3 تیر 1394

چرا تقریباً کسی جنگ یمن را پوشش خبری نمی‌دهد

3 تیر 1394

نویسنده :جرد ملسین*-قاهره

ترجمه:خبرنگاران ایران- بهاران رهجو

از ماه مارس گذشته که عملیات نظامی ائتلاف به رهبری عربستان در یمن آغاز شد، تاکنون بیش از 1200 نفر از مردم کشته‌شده‌اند.بااین‌همه دسترسی به این کشور بری پوشش خبری حوادث آن سخت شده و سازمان‌های خبری تقریباً به این نتیجه رسیده‌اند که امکان پوشش حوادث یمن غیرممکن است.نبود برق و ضعف شدید زیرساخت‌های اینترنت در این کشور نیز مانع شده تا روزنامه‌نگاران محلی یمن و شهروندان آن دریچه‌ای از خبرها درباره این جنگ را به روی جهانیان بگشایند.

آشوب‌ها و درگیری‌های سیاسی یمن برای سال‌ها توسط روزنامه‌نگاران رصد می‌شد، اما جنگ و درگیری‌های اخیر ،شرایط را برای انجام کارهای خبری نسبت به هر زمان دیگری در این کشور سخت ترکرده است.جنگ زمینی شدید در کشور، محدودیت‌های دسترسی و تلاش اندک خبرگزاری‌های بین‌المللی برای پوشش خبرها و حوادث این جنگ، موجب فراری دادن خبرنگاران خارجی شده است.

در این میان روزنامه‌نگاران یمنی در کشوری دوقطبی و تقسیم‌شده و درجایی که خشونت ظاهر سنگدلانه ای دارد، با کمبود مواد غذایی ،پیدا کردن محلی امن برای زندگی و قطعی برق و تلفن روبرو هستند.

لونا کریج که برای مدت چهار سال و تا دسامبر 2014 به‌عنوان خبرنگار آزاد در یمن کار می‌کرد، می‌گوید:« نه‌تنها خبرنگاران برای رفتن به داخل کشور با دشواری روبرو هستند، بلکه تمام کشور در حال حاضر محاصره‌شده است.»همانند دیگر گزارشگران بین‌المللی و پس از شروع حمله ائتلاف به رهبری عربستان، او نیز قادر به ورود دوباره به یمن نیست.

می‌گوید:«ما داریم درباره 26 میلیون نفر مردم این کشور صحبت می‌کنیم . وقتی هیچ خبرنگاری در آنجا وجود ندارد خیلی سخت و دشوار است که بتوان وضعیت مردم آنجا را درک کرد. یمن درواقع تبدیل به یک جزیره شده و امکان دسترسی به داخل آن وجود ندارد.»

البته برخی از یمنی‌ها برای فائق آمدن بر سکوت خبری درباره مسائل کشورشان و برای شنیدن صدایشان به شبکه‌های اجتماعی مجازی رو آورده‌اند. اما برخلاف سوریه که تا پیش از جنگ از زیرساخت‌های توسعه‌یافته خوبی برخوردار بود و یا مصر در جریان انقلاب 2011، در یمن زیرساختارهای ضعیف،کار را برای آن‌ها مشکل کرده است.کمتر از 20 درصد یمنی‌ها به اینترنت دسترسی دارند. این رقم حتی از مصر و سوریه نیز کمتر است.

تعدادی از یمنی‌های خارج از کشور سعی کردند از طریق رسانه‌های دیجیتالی قحطی خبر درباره کشورشان را از بین ببرند. نوشته ها و تلاش های سارا ایشاک یک فیلم‌ساز یمنی –اسکاتلندی و به‌عنوان کسی که سعی کرده صدای مردم کشورش باشد، مورد استقبال قرارگرفته است. او در یک مصاحبه در قاهره گفت تماس تلفنی که شب نخستین حمله عربستان با پدرش در صنعا داشت، انگیزه‌ای شد تا وارد این کار شود.

سارا می‌گوید:« به خانواده‌ام تلفن زدم .پدرم گوشی تلفن را برداشت و پرسید چه کسانی دارند ما را بمب باران می‌کنند؟ و من گفتم عربستان سعودی.»برق و تلفن قطع شد و او خانواده‌اش را بدون روشنایی و اطلاعات رها کرد. او سعی کرد دوباره و از طریق توییتر تماس بگیرد، اما موفقیتی وجود نداشت. هر زمان که برق و امکانات ارتباطی اجازه می‌دهد، تعدادی از یمنی‌ها در شبکه‌های مجازی به‌طور خیلی خلاصه و پراکنده اطلاعاتی را درباره زندگی و تأثیر خشونت بر آن را به اشتراک می‌گذارند.

