23 مهر 1394

برنده نوبل ادبیات تحصیلکرده مدرسه روزنامه نگاری است

23 مهر 1394

نویسنده:روی پیتر کلارک *Roy Peter Clark

ترجمه:خبرنگاران ایران-بهاران رهجو

می‌خواهید برنده نوبل ادبیات شوید؟ به مدرسه روزنامه‌نگاری مینسک در بلاروس بروید.

شاهد از غیب رسید: سوتلانا الکسیویچ، برنده جایزه نوبل ادبیات سال 2015 است. مارتا باسلز از گاردین او را این‌طور معرفی می‌کند: «یک نویسنده بلاروس و کسی که کتاب‌های تاریخ شفاهی او صدای هزاران نفر را که موجب انفجار درونی اتحاد جماهیر شوروی شدند را ثبت کرده است.»

کتاب‌هایش که به گفته خودش 10 سال طول کشید تا نوشته شوند، بر اساس گفتگوهایی است که با مردم انجام داده است. بیشتر این مردم زن و کودک هستند. کسانی که در بحران‌های دردناکی چون حمله اتحاد شوروی به افغانستان و نشت اورانیوم از نیروگاه اتمی چرنوبیل، زندگی می‌کردند.

من تنها امروز صبح از طریق گزارشی در ان. پی. آر، درباره الکسیویچ و کار او چیزی خواندم. نوشته‌های او مرز باریکی بین گزارش‌های جدی و داستان است. نوشته‌هایی که به میزان گسترده‌ای قابل ترجمه به انگلیسی نیستند.

یکی از این کتاب‌های او را در شبکه آمازون دیدم." صدای های چرنوبیل " و بخشی از آن را کپی کردم. گزارش زنی است که همسرش در آتش‌سوزی نیروگاه چرنوبیل تلاش زیادی کرد تا آتش را خاموش کند؛ اما او در آنجا کشته شد. در آن حادثه احتمال می‌رفت که تشعشعات اتمی نیروگاه، به تمام شهر که از سکنه خالی‌شده بود، سرایت کند.

"نمی‌توانستم آن شب به بیمارستان بروم. مردم زیادی در مقابل بیمارستان جمع شده بودند. من پائین پنجره اتاق او ایستاده بودم. همسرم آمد و چیزی را با فریاد به من گفت. کاملاً مستأصل و درمانده شده بود. کسی از میان جمعیت صدای او را شنید. همه آن‌ها در آن شب به مسکو برده شدند. همه زن‌ها در یک گروه و در کنار هم بودند. تصمیم گرفتیم که ما هم باید با شوهرانمان برویم. فریاد زدیم که شما حق این کار را ندارید باید ما هم با آن‌ها برویم. همسرانمان را محکم گرفته و چنگ در دست آن‌ها انداخته بودیم تا نتوانند ما را جدا کنند. سربازان ما را عقب راندند. بعد دکتری آمد و گفت: بله آن‌ها به‌سوی مسکو پرواز کردند؛ اما ما نیاز داریم که لباس‌های آن‌ها را هم با خود ببریم. لباس‌هایی که آن‌ها در زمان حادثه تنشان بود، سوخته شده بودند. اتوبوس‌ها قبلاً رفته بودند و ما پیاده به اطراف شهر رفتیم و دوباره با لباس و کوله‌پشتی‌های آن‌ها برگشتیم؛ اما هواپیما رفته بود. آن‌ها به ما دروغ گفته بودند و ما را فریب دادند. ما دیگر نمی‌توانستیم آنجا بایستیم و فریاد بزنیم و گریه کنیم»

بر اساس گزارش گاردین، الکسیویچ می‌گوید که سبک‌کارش را متأثر از الس آدومویچ، یک نویسنده دیگر بلاروس، می‌داند. سبکی که به آن مجموعه داستان، داستان‌های حادثه‌ای و داستان‌های موسیقیایی می‌گویند. در این‌گونه داستان‌ها مردم درباره خودشان می‌گویند و شعرهای حماسی می‌خوانند.

درحالی‌که الکسیویچ به‌عنوان یک روزنامه‌نگار و داستان‌نویس حوادث واقعی معروف و شناخته می‌شود، شناختن و فهمیدن روش کار و تحقیقات او جالب و جذاب می‌شود. روش و تکنیک روایت گونه‌ای که او در این داستان‌ها در پی می‌گیرد و دست‌کاری‌های آشکاری که او در مواد خام به دست آورده از این تحقیقات، انجام می‌دهد، بسیار جذاب است. مثل داستان‌های مشهوری که استود تیرکل آمریکایی نوشته و همچنان که در بخش زیادی از کتاب‌های تاریخ شفاهی روایت می شود، نویسنده فقط به‌صورت سنتی به نوشتن و نقل‌قول از منابع خود، اکتفا نمی‌کند. برای نشاندن منبع و راوی این حوادث در داستان، جمله‌های گیج‌کننده و سردرگم آن‌ها را حذف و تبدیل به جوهر و ذات آن شخصیت‌ها می‌کنند. این اطلاعات و جملات گیج‌کننده باهم ترکیب می‌شوند و تجزیه می‌شوند و درنهایت تبدیل به مفاهیمی منسجم می‌شوند. به باور من، برخی از کلماتی که اضافه‌شده، برای روشنی و شفافیت متن آمده است. وقتی کلمه‌هایی اضافه می‌شود و یا تغیر می‌کند برای این است که متن و داستان بهبود و اصلاح شود و یا وقتی زمان معلق و رها می‌شود، در اینجا، داستان جدی نویسنده به‌شدت، به مرز داستان‌های تخیلی نزدیک می‌شود. تاریخ شفاهی به خوانده و منتقد کمک می‌کند که از روش‌های شفاف و مؤثری در ابتدای شروع یک کار، استفاده کنند.

