6 فروردین 1391

ممنوعیت جهانی دریافت هدیه توسط خبرنگاران

داستان هدیه ای که خبر ساز شد

6 فروردین 1391

خبرنگاران ایران – سارا محسنی:در حالیکه طبق آیین نامه های حرفه ای خبرنگاری در دنیا، روزنامه نگاران از دریافت هرگونه هدیه از دولت منع شده اند اما در روزهای پایانی سال90 داستان هدیه گرفتن برخی از خبرنگاران ایرانی از محمود احمدی نژآد ، رئیس جمهور ایران خبر ساز شد .

داستان این هدیه پر ماجرا از روز 17 مرداد 1390 آغاز شد روزی که به عنوان روز خبرنگار در ایران تعیین شده است . «محمود احمدی نژاد»، رئیس دولت ایران جمعی از خبرنگاران را به ساختمان قدیمی مجلس دعوت کرد تا در جلسه ای که خود نیز در آن حضور داشت این روز را به خبرنگارن رسانه های ایران تبریک بگوید .

مراسمی که طبق گفته شرکت کنندگانش بسیار کسل کننده بود و با وعده هدیه به خبرنگاران توسط رئیس جمهور پایان یافت . در آن روز به خبرنگارانی که در آن مراسم حاضر بودند فلشی با ظرفیت 2 گیگابایت و یک قرآن صوتی هدیه داده شد.

اما هدیه اصلی چیز دیگری بودو در مراسم اعلام شد که به تمامی خبرنگاران مجرد مبلغ 300 هزار تومان و به خبرنگاران متاهل مبلغ 400 هزار تومان هدیه داده می شود. هدیه ای که در 7 ماه گذشته به دلیل تاخیر در پرداختش سوژه خبری رسانه های حکومتی را رقم زد.

این رسانه ها بارها و بارها از قول مسئولان دولتی تاریخ جدید پرداخت هدیه را اعلام می کردند و چشم انتظار هدیه ای بودند که طبق قواعداخلاق حرفه ای روزنامه نگاری در همه دنیا، خبرنگاران برای مستقل ماندن از قدرت و دولت از گرفتن آن منع شده اند.

قرار شد همه خبرنگاران در سایتی با نام «سمان» ثبت نام کنند تا هدیه شامل حالشان شود. ابتدا اعلام شد 6 هزار نفر در این سایت ثبت نام کرده اند و بعد رقم به 8 هزار نفر رسید تا اینکه رقم 13هزار نفر هم دهان به دهان چرخید.

اما تراژدی واقعی در این ماجرای عجیب زمانی اتفاق افتاد که آخرین تاریخ برای دریافت این هدیه 27 اسفند مقابل در ریاست جمهوری در پاستور اعلام شد:« خبرنگاران می‌توانند با همراه داشتن اصل و کپی کارت ملی، کارت خبرنگاری و شناسنامه برای دریافت هدیه خود به نهاد ریاست جمهوری مراجعه کنند.»

خبرنگاران به خط شدند. خبرنگاران به صف شدند تا کارتی را دریافت کنند که حاوی 300 هزار تومان بود . برخی هم کارتهایی دریافت کردند که در آن هیچ پولی موجود نبود.

هیچ یک از رسانه های دولتی اما در این روزها ننوشتند که در هیچ جای دنیا خبرنگاران نباید از دولت هدیه نقدی بگیرند،هیچکس به آیین نامه های خبرنگاری معتبر جهان رجوع نکرد.بلکه آنها از نبودن پول در برخی کارتهای اهدایی و نحوه پرداخت هدیه نوشتند .

خبرگزاری مهر که وابسته به اصولگرایان است در گزارشی خبری درباره این اتفاق نوشت: «از ساعات اولیه صبح تعداد زیادی از خبرنگاران برای دریافت هدیه ریاست جمهوری به ساختمان کوثر (معاونت اجرایی) مراجعه کردند که با صحنه‌های جالبی رو به رو شدند.»

این خبرگزاری ادامه ماجرا را اینگونه روایت کرده است: « با اینکه هر لحظه بر تعداد خبرنگاران در طبقه همکف و لابی ساختمان کوثر افزوده می‌شد، تازه کارمندان معاونت اجرایی نهاد ریاست جمهوری به سر کار خود می‌آمدند. نکته جالب آنکه بسیاری از آنها اطلاعی از اتفاق امروز و وظیفه‌ای که باید در قبال خبرنگاران انجام می‌دادند، نداشتند! بعد از گذشت نیم ساعت مسئولان معاونت اجرایی از آنها خواستند که به نمازخانه بروند و آنجا بنشینند نه در لابی ساختمان کوثر! اقدامی که کارمندان این معاونت دلیلی برای آن نمی‌آوردند.»

