1 بهمن 1390

خبرنگار حوزه میراث قرهنگی و مشکلات آنها

گزارش فاجعه كسب و كار ماست

1 بهمن 1390

خبرنگاران ایران -امروزه به دليل بروز بحران هاي مختلف طبيعي و انساني، آثار و میراث فرهنگي در معرض تهديد دائم قرار دارد. پديده هايي همچون جنگ، زلزله، سیل، عوامل انسانی و ... آثار تاريخي را تهديد مي كند و لزوم توجه رسانه ها به اين آثار را چندين برابر مي كنند.

نقش رسانه ها به عنوان ابزاري كه ارتباط دائمي ميان افکار عمومي و حوادث برقرار مي كنند، بسيار حائز اهميت هست زيرا نه تنها مي توانند راهكارهايي را به دست اندركاران و مديران براي برطرف كردن مشكلات موجود نشان دهند، مردم عادي را نيز در جريان اقداماتي كه انجام مي شود و بايد انجام داد، قرار مي دهند و باز البته در دنياي امروز كه تخصص حرف اول را مي زند، رسانه هاي تخصصي موفق تر عمل مي كنند.

خبرنگار حوزه «میراث فرهنگی» عنوانی است که نزدیک یک دهه، بیش از گذشته سر زبان ها افتاد و جای خود را در بین رسانه ها باز کرد . خبرنگارانی که دغدغه میراث های کشور را بیش از دیگران به دوش می کشند و در همین یک دهه منشا جریان های خبری بسیاری در عرصه رسانه ها شدند. باغ های قدیمی تهران، میدان نقش جهان اصفهان، سی و سه پل، پرسپولیس، نقش رستم و ... مکان هایی بودند در این مدت بارها خبرساز شدند و این خبرها توسط خبرنگاران تخصصی این حوزه پیگیری و جریان ساز شد.

خبرنگاران میراث فرهنگی و نگرانی مسئولان

یکی از خبرنگاران خانم حوزه میراث فرهنگی که حدود 6 سال به طور تخصصی در این حوزه فعالیت می کند در این باره به خبرنگار ما می گوید: « بزرگترين كاري كه در عرصه ميراث فرهنگي مي‌توان انجام داد، بالا بردن آگاهي نسبت به موضوع ميراث فرهنگي است. »

او معتقد است که حضورخبرنگاران و حساسيت های ما نسبت به موضوعات ميراث فرهنگي آن چنان است كه بسياري را ، نگران كرده است.

این خبرنگار می گوید: «به نظر من نقش رسانه‌ها هم رديف با نقشي است كه آموزش و پرورش مي تواند در انتقال ميراث فرهنگي و فرهنگ‌سازي به بچه‌ها داشته باشد. آموزش و پرورش فقط مي‌تواند در شاخه دانش‌آموزي اين كار را انجام مي‌دهد اما رسانه‌ها نه تنها در شاخه دانش‌آموزي بلكه در كل جامعه مي‌توانند فرهنگ‌سازي كنند.»

جهالت و ناداني مهم ترين عامل تخريب ميراث فرهنگي است . در حوزه ميراث فرهنگي، ما زماني مي توانيم موضوع حفاظت و معرفي را به درستي انجام دهيم، که رسانه ها افکار عمومي را از اهميت موضوع ميراث فرهنگي و لزوم حفاظت از ميراث آگاه کنند. رسانه ها به دليل رسالت آگاهي بخشي که دارند مي توانند پل هاي ارتباطي به اعماق فرهنگ کشور باشند و آيينه هايي که چهره فرهنگي و تاريخي ما را نمايان مي کنند. خبرنگار قدیمی میراث فرهنگی کشور درباره ویژگی های یک خبرنگار میراث فرهنگی می گوید: « در مرحله نخست یک خبرنگار میراث فرهنگی باید دغدغه این موضوع را داشته باشد و سپس اطلاعات عمومی خوب درباره میراث فرهنگی کشور پشتوانه خبرها و گزارش های او باشد.»

این خبرنگار اضافه می کند: «یک خبرنگار خوب حوزه میراث فرهنگی باید همیشه آماده سفر باشد تا در صورت آگاه شدن از خبری مربوط به میراث کشور به منطقه مورد نظر سفر کند و از نزدیک با سوژه مورد نظر ارتباط برقرار کند.»

اول بحران سپس میراث فرهنگی

يك هفته پس از زلزله بم روزنامه نگاري نوشت:« فاجعه كسب و كار ماست.» چون در فاجعه و بحران است كه تنور كار روزنامه نگاران گرم مي شود. در اين روزهاست كه خبرنگاران كمتر مي خوابند و بيشتر كار مي كنند. به مناطق بحران زده و حادثه زده سفر مي كنند و تلفن هاي مسئولان بيشتر زنگ مي خورد. فروش روزنامه ها بالاتر مي رود و اخبار راديو و تلوزيون بيشتر طرفدار پيدا مي كند.

