28 بهمن 1390

روزنامه نگاری حوزه بهداشت و درمان و دشواری هایش

28 بهمن 1390

خبرنگاران ایران – بابک موحدی :روزنامه نگاری حوزه بهداشت و درمان یا حوزه سلامت همیشه یکی از حوزه های مهم و تاثیر گذار در روزنامه ها بوده است، چرا که موضوع سلامت انسان ها برای هر جامعه و گروهی مهم است . حوزه بهداشت و درمان که در روزنامه های ایران معمولا یکی اززیر مجموعه های سرویس اجتماعی است همیشه یکی از حوزه های مهم خبری هر روزنامه ای قلمداد می شود و دبیران سرویس تلاش می کنند این حورزه رابه کسی بسپارند که از تجربه، آگاهی و زیرکی کافی برای اطلاع رسانی در این حوزه برخوردار باشد . خبرنگاران این حوزه با موضوع سلامت انسانها سر و کار دارند و اطلاعات اولیه و آشنایی با برخی بیماری ها و واژگان تخصصی این حوزه برای آنها الزامی است .در این گزارش با دو تن از خبرنگاران حوزه بهداشت درمان روزنامه های ایران که سابقه سالهاکار در این حوزه را دارند صحبت کرده ایم. تجربیات این روزنامه نگاران برای خبرنگاران این حوزه و علاقه مندان به کار در حوزه سلامت مفید است.

خبرنگار بهداشت و درمان نباید از دور مسائل حوزه اش را ببیند

یکی از مشکلاتی که در روزنامه نگاری دنیا و ایران وجود دارد و به کار خبرنگاران لطمه جدی می زند روزنامه نگاری از دور است. یعنی روزنامه نگارانی که کمتر از پشت میزشان بلند می شوند، خبرنگارانی که در تحریریه روزنامه شان می نشینند و از صفحه کامپیوترشان حوزه های خبری شان را رصد می کنند و در نهایت از تلفن برای کسب خبر استفاده می کنند . این روزنامه نگاران به شدت وابسته به خبرهای خبرگزاری ها هستند و به دلیل دور بودن از مشکلات حوزه های خبری شان کمتر می توانند موضوعی را در حیطه تخصصی شان فاش کنند و یا درباره آن جریان سازی کنند .

یکی از روزنامه نگاران حوزه سلامت که تجربه بیش از ده سال کار در حوزه بهداشت و درمان را دارد در این باره می گوید : «همه خبرنگاران به ویژه خبرنگاران حوزه اجتماعی باید مدام به حوزه های خبری شان بروند آنها باید مدام با مردم حرف بزنند تا مشکلات و مسائل شان را بفهمند یک خبرنگار حوزه سلامت چطور می تواند در روزنامه بنشیند و مشکلات حوزه بهداشت و درمان را بفهمد؟ این روزها که برخی از خبرنگاران این حوزه را می بینم واقعا تعجب می کنم آنها از پشت میزشان برای سلامت جامعه نسخه صادر می کنند .»

او از تجربه سالهای کاریش می گوید : «چند سال قبل در یکی از بیمارستان های خیلی مشهور شهر تهران به دلیل سهل انگاری مسوولان بیمارستان تعدادی بیمار در حین عمل جراحی به دلیل استفاده از داروهای بی هوشی که فاسد شده بودند از دنیا رفتند مسوولان بیمارستان و وزارت بهداشت به هیچ عنوان حاضر به پاسخگویی به خبرنگاران نبودند و موضوع را از اساس تکذیب می کردند . اما من آن قدر به آن بیمارستان رفت و آمد کردم تا توانستم خانواده ها را ببینم و در بیمارستان هم چند نفری از کارکنان به صورت کاملا مخفیانه با من ارتباط برقرار کردند و دلیل فوت آن بیماران را فاش کردند . گزارش های من از آن دوره کاملا افشاگرانه بود و ازبروز فاجعه ای مشابه به دلیل استفاده از آن دارو در سایر بیمارستانهای کشور جلو گیری کرد . من آن روزها از صبح زود تا غروب در بیمارستان بودم و خیلی اوقات گزارش هایم را تلفنی برای روزنامه ام ارسال می کردم. همچنین با توجه به اطلاعات زیادی که در بیمارستان به دست آورده بودم، گفتگوهای جنجالی و چالشی با معاونان وزیر بهداشت و سایر مسوولان این وزارتخانه داشتم من اگر می خواستم در روزنامه بمانم به هیچ یک از آن اطلاعات دست نمی یافتم و اصل موضوع هم هیچوقت فاش نمی شد .»

