30 خرداد 1394

سرگذشت روزنامه نگاری که نیم قرن سردبیر روزنامه گاردین بود

30 خرداد 1394

خبرنگاران ایران- مهرک رحیمیان: حدود دو هفته پیش، «آلن رازبریجر» سردبیر روزنامه گاردین از سمت خود کناره‌گیری کرد. روزنامه‌نگاری که نه‌فقط به دلیل سردبیری یکی از معتبرترین روزنامه‌های جهان که به خاطر حضور ۲۰ ساله در این مقام، یکی ازچهره های شناخته شده دنیای مطبوعات است. اگرچه سردبیری ۲۰ ساله یک روزنامه، خود تاریخی طولانی است، اما این دوره در مقایسه با سردبیری بیش از نیم قرنی (۵۷ سال) «چارلز پرستویچ اسکات» کمرنگ است. وی از سن بسیار کم بر سردبیری گاردین یا آن طور که پیش از این «منچستر گاردین» نامیده می‌شد، تکیه زد. حضوری که تا به امروز طولانی‌ترین سردبیری برای یک روزنامه ملی در دنیا محسوب می‌شود. اسکات در این سال‌ها نه فقط گاردین را به یکی از مهم‌ترین روزنامه‌های بریتانیا و جهان تبدیل کرد که در ثبات روزنامه‌نگاری حرفه‌ای امروز تاثیرگذار بود.

سال‌های اولیه

«چارلز پرستویچ اسکات» در ۲۶ اکتبر ۱۸۴۶ در شهر باث سامرست، در جنوب غربی بریتانیا به دنیا آمد. او فرزند هشتم یک خانواده ۹ نفره یهودی بود. او بعد از تحصیلات متوسطه برای تحصیل در رشته تاریخ و ادبیات اروپا وارد کالج «کورپس کریستی» دانشگاه آکسفورد شد، اما یک سال بعد و در سال ۱۸۶۹ برای پیوستن به یک تور دور اروپا رفت، دانشگاه را رها کرد. بعد از بازگشت از این تور، برای حدود شش ماه در روزنامه «اسکاتمن» شهر ادینبروی اسکاتلند کارآموزی کرد.

یکی از دایی‌هایش «جان‌ادوار تیلور» در سال ۱۸۲۱ روزنامه‌ای به نام «منچستر گاردین» را بنیان‌ گذاشته بود؛ روزنامه‌ای که پدر چارلز در زمان تولدش آن را خرید و کمی بعد بر اساس وصیت‌نامه تیلور بزرگ دوباره به فرزندان او فروخت. در آن زمان پسر تیلور یا پسردایی چارلز مالک این روزنامه بود. او برای دفتر منچستر گاردین در لندن نیاز به یک روزنامه‌نگار داشت و به‌همین دلیل به چارلز پیشنهاد داد. او در فوریه ۱۸۷۱ به تحریریه روزنامه گاردین در لندن پیوست. تیلور تحت تاثیر مطالب اسکات قرار گرفت و او یک سال بعد و در سن ۲۵ سالگی رسما سردبیر دفتر لندن شد.

او در سال ۱۸۷۴ با «ریچل کوک» دختر یکی از استادان تاریخ دانشگاه اندروز ازدواج کرد. همسرش از نخستین دانشجویان زن کالج گرتون دانشگاه کمبریج بود. (کالجی که آریانا هافینگتن، روزنامه‌نگار و نویسنده آمریکایی هم بعدها از آنجا فارغ‌التحصیل شد) این دو صاحب چهار فرزند به نام‌های مادلین، لارنس پرستویچ، جان راسل و ادوارد تیلور شدند. فرزندانی که بعدا به صورت‌های مختلف حرفه روزنامه‌نگاری پدر را ادامه دادند.

نمایندگی مجلس

اگرچه اسکات به عنوان سردبیر یکی از روزنامه های ملی کشور، دیگر فرد بسیار پرمشغله‌ای بود، اما سودای سیاست داشت. در سال ۱۸۸۶ به عنوان یک نامزد لیبرال وارد عرصه انتخابات شد. او که از حوزه انتخابیه شمال شرقی منچستر شرکت کرده بود، نه در این دوره و نه در دو دوره بعد، نتوانست به مجلس راه پیدا کند تا آنکه در سال ۱۸۹۵ از بخش لیگ منچستر وارد مجلس شد. اسکات در سال ۱۹۰۰ دوباره به عنوان نماینده مجلس انتخاب شد. اگرچه در ماه‌هایی از سال مجبور بود، دور از لندن و در حوزه انتخابیه‌اش کار کند، اما همچنان ارتباطش را با روزنامه حفظ می‌کرد. اسکات در آن سال‌ها علاوه برآنکه عضو لیبرال مجلس و سردبیر یکی از مهم‌ترین روزنامه‌های کشور محسوب می‌شد، در عین حال رئیس فدراسیون لیبرال‌های منچستر هم بود و تمام اینها او را به چهره‌ای تاثیرگذار در حلقه لیبرال‌ها تبدیل کرده بود.