اما كار آنها با پايان بحران تمام نمي شود. تازه اول راه است. پيگري وعده هايي كه در فضاي بحران به مردم داده مي شود و پول ها و كمك هايي كه قرار است در اختيار مردم و بازسازي منطقه آسيب زده قرار گيرد و كم كم فراموش مي شود .

اما كار خبرنگاراني كه موضوع تاريخ و ميراث حوزه كار آنهاست كمي مشكل تر است چون علاوه بر وظايفي كه همچون سايران بر عهده آنهاست، برقراري دوباره ارتباط مردمي كه بخشي از پيوند خود را با گذشته اي تحت تاثير بحران از دست داده اند، نيز در وظايف آنها قرار داده شده است.

«علي اصغر محكي»، استاد رشته علوم ارتباطات در گفت و گویی با خبرگزاری میراث فرهنگی به این موضوع تاکید می کند و معتقد است:« خبرنگاران اين حوزه مي توانند با زنده کردن بخشي از گذشته افرادي كه تحت تاثير بحران قرار گرفته اند، در جهت حفظ و احياي اين هويت كه ممكن است از دست رفته باشد، گام بردارند تا با حفظ ارتباط با اين گذشته، علاوه بر حفظ حيات اجتماعي، اميد به زندگي را در افراد بحران زده تقويت کنند.»

وی می افزاید: « ابعاد انساني حادثه در زمان وقوع بحران آنقدر بزرگ است که نجات جان انسانها در اولويت اول است و مسائل ديگر در مراتب بعدي کار قرار دارد اما خبرنگاران اين حوزه بايد اطلاعات وسيع و عميقي از اين مكانهاي تاريخي_فرهنگي داشته باشند تا در زمان وقوع يک بحران از جوانب امر آگاه باشند و حتي خود بتوانند ميزان خرابيها را تخمين بزنند. علاوه براين هميشه در هنگام چنين حوادثي افراد سودجويي هستند که از موقعيت استفاده کرده و به غارت اين آثار مي پردازند. در چنين مواقعي خبرنگاران مي توانند با نگاه تيزبين خود مسئولان را آگاه کنند.»

خبرگزاری های تخصصی میراث فرهنگی

«خبرنگار تخصصی حوزه میراث فرهنگی در بستر یک خبرگزاری تخصصی امکان رشد بیشتری دارد.» به این موضوع یکی از خبرنگاران این حوزه اشاره می کند و می گوید: «من وقتی به طور جدی تر به این حوزه وارد شدم که در خبرگزاری تخصصی میراث فعالیت داشتم.»

سال 1381 بود که خبرگزاری تخصصی میراث فرهنگی با پشتوانه مالی سازمان میراث فرهنگی به عنوان نخستین برگزاري تخصصي در زمينه ميراث فرهنگي پا به عرصه رسانه ها گذاشت.

این خبرگزاری نخستین حرکت در ایجاد خبرگزاری های تخصصی در کشور هم بود چنانچه «حسن نمکدوست» استاد روزنامه نگاری که مدتی در خبرگزاری میراث سردبیری آن را برعهده داشت در برنامه ای درباره كمبود رسانه‌هاي تخصصي در عرصه مطبوعات ايران سخن گفت:« هميشه اين موضوع باعث بروز مشكلاتي در كار اطلاع رساني مي‌شد. »

وي با اشاره به اين كه روزنامه نگاري تخصصي يك قدم به جلو و يك كار عميق در عرصه روزنامه نگاري است، تاكيد كرد: «مرحوم دكتر علي اسدي در سال 70 طي گفتگويي عنوان داشت اميد آينده مطبوعات به بودن نشريات تخصصي است. او در این سخنرانی اعلام کرد که خبرگزاري ميراث فرهنگي اين ويژگي را دارد اما اتفاق مهمتري كه بايد در اين خبرگزاري رخ دهد آموزش خبرنگار تخصصي است. خبرنگاري كه وقتي متوجه موضوعي مي‌شود، ديگر آرام و قرار ندارد و مضطرب است. كشور ما همانقدر كه احتياج به خبرنگار متخصص نفتي دارد خبرنگار ميراث فرهنگي هم مي خواهد.

اما «مرجان شیخ الاسلامی» مدیرعامل این خبرگزاری در گفت و گویی که با خود این خبرگزاری داشت معتقد بود :« خبرنگاران نقش اصلي را درحفظ ميراث فرهنگي برعهده دارند.»

او می گوید: «خبرگزاري ميراث فرهنگي با گزارش اخبار مربوط به تخريب يا تهديد آثار فرهنگي از ادامه تهديدها يا تخريب ها جلوگيري کرده و با تربيت خبرنگاران متخصص در اين حوزه سرمايه هاي انساني با ارزشي را براي خدمت به ميراث فرهنگي به وجود آورده است.»

