22 فروردین 1391

نگاهی به نظام مطبوعاتی فرانسه

روزنامه نگاری به سبک فرانسوی

22 فروردین 1391

مروری بر نظام رسانه‌ای برخی کشورهای جهان از کشورهای توسعه یافته، کمتر توسعه یافته و کشورهای جهان سوم از این پس قسمتی از ستون ویژه «سایت خبرنگاران ایران» را تشکیل می‌دهد. هدف از نگارش این مقالات در این بخش آشنایی بیشتر خبرنگاران ایرانی با نظام رسانه‌ای برخی از کشورهای دنیاست. در بخش قبلی با مروری بر روزنامه‌های ژاپنی تا حدودی با نظام مطبوعاتی این کشور آشنا شدیم و در این مطلب نیز با برخی ویژگی‌های روزنامه نگاری کشور فرانسه که آن را برخی مهد روزنامه نگاری جهان می‌نامند آشنا می‌شویم. در این مطالب به ذکر ویژگی‌های کلی رسانه‌ها در کشورهای گوناگون توجه می‌شود، چرا که بررسی همه بخش‌های آن نیازمند تحقیق و پژوهش‌های طولانی و می‌دانی است:

خبرنگاران ایران –بابک موحدی: توصیف کلی وضعیت رسانه‌ای و به ویژه مطبوعات کشور فرانسه به دلیل پیچیدگی‌های خاص آن چندان ساده و به دور از خطا نیست. با این وجود با مروری کلی بر وضعیت مطبوعات این کشور می‌توان به این نتیجه رسید که مطبوعات آن ساختاری متفاوت نسبت به وضعیت مطبوعات در دیگر کشورهای اروپایی دارند.

عامه پسند نبودن مطبوعات این کشور بدان معنا که مطبوعات در آن مخاطبان خاص با خاستگاه طبقاتی و تئوریک خود را دارند یکی از ویژگی‌های مطبوعات این کشور است و بر خلاف برخی کشورهای اروپایی، که مردم علاقه‌مند به روزنامه‌های معمولی هستند فرانسه از این قاعده تا حدودی عبور کرده است. بنابراین روزنامه‌های فرانسوی با توجه به تنوع مسلکی و مرام سیاسی اندیشه‌های جامعه فرانسه متنوع و متکثر هستند. (البته روزنامه‌هایی مانند مترو و بیست دقیقه که رویکردی عامه پسند دارند، آرام آرام در جامعه فرانسه مورد پذیرش قرار گرفته‌اند و بعد از روزنامه لوموند که پرتیراژ‌ترین روزنامه این کشور محسوب می‌شود رده‌های بعدی را از نظر تعداد شمارگان به خود اختصاص می‌دهند.)

نبود سیستم منظم برای آبونمان شدن مخاطبان از جمله مسائلی است که در سیستم توزیع مطبوعات فرانسه مشاهده می‌شود. کمی تیراژ روزنامه‌های ملی نسبت به روزنامه‌های محلی و منطقه‌ای از دیگر ویژگی‌هایی است در مطبوعات این کشور دیده می‌شود. در فرانسه بعد از دهه پنجاه میلادی، تیراژ روزنامه‌های ملی سیر نزولی داشته است البته روزنامه‌های منطقه‌ای نیز همین سیر را داشته‌اند ولی تفاوت تیراژ روزنامه‌های منطقه‌ای با روزنامه‌های ملی هنوز زیاد است و به طور کلی مردم فرانسه به اخبار و رویدادهای محل زندگی خود بیشتر علاقه نشان می‌دهند و بنابراین تمایل بیشتری دارند که روزنامه‌های محلی را مطالعه کنند.

توسعه روزنامه نگاری برجسته‌ترین ویژگی روزنامه نگاری فرانسوی

اریک نووو، استاد رشته علوم سیاسی در دانشگاه‌های فرانسه که از سال‌ها پیش بر روزنامه نگاری فرانسه کار کرده در کتاب جامعه‌شناسی روزنامه نگاری خود برجسته‌ترین مشخصه جهان روزنامه نگاری در فرانسه را توسعه آن می‌داند: «نیروهای فعال در این حرفه بین سالهای ۱۹۶۰ تا ۲۰۰۰سه برابر شده‌اند. این رشد بیش از هر موقع در در دوره ۱۹۹۰ – ۱۹۸۰ صورت گرفت در این دوره دارندگان کارت روزنامه نگاری از ۱۶ هزار و ۶۱۹ نفر به ۲۶ هزار و ۶۱۴ نفر رسید. این آمار‌ها می‌توانند کلیدی برای نوعی سو عملکرد قابل انتقاد در روزنامه نگاری تلقی شوند در حرفه‌ای که عمدتا بر انتقال دانش در محل کار استوار است، چنین موجی از دارندگان کارت روزنامه نگاری مشکلات سازماندهی را پدید می‌آورد.»

