18 آبان 1390

خبرنگاری محیط زیست و چالش های آن

18 آبان 1390

خبرنگاران ایران -روزنامه نگاری در حوزه محیط زیست هم مانند هر حوزه دیگر از روزنامه نگاری نیازمند اطلاعات ، تخصص و تسلط بر حوزه خبری است اما چه نکاتی می تواند یک روزنامه نگار محیط زیست را در حوزه کارش متبحرتر کند و اساسا روزنامه نگاری محیط زیست چه ویژگی هایی دارد ؟

روزنامه نگاری محیط زیست چیست؟

روزنامه نگاری محیط زیست یا زیست محیطی، روزنامه نگاری به معنای جمع‌آوری، پخش و انتشاراطلاعات راجع به رویدادها و موضوعاتی است که انسانها در تعامل با طبیعت با آن مواجه هستند . برای آنکه فردی روزنامه نگار محیط زیست باشد باید زبان و شیوه علمی آن را درک کند، از وقایع زیست‌محیطی تاریخی آگاه باشد ودر جریان تصمیم‌گیری‌ها درباره سیاست‌های زیست‌محیطی و ساز و کار سازمان‌های زیست‌ محیطی باشد و درکی همه جانبه از اتفاقات محیط زیستی معاصر داشته باشد، و با وجود پیچیدگی این اطلاعات توانایی رساندن آنها را با زبانی ساده به همه مردم داشته باشد .

تاریخ روزنامه‌نگاری زیست‌محیطی

روزنامه نگاری زیست محیطی یا همان طبیعت نگاری آن طوری که خیلی ها از آن نام می برند تاریخچه ای کهن دارد و سابقه آن را می‌توان تا روایت‌های اکتشافی کریستف کلمب دنبال کرد. این سنت در آثار طبیعت‌نویسان برجسته‌ای مانند رالف والدو امرسن و هنری دیوید ثورو در اواخر قرن 19، جان باروز و جان مویر در اوائل قرن بیستم و آلدو لئوپولد در دهه 1940 ادامه‌می‌یابد، رشته روزنامه‌نگاری زیست‌محیطی اما تا دهه‌‌های 1960 و 1970 شکل نگرفت.حوزه روزنامه‌نگاری زیست‌محیطی موضوعات گوناگونی را دربر می‌گیرد که می توان به موضوعاتی مانند آلودگی هوا، تنوع گونه‌ها، آلودگی‌های محیطی،پرتوتابی به غذاها، محصولات غذایی با تغییر ژنتیکی،تغییر جهانی آب وهوا، آلودگی آب‌های زیرمینی، تامین آب، سلامت شغلی، نازک‌شدن لایه اوزون، پیشگیری از آلودگی، رشد جمعیت، سلامت زیست‌محیطی، عدالت زیست‌محیطی، بیماری‌های زیست‌محیطی، اقتصاد زیست‌محیطی، اخلاق زیست‌محیطی، زیست‌بوم‌ها، انرژی، آموزش زیست‌محیطی، حفاظت زیستگاه‌های حیوانات، مدیریت دفع مواد زائد، حیات وحش اشاره کرد.

چند نکته برای روزنامه نگاران حوزه محیط زیست

روزنامه نگار حوزه محیط زیست هم مانند سایر حوزه های روزنامه نگاری باید با حرفه اش زندگی کند و در همه احوال و حالات به حرفه اش توجه داشته باشد و به آن عشق بورزد . روزنامه نگاران محیط زیست در هر سفر و گشت و گذار در شهر و خارج از شهر و محیط زندگی اش باید به اطرافش دقیق باشد . یکی از ویژگی های هر روزنامه نگار در تمام دنیا این است که آنها زیاد سفر می روند و باید به محیط اطرافشان توجه کنند و به قول معروف در این گشت و گذارها با محلی های آشنا شوند ، چرا که در هر منطقه ای از ایران کسانی هستند که دغدغه طبیعت و محیط زیست دارند و به منطقه ای که در آن زندگی می کنند عشق می ورزند . اینها همان کسانی هستند که می توانند به منابع خبری یک روزنامه نگار این حوزه تبدیل شوند .

یک خبرنگار با سابقه محیط زیست در ایران به خبرنگار ما می گوید : «این روزها بیشتر سوژه های خبری ام را از دوستانی که در سفرهای مختلفم به نقاط مختلف ایران پیدا کرده ام کسب می کنم. آنها هر وقت در منطقه زندگی شان احساس خطر می کنند و یا با مشکل زیست محیطی روبرو می شوند با من تماس می گیرند و حاصل خیلی از آنها می شود گزارش هایی متفاوت از جاهای ناشناخته از طبیعت ایران که این روزها در معرض مشکلات جدی زیست محیطی قرار گرفته اند »

این روزنامه نگار همچنین به همه خبرنگاران تازه کار این حوزه تاکید می کند که مدام به جاهای معروف سفر نکنید و درباره موضوعات ثابت و تکراری زیست محیطی گزارش ننویسید در طبیعت بگردید و ببینید چقدر جاهای مختلف در معرض خطر هستند شما با گزارش ها و خبرهایتان می توانید آنها را نجات دهید .

