20 شهریور 1394

پنج نکته‌ای که روزنامه‌نگاران محیط‌زیست باید بدانند

20 شهریور 1394

نویسنده: لارا دتارو Laura Dattaro*

ترجمه:خبرنگاران ایران

یک هفته پس از کشتن شیری 13 ساله در یک مسابقه شکار در زیمباوه، رسانه‌های کوچک و بزرگ در تعجب‌اند که چه اتفاقی برای شیرهایی که هنوز زنده هستند، خواهد افتاد. مجله علمی آمریکا با محقق و پژوهشگری که در تمام سال‌های گذشته رفتار این شیر را زیر نظر داشت، گفتگویی انجام داد. او گفت شکار برای میلیون‌ها انسان عاملی بود که با آن اشتیاق و انگیزه خود را برای ارزش‌گذاری به طبیعت نشان می‌دادند. نیویورک‌تایمز دراین‌باره می‌پرسد که اگر قرار است کمک‌های مالی و اعانه‌های جمع‌آوری‌شده در این‌گونه مراسم شکار، منجر به تضعیف تلاش‌ها برای حمایت از شیرها شود، این بحث قدیمی که «حفظ محیط‌زیست بهتر است یا برگزاری مراسم مختلف شکار؟» دوباره پررنگ می‌شود. شهروندان زیمباوه با شگفتی می‌گویند آیا ما عقل خود را ازدست‌داده‌ایم.

داستان‌های مربوط به مرگ این شیر و پوشش رسانه‌ای صورت گرفته درباره طبیعت جهان، نشان‌دهنده قدرت نفوذ و اثرگذاری حیات‌وحش است، یا دست‌کم نشان می‌دهد که ما به چه میزان به آن اعتقادداریم. کمپین‌های جدیدی که اخیراً راه‌اندازی شده مثل کمپین روز جهانی شیر و روز جهانی فیل در سال 2012 و 2013، شرایطی را پیش آورده تا رسانه‌ها توجه بیشتری را به تلاش‌های صورت گرفته برای محیط‌زیست جلب کنند. آن‌ها اطلاعات از پیش آماده‌شده را در یک‌زمان بسیار کوتاه برای تولید گزارش‌های مناسب مورداستفاده قرار می‌دهند.

موسسه بررسی‌های روزنامه‌نگاری کلمبیا برای کمک و راهنمایی روزنامه‌نگارانی که به مسائل محیط‌زیست و حفظ حیات‌وحش می‌پردازند با تعدادی از کارشناسان مطرح در این حوزه گفتگو کرده و نتایج حاصل را برای راهنمایی این روزنامه‌نگاران منتشر کرده است.

1- پشت پرده را ببینید

حفظ خرس‌های قطبی به نظر یک کار ساده می‌آید. کاری که می‌توان بر اساس آن‌یک داستان ساخت. اما حقیقت این است که حفظ و نگه‌داری محیط‌زیست کار ساده‌ای نیست. همینطورکه نوشتن درباره آن‌هم ساده نیست. جان مولم نویسنده کتاب " وحشی " و مقاله‌نویس مجله نیویورک‌تایمز درباره حیطه و کار حفظ محیط‌زیست می‌گوید:"پرسش های زیادی وجود دارد که هنوز پرسیده نشده اند."

کریستین دلآمور سردبیر نشنال جئوگرافی می‌گوید:" این‌طور نیست که فکر کنیم همه اقداماتی که برای حفظ محیط‌زیست صورت می‌گیرد شبیه هم هستند. گفتن این‌که یک پارک در قلب اندونزی ساخته‌شده، خیلی ساده است. اما این‌که چطور به وجود آمده و چگونه این منطقه ویژه موردحفاظت قرار خواهد گرفت، یک موضوع دیگر است." حتی بهترین طرح‌هایی که موردتوجه قرار می‌گیرند نیز پر خطا هستند. بنابراین گزارشگران، حتی اگر برخلاف انتظارشان به نظر آید، نیاز دارند که انتقادی فکر کنند. برای مثال گزارش "چه کسی یک میمون را می‌کشد " که توسط مولم نوشته‌شده، نشان می‌دهد چگونه طرح‌های دولت فدرال موجب درخطر افتادن جمعیت میمون‌های هاوایی شد. به‌گونه‌ای که تعدادی از آن‌ها کشته شدند. مولم دراین‌باره می‌گوید:" به خاطر نبود روزنامه‌نگاران واقعی، بعضی وقت‌ها چنین اتفاقاتی می‌افتد."