این روزنامه نگار ارتباط با خانواده در گذشتگان را یکی از منابع اطلاعاتی قوی خود می داند :« این خانواده ها بودند که برای من جزییات مرگ و مواردی را که در مرگ عزیزان شان مشکوک بود شرح دادند ، اولین بار هم یکی از نزدیکان فوت شدگان با من تماس گرفت و اصل قضیه را گزارش داد و من وقتی موضوع را پی گیری کردم فهمیدم این چندمین مورد فوت مشکوک در آن بیمارستان بوده است .همچنین مصاحبه با خانواده ها از گزارش هایم متنی مستدل ساخت این در حالی است که اگر من پشت میزم در روزنامه می نشستم هر گز نمی توانستم خانواده ها را از نزدیک ببینم و با جزییات و علت مرگ در گذشتگان مواجه شوم .»

او به همه خبرنگاران حوزه بهداشت درمان توصیه می کند که همیشه به بیمارستان ها ، داروخانه ها و مراکز درمانی مراجعه کنند وبا مردم گفتگو کنند چون اینگونه است که می توانند مسائل و مشکلات واقعی حوزه کارشان را بفهمند وگرنه در روزنامه ماندن هیچ مشکلی را برای آنهاحل نمی کند و آنها نهایتا روزنامه نگارانی می شوند که تنها باید ازمسوولان رسمی نقل قول بیاورند در حالی که اطلاعات لازم را برای گفتگو و چالش با آنها هم در دست ندارند .

او می گوید : «وقتی کسی از نزدیکان و دوستانم در بیمارستان بستری می شود خیلی فوری به آنجا می روم و سعی می کنم بفهمم در بیمارستان چه می گذرد با پزشکان و بیماران گفتگو میکنم و بسیاری از سوژه های خبری آینده ام را از لابه لای همین گفتگوها می یابم .»

از گفتگو با مردم غافل نمانید

یکی دیگر از خبرنگارانی که با او گفتگو می کنم هم سالها تجربه خبرنگاری حوزه سلامت را دارد او در بحران های سلامت نیر همواره کار خبری اش را انجام داده است :«خبرنگار بهداشت و درمان همیشه در سالهای کاری اش با شیوع بیماری ها مواجه می شود اون در آن زمان چشم آگاه مردم است و باید بدون جنجال آفرینی و در نهایت آرامش مردم را برای مقابله با آن بحرانها مطلع کند اگر خبرنگار در این زمان ها مضطرب باشد مردم را هم دچار تشویش می کند او باید با آرامش حرکت کند و مردم را نیز با آرامش برای مواجه با بحران آماده کند .خبرنگار در این مواقع باید از هیجان دوری کند و از دادن آمارهای غلط به مردم نیز بپرهیزد .شیوع وبا و بیماری های فراگیر از جمله بحران هایی است که این روزنامه نگار به آنها اشاره می کند .»

او فاش کردن ماجرای بیماران رها شده در بیابانهای تهران را نیز یکی ازمواردی می داند که توسط خبرنگاران آگاه به گوش جامعه رسید و مسوولان دولتی را مجبور به پاسخگویی کرد اگر خبرنگاران نبودند معلوم نیست چقدر از این اتفاق ها می افتاد و کسی هم حاضر نبود درباره آنها اطلاع رسانی کند. او همچنین یک خبرنگار موفق بهداشت و درمان را کسی می داند که همیشه با مردم ارتباط دارد و در مراسم عروسی و مرگ شرکت می کند و در تاکسی و مترو و اتوبوس با مردم گفتگو می کند . او اینطور می تواند از مشکلات درمانی و سلامت آنها سر در آورد .