او همچنین دو ویژگی مهم روزنامه نگاری فرانسوی را در کتاب جامعه‌شناسی خود این گونه برمی شمارد: «فراوانی تعداد روزنامه نگاران ویژگی اول روزنامه نگاری در فرانسه است که فقط با افزایش ۶۱ درصدی روزنامه نگاران آمریکایی در دهه ۷۰ می‌توان آن را مقایسه کرد. ویژگی مهم این روزنامه نگاری استخدام تقریبا کامل کارکنان حرفه‌ای دربخش نشریات تخصصی است. این نشریات که در مقابل روزنامه‌ها قرا گرفته‌اند. هفته نامه‌های خبری، نشریات پر طرفدار با خوانندگان مشخص (زنان، جوانان و...) یا نشریات موضوعی را تشکیل می‌دهند. حدود ۴۲ درصد از روزنامه نگاران فرانسوی تا چند سال قبل در استخدام این گونه نشریات بودند. در حالی که فراوانی روزنامه نگاران این قبیل نشریات در آلمان و کانادا حدود ۲۰ در صد بود. ویژگی دیگر در روزنامه نگاری فرانسه این است که با وجود آنکه نزدیک به ۳۰ درصد روزنامه نگاران آن هنوز برای نشریات روزانه کار می‌کنند، ۷۰ درصد فروش روزنامه‌ها به نشریات محلی مربوط می‌شود، به نحوی که روزنامه اوئست فرانس با ۸۰۰ هزارنسخه در روز از پرشمارگان‌ترین روزنامه‌های فرانسوی محسوب می‌شود.»

مطبوعات منطقه‌ای و محلی در فرانسه

دومین استخدام کننده روزنامه نگاران فرانسوی نشریات روزانه منطقه‌ای و هفته نامه‌های محلی هستند که به نوبه خود جهانی دیگر را تشکیل می‌دهند و ویژگی‌های مخصوص به خود را دارند. این نشریات بیشتر مردانه باقی مانده‌اند. علاوه بر این نشریات یاد شده در مقایسه با دیگر رسانه‌ها پیر به شمار می‌روند. نووو در کتابش می‌نویسد که روزنامه نگاران این نشریات به نسبت بقیه روزنامه نگاران اندکی کمترتحصیل کرده‌اند و این ویژگی به منطق دوره‌های کاری در این نشریات بازمی گردد زیرا ۷۰ درصد از روزنامه نگاران هفته نامه‌های محلی تمام دوران کاری خود را در نشریه‌ای استخدام شده و سپری کرده‌اند. ویژگی انحصاری روزنامه نگاری محلی عمدتا به رابطه نزدیک این نشریات با منابع و خوانندگان بر می‌گردد. تا جایی که روزنامه نگار می‌تواند کمابیش اسیر منابع خبری‌اش شود. فشاری که بر روزنامه نگار محلی وارد می‌شود بسیار ظریف‌تر و سخت‌تر از آن است که بتوان با آن مبارزه کرد این به پیوندهایی باز می‌گردد که معمولا در شهرهای کوچک وجود دارد زیرا آنجا همه یکدیگر را می‌شناسند و با هم رفت و آمد دارند. با این همه وی در کتابش می‌نویسد با اینکه تعداد کمتری از روزنامه نگاران این کشور در روزنامه‌های خبری و ملی فرانسه کار می‌کنند. ولی هنوز کانون اصلی حرفه روزنامه نگاری را تشکیل می‌دهند و وارث چهره‌های اسطوره‌ای این حرفه محسوب می‌شوند.