در نهایت با کش و قوس فراوان این هدیه به خبرنگاران پرداخت شد و عکاسان ازبه تصویر کشیدن این لحظه های عجیب منع شدند. اما ماجرا به همین جا هم ختم نشد. برخی خبرنگاران بعد از دریافت کارت هدیه به بانک‌ مربوطه مراجعه کردند اما متوجه شدند که موجودی کارت هدیه آنها "صفر" است و البته برخی دیگر از خبرنگاران مبلغ کارت هدیه را از بانک‌ برداشت کردند تا آخرین سکانس این ماجرا هم شکل بگیرد سکانسی که در این نقطه به نظر خبرنگارانی که هدیه دریافت می کردند و انجمنی که نام انجمن صنفی آنها را بر خود دارد تحقیر آمیز به نظر رسید.

مسوولان انجمن «روزنامه نگاران مسلمان» که توسط برخی از مسئولان سایت های وابسته به حاکمیت اداره می شودبه این ماجرا اعتراض کردند . اعتراضی که مبنای آن نه اصل هدیه گرفتن خبرنگاران از دولت که نحوه توزیع آن بود .

آنها نوشتند خبرنگاران به خاطر نحوه پرداخت هدیه به طور سخیفی تحقیر شده اند و این موضوع را بارها در بیانیه شان تاکید کردند اما هرگز نگفتند چه کسانی شرایط چنین تحقیری را فراهم کرده اند. آنها حتی یک بار هم از خود نپرسیدند که آیا چنین رویه ای در دیگر نقاط دنیاو قواعد حرفه ای آن وجود دارد ؟ و آیا این خبرنگاران و رسانه هایشان نبوده اند که شرایط چنین تحقیری را فراهم کرده اند ؟

آنها در بیانیه شان از تحقیر نوشتند و بی توجه به دلایل اصلی تحقیری که از آن ناراحت بودند به حاشیه پرداختند و نه متن . صورت مساله را پاک کردند و به مساله رسیدند .

آنها برای توجیه موضوع هدیه گرفتن خبرنگاران از دولت مشکلات رفاهی خبرنگاران را بهانه قرار دادند و این گونه نوشتند : « قطعاً صف خبرنگاران حاضر در نهاد ریاست جمهوری- با توجه به مشکلات مادی و مالی فراوانی که دارند - از شأن و جایگاه آنان کم نمی‌کند اما این صف، مایه هیچ فخر و مباهاتی برای حضرات مسئول در نهاد ریاست جمهوری نیز نیست و اتفاقاً نمایانگر ناکارآمدی آنهاست که بعد از 7 ماه نتوانستند در این عصر ارتباطات و دولت الکترونیک(!) سازوکار مدرن تری غیر از «صف» برای پرداخت مبالغی ناچیز به یک قشر فرهنگی به کار گیرند.»

آیا آنها در لحظه تنظیم این بیانیه یک لحظه هم با خود فکر کردند که مشکلات مادی خبرنگاران با این هدیه ناچیز رفع نمی شود؟ آنها حتی لحظه ای اندیشیدند که با کار کردن بر موضوع بیمه و مسائل صنفی روزنامه نگاران به عنوان انجمنی صنفی و یا تاسیس انجمن های دیگر می توانند به این وضعیت خاتمه دهند و نه با وعده و دادن هدیه از این و آن . آیا انها یک لحظه تصور کردند دولتی که این گونه خبرنگاران را تحقیر می کند تا پول اندکی به حساب شان واریز کند دیگر پاسخگوی آنها هم نخواهد بود و آنان را زیر دستان مواجب بگیر خود به حساب می آورد ، زیر دستانی که حاضرند برای دریافت هدیه ای ناچیز ساعتها به صف شوند .

این انجمن البته درپایان بیانیه خود از دولت نمی خواهد که از خبرنگاران عذرخواهی کند و تنها به گلایه تند از این رفتار بسنده می کند تا ماجرای هدیه 300 هزار تومانی به خبرنگاران همچنان ادامه داشته باشدو حتی مضحکه این و آن در سایتهای خبری شود آیا این موضوع به شان خبرنگاران لطمه نخواهد زد ؟

قواعد حرفه ای چه می گویند ؟

در دنیا نه تنها خبرنگاران از دریافت هدیه از دولت منع شده اند بلکه از قبول کردن دعوت شام و یا ناهار هم برحذر شده اند اما در ایران این موضوع به معضلی پرماجرا تبدیل شده است.

در دانشگاه های معتبر روزنامه نگاری رد هرگونه هدیه از سوی خبرنگار جزو نخستین درس هایی است که ارائه می شود. به دانشجویان این رشته گفته می شود خبرنگارانی که هدیه‌، پول یا حق‌الزحمه‌ای از گروه یا افرادی برای پوشش خبری بپذیرند در واقع خودشان را در معرض این اتهام قرار داده‌اند که کارشان یک‌ جور تبلیغات برای آن منبع تلقی شود،چرا که در بهترین حالت هم ، آن‌ها خبرنگارانی به حساب می‌آیند که رابطه‌ی خیلی نزدیکی با منابع شان دارند، و اخبار آن‌ها را صادقانه پوشش نمی‌دهند.

