11 آذر 1390

گزارشگر وبلاگ نویس، وبلاگ نویس گزارشگر

آیا وبلاگ نویس ها هم روزنامه نگارند؟

11 آذر 1390

خبرنگاران ایران - سارا محسنی :هفده سال پیش وقتی نخستین وبلاگ متولد شد شاید کسی تصور نمی کرد پدیده وبلاگ نویسی به سمتی رود که در بین اهالی رسانه این بحث داغ ایجاد شود که آیا یک وبلاگ نویس، گزارشگر و خبرنگار است؟ و چه تفاوتی بین گزارش نویسی و وبلاگ نویسی است؟

«جاستین هال» آمریکایی در سال 1994 در محیط اینترنت شروع به خاطره نویسی کرد اما او هیچگاه نامی بر این نوشته خود نگذاشت تا اینکه در سال 1999 پدیده وبلاگ نویسی اپیدمی شد و موج آن سراسر دنیا را فرا گرفت.

وبلاگ از ترکیب دو کلمه «وب» و «لاگ» درست شده است. وب به معنای «شبکه» است و لاگ، یا به عبارتی «لاگ بوک»، به گزارش‌هایی گفته می‌شود که یک ناخدای کشتی در زمان سفر می نویسد. حال بسیاری از مردم دنیا شبیه ناخداهایی شده اند که از همه چیز می نویسند.

آیا وبلاگ نویس ها روزنامه نگارند؟

با گذشت سال ها از پدیده وبلاگ نویسی این روزها بارها این سوال پرسیده می شود که آیا وبلاگ شکلی از روزنامه نگاری است؟

زمانی عنوان می شد که «وبلاگ سبک جدیدی از روزنامه نگاری است» اما هم اکنون بیشتر عنوان می شود که «برخی وبلاگ ها -حداقل گاهی اوقات- کار روزنامه نگاری انجام می دهند.»

«احمد توکلی» استاد ارتباطات در وبلاگش گرچه وبلاگ نویسی را روزنامه نگاری نمی داند اما در عین حال عقیده دارد شاید در آینده مفهوم روزنامه نگاری تغییر کند. او می نویسد: « مخاطب، “وبلاگ” می خواند که ببیند نویسنده آن حرف حسابش چیست؟ در حالیکه مخاطب “ژورنالیست” می خواند تا بداند سازمان رسانه ای واقعیت بیرونی را چگونه بازتاب داده است.مردم خبر را از دوستاشان وقتی قبول می‌کنند که دوستشان آن را از یک رسانه نقل کند،نه از طرف خودش و این “خودش” یعنی همان وبلاگ، لذا بر این مبنا وبلاگ نویس روزنامه‌نگار نیست.»

وی ادامه می دهد: « البته ممکن است بسیاری از وبلاگ ها هر یک بخشی از کارکرد رسانه را به نمایش بگذارند. وبلاگی که در مورد موضوعات مختلف اطلاع رسانی می کند،(کارکرد اطلاع رسانی رسانه) وبلاگی که یادداشت می نویسد،(کارکرد آگاهی بخشی رسانه) وبلاگی که آموزش میدهد،(کارکرد آموزشی رسانه) وبلاگی که سرگرم کننده است، (کارکرد سرگرمی رسانه) و حتی وبلاگی که دارای رویکردی چندگانه از موضوعات بالا باشد،اما همه اینها به ما اجازه نمی دهد که وبلاگ را روزنامه بدانیم و وبلاگ نویس را به تبع آن روزنامه نگار.»

از سوی دیگر برخی کارشناسان رسانه ای دنیا عقیده ای متفاوت دارند و برخی از وبلاگ ها را در حیطه کار روزنامه نگاری رده بندی می کنند. این کارشناسان چهار نوع وبلاگ که کارکرد روزنامه نگاری دارند را تقسیم بندی می کنند :«وبلاگ هایی که توسط روزنامه نگاران نوشته می شوند. وبلاگ هایی که توسط افراد حرفه ای و درباره حیطه کاری آنها نوشته می شوند. وبلاگ هایی که توسط افراد مختلفی که در صحنه یک رویداد مهم قرار می گیرند نوشته می شوند و وبلاگ هایی که بیشتر به اخبار مربوط به وقایع روزمره می پردازند.»