فرانسوی‌ها اولین خوانندگان مجلات جهان

در زمینه مطبوعات فرانسوی‌ها ویژگیهای خاص خود را دارند. مردم فرانسه اولین خوانندگان مجلات در جهان هستند اما از نظر روزنامه خواندن در حد متوسطی قرار دارند. سال ۱۹۹۸ نشریات تخصصی پرخواننده (ورزشی، تلویزیونی، تفریحی، بانوان و...) شامل یک هزار و۲۶۸ عنوان بودند و در کنار آن یک هزار و ۴۳۰ عنوان نشریه تخصصی فنی –حرفه‌ای وجود داشت. این بخش به قلب ایجاد کار در روزنامه نگاری فرانسه بدل شده است. برای این نشریات چند ویژگی روزنامه نگاری می‌توان برشمرد. اولین ویژگی مربوط به گسستن از وظیفه روزنامه نگاری به عنوان یاور دمکراسی است. مخاطب این نشریات دیگر یک شهروند کامل نیست بلکه با وی به منزلهٔ یکی از اجزای جامعه و یا از طریق یکی از سرگرمی‌هایش ارتباط برقرار می‌شود. از نظر گرایشی نیز این روزنامه نگاران یک نوع رابط خدماتی، اغلب کمک به مصرف کنندگان، هستند تا وسیله‌ای خطاب به خواننده به عنوان یک شهروند روزنامه نگاری مجلات همچنین زمینه‌ای است برای انتخاب اخبار غیر داغ. از دیگر ویژگی‌های این روزنامه نگاری گاهی خلاصه کردن طنز آمیز تنش‌های میان منابع و آگهی دهندگان است. خوانندگان منابع و آگهی دهندگان برخی اوقات به شدت بر هم اثر گذارند.

زنانه شدن روزنامه نگاری در فرانسه

اریک نووو در کتاب خود با اشاره به استخدام‌های گسترده در دهه ۱۹۸۰ در روزنامه‌های فرانسه یکی از جهش‌های روزنامه نگاری فرانسه را افزایش تعداد زنان روزنامه نگار در این کشور می‌داند.

زنان در سال ۱۹۶۶حدود ۱۵ درصد روزنامه نگاران را تشکیل می‌دادند که این رقم در سال ۱۹۷۴ به ۲۰ در صد و در سال ۱۹۹۹ به ۳۹ درصد رسید. زنان هم اکنون در فرانسه نیمی از کسانی را که به تازگی کارت روزنامه نگاری گرفته‌اند و همچنین روزنامه نگاران جوان‌تر از ۲۵ سال را تشکیل می‌دهند. نووو در کتابش از این موضوع با نام زنانه شدن روزنامه نگاری در فرانسه نام می‌برد. اما او همچنین در این باره تاکید می‌کند که زنان در فرانسه به سختی می‌توانند به جرگه روزنامه نگاران دائمی در این کشور بپیوندند و هر چند زنان در بخش دبیری سرویس‌ها اکثریت را در دست دارند (۵۹) درصد در کارهای تخصصی گزارشگری و به ویژه در شغل‌های معتبر سردبیری و مدیر خبری تعدادشان بسیار کم است. آن‌ها اغلب روزنامه نگاران کارمزد هستند و بیش از همکاران مردشان در معرض بیکاری قرار دارند. زنان در بخش اخبار عمومی معمولا به پوشش اخبار اجتماعی، فرهنگی، علمی و مطالب آسان از قبیل تحلیل‌هایی با گرایش اجتماعی و رفتاری وتهیه بولتن‌ها گرایش دارند اما مردان بیشتر حوادث و اخبار تشنج‌ها را گزارش می‌دهند.

پاریس، تی‌تر اصلی

«فرانسوی‌ها به ظاهر مقتصد هستند. بی‌جهت خرج نمی‌کنند. همه‌شان از گرانی گلایه می‌کنند و مثل بازاری‌های ما همیشه می‌گویند وضع خیلی بد است. این نوع نگاه اقتصادی فرانسوی‌ها را می‌توان در توزیع و مصرف نشریات مشاهده کرد.»

این جملات را می‌توان در سفرنامه محمدرضا خطیبی‌نژاد، استاد روزنامه نگاری باعنوان پاریس تی‌تر اصلی خواند. او که چند سال پیش در سفری به پاریس به تعدادی از روزنامه‌ها و خبرگزاری‌های این کشور رفته مشاهداتش از این سفر را در قالب یک سفرنامه به خواننده علاقه‌مند به مطاله وضعیت نشریات در دیگر کشور‌ها ارائه کرده است.