برای جلوگیری از این موضوع در بسیاری از رسانه های معتبر دنیا آئین نامه هایی وضع شده است. به طور مثال در یکی از روزنامه های آمریکائی آئین نامه ای این گونه در این باره وضع شده است :« خبرنگاران حق ندارند هدیه هایی که ارزش آنها بیشتر از 25 دلار است را دریافت کنند و اگر این اتفاق بیافتد باید سردبیر مربوطه از این موضوع اطلاع پیدا کند تا این هدیه یا به مرکز مربوطه برگردانده شود و یا به مراکز خیریه داده شود.»

اما در ایران به دلیل نبود انجمن صنفی مستقل روزنامه نگاری، خالی شدن تحریریه ها از روزنامه نگاران باتجربه و خلاق، بسته شدن مرتب روزنامه های مستقل و بی توجهی به قواعد حرفه ای و جهانی این حرفه ... شاهد بروز چنین اتفاق های تلخی هستیم .اتفاقی که نه تنها توهین به عده ای قلمداد می شودکه نام خبرنگار را با خود به یدک می کشند که توهین به حرفه ای است که در همه دنیا شان و منزلت اجتماعی بالایی دارد .

برای اطلاع بیشتر درباره این موضوع به گزارشی که چندی پیش در همین سایت منتشر شد مراجعه کنید :

آیا خبرنگاران مجاز به دریافت هدیه هستند

http://khabarnegaran.info/article.p...

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail

1 پيام

  • داستان هدیه ای که خبر ساز شد 25 مارس 2012 22:45, بوسيله ى حسین

    سلام سپاس . مقاله خوبی بود . ولی عزیز اینجا ایران است . اصلا دوستان خبرنگار با همین هدیه های ناچیز و زیر میز بگیر ها بزرگ شده اند و روزگار می گذرانند . آن هم در مملکتی که دکترهایش و وکیل هایش تو روز روشن از گرفتن زیر میزی ابائی ندارند که هیچ که سرویس دهی آنها منوط به پرداخت همین زیر میزی است . شاد باشید و پیروز .

    پاسخ به اين پيام

پاسخ به اين مقاله

  • اصول رفتاری روزنامه‌نگاران در اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران-در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران(IFJ) درباره اصول رفتاری روزنامه‌نگاران به عنوان یک استاندارد حرفه‌ای برای روزنامه‌نگارانی شناخته می‌شود که در فرایند جمع‌آوری، انتقال، انتشار و اظهارنظر درباره اخبار و اطلاعات در رویدادهای توصیفی نقش دارند.

  • جنگ با دوربین؛ مروری کوتاه بر زندگی رابرت کاپا، عکاس خبری

    15 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- «اگر عکس‌تان خیلی خوب نشده، به این خاطر است که خیلی نزدیک نشده‌اید.» اگر عکاس خبری باشید، احتمالا این جمله را شنیده‌اید. جمله‌ای از «رابرت کاپا» یکی از مهم‌ترین عکاسان خبری جهان که شهرتش را بیشتر از هرچیز مدیون عکس‌هایی است که از پنج جنگ بزرگ قرن بیستم ثبت کرد؛ جنگ داخلی اسپانیا، جنگ دوم چین و ژاپن، جنگ جهانی دوم (بخش اروپایی جنگ)، جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و همین‌طور جنگ اول هندوچین (جنگ استقلال ویتنام از فرانسه). دوستش «جان اشتاین‌بک» ـ نویسنده آمریکایی ـ درباره‌اش نوشته است: « نمی‌توانید جنگ را تصویر کنید،چون جنگ نوعی احساسات است. اما او می‌توانست هول جنگ را در چهره یک کودک به تصویر بکشد.» ۲۲ اکتبر، ۳۰ مهر سالروز تولد رابرت کاپا بود که در ۴۱ سالگی در یکی از آخرین جنگ‌هایی که به‌تصویر کشید، کشته شد.

  • روزنامه‌نگاری که عامدانه و آشکار «بی‌طرفی» را کنار گذاشت

    7 مهر 1394

    خبرنگاران ایران- پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان هفته گذشته برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد و یکی از مهم‌ترین سخنرانی‌هایش را در این سفر در مقابل کنگره انجام داد. او در این سخنرانی از چهار شخصیت تاریخی ایالت متحده نام برد که برای دنیای ناامن امروزی می‌توانند منبع الهام باشند؛ «آبراهام لینکلن»، «مارتین لوتر کینگ»، «دورتی دِی» و «توماس مرتن». شیوه‌ای که او در روزنامه‌نگاری آمریکا دنبال کرد، نمونه‌ای مناسب از روزنامه‌نگاری «مدافعه‌گر» محسوب می‌شود؛ سبکی از روزنامه‌نگاری که با کنار گذاشتن عامدانه و آشکار «بی‌طرفی»، عملگرایی و دفاع از اندیشه و عقیده‌ای خاص را سرلوحه خود قرار می‌دهد.