نمی‌شود.

شمشیر بُران هدفمند سازی یارانه‌ها

دریا امین: اگر حافظه تاریخی ایرانیان دست از فراموشی‌های خاص خود برداشته باشد، به آسانی می‌توان به خاطر آورد که موضوع هدفمند سازی یارانه‌ها برای اقتصاد ما اصلا تازگی ندارد که حالا دولت دهم همه هم و غم خود را برآن گذاشته تا افتخار آن را به نام خود ثبت کند.

نمایشگاه مطبوعات یا نمایشگاه جنون و دروغ؟

پیش از این، جمعه‌ها برای روزنامه‌نگار جماعت، تلخ نبود وقتی که می‌توانست زیر سقف محقر اما گرم تحریریه قلم بزند. این روزها اما روزهای سردی و سرماست. جمعه‌ها بازگشته‌اند. جمعه‌های تلخ و دلگیر. غروب جمعه راهی دیدار از نمایشگاه مطبوعات می‌شوم. غم، رگ‌هایم را می‌فشرد. به خودم پوزخندی می‌زنم: آخر کدام مطبوعات؟ ...

سایه سنگین سیاست بر سرنوشت آموزش و پرورش

شیرزاد عبدللهی: آموزش و ‌پرورش سال تحصیلی جدید را بدون وزیر آغاز کرد. تصمیم احمدی‌نژاد برای سپردن سکان بزرگ‌ترین و پر مساله‌ترین وزارت‌خانه کشور به یک وزیر زن با مخالفت جدی روحانیون محافظه‌کارمواجه شد...

رنگ لبخند بهار، بوی باروت تابستان

بهناز جلالی‌پور: خوشحال است، آن که روبه رو نشسته. من اما دلشوره دارم. نکند بازی تکرار شود. بازی نیست؛ اما ترس شکست است. خاتمی، بزرگی‌ای دارد که یادآوری‌اش حافظه دیرهنگام نمی‌خواهد؛ اما میرحسین خیلی دور است...

روزنامه نگاری؛ این نام پر طمطراق

دریا امین: قلم به دست گرفتن و روزنامه‌نگار شدن برای خیلی از آدم‌ها در ایران‌، مثل من، اتفاق بزرگی به شمار می‌آید. بزرگ نه برای آن‌که بخواهی بگویی کسی هستی، نه، به جهت آن‌که هر نادیده و نا شنیده‌ای را درزندگی تجربه می‌کنی...

به احترام مخاطب

اسد وفاپیشه: نبود امنیت شغلی باعث شکل‌گیری روزنامه‌نگاری بزدلانه شده و روزنامه‌نگاری منتقد را مضمحل ساخته است. اضمحلال روزنامه نگاری با طعم و بوی انتقاد نه تنها نگارنده که حتی مدیر مسئول و سردبیر را دچار سردرگمی می‌کند، چه برسد به مخاطب!