ارتباط همیشگی و مستمر با انجمن های غیر دولتی بهداشت و درمان نیز یکی دیگر از مواردی است که او آن را به همه خبرنگاران این حوزه توصیه می کند : « بیشتر این انجمن ها توسط کسانی که خود و خانواده شان با بیماری های خاص درگیر بوده اند تاسیس شده اند یعنی این انجمن ها از دل درد بیرون آمده اند در آنجا شما می توانید اطلاعات واقعی و مشکلات بیماران را به خوبی و بدون واسطه بشنوید مثلا اگر به انجمن هموفیلی ایران بروید تعداد زیادی بیمار هموفیلی را آنجا می بینید و از نزدیک با آنها گفتگو می کنید و می توانید درباره مشکلات شان گزارش بنویسد. مسوولان این انجمن ها نیز با دل و جان به شما اطلاعات مفید را می دهند ، آنها بهترین منبع برای گزارش هایتان هستند . انجمن حمایت از بیماران مبتلا به ایدز ، ام اس ، بیماران مبتلا به امراض روحی و ...هر کدام به شما دیدی جداگانه و ناب برای پی گیری گزارشهایتان و اطلاع رسانی دقیق به مردم می دهند . اطلاعاتی بدون واسطه و دقیق .»

این خبرنگار بهداشت درمان معتقد است که روزنامه نگار باید با شغلش زندگی کند و یک روزنامه نگار حوزه سلامت از آنجا که با انسانها و سلامت شان درگیر است نمی تواند دور از آنها باشد او باید سراسر چشم و گوش باشد تا هیچ نکته ای را از دست ندهد او باید با حرفه اش زندگی کند .

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • اصول رفتاری روزنامه‌نگاران در اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران-در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران(IFJ) درباره اصول رفتاری روزنامه‌نگاران به عنوان یک استاندارد حرفه‌ای برای روزنامه‌نگارانی شناخته می‌شود که در فرایند جمع‌آوری، انتقال، انتشار و اظهارنظر درباره اخبار و اطلاعات در رویدادهای توصیفی نقش دارند.

  • جنگ با دوربین؛ مروری کوتاه بر زندگی رابرت کاپا، عکاس خبری

    15 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- «اگر عکس‌تان خیلی خوب نشده، به این خاطر است که خیلی نزدیک نشده‌اید.» اگر عکاس خبری باشید، احتمالا این جمله را شنیده‌اید. جمله‌ای از «رابرت کاپا» یکی از مهم‌ترین عکاسان خبری جهان که شهرتش را بیشتر از هرچیز مدیون عکس‌هایی است که از پنج جنگ بزرگ قرن بیستم ثبت کرد؛ جنگ داخلی اسپانیا، جنگ دوم چین و ژاپن، جنگ جهانی دوم (بخش اروپایی جنگ)، جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و همین‌طور جنگ اول هندوچین (جنگ استقلال ویتنام از فرانسه). دوستش «جان اشتاین‌بک» ـ نویسنده آمریکایی ـ درباره‌اش نوشته است: « نمی‌توانید جنگ را تصویر کنید،چون جنگ نوعی احساسات است. اما او می‌توانست هول جنگ را در چهره یک کودک به تصویر بکشد.» ۲۲ اکتبر، ۳۰ مهر سالروز تولد رابرت کاپا بود که در ۴۱ سالگی در یکی از آخرین جنگ‌هایی که به‌تصویر کشید، کشته شد.

  • روزنامه‌نگاری که عامدانه و آشکار «بی‌طرفی» را کنار گذاشت

    7 مهر 1394

    خبرنگاران ایران- پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان هفته گذشته برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد و یکی از مهم‌ترین سخنرانی‌هایش را در این سفر در مقابل کنگره انجام داد. او در این سخنرانی از چهار شخصیت تاریخی ایالت متحده نام برد که برای دنیای ناامن امروزی می‌توانند منبع الهام باشند؛ «آبراهام لینکلن»، «مارتین لوتر کینگ»، «دورتی دِی» و «توماس مرتن». شیوه‌ای که او در روزنامه‌نگاری آمریکا دنبال کرد، نمونه‌ای مناسب از روزنامه‌نگاری «مدافعه‌گر» محسوب می‌شود؛ سبکی از روزنامه‌نگاری که با کنار گذاشتن عامدانه و آشکار «بی‌طرفی»، عملگرایی و دفاع از اندیشه و عقیده‌ای خاص را سرلوحه خود قرار می‌دهد.