تفاوت های وبلاگ نویسی و گزارش نویسی

از سوی دیگر نحوه فعالیت در وبلاگ و به نوعی وبلاگ نویسی با گزارش نویسی تفاوت هایی دارد. «احمد جلالی فراهانی» خبرنگار و وبلاگ نویسی است که سال ها در وبلاگ «احمدک دبیر» نوشته است. او که تجربه خبرنگاری و گزارشگری و همچنین تجربه وبلاگ نویسی را هم دارد درباره تفاوت های این دو به خبرنگار ما می گوید: « وبلاگ رسانه خودمانی تر از رسانه های رسمی است اما مانند رسانه های رسمی فراگیر است. در نتیجه لحن و لهجه یک پست در یک وبلاگ باید با لحن و لهجه یک گزارش فرق داشته باشد. یعنی باید صمیمی تر، راحت تر و خودمانی تر باشد. »

او ادامه می دهد: «پستی که در یک وبلاگ نوشته می شود بیشتر به روحیات و اعتقادات نویسنده وبلاگ نزدیک است. حال آنکه برای نوشتن یک گزارش، گزارشگر باید تا آنجا که می تواند دست کم ازقضاوت شخصی در گزارش خود پرهیز کند.

یکی از مسائل جدی در ادبیات مربوط به وبلاگ‌ نویسی و روزنامه‌ نگاری، بحث مربوط به اعتبار وبلاگ است. یکی از نخستین انتقاداتی که به وبلاگ‌ نویسی (از سوی طرفداران رسانه های سنتی می شود) این است که اطلاعاتی که وبلاگها ارائه می دهند فاقد اعتبار است.

«امید جهانشاهی» روزنامه نگار و وبلاگ نویسی که در پایان نامه خود به موضوع وبلاگ نویسی پرداخته از قول «لسی واکر» کارشناس رسانه و مستند ساز آمریکایی می نویسد : «خوانندگان هرگز نخواهند توانست برای دست یافتن به اخبار و اطلاعات موثق به وبلاگ ها اعتماد کنند، چرا که وبلاگ نویسان خلاف روزنامه‌نگاران به اصول و ضوابط تثبیت شده رعایت انصاف، راستی و حقیقت پایبند نیستند»

اما تحقیقات کی و جانسون (Kaye & Johonson) نشان داد خوانندگان وبلاگ‌ها [حداقل در آمریکا] چندان با آن موافق نیستند. آنها دریافتند که 74 درصد از خوانندگان وبلاگ، مطالب آنها را در حد متوسط یا زیاد، معتبر می‌دانند اما بسیاری نیز اذعان داشته‌اند که وبلاگها بی‌طرف نیستند. آنها این تضاد را این‌گونه توضیح دادند: «برخی استفاده کنندگان از وبلاگ می‌دانند که اطلاعات ارائه شده در وبلاگها یک جانبه است اما آنها با آن جنبه از دیدگاه موافقند و صداقت نویسنده را تحسین بر انگیز می‌دانند.»

«جلالی فراهانی» در این زمینه هم به تفاوت این دو می پردازد و می گوید: « یک گزارشگر حرفه ای تلاش می کند برای تنظیم گزارشش از منابع مختلف و معتبر استفاده کند و خودش را درگیر شایعه و حدس و گمان کمتر کند. حال آنکه در وبلاگ، نویسنده می تواند نه تنها به شایعات بپردازد، بلکه خود در شکل گیری آنها نقش داشته باشد. یعنی اینجا دیگر مهم نیست که منبع نویسنده معتبر هست یا نه. البته هر چه نویسنده منابع معتبر تری برای نوشته خود در اختیار داشته باشد نوشته اش قابل اعتنا تر می شود. »

او درباره ریتم نوشتار در این دو بخش نیز می گوید:« ریتم نوشتار در وبلاگ یا گزارش با یک دیگر متفاوتند. یک گزارش هر چقدر هم که بر اساس نرم نویسی نوشته شده باشد، باز هم یک گزارش است. یعنی باید قواعد یک داستان و روایت را رعایت کند، حال آنکه در نوشتن برای وبلاگ بیشتر تمایلات شخصی نویسنده هست که ریتم و قواعد یک نوشته را تعیین می کند. علاوه بر این نوشته ها در وبلاگها بیشتر به حال و هوای نویسنده نزدیکند تا به اصول و قواعد حرفه ای که مد نظر رسانه های رسمی تر است. »

