16 فروردین 1391

با نگاهی به کتاب به من دروغ نگو

روزنامه نگاری کاوشگرایانه

16 فروردین 1391

خبرنگاران ایران–«ژورنالیسم حقیقتا واقع نگر و فارغ از پیش داوری ژورنالیسمی است که نه فقط امر واقع را به درستی بیان می کند، بلکه معنا و مفهوم رویدادها را نیز به درستی در می یابد . ژورنالیسمی با این ویژگی نه فقط امروز قانع کننده است، که از بوته ی آزمایش زمان نیز با موفقیت به در خواهدآمد،و نه فقط منابع موثق که آشکار شدن حقایق طی تاریخ نیز به آن اعتبار می بخشد .»جان پیلجر روزنامه نگار کاوشگرو استاد دانشگاه در کتابی که در گرد آوری آن با بهترین نمونه های گزارشگری کاوشگرایانه و افشا کننده از جنگ جهانی دوم کوشیده است ، جمله بالا را یکی از بهترین توصیفها از روزنامه نگاری کاوشگرایانه می داند . در کتاب به من دروغ نگو خواننده می تواند چند نمونه از درخشان ترین نمونه های گزارشگری کاوشگرایانه را بخواند . نسخه اصلی این کتاب حاوی 28 مقاله است اما مترجمان کتاب تنها به ترجمه 11 مقاله از متن اصلی کتاب بسنده کرده اند .

روزنامه نگاری کاوشگرایانه چیست ؟

«هوگو دی برگ»، نویسنده کتاب روزنامه نگاری تحقیقی، در تعریف روزنامه نگاری تحقیقی می نویسد :«روزنامه نگاری تحقیقی تلاشی است برای دستیابی به حقیقت در جایی که حقیقتی پنهان شده که دیگران منتظر دانستن آن هستند. در شیوه روزنامه نگاری تحقیقی تلاش می شود نتایج تحقیقات بی طرفانه منعکس شود.»

در ارتباط با اهمیت روزنامه نگاری تحقیقی در جوامع به کارکردهای متعددی اشاره می شود، یکی از مهمترین این کارکردها، تاثیری است که این شیوه از روزنامه نگاری بر تقویت بنیان های دموکراسی در جوامع ایفا می کند. در واقع روزنامه نگاران انتقادی با طرح پرسش های بنیادین و تهیه گزارش های مستند نقش خود را به عنوان ناظران بر عملکرد دولت ها و شخصیت های سیاسی و... تقویت کرده و به نمایندگی از افکار عمومی اوضاع را رصد می کنند.

چند وقت پیش در کنفرانسی در آمریکا که به بررسی این نوع از روزنامه نگاری اختصاص داشت گفته شد کم شدن میزان گزارش های تحقیقی می تواند به دمکراسی ضربه وارد کند.

استادان روزنامه نگاری مهارت های روزنامه نگاران کاوشگر را همانند مهارت های همه روزنامه نگاران می دانند ودر عین حال اضافه می کنند روزنامه نگاران کاوشگر باید بتوانند واقعیت ها را نشان دهند و به اطلاعات دسترسی پیدا کنند و با صداقت گزارش هایی را تهیه کنند که افکار عمومی را از فساد دولتی و اداری مطلع کند. البته موضوع های مورد بررسی روزنامه نگاران کاوشگر پیچیده تر از گزارش های معمولی است و تهیه کنندگان آن به زمان و منابع بیشتری برای کار خود نیاز دارند.

به من دروغ نگو !

پیلجر خود در مقدمه کتابش با اشاره به ژورنالیسم کاوشگرایانه می نویسد :«در انتخاب محتوای این کتاب تعریفی وسیع تر از آثار صرفا کاراگاهانه در نظر داشته ام به طوری که هم آثاری که واقعیات را گزارش می دهد و هم آثاری که به آرا و نظرات می پردازد در آن گنجانده ام.«بنابراین روایت فیلیپ نایتلی در روزنامه ساندی تایمز لندن پیرامون رسوایی قرص تالیدومید که باعث تولد جنین های ناقص العضو در دهه های 1950 و 1960 شد را می توان به سهولت در کنار گزارش ادوارد گالیانو مورخ ، شاعر و طنز نویس قرار داد که تبلیغات جنگی ، مصرف گرایی و فقر گسترده را عریان می کند .»

چرا روزنامه نگاری کاوشگرایانه این قدر مهم است ؟ او در پاسخ به این سوال این گونه جواب می دهد :« زیرا در غیاب آن احساس ما از بی عدالتی واژگانی برای بیان نخواهد یافت و مردم برای مبارزه با بی عدالتی فاقد اطلاعات لازم خواهند بود .با این نگاه این گفته مقرون به حقیقت جورج اورول مصداق می یابد که برای فاسد شدن توسط نگرش تمامیت خواه نیازی به زندگی در یک کشور تمامیت خواه نیست .او روزنامه نگارانی که حقایق را در نقاط مختلف دنیا گزارش می کنند و تاوان آن را می پردازند مایه ی الهام سایر روزنامه نگاران می داند .» او همچنین می نویسد :«روزنامه نگارانی که کارشان را درست انجام می دهند ،یعنی پرده ها را پس می زنند ،به ورای ظاهر فریبنده نظر می کنند و با جابه جایی تخته سنگها آنچه را در زیر آنها پنهان شده آشکار می کنند و منفور قدرت پنهان واقع می شوند . سیل انگ و افترایی که بالادستی ها روانه ی چنین روزنامه نگارانی می کنند در حکم مدال افتخار آنان است .»

