3 آذر 1388

همشهری؛ قربانی دعواهای سیاسی

3 آذر 1388

بهناز جلالی پور

کش و قوس برخوردها و لبه تیغ بران برای روزنامه‌ها، همیشه یک باره به میان کشیده نمی‌شود و تیر خلاص زده نمی‌شود. گاهی حکم آن سیب سرخی را پیدا می‌کند که تا به زمین برسد، هزاران چرخ می‌خورد و هر چرخش هم چقدر جانگیر می‌شود گاهی. حدیث توقیف موقت و رفع توقیف و در نهایت اظهارنظر معاون مطبوعاتی وزیر ارشاد در مورد روزنامه همشهری هم از همین جنس است.

محمدعلی رامین، دبیر هیات نظارت بر مطبوعات، پس از آن که خبر توقیف یک هفته تا ۱۰ روزه روزنامه همشهری، مختومه اعلام شد و مدیر مسئول آن نیز اعلام کرد روز سه شنبه پرتیراژترین روزنامه کشور منتشر خواهد شد، اعلام کرد که توقیف صحت دارد و حتمی‌است؛ اما مدت آن را مشخص نکرد. این در حالی است که صبح روز دوشنبه روابط عمومی‌ وزارت فرهنگ و ارشاد اعلام کرده بود روزنامه همشهری تذکر کتبی دریافت کرده است.

توقیف همشهری بعد از آن اتفاق افتاد که روز یکشنبه، اول آذر اقدام به چاپ آگهی از معبد لوتوس (منتسب به بهاییان) در دهلی نو کرده بود. آگهی که پیش از آن در روزنامه‌های دولتی ایران و جام جم بدون آن‌که هیچ مشکل و تذکری از سوی هیات نظارت بر مطبوعات در پی داشته باشد، در این دو روزنامه چاپ شده بود.

توقیف‌هایی از این دست معمولا به صورت موقت است و بر اساس قانون نیز باید به صورت مکتوب اعلام شود. اتفاقی که نیافتاد و شرایط به گونه‌ای بود که به نظر می‌رسید با رایزنی امکان مصالحه وجود دارد. صلح یا رفع سوء تفاهمی ‌که ساعتی از ظهر نگذشته اتفاق افتاد و خبر خوش انتشار مجدد بدون وقفه در مجموعه نشریات همشهری پیچید.

رامین، اما در مصاحبه ای که با خبرگزاری فارس داشت؛ شادی چند ساعته همه را نقش بر آب کرد. وی بی آن که اشاره‌ای به چگونگی این توقیف داشته باشد، گفته است: «براساس بیستمین جلسه هیات نظارت بر مطبوعات که در تاریخ دوشنبه دوم آذر برگزار شد، گزارش تخلف روزنامه همشهری از مفاد ماده ۶ قانون مطبوعات مصوب سال ۶۴، به دلیل درج عکس معبد بهاییان و تشویق گردشگران برای بازدید از این مکان در صفحه نخست، ضمن توقیف نشریه مذکور به استناد تبصره ماده ۱۲ قانون مزبور، موضوع برای پیگیری قانونی به مراجع ارسال شد.»

رامین، که پیش از این به واسطه سخنرانی‌های پرهیاهویش در حمایت از احمدی نژاد و طرح افسانه بودن هولوکاست، چهره‌ای جنجالی از خود ساخته بود، در دولت جدید سمت معاونت مطبوعاتی وزیر ارشاد را از آن خود کرد. به نظر می‌رسد فردی که در این جایگاه قرار می‌گیرد باید بیشترین آشنایی را با مطبوعات داشته باشد تا بتواند حامی‌آنها نیز باشد. سابقه‌ای در این زمینه برای محمدعلی رامین در جایی ثبت نشده است، به غیر از ادعای خود وی.

رامین در نخستین روزهای فعالیتش زمانی که در میان خبرنگاران حاضر شد، خطاب به آنان گفت: «بعضی وقت‌ها شما چیزهای بیخودی می‌نویسید که من به عنوان شخصیت حقیقی خودم از آنها چشم‌پوشی می‌کنم؛ اما در مقام حقوقی نمی‌توانم آنها را نادیده بگیرم. شما که نگران امنیت شغلی خود هستید، باید نگران امنیت نظام هم باشید.»