2 – همان‌طوری عمل کنید که پیش‌ازاین انجام می‌دادید

مثل همه حوزه‌های دیگر، گزارش از یک منطقه بهترین گزارش‌ها را می‌سازد. شما حتی می‌توانید در گزارشتان توضیح دهید که بوی یک فیل شبیه چیست و چگونه است. این کار همچنین کمک می‌کند درحالی‌که بسیاری از مشخصه‌های یک محیط در حال از بین رفتن هستند، زمینه‌ای برای حفظ فرهنگ مفاهیم یک منطقه ویژه را به هر قیمتی شده فراهم کنند. اگر قرار است که دوروزه یک گزارشی را از پشت میزتان آماده کنید، به خاطر داشته باشید که افراد غیرحرفه‌ای منابع قابل‌اتکا و قابل قبولی نیستند. اما صحبت باکسانی که در طرف واقعی موضوع هستند، موضوع مهمی است. مردم زیادی هستند که به طبیعت می‌زنند و با گروه‌های طرفدار محیط‌زیست کار می‌کنند. آن‌ها معمولاً علاقه‌مندند که با شما همکاری کنند و اطلاعاتی را به شما بدهند. چون می‌خواهند از طبیعت دفاع کنند. اما اگر می‌خواهید گزارش‌های عمیق و میدانی را که جزئیات را هم موردتوجه می‌دهد، بنویسید و با استفاده از آن‌ها یک نگاه کلی به موضوع بیندازید، لازم است که از دفتر کارتان بیرون بزنید و با آدم‌هایی ملاقات کنید که در کنار این محل‌های ویژه حفاظتی زندگی می‌کنند، یا شرکت‌ها و مؤسساتی که در این مناطق فعال‌اند و از آن بهره می‌برند و یا دانشمندان و محققان نزدیک‌ترین دانشگاه به این مناطق، فعال‌اند، مواجه شد.. همه این‌ها می‌تواند شروع خوبی برای نوشتن یک گزارش باشد.

3-در انتخاب کلمات دقت کنید

یکی از ویژگی‌های مهم روزنامه‌نگاران این است که به کسانی که در حاشیه هستند و قدرت رساندن پیامشان را ندارند، اهمیت می‌دهند و به آن‌ها این توان را می‌دهند که صدایشان شنیده شود. وقتی‌که این موضوع به حیاط وحش مربوط می‌شود، نویسنده‌ها از صداهای واقعی می‌نویسند. کولبرت نویسنده کتاب حس ششم و نویسنده مجله نیویورکر می‌گوید:"من با آن‌هایی همراه هستم که از یک حادثه و از حیوانات حرف می‌زنند. آن‌هایی که از قارچ‌ها و یا هر چیز دیگری حرف می‌زنند. کسانی که خودشان را وقف انجام این کارها و حمایت از محیط‌زیست می‌کنند." او در یک مصاحبه می‌گوید:" نوع نگاه و برخورد آن‌ها با حوادث و اتفاقات چه منصفانه باشد یا نه، اهمیت نمی‌دهم. بلکه به آن‌ها این فرصت را می‌دهم که قضاوت کنند و حرف خودشان را بزنند."

بعضی وقت‌ها روزنامه‌نگاران محیط‌زیست با کلماتی که استفاده می‌کنند، می‌توانند حس یک منطقه بکر و دست‌نخورده را به‌خوبی منتقل کنند. برای مثال در سال 2013 یک سازمان حرفه‌ای که درزمینهٔ تحقیقات مربوط به کوسه‌ها فعالیت می‌کند، از خبرگزاری‌های رویترز و آسوشیتدپرس خواست که از واژه " حمله کوسه " استفاده نکنند و کلمه دیگری را جایگزین آن کنند. به نظر آن‌ها استفاده از این کلمات و رفتار هیجانی رسانه‌ها دراین‌باره، موجب می‌شود که باورهای غلط و غیرواقعی مردم درباره رفتار کوسه‌ها تقویت شود و با این کار تلاش و کار آن‌هایی که به دنبال حمایت از محیط‌زیست کوسه‌ها هستند، تضعیف شود.

4- آفریقا تنها جایی نیست که حیات‌وحش دارد

دلامور می‌گوید:" بیشتر مردم حتی نمی‌دانند که یک منطقه وِیژه و خاص برای شیر آسیایی وجود دارد. " دلیل آن‌هم این است که متأسفانه به محیط‌ها و مکان‌های کمتر شناخته‌شده، کمتر توجه می شود و رسانه ها بیشتر به مکان های شناخته شده می پردازند. رسانه‌ها می‌توانند با توجه و تمرکز بر حیوانات و جانداران باابهت و بااهمیتی چون پاندا، فیل‌ها و ببرها، گفتمان مسلط محیط زیستی مردم و شهروندان را هدایت کنند. دلامور فهمید که فعالان محیط‌زیست برای اولویت دادن به حفظ یک منطقه ویژه بر این اساس تصمیم می‌گیرند که کدام‌یک از این مناطق بیشتر می‌تواند اعانه و کمک‌های مالی را به خود جلب کند. برای همین مرتب آن منطقه را تبلیغ و مطرح می‌کنند. وقتی توجه عمومی به یک موضوع کم باشد، درنتیجه پول کمتری به دست می‌آید، تحقیقات کمتری درباره آن انجام می‌شود و درنهایت خبرها و گزارش‌های کمتری که بتواند علاقه و انگیزه مردم را برانگیزد، تولید می‌شود.