به گفته این روزنامه نگار خبرنگاران جوان این حوزه بیشتر به فکر ارتباط با مسوولان دولتی هستند و کمتر به منابع دیگر می اندیشند انجمن های مستقل زیست محیطی ، مردم و کارشناسان مستقل همیشه اطلاعات بهتری را در اختیار خبرنگاران می گذراند ودید بهتری به آنان می دهند، نباید تنها به ارتباط با مسوولان دولتی تکیه کرد .او همچنین می گوید که پایان نامه های دانشجویان رشته محیط زیست به ویژه در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا به خبرنگاران این حوزه برای بهبود کارشان یاری می دهد .

رابطه نزدیک زنان و محیط زیست

اکنون در ایران در حوزه‌ی خبرنگاری محیط زیست زنان نقش پررنگ تری دارند و تعداد خبرنگاران زن این حوزه بسیار بیشتر از مردان است کارشناسان و فعالان حوزه زنان اغلب از رابطه قوی زنان و محیط زیست سخن می گویند .

خبرنگار محیط زیست در این باره می گوید : «بیشتر خبرنگاران حوزه محیط زیست زنان هستند. در جمع‌های خبری اگر ۲۰ خبرنگار محیط زیست داشته باشیم، معمولا فقط ۲ ـ ۳ نفر مرد هستند . گرایش زنان به روزنامه نگاری در این حوزه بیشتر است.»

به عقیده این روزنامه نگار کار کردن در عرصه‌ی محیط زیست پیچیدگی‌ها و ظرافت‌هایی دارد که روحیه‌ی زنان بیشتر به آن نزدیک است و از آنجا که مخاطبان زن هم بسیار به محیط زیست علاقه مندند گاهی خبرنگار باید برای اثر گذاری بر جامعه خواننده اش این نکته را در نظر بگیرد و به محیط زیست خودش کمک کند ما نباید رسالت اجتماعی مان را به عنوان خبرنگار فراموش کنیم .

وبلاگ نویسی و خبرنگاری حوزه محیط زیست

سر زدن به وبلاگ های زیست محیطی و همچنین وبلاگ نویسی توسط خبرنگاران این حوزه همیشه می تواند برای خبرنگاران و مخاطبان علاقه مند به این حوزه مفید باشد .

خبرنگاران محيط زيست با سر زدن به وبلاگ های طرفداران محیط زیست در دنیا که کم هم نیستند می توانند از شرايط اقليمی دیگر نقاط دنیا و کشور اطلاع پیدا کنند وهمچنین با وبلاگ نویسی بر مخاطبان تاثیر بگذارند . خبرنگاران باید دقت کنند که در وبلاگ نویسی و حتی نوشتن گزارش هایشان خیلی از زبان فنی استفاده نکنند و برای ملموس کردن موضوعات زیست محیطی به زبان مردم نزدیک شوند تا گزارش های آنها تاثیر گذاری بیشتری به دست آورد .

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • اصول رفتاری روزنامه‌نگاران در اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران-در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران(IFJ) درباره اصول رفتاری روزنامه‌نگاران به عنوان یک استاندارد حرفه‌ای برای روزنامه‌نگارانی شناخته می‌شود که در فرایند جمع‌آوری، انتقال، انتشار و اظهارنظر درباره اخبار و اطلاعات در رویدادهای توصیفی نقش دارند.

  • جنگ با دوربین؛ مروری کوتاه بر زندگی رابرت کاپا، عکاس خبری

    15 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- «اگر عکس‌تان خیلی خوب نشده، به این خاطر است که خیلی نزدیک نشده‌اید.» اگر عکاس خبری باشید، احتمالا این جمله را شنیده‌اید. جمله‌ای از «رابرت کاپا» یکی از مهم‌ترین عکاسان خبری جهان که شهرتش را بیشتر از هرچیز مدیون عکس‌هایی است که از پنج جنگ بزرگ قرن بیستم ثبت کرد؛ جنگ داخلی اسپانیا، جنگ دوم چین و ژاپن، جنگ جهانی دوم (بخش اروپایی جنگ)، جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و همین‌طور جنگ اول هندوچین (جنگ استقلال ویتنام از فرانسه). دوستش «جان اشتاین‌بک» ـ نویسنده آمریکایی ـ درباره‌اش نوشته است: « نمی‌توانید جنگ را تصویر کنید،چون جنگ نوعی احساسات است. اما او می‌توانست هول جنگ را در چهره یک کودک به تصویر بکشد.» ۲۲ اکتبر، ۳۰ مهر سالروز تولد رابرت کاپا بود که در ۴۱ سالگی در یکی از آخرین جنگ‌هایی که به‌تصویر کشید، کشته شد.

  • روزنامه‌نگاری که عامدانه و آشکار «بی‌طرفی» را کنار گذاشت

    7 مهر 1394

    خبرنگاران ایران- پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان هفته گذشته برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد و یکی از مهم‌ترین سخنرانی‌هایش را در این سفر در مقابل کنگره انجام داد. او در این سخنرانی از چهار شخصیت تاریخی ایالت متحده نام برد که برای دنیای ناامن امروزی می‌توانند منبع الهام باشند؛ «آبراهام لینکلن»، «مارتین لوتر کینگ»، «دورتی دِی» و «توماس مرتن». شیوه‌ای که او در روزنامه‌نگاری آمریکا دنبال کرد، نمونه‌ای مناسب از روزنامه‌نگاری «مدافعه‌گر» محسوب می‌شود؛ سبکی از روزنامه‌نگاری که با کنار گذاشتن عامدانه و آشکار «بی‌طرفی»، عملگرایی و دفاع از اندیشه و عقیده‌ای خاص را سرلوحه خود قرار می‌دهد.