نتیجه و تصمیم این جلسه هیات نظارت بر مطبوعات به جای آن که صاحبان نشریه را بیش از همه باخبر کند و به صورت مکتوب به آنان اعلام شود، از طریق سایت‌هایی که پیش از این اخبار ضد و نقیض فراوان منتشر کرده‌اند، پیچید. خبری که حتی مسئولان روزنامه هم به دلیل عدم ابلاغ از آن بی‌اطلاع بودند و با تحکم اعلام می‌کردند روزنامه زیر چاپ است.

این اطمینان از آنجا ناشی می‌شد که محکی به عنوان مدیرمسئول نشریات همشهری معتقد بود که اظهارات رامین در خصوص توقیف همشهری خلاف رویه هیات نظارت بر مطبوعات بوده و مشروعیت ندارد؛ چرا که از هفت عضو این هیات، چهار نفر به حکم توقیف رای ندادند.

اما انگار مصاحبه رامین با سایت فارس، چرخ آخر سیب سرخ بود. در لحظاتی که دیگر برگه‌های سربی روی هم قرار می‌گرفتند، نامه رسید و خبر از توزیع ممنوع داد. توقیفی که با یک روز آغاز می‌شود و پایانش را هزاران اما و اگر می‌تواند رقم بزند. به خصوص اگر پای هزاران منافع در میان باشد و یک سوی آن شهرداری و سوی دیگر آن ریاست جمهوری باشد که روی خوشی به جایگاه پیشین خود و جانشین امروزش ندارد. ترش‌رویی که روزهای اخیر با مساله مترو و مدیریت آن به اوج رسید و بهانه اش را یک آگهی داد.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • برگ‌های مطایبه‌آمیز از تاریخچه ممیزی در روزنامه‌نگاری فارسی

    9 آذر 1394

    خبرنگاران ایران - سعید رازی دوست:اگرچه ممیزی یا سانسور امری است که اعمال آن با طنز، شوخی و مطایبه فاصلهء بسیاری دارد، بررسی خاطره‌های مطبوعاتی نشان می‌دهد در تاریخچه‌ی ممیزی در ایران، برگ‌هایی که خواندن‌شان امروز لبخند بر صورت می‌نشاند یا موجب خنده می‌شود، کم نیست؛ هرچند می‌توان در پس خنده‌های امروزین، بر رنجی که متحملان ممیزی کشیده‌اند گریست.سیدفرید قاسمی از نادر پژوهشگران تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانی، در یکی از جلدهای مجموعهء «صدخاطره از صد رویداد» به نقل خاطره‌هایی می‌پردازد که گهگاه برای مخاطب امروزی خنده‌دار به‌نظر می‌رسد. قصهء تلخ سانسور و ترس، از دیرباز تا فرداها، هرگز از لبخند و تلخند خالی نبوده است و نخواهد بود.

  • خبرنگاران زن و تحصیلکرده ها به شبکه‌های اجتماعی علاقه بیشتری دارند

    20 مهر 1394

    این روزها استفاده از شبکه‌های اجتماعی هر روز در بین خبرنگاران رواج بیشتری پیدا می‌کند اما همه خبرنگاران نسبت به استفاده از این شبکه‌ها نظر مشابهی ندارند، برخی معتقدند استفاده از این شبکه‌ها فایده ای ندارد و اساساً نسبت به آن‌ها نظر مثبتی ندارند. برخی از آن‌ها معتقدند استفاده از این شبکه‌ها برای شهرت شان خوب است و این طور مردم بیشتر با مطالب و تولیدات آن‌ها آشنا می‌شوند.

  • نیوشا،عکاسِ خودآموخته‌ای که جهانی شد

    16 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-نیوشا توکلیان خود را خیلی احساساتی و عاطفی می‌داند: «اگر چیزی قلبم را به درد بیاورد به دنبالش می‌روم تا روایت و قصه آن را بیرون بکشم، حتی اگر الزاماً در اطراف خودم و در حیطه تجربیات زندگی‌ام نباشد.» سال گذشته هم خبرساز شد به خاطر جایزه‌ای که پس داد و از قبولش سرباز زد، جایزه پنجاه‌هزار یورویی بنیاد «فتوژورنالیسم کارمینیک». به خاطر اینکه فکر می‌کرد با پذیرفتن این جایزه اجازه خواهد داد در اثرش دخل و تصرف شود. او به خاطر استقلال حرفه‌ای‌اش از این جایزه گذشت.