او می‌نویسد: «دکه‌های روزنامه فروشی نسبت به هر یک از مناطق شهری فرانسه دارای اندازه خاصی است ولی طراحی آن به گونه‌ای است که تقریبا تمامی نشریات به خوبی به نمایش گذاشته می‌شود. مردم فرانسه بیشتر صفحه اول روزنامه را می‌خوانند و کمتر دیدم که فردی روزنامه بخرد. در فرانسه کمتر می‌توان فردی را دید که در اتوبوس و یا مترو درحال روزنامه خواندن باشد.»

او که در سفرش از سه روزنامه این کشور دیدن کرده در این باره می‌نویسد: «روزنامه عصرفرانس سوار یکی از این روزنامه‌ها بود. ساختمان این روزنامه وسیع و بزرگ بود و حدود ۱۰۰ هزار تیراژ داشت. مدیر اجرایی روزنامه چندان از وضعیت اقتصادی روزنامه و فروش پایین آن رضایت نداشت و گهگاه به صورت صریح از نامناسب بودن وضعیت اقتصادی روزنامه و به تبع شاغلان آن گلایه‌مند بود و به هیچ وجه نیز این نگرانی را کتمان نمی‌کرد.»

دومین روزنامه‌ای که او موفق به دیدار از آن شده بود روزنامه لوپوئن بود روزنامه‌ای نه چندان قدیمی که در سال ۱۹۷۲ تاسیس شده و در مدت انتشار چندین بار امتیاز آن دست به دست شده است ولی تقریبا موضع آن تغییری نکرده است. تیراژاین روزنامه در زمان دیدار وی ۳۷۰ هزار نسخه عنوان شده است.

روزنامه معروف فیگارو سومین روزنامه‌ای بود که وی موفق به دیدار از آن شد. یکی از قدیمی‌ترین روزنامه‌های فرانسه. این روزنامه را نخستین روزنامه ملی فرانسه می‌دانند. این روزنامه ابتدا با مضمون طنز و فکاهی منتشر می‌شد و در سال ۱۸۶۶ تبدیل به یک روزنامه جدی و مهم شد. پس از این تغییر شمارگان این روزنامه نیز افزایش چشمگیری یافت. بعضی‌ها معتقدند فیگارو مهم‌ترین روزنامه فرانسه تا قبل از جنگ جهانی دوم بود. روزنامه نگاران این روزنامه نیز هراز گاهی با صاحبان امتیاز آن به دلایل مختلف تعارض داشتند. از جمله میلیونر مشهور پاریس (فرانسوا کوتی) هنگامی که امتیاز روزنامه را خریداری کرد، روزنامه نگاران نیز آسایش و آرامش حرفه‌ای خود را از دست دادند البته کوتی نتوانست چندان بر این روزنامه حکومت کند و پس از یک دهه تسلط بر این روزنامه به دلیل کهولت سن درگذشت.

این استاد روزنامه نگاری که ۴ سال پیش از این روزنامه بازدید کرده است، تیراژآن را در آن زمان ۵۰۰ هزار نسخه عنوان کرده است. همچنین تاکید می‌کند در این روزنامه ۳۶۰ خبرنگار فعال بودند و در ده دفتر خارج از فرانسه برای آن خبر و گزارش تهیه می‌کردند.

فیگارو در روزهای شنبه همراه دو مجله منتشر می‌شود نختسن مجله همره این روزنامه به نام مادام فیگارو درباره زنان و مد است و دومین مجله به نام دی فیگارو درباره موضوعات عمومی و سرگرمی برای همه اقشار، جوانان و می‌انسالان و سالمندان مطلب ارائه می‌دهد. درآمد اصلی هر سه روزنامه آن طور که نویسنده گفته است از طریق آگهی تامین می‌شود. دولت نیز به صورت عمومی و غیر مستقیم به آن کمک می‌کند. ولی این کمک بسیار ناچیز است به طوری که روزنامه نگاران از دولت به خاطر عدم حمایت گلایه مندند. آخرین اطلاعات نشان می‌هد روزنامه لوموند و سپس فیگارو پر تیراژ‌ترین روزنامه‌های این کشور محسوب می‌شوند. البته دو روزنامه‌ای که در مترو به طور رایگان توزیع می‌شوند با نام مترو و ۲۰ دقیقه بعد از لوموند بیشترین تیراژرا دارند.