سارا می‌گوید: انتقال اطلاعات یک‌چیز است و استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای بیان تصویر کامل از شرایط بحرانی کشور چیز دیگری است که به گفته او آن‌چنان‌که امیدوار بود در میان یمنی‌ها رواج نیافته است. او فکر می‌کند :« دلیل عدم گسترش شبکه‌های اجتماعی در میان یمنی ها نبود برق، سرعت کم اینترنت و خستگی مفرط مردم است.»

مشکل دیگر در اینجا دوقطبی شدن شدید کشور است. در این وضعیت علاوه بر این‌که دسترسی به اطلاعات بسیار سخت است، توییتر و فیس بوک پر از پیام ها و انتقادات خصمانه ای است که در آن ها یمنی ها یک گروه و یا دیگران را بابت وضعیت موجودشان سرزنش می کنند.حمله ائتلاف به رهبری عربستان به یمن زمانی آغاز شد که اقلیت شیعه زیدی حوثی که متحد رئیس جمهور سابق علی عبدالله صالح هستند، بخش مهمی از کشور را به کنترل خود درآوردند و عبد رب منصورهادی، رئیس جمهوری را که مورد پذیرش جامعه بین‌المللی بود وادار به فرار از یمن کردند.

سارا می گوید :«جامعه ما خیلی سریع چند پاره شده است و ما می خواهیم نماینده بخش سومی از مرم کشورمان باشیم که هیچ نماینده ای در این شرایط ندارند . مردمی که نه طرفدار حوثی ها و صالح هستند و نه طرفدار سعودی.»

سارا ایشاک با خانواده خود در زمان جنبش بیداری سال 2011 در یمن زندگی می‌کرد و وقایع آن زمان را به‌طور مستند ثبت می‌کرد.اما حالا او مثل هزاران یمنی دیگر در خارج کشور، به حال خود رهاشده و درمانده است.آشنایان و دوستانش روزانه و در چند نوبت اطلاعاتی درباره خشونت‌ها و حوادثی که در اطرافشان روی می‌دهد برایش می‌فرستند.اما او می‌گوید این‌که در این شرایط خود را جزیی از خانواده‌ای که در صنعا زیر بمباران قرار دارد، بدانیم، سخت است. توئیت کردن و به اشتراک گذاشتن اطلاعات درباره شرایط بحرانی کشور یمن و مردمش ، بخشی از کاری است که او خود را موظف به انجام آن می‌داند تا کشور را از انزوای خبری تحمیل‌شده بر آن برهاند.او می‌گوید :« درواقع این تنها راهی است که می‌توانیم وظیفه خود را انجام دهیم . هرچند ناامیدکننده است و کمکی نمی‌کند.»

در همین حال روزنامه‌نگاران هم راه قابل‌اعتماد و قابل اتکایی را برای رفتن به داخل یمن پیدا نکرده‌اند. پس از بمباران فرودگاه صنعا توسط ائتلاف به رهبری عربستان، روزنامه‌نگاران راه‌های دیگری را برای وارد شدن به یمن جستجو می‌گردند.عده‌ای هم تلاش می‌کنند تا با عبور از راه‌های آبی با کشتی، کمک‌هایی را به این کشور برسانند.

یک موسسه روزنامه‌نگاری تلاش کرد تا شاید بتواند از طریق مرز عمان وارد یمن شود . اما متوجه شدند برای رسیدن به شهرهای این کشور که در غرب قرار دارند باید حدود 720 کیلومتر را در انواع خطر رانندگی کنند. استفاده از امکان قاچاقچیان برای دور زدن نیروهای دریایی عربستان در منطقه و رفتن به یمن، راه پرخطری دیگری است که در سر راه این روزنامه‌نگاران قرار دارد.

لونا کریج می‌گوید : «سعودی‌ها از بودن ما در یمن خوشحال نیستند و حوثی‌ها هم در ماه‌های گذشته خیلی رابطه خوب و دوستانه‌ای با ما نداشته‌اند و استقبالی از رفتن روزنامه‌نگاران به آنجا از خود نشان نداده‌اند.»