او تاکید می کند :«خیلی از روزنامه نگاران این روزها بدون اینکه خود آگاه باشند ،به عنوان بخشی از ماشین تبلغات عمل می کنند . »

جان پلیجر گرد آورنده مجموعه ی به من دروغ نگو خود تاکنون برای تهیه گزارش هاو فیلم های کاوشگرایانه بیش از بیست جایزه از جمله دو بار جایزه ژورنالیست سال را دریافت کرده است . در این کتاب خواننده می تواند 11 نمونه گزارش کاوشگرایانه را بخواند و بیشتر با این نوع گزارش نویسی آشنا شود. داخائو، نوشته مارتا گلهورن، سال ۱۹۴۵،طاعون اتمی، نوشته ویلفرد برچت، سال ۱۹۴۵قتل عام در مای لای، نوشته سیمور هرش، سال ۱۹۷۰ پیش‌نویس طرحی برای سلطه جهانی (سرود دیک چنی برای آمریکا)، نوشته دیوید آرمسترانگ، سال ۲۰۰۲ و جنگ آرام، تحریم‌های اقتصادی در حکم سلاح کشتار جمعی، نوشته جوی گوردون، تعدادی از مقالات این کتاب است.

همچنین در مقدمه این کتاب و در مقاله ای که برای آگاهی بیشتر خواننده با علل و عواملی که تهیه ی گزارش های کاوشگرایانه را در معرض مخاطره قرار داده است خوانندگان بیشتر می توانند با دلایل عدم رشد این روزنامه نگاری آشنا شوند .این مقاله با عنوان « رسانه های جمعی در کنترل و تملک انحصاری ابر شرکتها : ابزاری برای شکل دادن به افکارعمومی و دستیابی به اجماع» در فصل پایانی این کتاب قابل دسترس است .

به من دروغ نگو ، گزارش هایی تاریخ ساز از روزنامه نگاران کاوشگر توسط مهرداد شهابی ومیر محمود نبوی به فارسی برگردانده و توسط نشر آمه منتشر شده است .

برای آشنایی بیشتر با گزارش تحقیقی این گزارش را که چندی پیش در همین سایت منتشر شد بخوانید :

روزنامه‌نگاری تحقیقی؛ قوی در دنیا، غریب در ایران

http://khabarnegaran.info/article.p...]

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • برگ‌های مطایبه‌آمیز از تاریخچه ممیزی در روزنامه‌نگاری فارسی

    9 آذر 1394

    خبرنگاران ایران - سعید رازی دوست:اگرچه ممیزی یا سانسور امری است که اعمال آن با طنز، شوخی و مطایبه فاصلهء بسیاری دارد، بررسی خاطره‌های مطبوعاتی نشان می‌دهد در تاریخچه‌ی ممیزی در ایران، برگ‌هایی که خواندن‌شان امروز لبخند بر صورت می‌نشاند یا موجب خنده می‌شود، کم نیست؛ هرچند می‌توان در پس خنده‌های امروزین، بر رنجی که متحملان ممیزی کشیده‌اند گریست.سیدفرید قاسمی از نادر پژوهشگران تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانی، در یکی از جلدهای مجموعهء «صدخاطره از صد رویداد» به نقل خاطره‌هایی می‌پردازد که گهگاه برای مخاطب امروزی خنده‌دار به‌نظر می‌رسد. قصهء تلخ سانسور و ترس، از دیرباز تا فرداها، هرگز از لبخند و تلخند خالی نبوده است و نخواهد بود.

  • خبرنگاران زن و تحصیلکرده ها به شبکه‌های اجتماعی علاقه بیشتری دارند

    20 مهر 1394

    این روزها استفاده از شبکه‌های اجتماعی هر روز در بین خبرنگاران رواج بیشتری پیدا می‌کند اما همه خبرنگاران نسبت به استفاده از این شبکه‌ها نظر مشابهی ندارند، برخی معتقدند استفاده از این شبکه‌ها فایده ای ندارد و اساساً نسبت به آن‌ها نظر مثبتی ندارند. برخی از آن‌ها معتقدند استفاده از این شبکه‌ها برای شهرت شان خوب است و این طور مردم بیشتر با مطالب و تولیدات آن‌ها آشنا می‌شوند.

  • نیوشا،عکاسِ خودآموخته‌ای که جهانی شد

    16 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-نیوشا توکلیان خود را خیلی احساساتی و عاطفی می‌داند: «اگر چیزی قلبم را به درد بیاورد به دنبالش می‌روم تا روایت و قصه آن را بیرون بکشم، حتی اگر الزاماً در اطراف خودم و در حیطه تجربیات زندگی‌ام نباشد.» سال گذشته هم خبرساز شد به خاطر جایزه‌ای که پس داد و از قبولش سرباز زد، جایزه پنجاه‌هزار یورویی بنیاد «فتوژورنالیسم کارمینیک». به خاطر اینکه فکر می‌کرد با پذیرفتن این جایزه اجازه خواهد داد در اثرش دخل و تصرف شود. او به خاطر استقلال حرفه‌ای‌اش از این جایزه گذشت.