به دنبال سوژه‌هایی که در مناطق ناشناخته وجود دارد بگردید. اقدامی که می‌تواند این دور و سیکل غیرمنصفانه را بشکند.

5- گزارش‌های خودتان را ناتمام نگه‌دارید

بخشی از بهترین گزارش‌های محیط زیستی پاسخ روشنی دربر ندارند. حتی در میان گروه‌های محیط زیستی و حوزه‌های نزدیک به آن پرسش‌هایی درباره حفاظت از طبیعت در دنیای مدرن مطرح می‌شود. همان‌گونه که یک روزنامه‌نگار معمولاً آمادگی مواجه با مسائل ناراحت‌کننده غیرقابل‌پیش‌بینی را دارد، گزارش از این رفتارها و اقدامات غیر روشن می‌تواند ایده‌ها و نظرات باارزشی را ارائه دهد.

مولم می‌گوید:"در یک چنین جاهایی سوژه‌ها و مسائلی برای گزارش نوشتن وجود دارد که به طرز عجیبی هرگز در باره آن‌ها نوشته‌نشده است. در این شرایط باید همه‌چیز را رها کنید و فکر کنید که به‌عنوان یک نویسنده با این اطلاعات ارزشمند چه کنید. من دقیقاً می‌دانم که چقدر انجام دادنش ترسناک است."

منبع :کلمبیا ژوررنالیسم ریویو

*خبرنگار آزاد در نیویورک که بر موضوع محیط‌ زیست و دستاوردهای علمی کار می کند.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • نوآوری‌های خبر‌نگاران در فضای خشونت‌بار مکزیک

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران- گزارش‌گران محلی مانند اسپینوزا با بزرگ‌ترین خطرات مواجه‌اند. مشکلات اسپینوزا زمانی شروع شد که در سال ۲۰۱۲ یک مقام رسمی دولت به او گفت یا دست از پوشش اعتراضات دانشجویی بردارد یا «به سرنوشت رِجینا دچار می‌شود». که اشاره‌ی او به رجینا مارتینِز گزارش‌گر پروسسو بود که همان سال در خانه‌اش در خَلَپه خفه‌اش کرده بودند. مقامات رسمی مرگ او را به دزدان نسبت دادند اما اسپینوزا و سایر روزنامه‌نگاران معتقد بودند که دلیل قتل او گزارش‌ جرائم است. در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.

  • روزنامه‌نگاری روباتی: آینده به سرعت از راه می‌رسد

    3 آبان 1394

    خبرنگاران ایران-روبات ها می توانند از طریق بانک عظیمی از متن های قابل مقایسه‌ که برای تولیدشان هزینه زیادی پرداخت شده است، زبان آموزی کنند. آن ها از راه مقایسه ی گزارش هایی که در طول دهه ها توسط اتحادیه ی اروپا و سازمان ملل تهیه شده‌اند و با صرف هزینه های گزاف توسط انسان به زبان های مختلف ترجمه شده اند، ترجمه به زبان های مختلف را انجام می دهند. وقتی از آنان ترجمه ای درخواست می شود، این ترجمه های از قبل انجام شده را برای یافتن الگوهای مشابه یا بخش‌هایی که بتوانند آنان را به هم وصل کنند، جست وجو می کنند.روبات ها درها را به روی کمپانی‌های جدید خبری خواهند گشود که وقتی نظم اوضاع به هم می‌ریزد، سر میرسند و قادرند فن آوری را آنگونه که مناسب است به کار گیرند.

  • بهشت امن ترکیه برای روزنامه‌نگاران خارجی جهنم می‌شود

    13 مهر 1394

    خبرنگاران ایران-برای سال‌ها ترکیه به‌عنوان بهشت امن روزنامه‌نگاران آزاد و محل و مرکزی باثبات و با فضایی امن برای روزنامه‌نگاران خارجی بود. آن‌ها می‌خواستند حوادث بعد از بهار عربی را پوشش دهند. اما از زمانی که روزنامه‌نگاران خارجی بحران‌های متعدد دولت ترکیه را پوشش خبری دادند و گزارش‌هایی درباره تظاهرات پارک گیزی استانبول در سال 2013 و واقعه نگران‌کننده معدنچیان در سال 2014، نوشتند، مورد تهدید مستقیم قرار گرفتند. مقامات ترکیه درحالی‌که خبرهای قابل‌قبول و قابل استنادی درباره درگیری‌های جنگجویان کرد با نیروهای داعش و دیگر گروه‌های درگیر در عراق و سوریه، وجود داشت، با دستور کتبی، از روزنامه‌نگاران خارجی خواستند که دراین‌باره سکوت کنند.