یک گروه از تلویزیون بی‌بی‌سی در آوریل گذشته سعی کرد تا برای مدت محدودی از طریق شهر جنوبی عدن وارد یمن شوند .اما به خاطر یک سری مسائل امنیتی این سفر انجام نشد.دیگر آژانس‌های خبری هم در حال پوشش جنگ و درگیری یمن از طریق کشورهای همسایه عربستان یا جیبوتی و یا از شهرهای قاهره و بیروت هستند.

آدام برون روزنامه‌نگاری که تا سال 2014 در یمن بود و اکنون در حال گذراندن دوره‌ای توسط شورای روابط خارجی اروپا در لندن است، دراین‌باره می‌گوید :« اوضاع خیلی وخیم‌تر از این است که چرا هیچ خبرنگار خارجی در آنجا نیست و یا چرا آژانس‌های خبری یمنی خبری نمی‌فرستند.بلکه به معنای واقعی کلمه فرستادن و یا گرفتن خبر به داخل و از خارج یمن غیرممکن است. آن‌هم به خاطر وضعیت فاجعه‌آمیز و خسارت‌هایی است که به زیرساخت‌های این کشور واردشده است.»

به گفته او :« صدای مسلط یمنی‌ها حالا دیگر از خارج این کشور به گوش می‌رسد و آن‌ها در حال از دست دادن توان خبری خود هستند."»

*جرد ملسین Jared Malsin روزنامه نگار آزاد در قاهره است.

منبع :

http://www.cjr.org/analysis/why_alm...

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • نوآوری‌های خبر‌نگاران در فضای خشونت‌بار مکزیک

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران- گزارش‌گران محلی مانند اسپینوزا با بزرگ‌ترین خطرات مواجه‌اند. مشکلات اسپینوزا زمانی شروع شد که در سال ۲۰۱۲ یک مقام رسمی دولت به او گفت یا دست از پوشش اعتراضات دانشجویی بردارد یا «به سرنوشت رِجینا دچار می‌شود». که اشاره‌ی او به رجینا مارتینِز گزارش‌گر پروسسو بود که همان سال در خانه‌اش در خَلَپه خفه‌اش کرده بودند. مقامات رسمی مرگ او را به دزدان نسبت دادند اما اسپینوزا و سایر روزنامه‌نگاران معتقد بودند که دلیل قتل او گزارش‌ جرائم است. در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.

  • روزنامه‌نگاری روباتی: آینده به سرعت از راه می‌رسد

    3 آبان 1394

    خبرنگاران ایران-روبات ها می توانند از طریق بانک عظیمی از متن های قابل مقایسه‌ که برای تولیدشان هزینه زیادی پرداخت شده است، زبان آموزی کنند. آن ها از راه مقایسه ی گزارش هایی که در طول دهه ها توسط اتحادیه ی اروپا و سازمان ملل تهیه شده‌اند و با صرف هزینه های گزاف توسط انسان به زبان های مختلف ترجمه شده اند، ترجمه به زبان های مختلف را انجام می دهند. وقتی از آنان ترجمه ای درخواست می شود، این ترجمه های از قبل انجام شده را برای یافتن الگوهای مشابه یا بخش‌هایی که بتوانند آنان را به هم وصل کنند، جست وجو می کنند.روبات ها درها را به روی کمپانی‌های جدید خبری خواهند گشود که وقتی نظم اوضاع به هم می‌ریزد، سر میرسند و قادرند فن آوری را آنگونه که مناسب است به کار گیرند.

  • بهشت امن ترکیه برای روزنامه‌نگاران خارجی جهنم می‌شود

    13 مهر 1394

    خبرنگاران ایران-برای سال‌ها ترکیه به‌عنوان بهشت امن روزنامه‌نگاران آزاد و محل و مرکزی باثبات و با فضایی امن برای روزنامه‌نگاران خارجی بود. آن‌ها می‌خواستند حوادث بعد از بهار عربی را پوشش دهند. اما از زمانی که روزنامه‌نگاران خارجی بحران‌های متعدد دولت ترکیه را پوشش خبری دادند و گزارش‌هایی درباره تظاهرات پارک گیزی استانبول در سال 2013 و واقعه نگران‌کننده معدنچیان در سال 2014، نوشتند، مورد تهدید مستقیم قرار گرفتند. مقامات ترکیه درحالی‌که خبرهای قابل‌قبول و قابل استنادی درباره درگیری‌های جنگجویان کرد با نیروهای داعش و دیگر گروه‌های درگیر در عراق و سوریه، وجود داشت، با دستور کتبی، از روزنامه‌نگاران خارجی خواستند که دراین‌باره سکوت کنند.