نارضایتی روزنامه نگاران فرانسوی از درآمدشان

بیشتر روزنامه نگاران فرانسوی به غیر از روزنامه نگاران مطرح و درجه یک، از وضعیت اقتصادی خود ناراضی هستند. تیراژ روزنامه‌ها و مجلات به طور عمومی سال به سال در حال کاهش است. کاهش تیراژ روزنامه‌ها چندان تاثیری بر سهام و امتیاز روزنامه نمی‌گذارد ولی به طور مستقیم بر درآمد روزنامه نگاران تاثیر دارد. بنابراین در اقتصاد فرانسه روزنامه نگاران با فشار اقتصادی روبه رو می‌شوند.

نووو نیز در کتابش یکی از اصلیترین خصوصیات این حرفه را در مشکلات اقتصادی آن ارزیابی می‌کند. روزنامه‌های فرانسه تا چند سال پیش از نظر تعداد خوانندگان در رده بیست و هفتم جهان قرارداشتند. مشکلات روزنامه‌های پاریسی مانند (اومانیته و فرانس سوار) برای همه شناخته شده است و روزنامه‌های لوموند و لیبراسیون و فیگارو نیز در سالهای اخیر با ایجاد تغییراتی محسوس در صفحه بندی خود درصدد جلب مجدد خوانندگان بر آمده‌اند.

جلسه تی‌تر در فیگارو

خطیبی‌نژاد در دیداری که از روزنامه فیگارو داشته است موفق می‌شود در جلسه تی‌تر روزنامه هم حضور پیدا کند. او شرح این دیدار را که برای بسیاری از روزنامه نگاران ایرانی جذاب است این طور شرح داده است: «در این جلسه طبق برنامه ابتدا خبرنگارانی که مطالب آنان در آن شماره کار شده بود درباره مطلبشان توضیح دادند. سپس دبیران سرویس پیرامون صفحات خود سخن گفتند و در ‌‌نهایت تعدادی دبیر سرویس و سردبیر برای انتخاب تی‌تر روزنامه در جلسه ماندند. زمان این جلسه که هر روز برگزار می‌شود حدود نیم ساعت است. نکته جالب آنکه با وجود کوتاهی زمان جلسه، عجله‌ای در کار‌ها دیده نمی‌شد و همگی به تانی و البته کوتاه سخن می‌گفتند. رفتاری شتاب آلود متاثر از گذر زمان و عجله برای درج مطلب و سر و صداهای اضافی که نشان از نگرانی از نرسیدن مطلب به چاپ باشد در این اتاق مشاهده نمی‌شد و نظم و دقت از نکاتی بود که در این جلسه دیده می‌شد. هیچ کس اضافه سخن نمی‌گفت و اصل و اساس مطلب بیان می‌شد و درباره آن تصمیم گرفته می‌شد. در اتاقی که جلسه تی‌تر در آن برگزار می‌شد حدود ۲۰ نفر حضور داشتند که همگی دور یک میز نشستند. البته از پذیرایی هم خبری نبود فقط کار بود و کار. بعضی از حاضران جلسه برای خودشان نوشیدنی داشتند که بدون تعارفهای ایرانی اگر تشنه‌شان می‌شد جرعه‌ای می‌نوشیدند. تعدادی از صندلی‌های این اتاق نیز دارای روکش نبود و یا روکش آن پاره بود. ساختمان و اتاق‌های این روزنامه هم قدیمی بود و از گچبریهای مثال زدنی و هزینه‌های جانبی در این روزنامه و همچنین دو روزنامه قبلی که از آن‌ها بازدید کردم خبری نبود.»

همچنین او در سفرنامه‌اش به نکته دیگری اشاره می‌کند که برای روزنامه نگاران ایرانی مفید است: «نوع کار حرفه‌ای روزنامه نگاران و معیار پرداخت حق التحریر و حقوق در روزنامه‌های فرانسوی بسیار جالب توجه است. در فرانسه تعداد مقاله و گزارش خبرنگار و نویسنده برای سردبیر مهم نیست و اساسا ملاک و معیار روزنامه نگاری در فرانسه تعداد و فراوانی کارش نیست بلکه کیفیت کار و خلاقیت اوست. بنابراین وقتی برخی روزنامه نگاران در ایران می‌شنیدند که بعضی از گزارشگران برای یک گزارش خود حتی یک ماه و شاید بیشتر وقت صرف می‌کنند و حاصل کار در این ماه فقط یک گزارش است تعجب می‌کردند چرا که سوال بیشتر روزنامه نگاران ایرانی بعد از بازگشتم این بود؟ گزارشگران و خبرنگاران فرانسوی در ماه چند گزارش و خبر تهیه می‌کنند؟»