«جلالی فراهانی» موضوع مخاطب در وبلاگ و روزنامه را با یک مثال تمیز می دهد: «تفاوت این دو را می توان این گونه تشریح کرد که نویسنده یک گزارش همچون سخنرانی است که می خواهد در یک جمع رسمی و در میان تعداد زیادی از مردم سخنانی را بر زبان بیاورد، اینجا سخنران باید طوری حرف بزند که به همه عقاید و نظرات شنوندگان احترام بگذارد. آنها را خسته نکند و چنان جذاب و گویا باشد که شنوندگان حوصله شنیدنش را داشته باشند. اما وبلاگ نویسی مانند سخن راندن در خلوت و نزد دوستان و آشنایان است. اینجا دیگر دلیلی ندارد خودت را پشت واژه های پرطمطراق پنهان کنی یا خودت را به هر خط قرمزی که جامعه با آن مسئله داشت محدود سازی. اینجا تو می توانی آنطور که دلت می خواهد حرف بزنی. دیگر لازم نیست صدای رسایی داشته باشی و جملات و واژه های قلمبه سلمبه سر هم کنی. می توانی خودت باشی. راحت تر و صمیمی تر سخن بگویی و بدون تعارف افکار و عقاید و نظراتت را مطرح سازی. »

با تمام تفاوت ها و شباهت هایی که بین گزارشگری و وبلاگ نویسی است و در عین حال با وجود اینکه روزنامه نگاری سنتی و استفاده از کاغذ برای چاپ روزنامه در دنیای کنونی نظیر قبل جایگاه ارزشمند خود را دارد اما وبلاگ نویسی با پیشرفت همه جانبه ای می تواند به عنوان یکی از شاخه های روزنامه نگاری مدرن در آینده مطرح شود.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • از گشت ارشاد تا تبلیغات زیاد یک روزنامه دولتی و نبود نشریات محافظه کار

    23 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- آنچه نمایشگاه مطبوعات امسال را از سالهای گذشته متمایز می‌کند، انصراف تعدادی از مطبوعات و خبرگزاری‌های جناح راست یا مخالف دولت است که پیش از برگزاری نمایشگاه مطبوعات اعلام کردند در آن حضور نخواهند یافت. وقتی در نمایشگاه مطبوعات امسال راه می‌روی خیلی زود نبود این نشریات را متوجه می‌شوی، خیلی‌ها معتقدند این رسانه‌ها و خبرنگارانشان وابسته به نهادهای امنیتی ایران هستند. آنها معمولاً با حضور در نمایشگاه و برگزاری نشستهای انتقادی و شعارهایی علیه دولت و یا در سال های ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد علیه آنچه" فتنه گران "می‌خوانند، فضایی متفاوت را در نمایشگاه به وجود می‌آوردند، فضایی رادیکال که معمولاً به ایجاد تنش بین گروه‌ها و رسانه های منتقد آنان نیز منجر می‌شد.

  • یک بررسی آماری: ایرانی‌ها از کجا خبر می‌گیرند

    11 آبان 1394

    خبرنگاران ایران-با همه‌گیر شدن اینترنت و مخصوصا اینترنت‌های همراه در ایران، دسترسی به منابع خبری آن‌لاین برای گرفتن اطلاعات سریع‌تر شده و آنها در صدر منابع خبری آن دسته از ایرانیانی قرار گرفته‌اند که فعالانه پیگیر اخبار و رویدادها هستند. قطعا در این میان، بعضی منابع خبری از منابع دیگر مراجعان بیشتری دارند و در اصطلاح پرترافیک‌تر هستند. در این گزارش سعی شده‌است براساس اطلاعاتی که سایت الکسا فراهم می‌کند، پرمراجع‌ترین سایت‌های خبری ایرانی معرفی شده و باهم مقایسه شوند.

  • برنده نوبل ادبیات تحصیلکرده مدرسه روزنامه نگاری است

    23 مهر 1394

    خبرنگاران ایران-می‌خواهید برنده نوبل ادبیات شوید؟ به مدرسه روزنامه‌نگاری مینسک در بلاروس بروید. شاهد از غیب رسید: سوتلانا الکسیویچ، برنده جایزه نوبل ادبیات سال 2015 است. مارتا باسلز از گاردین او را این‌طور معرفی می‌کند: «یک نویسنده بلاروس و کسی که کتاب‌های تاریخ شفاهی او صدای هزاران نفر را که موجب انفجار درونی اتحاد جماهیر شوروی شدند را ثبت کرده است.»کتاب‌هایش که به گفته خودش 10 سال طول کشید تا نوشته شوند، بر اساس گفتگوهایی است که با مردم انجام داده است. بیشتر این مردم زن و کودک هستند. کسانی که در بحران‌های دردناکی چون حمله اتحاد شوروی به افغانستان و نشت اورانیوم از نیروگاه اتمی چرنوبیل، زندگی می‌کردند.