با این همه روزنامه‌ گاردین در این سال‌ها تلاش در حفظ استقلالش داشت. به عنوان مثال با وجود آنکه جناح لیبرال طرفدار جنگ بوئر در آفریقا بود، اما منچستر گاردین علیه جنگ موضع‌گیری می‌کرد. اسکات در سال ۱۹۰۶ از نمایندگی مجلس بازنشسته شد؛ یعنی در همان‌ سال‌هایی که هم همسرش را از دست و هم برای به دست آوردن صاحب‌امتیازی روزنامه‌ای که سردبیرش بود، تلاش می‌کرد.

کسب و کار خانوادگی

در سال ۱۹۰۵ پسر دایی‌ اسکات؛ یعنی ادوارد تیلور که صاحب امتیاز روزنامه بود، درگذشت. اسکات مصمم بود که مالک گاردین منچستر شود، اما به دلیل متن وصیت‌نامه موسس روزنامه و البته تیلور پسر و همین طور وارثان تیلور مشکلات بسیاری برای فروش روزنامه وجود داشت. او بالاخره توانست از طریق وامی که از خواهرش و بیوه تیلور گرفته بود، منچستر گاردین را بخرد. او علاوه براین روزنامه دیگر تیلور به نام «منچستر ایوینینگ نیوز» (این روزنامه امروز با حدود ۷۴ هزار تیراژ روزانه، اخبار مربوط به منطقه منچستر را پوشش می‌دهد) را هم خرید، روزنامه‌ ای به برادرزاده تیلور ارث رسیده بود. اسکات در سال ۱۹۲۹ کنترل کامل این روزنامه را هم به دست آورد.

اسکات تا اول جولای ۱۹۲۹؛ یعنی تا ۸۳ سالگی سردبیر منچستر گاردین باقی ماند. تا این زمان برای ۵۷ سال و نیم در این روزنامه سردبیری کرده بود و پس از او کوچک‌ترین پسرش ادوارد تیلور سردبیر شد. اگرچه که خودش تا پایان عمرش صاحب امتیاز ماند و بیشتر بعداز ظهرهایش را در دفتر روزنامه می‌گذراند. عادت جالب اسکات آن بودکه حتی تا سال‌های کهولت با دوچرخه به دفتر روزنامه که در نزدیکی خانه‌اش قرار داشت، رفت و آمد کند.

او در نهایت در روز سال نوی ۱۹۳۲ و در سن ۸۶ سالگی در خانه کوچکش درگذشت. دو پسر اسکات یعنی؛ جان و ادوارد تیلور به طور مشترک مالکیت روزنامه را به ارث بردند. آنها چند سال با هم مالکیت روزنامه را بر عهده داشتند تا آنکه ادوار تیلور در یک تصادف قایقرانی جانش را از دست داد. جان هم که پیش از فوت برادرش بنیاد اسکات را تاسیس کرده بود، برای حفظ روزنامه و خط مشی‌اش از ماجراهای مربوط وارثان، مالکیت روزنامه را به این بنیاد واگذار کرد.

مادلین تنها دختر اسکات که با یکی از نویسندگان شناخته شده روزنامه یعنی «چارلز ادوارد مونتاگ» ازدواج کرده بود، صاحب فرزندی شدند که راه پدربزرگ را ادامه داد؛ «اِوِلین اوبری مونتاگ» روزنامه‌نگار و ورزشکار المپیک که بخشی از زندگی‌اش در فیلم ارابه‌های آتش به تصویر کشیده شد. او مثل پدربزرگش برای روزنامه منچستر گاردین می‌نوشت و در نهایت سردبیر این روزنامه شد.

حرفه روزنامه‌نگاری و ایده ها

اسکات در طول حضور طولانی‌اش در سردبیری گاردین ایده‌ها و سیاست‌هایی را وارد این روزنامه‌ کرد که باعث شد، این روزنامه یکی از قابل اعتمادترین روزنامه‌های جهان شود. او خواستار یک روزنامه‌نگاری جدی و به‌دور از جنجال‌های خبری در روزنامه‌اش بود و اصرار داشت که روزنامه باید صادقانه و بی‌طرفانه به انتشار اخبار بپردازد.

او در مقاله‌ای که در یکی از شماره‌های سال ۱۹۲۱ به مناسبت ۱۰۰ سالگی گاردین نوشت، نظراتش را درباره وظیفه روزنامه‌ها عنوان کرد. او معتقد بود که مهم‌ترین مسئولیت روزنامه گزارش بی‌طرفانه خبرهاست و در جمله‌ای که به یکی از معروف‌ترین نقل‌قول‌های مطبوعاتی تبدیل شده می‌گوید: «اظهارنظر مجانی است، اما حقایق مهم و مقدس‌اند.» یا در جای دیگری از این مقاله می‌گوید: «یک روزنامه باید روح خودش را داشته باشد و تحریریه‌اش حول یک هدف مشترک کار کنند.» اسکات معتقد بود صدای مخالفان همان‌قدر حق شنیده‌شدن دارد که صدای دوستان.