اما در سال 1384 وقتی دولت احمدی نژاد به روی کار آمد، این خبرگزاری تخصصی از زیر چتر حمایتی سازمان میراث فرهنگی خارج شد و این خبرگزاری نیز با بحران واجه شد .همزمان در سازمان میراث فرهنگی با مدیریت «اسفندیار رحیم مشایی» رئیس وقت این سازمان خبرگزاری جدیدی با نام میراث فرهنگی راه افتاد که نتوانست موفقیت خبرگزاری قبلی را تکرار کند.

حرکت اولیه ایجاد یک خبرگزاری تخصصی در این حوزه باعث شد تا سرویس میراث فرهنگی و گردشگری در برخی از روزنامه ها ورسانه های کشور ایجاد شود تا رصد میراث کشور به طور ویژه انجام شود اما همانگونه که در بخش های دیگر اطلاع رسانی کشور محدودیت هایی وجود دارد، محدودیت ها گریبان این حوزه را هم گرفته است.

خبرنگار قدیمی این حوزه می گوید: «گاهی خبرنگار میراث فرهنگی به خاطر نفع برخی از سازمان ها و افراد تهدید می شود و اخیرا به دلیل اینکه فعالیت های تخریبی دولت در حوزه میراث فرهنگی بالا رفته است تهدیدها از سوی مسئولان دولتی بیشتر مشاهده می شود و حتی اخیرا یکی از خبرنگاران این حوزه به خاطر همین فعالیت ها به زندان افتاد.»

«خبرنگار میراث فرهنگی، چشم آگاه میراث یک کشور است.» این خبرنگار قدیمی میراث فرهنگی این موضوع را می گوید و تاکید می کند: «چشم های ما باید آگاهانه در خدمت حفظ فرهنگ کشورمان باشد. این چشم ها هیچ گاه نابینا نمی شود.»

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • اصول رفتاری روزنامه‌نگاران در اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران-در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران(IFJ) درباره اصول رفتاری روزنامه‌نگاران به عنوان یک استاندارد حرفه‌ای برای روزنامه‌نگارانی شناخته می‌شود که در فرایند جمع‌آوری، انتقال، انتشار و اظهارنظر درباره اخبار و اطلاعات در رویدادهای توصیفی نقش دارند.

  • جنگ با دوربین؛ مروری کوتاه بر زندگی رابرت کاپا، عکاس خبری

    15 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- «اگر عکس‌تان خیلی خوب نشده، به این خاطر است که خیلی نزدیک نشده‌اید.» اگر عکاس خبری باشید، احتمالا این جمله را شنیده‌اید. جمله‌ای از «رابرت کاپا» یکی از مهم‌ترین عکاسان خبری جهان که شهرتش را بیشتر از هرچیز مدیون عکس‌هایی است که از پنج جنگ بزرگ قرن بیستم ثبت کرد؛ جنگ داخلی اسپانیا، جنگ دوم چین و ژاپن، جنگ جهانی دوم (بخش اروپایی جنگ)، جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و همین‌طور جنگ اول هندوچین (جنگ استقلال ویتنام از فرانسه). دوستش «جان اشتاین‌بک» ـ نویسنده آمریکایی ـ درباره‌اش نوشته است: « نمی‌توانید جنگ را تصویر کنید،چون جنگ نوعی احساسات است. اما او می‌توانست هول جنگ را در چهره یک کودک به تصویر بکشد.» ۲۲ اکتبر، ۳۰ مهر سالروز تولد رابرت کاپا بود که در ۴۱ سالگی در یکی از آخرین جنگ‌هایی که به‌تصویر کشید، کشته شد.

  • روزنامه‌نگاری که عامدانه و آشکار «بی‌طرفی» را کنار گذاشت

    7 مهر 1394

    خبرنگاران ایران- پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان هفته گذشته برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد و یکی از مهم‌ترین سخنرانی‌هایش را در این سفر در مقابل کنگره انجام داد. او در این سخنرانی از چهار شخصیت تاریخی ایالت متحده نام برد که برای دنیای ناامن امروزی می‌توانند منبع الهام باشند؛ «آبراهام لینکلن»، «مارتین لوتر کینگ»، «دورتی دِی» و «توماس مرتن». شیوه‌ای که او در روزنامه‌نگاری آمریکا دنبال کرد، نمونه‌ای مناسب از روزنامه‌نگاری «مدافعه‌گر» محسوب می‌شود؛ سبکی از روزنامه‌نگاری که با کنار گذاشتن عامدانه و آشکار «بی‌طرفی»، عملگرایی و دفاع از اندیشه و عقیده‌ای خاص را سرلوحه خود قرار می‌دهد.