قدیمی‌ترین مدرسه خبرنگاری جهان در فرانسه

مدرسه خبرنگاری فرانسه بیش از صد سال قدمت د ارد و حتی برخی آن را قدیمی‌ترین مدرسه روزنامه نگاری جهان می‌دانند. این مدرسه در سال ۱۸۹۹ تاسیس شده است.. همزمانی تاسیس مدرسه با جریان زندانی شدن درفوس باعث شد که شعار این مدرسه مطبوعات باید آزاد باشند بیشتر جلب توجه کند. ظاهرا یکی از بنیانگذاران این مدرسه نیز کارل مارکس بوده است. اصلیترین هدف این مدرسه انتقال اطلاعات سیاسی و اجتماعی به عامه مردم بوده است. مدت تحصیل در این مدرسه سه سال است. دانشجو می‌تواند پس از اخذ دیپلم از دبیرستان به طور مستقیم پس از گذراندن امتحان ورودی، به این مدرسه برود. در این مدرسه قوانین مطبوعاتی، اطلاعات عمومی، دروس تخصصی روزنامه نگاری و بخش‌های تخصصی مربوط به رادیو تلویزیون تدریس می‌شود. هر دوره سه سال به طول می‌انجامد. استادان این مدرسه هم از خبرنگاران حرفه‌ای فرانسه انتخاب می‌شوند. پس از اتمام دوره در این مدرسه دانشجو باید یک کار عملی انجام دهد و بعد از آن دانشجو باید دو ماه در یک موسسه خبری کار کند و اگر نتیجه این مراحل مثبت بود. دانشجو از مدرسه دیپلم اخذ می‌کند. هزینه ثبت نام در این مدرسه گران است و هر کس توانایی شرکت در آن را ندارد.

در این مطلب تنها تلاش شد شمایی کلی از وضعیت مطبوعات در فرانسه به خواننده ارائه شود. اما از آنجا که این کشور مهد روزنامه نگاری است و سنت روشنفکری در آن نقش پر رنگی دارد. برای درک بهتر وضعیت روزنامه نگاری در این کشور نیاز به پژوهش و مطالعه بیشتر و به خصوص پژوهش‌های می‌دانی در این باره است. اما آنچه مسلم به نظر می‌رسد آنکه وضعیت روزنامه نگاری در این کشور با رشد رادیو و تلویزیون و اینترنت در سالهای اخیر تحول چشمگیری را شاهد بوده است.

برای نوشتن این مطلب از منابع زیر استفاده شد:

- پاریس، تی‌تر اصلی، محمد رضا خطیبی‌نژاد، سفرهای مطبوعاتی فصلنامه مطالعاتی و تحقیقاتی وسایل ارتباط جمعی شماره ۶۵

- نووواریک، جامعه‌شناسی روزنامه نگاری، ترجمه بهمن جبروتی، چاپ اول ۱۳۹۰ انتشارات سروش

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • آفتهای روزنامه نگاری محلی و زن بودن

    5 آبان 1394

    خبرنگاران ایران -دلم می‌خواست بگویم باید از زن یا مرد بودن عبور کرد، ولی واقعیت جامعه ما چیز دیگری است و هنوز زن یا مرد بودن مهم است. گاهی فقط به خاطر زن بودن نادیده گرفته می‌شوی. در عرصه خبری هم همین‌گونه است گاهی به خاطر پوشش که مسئله‌ای کاملاً شخصی و خصوصی است، بین خبرنگاران تبعیض قائل می‌شوند؛ اما خب در عرصه رسانه همه مشکل‌دارند و نمی‌توان این نکته را هم نادیده گرفت. مشکلات اصلی برای همه یکسان است، نبود تشکیلات قوی صنفی برای مواقعی که با مشکل مواجه می‌شویم، معضل همیشگی نبود بیمه. اغلب صاحبان رسانه‌ها میل زیادی به بیمه کردن خبرنگارانشان ندارند، دستمزدهای کم در مقابل کار سخت خبر... ازجمله مشکلاتی است که همه ما با آن مواجه هستیم و زن و مرد هم نمی‌شناسد. گاهی بخاطر نوع پوشش و نداشتن چادر که موضوعی کاملا شخصی است. نسبت به من تبعیض قائل شده اند.مثلا در نشست خبری رییس جمهور که در دی ماه 93 به بوشهر آمده بودند، جای مرا با خانمی که چادر پوشیده بود عوض کردند . هرچند تیم حفاظت از من عذر خواهی کردند اما این نوع رفتار ها دردی عمیق به جای می گذارد.