او به‌عنوان مالک روزنامه، نسبت به حضور آگهی و بخش تجاری در روزنامه حساس بود. اسکات در همان مقاله معروف می‌گوید هرچند که روزنامه باید بتواند پول دربیاورد، اما اگر کسب درآمد بیشتر هدف اصلی یک روزنامه شود، به عواقب ناخوشایندی گرفتار خواهد شد.

او به عنوان سردبیر پای نویسندگان بزرگی را به روزنامه باز کرد، افرادی که شناخته‌شده ترین آنها «جان مینارد کینز» اقتصاددان، «آرنولد توین‌بی» تاریخدان و «جان میسفیلد» شاعر و نویسنده بودند. اسکات در روزنامه تحت مدیریتش نه فقط به بخش سرمقاله که به موضوع های کمتر یا حتی غیرمحبوب جامعه بریتانیایی آن زمان هم بسیار اهمیت می‌داد؛ مسائلی مثل رویدادهای جامعه بین‌الملل و مخصوصا عوارض ناشی از جنگ و تبعیض علیه زنان. به عنوان مثل در روزنامه‌ او مقالات بسیاری درباره استقلال ایرلند از بریتانیا منتشر می‌شد، موضوعی که در آن زمان مخالفان بسیار زیادی داشت. یا در طول جنگ جهانی اول که ملی‌گرایی در میان بریتانیایی‌ها بالا رفته بود، گاردین گزارش‌ها و مقالات فراوانی در مورد گروه‌های اقلیت یا آسیب‌دیدگان جنگ و لزوم صلح‌طلبی منتشر می‌کرد.

مطالب دیگر درباره روزنامه نگاران مطرح جهان:

- دختر سرکش، روزنامه‌نگار شجاع

- میراث یک روزنامه‌نگار برای روزنامه نگاران دنیا

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • اصول رفتاری روزنامه‌نگاران در اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران-در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران(IFJ) درباره اصول رفتاری روزنامه‌نگاران به عنوان یک استاندارد حرفه‌ای برای روزنامه‌نگارانی شناخته می‌شود که در فرایند جمع‌آوری، انتقال، انتشار و اظهارنظر درباره اخبار و اطلاعات در رویدادهای توصیفی نقش دارند.

  • جنگ با دوربین؛ مروری کوتاه بر زندگی رابرت کاپا، عکاس خبری

    15 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- «اگر عکس‌تان خیلی خوب نشده، به این خاطر است که خیلی نزدیک نشده‌اید.» اگر عکاس خبری باشید، احتمالا این جمله را شنیده‌اید. جمله‌ای از «رابرت کاپا» یکی از مهم‌ترین عکاسان خبری جهان که شهرتش را بیشتر از هرچیز مدیون عکس‌هایی است که از پنج جنگ بزرگ قرن بیستم ثبت کرد؛ جنگ داخلی اسپانیا، جنگ دوم چین و ژاپن، جنگ جهانی دوم (بخش اروپایی جنگ)، جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و همین‌طور جنگ اول هندوچین (جنگ استقلال ویتنام از فرانسه). دوستش «جان اشتاین‌بک» ـ نویسنده آمریکایی ـ درباره‌اش نوشته است: « نمی‌توانید جنگ را تصویر کنید،چون جنگ نوعی احساسات است. اما او می‌توانست هول جنگ را در چهره یک کودک به تصویر بکشد.» ۲۲ اکتبر، ۳۰ مهر سالروز تولد رابرت کاپا بود که در ۴۱ سالگی در یکی از آخرین جنگ‌هایی که به‌تصویر کشید، کشته شد.

  • روزنامه‌نگاری که عامدانه و آشکار «بی‌طرفی» را کنار گذاشت

    7 مهر 1394

    خبرنگاران ایران- پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان هفته گذشته برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد و یکی از مهم‌ترین سخنرانی‌هایش را در این سفر در مقابل کنگره انجام داد. او در این سخنرانی از چهار شخصیت تاریخی ایالت متحده نام برد که برای دنیای ناامن امروزی می‌توانند منبع الهام باشند؛ «آبراهام لینکلن»، «مارتین لوتر کینگ»، «دورتی دِی» و «توماس مرتن». شیوه‌ای که او در روزنامه‌نگاری آمریکا دنبال کرد، نمونه‌ای مناسب از روزنامه‌نگاری «مدافعه‌گر» محسوب می‌شود؛ سبکی از روزنامه‌نگاری که با کنار گذاشتن عامدانه و آشکار «بی‌طرفی»، عملگرایی و دفاع از اندیشه و عقیده‌ای خاص را سرلوحه خود قرار می‌دهد.