سارا دنیوس یکی از اعضای حاضر آکادمی نوبل سوئد می‌گوید: الکسیویچ یک نویسنده غیرعادی است. برای مدت 30 تا 40 سال گذشته، این نویسنده به طراحی و نوشتن سرگذشت افراد در اتحاد جماهیر شوروی و پس‌ازآن مشغول بود. اما در حقیقت کار او درباره حوادث واقعی نیست. درواقع این نوشته‌ها، تاریخ احساسات و عواطف است ... او هزاران هزار گفتگو با کودکان، زنان و مردان انجام داد. در این مسیر، او داستان زندگی کسانی را که ما نمی‌شناسیم عرضه می‌کند ...و درعین‌حال تاریخ روح انسان را نشان می‌دهد.

گاردین بخش‌هایی از جملات کتاب اخیر او را به نام زمان دست‌دوم» آورده است: من از مردم درباره سوسیالیسم نمی‌پرسم. من از عشق، حسادت، دوران کودکی، پیری، موسیقی، رقص و مد موهای آن‌ها می‌پرسم. این‌ها یک عالم اجزاء کوچک و متفاوتی است که در زندگی این مردم ناپدیدشده است. این تنها راه بررسی فلاکت در چارچوب یک زندگی بی هیجان و عادی است و تلاشی است برای گفتن یک داستان درباره این مرم عادی. الکسیویچ اولین نویسنده آثار جدی و غیرداستانی نیست که جایزه نوبل ادبیات را می‌برد. امروز اجازه بدهید الکسیویچ را در آغوش بگیریم و به او به‌عنوان یک روزنامه‌نگار تبریک بگوییم. بالاخره او از مدرسه روزنامه‌نگاری مینسک فارغ‌التحصیل شده است.

*روی در 30 سال گذشته و در همه سطوح یک نویسنده پرکار بوده است . از زمانی که در مدرسه بود تا وقتی که برنده جایزه پولیتزر شد.او همچنین ،به عنوان یک استاد، مهمان یکی از برنامه های پر مخاطب اورفا وینفری بود که در باره فن نویسندگی صحبت می کرد.روی همچنین در کنفرانس هایی از سنگاپور تا برزیل شرکت کرده و با سازمان های خبرگزاری و مطبوعاتی متفاوتی چون نیویورک امریکا تا سوتان افریقای جنوبی همکاری دارد. او نویسنده کتاب " 50 استراتژی اساسی برای نوشتن " است.

منبع ترجمه:poynter

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • از گشت ارشاد تا تبلیغات زیاد یک روزنامه دولتی و نبود نشریات محافظه کار

    23 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- آنچه نمایشگاه مطبوعات امسال را از سالهای گذشته متمایز می‌کند، انصراف تعدادی از مطبوعات و خبرگزاری‌های جناح راست یا مخالف دولت است که پیش از برگزاری نمایشگاه مطبوعات اعلام کردند در آن حضور نخواهند یافت. وقتی در نمایشگاه مطبوعات امسال راه می‌روی خیلی زود نبود این نشریات را متوجه می‌شوی، خیلی‌ها معتقدند این رسانه‌ها و خبرنگارانشان وابسته به نهادهای امنیتی ایران هستند. آنها معمولاً با حضور در نمایشگاه و برگزاری نشستهای انتقادی و شعارهایی علیه دولت و یا در سال های ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد علیه آنچه" فتنه گران "می‌خوانند، فضایی متفاوت را در نمایشگاه به وجود می‌آوردند، فضایی رادیکال که معمولاً به ایجاد تنش بین گروه‌ها و رسانه های منتقد آنان نیز منجر می‌شد.

  • یک بررسی آماری: ایرانی‌ها از کجا خبر می‌گیرند

    11 آبان 1394

    خبرنگاران ایران-با همه‌گیر شدن اینترنت و مخصوصا اینترنت‌های همراه در ایران، دسترسی به منابع خبری آن‌لاین برای گرفتن اطلاعات سریع‌تر شده و آنها در صدر منابع خبری آن دسته از ایرانیانی قرار گرفته‌اند که فعالانه پیگیر اخبار و رویدادها هستند. قطعا در این میان، بعضی منابع خبری از منابع دیگر مراجعان بیشتری دارند و در اصطلاح پرترافیک‌تر هستند. در این گزارش سعی شده‌است براساس اطلاعاتی که سایت الکسا فراهم می‌کند، پرمراجع‌ترین سایت‌های خبری ایرانی معرفی شده و باهم مقایسه شوند.

  • وزارت ارشاد روزنامه می‌خرد

    27 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران:وضعیت وخیم تیراژ مطبوعات شرایطی را به وجود آورده که وزارت ارشاد علاوه بر کمک‌های معمول و یارانه‌هایی که پرداخت می‌کند، در قالب کمکی جدید به نشریاتی که غیر از فروش عمومی دارای مشترک هستند، به میزان تعداد مشترکان و با قیمت تک‌فروشی به این نشریات کمک مالی می‌کند.یعنی به‌اندازه‌ای که یک نشریه مشترک دارد، به همان میزان وزارت ارشاد از آن نشریه می‌خرد،مثلاً اگر یک روزنامه 1000 مشترک دارد، وزارت ارشاد نیز 1000 نسخه از هر شماره آن را روزانه خریداری می‌کند.این موضوع را تعدادی از مدیران نشریات به خبرنگاران ایران گفته و اضافه کرده‌اند که شنیده‌اند تاکنون به میزان 600 هزار نسخه از انواع روزنامه‌ها و مجله‌ها در قالب این طرح توسط وزارت ارشاد و تحت عنوان کمک مالی از نشریات خریداری می‌شود.