  • ما می‌گفتیم «بزرگ دبیر»شما می‌گویید؛ «سردبیر»

    21 مهر 1394

    خبرنگاران ایران -نکته جالبی که در این کتاب دیدم واژه "بزرگ دبیر "بود. آیا می‌دانید این اصطلاح قدیم ندیم‌ها در برخی نشریات به‌جای عنوان سردبیر به‌کاربرده می‌شد.برگشتی‌ها هم هست، همان نشریاتی که به فروش نرسیده و بازگشت داده‌شده‌اند. صفحه بستن هم که کلی در روزنامه‌ها واژه متداولی هست در این لغت‌نامه دیده می‌شود: «آماده‌سازی صفحه به لحاظ فنی.»

    چه تصوری از وا‍ژه پاچلاقی دارید؟ اگر روزنامه‌نگارید فکر نمی‌کنم تصویرتان از این لغت چندان درست باشد اما اگر صفحه آرائید بیشتر به این لغت آشنایی دارید: «نامتقارن شدن یک ستون در صفحه یا خارج شدن فرم صفحه به دلیل وجود عکس و آگهی پاچلاقی نامیده می‌شود.» پوشش خبری که حسابی معروف است و برای اعزام یک خبرنگار برای منتشر کردن محتوای یک رویداد به کار می‌رود. پیش خبر و پی گیری خبر هم که خیلی معنایش معلوم است در این کتاب ذکرشده است.اگر واژه" تومنی نگار" را نشنیده‌اید هم بدانید که این لغت هم درگذشته‌ها در روزنامه‌نگاری رایج بوده و معنایش این بوده که خبرنگاری که فقط در ازای دریافت پول کار می‌کند. خبرنگاری که بر اساس تأمین منافع مالی خود و یا دریافت هدیه، حجم خبر را کم‌وزیاد می‌کند. همان‌ها که این روزها به رپرتا‍ژ-آگهی بگیر معروف‌اند. حاشیه و حاشیه‌نویسی هم حسابی در روزنامه‌ها کلمه معروفی است یعنی اتفاقات جالب یک خبر و مصاحبه. معمولاً خبرنگارانی که حاشیه را می‌بینند خبرنگاران بهتری در روزنامه‌ها هستند.

  • اجرای خودکار ویدئوها در فیس‌بوک؛ آیا اخلاق رسانه‌ای رعایت می شود

    24 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-به‌رغم منتقدانش اجرای خودکار ویدیو (اوتوپلَی) در شبکه‌های اجتماعی به‌سرعت فراگیر شده است. توئیتر اخیراً اعلام کرده است که تمام ویدیوهایی که بر این شبکه اجتماعی بارگذاری می‌شوند، به زودی به صورت خودکار اجرا خواهند شد. این کار درپی اقدام فیس‌بوک صورت می‌گیرد که از دسامبر ۲۰۱۳ اوتوپلی را روی دسک‌تاپ و موبایل اعمال کرده است.اما درحالی‌که اوتوپلی ممکن است برای جلب نظر مخاطب و دیده‌شدن ویدیوها مناسب باشد، مسائلی را هم برای رسانه‌های خبری که گزارش‌های دارای محتوای تصویری ناراحت کننده منتشر می‌کنند، پیش آورده است. کالینز می گوید: «ما بازخورد فوری از کاربران دریافت کردیم. یکی از آنان می گفت چطور می توانم اوتوپلَی را غیرفعال کنم. من دیگر نمی خواهم این صحنه‌ها را ببینم. افراد دیگری ما را به دلیل نمایش این ویدیو به صورت اوتوپلی مورد انتقاد قرار دادند.» هرجا کاربران فیسبوک به یک خط وای فای وصل شوند ویدیوها خودبه خود اجرا می شوند، اگرچه آنان می توانند گزینه‌ی اوتوپلی را در تنظیمات اکانت خود غیرفعال کنند.

    کالینز اشاره کرد که «در طول یک یا دو ساعت بعد از قرار گرفتن این ویدیو در صفحه ی فیسبوک «ده‌ها» کامنت دریافت کردیم. همه ی این کامنت ها درباره‌ی اجرای خودکار این ویدیو نبودند.