4 آبان 1390

اقتصاد واژه ها ، نرم نويسي، اينترنت و روزنامه نگاري

خبر نويسي مدرن

4 آبان 1390

اقتصاد واژه ها،خبر الكترونيك ، نرم خبرها ،كاربرد اينترنت در روزنامه نگاري ،روزنامه نگاري تكنولوژيك و ...تنها بخش هايي از كتاب خبر نويسي مدرن دكتر يونس شكرخواه است كه با نگاهي جديد به روزنامه نگاري و اصولش مي پردازد .

اقتصاد واژه ها

« خبر را بايد كوتاه نوشت، حتي اگر به خبر طولاني نياز مبرمي داشته باشيم .» اين يكي از نكاتي است كه شكرخواه در اين كتاب بر آن تاكيد مي كند. موضوعي كه در روزنامه نگاري دنيا نيز مورد تاكيد است، طبق پژوهش هاي جهاني كه توسط رسانه هاي معتبر دنيا تهيه شده است بيش از نيمي از مخاطبان رسانه هاي مكتوب تنها تا 500 كلمه گزارش هاي خبري را مطالعه مي كنند و به خواندن ادامه بحث علاقه اي نشان نمي دهد، به همين خاطراست كه در اين رسانه ها از روزنامه نگاران خواسته مي شود گزارش هاي خبري شان را در 500 كلمه خلاصه كنند.

شكرخواه مي نويسد :«كوتاه نوشتن خبر به معني قرباني كردن اطلاعات نيست، بعضي از روزنامه نگاران خيال مي كنند كوتاه كردن خبر يعني زدن چند پاراگراف از آن . اصلا چنين نيست . ايجاز در خبر و يا به ديگر زبان موجز نويسي به معني حذف كردن اطلاعات از خبر نيست .»

او در اين كتاب از تعبير مباني اقتصادي خبرنويسي ياد مي كند :«حتما تجربه تلگراف زدن را داشته ايد و يا دست كم متون تگرافي را ديده ايد .در تلگراف كل پيام به طرف مقابل مي رسد اما در كوتاه ترين شكل ممكن .» او مي پرسد چرا در تلگراف زدن سعي مي كرديم از واژه هاي كمتري استفاده كنيم ؟زيرا هر واژه براي ما هزينه اي به بار مي آورد .بنابراين از واژه هاي كمتري استفاده مي كنيم تا پول كمتري بدهيم نمي گويم خبر را به تلگراف تبديل كنيم اما فلسفه كوتاه نويسي در تلگراف شبيه كوتاه نويسي در خبر است .

اينترنت و روزنامه نگاري

شكرخواه در اين كتاب به ارتباط مهم اينترنت و روزنامه نگاري در جهان مدرن اشاره مي كند :«درباره بحث روزنامه نگاري اينترنتي بايد سميناري بگذاريم با عنوان اينكه روزنامه نگاري اينترنتي چه نيست ! يعني اين دو پديده آنقدر به هم گره خورده كه امروز روزنامه نگاري در دل اينترنت معنا پيدا مي كند و ترجمه مي شود . به گفته اين استاد روزنامه نگاري اينترنت همان اتاق خبر سابق روزنامه هاست .اينكه روزنامه اي بگويد با تلكس و فاكس اداره مي شود و از اينترنت هم استفاده مي كند ،به آن معنا نيست كه اين روزنامه اينترنتي است .

دوران نرم خبرها

سخت خبرها و نرم خبرها يكي از فصل هاي اصلي اين كتاب را تشكيل مي دهد بحثي كه سالهاست در حوزه روزنامه نگاري مطرح است .

شكرخواه معتقد است :«شيوه اعلام ،نمايش و يا نگارش خبرها تا حد زيادي تكراري شده است ، اين تكرار كه با نوعي بي روحي و خشكي نيز همراه است ،ضرورت تغيير رويه هاي قديمي را به دنياي خبر رساني تحميل كرده است ، به طوري كه تقريبا مي توان گفت سبكهاي متعدد اما نزديك به هم در خبر نويسي ، اكنون به دو گونه تبديل شده اند :خبرهاي سخت يا سخت خبر و خبرهاي نرم يا نرم خبر .»

او در اين كتاب مي نويسد :«سخت خبرها مضامين خود ر از مهم به غير مهم سازماندهي مي كنند . به ديگر زبان يك هرم وارونه در اين ساختار پنهان است كه هر چه به نوك اين هرم وارونه نزديك مي شويد از اهميت اطلاعات كاسته مي شود . ساخت دايره اي نرم خبر به خواننده مي فهماند كه خبر به پايان رسيده است اما رويدادي كه عامل نوشتن اين خبر بوده ، در جهان واقعي ادامه دارد و هنوز به پايان نرسيده است .»

او با اشاره به اينكه به غير از جنبه ساختاري بايد به نرم خبرها و جزيياتي كه در اختيار خواننده مي گذارند هم توجه كرد مي نويسد :«نرم خبرها بر خلاف سخت خبرها كه با جزييات برگزيده در يك رويداد آغاز مي شوند ،با جزييات واقعي شروع مي شوند . نرم خبرها به جاي يك منبع چند منبع دارند ، از نقل قول مستقيم زياد بهره مي گيرند ،تحليلي هستند ، زبان غير رسمي تري دارند ، راوي خبر اول شخص است و اين يعني شاهد عيني بودن در يك رويداد . نرم خبرها همچنين از پيشينه بهره مي گيرند و بر خلاف سخت خبر كه پيشينه در پايان آن مي آيد و با عباراتي چون لازم به ياد آوري است ، گقتني است ،شايان ذكر است همراه است . پيشينه را در بند بند خبر خرج مي كند نرم خبرها در اكثر موارد با پرسش به پايان مي رسند و يا با نقل قول و پيش بيني خواننده را در تعليق نگاه مي دارند تا وادار به تعقيب خبر شود . او در نهايت نتيجه مي گيرد نرم خبرها جذاب تر از سخت خبرها هستند .

خبر الكترونيك

خبر نويسي الكترونيك چيست ؟خبر الكترونيك به شكلي از خبر نويسي اطلاق مي شود كه در راديو ،تلويزيون و شبكه هاي ارتباطي كاربرد دارد .ساختار اين نوع خبرها ،ساختار واژگاني ،نحوه ذكر نامها و عناوين ،نقل قولها و ...با خبر نويسي براي روزنامه ها تفاوت دارد .

او در اين بخش از كتاب به قاعده هاي جهاني خبر الكترونيك اشاره مي كند :«خبر الكترونيك بايد كوتاه باشد ،چون گران قيمت است و اين امر به خاطر آن است كه مدت زماني كه رسانه هاي الكترونيك صرف پخش يك مطلب مي كنند ، گران ازآب در مي آيد .»

شكرخواه در اين كتاب تاكيد مي كند كه براي آشنايي با خبر نويسي مدرن ،شناخت خبرنويسي سنتي يك ضرورت است و بايد هم نقاط قوت و هم نقاط ضعف خبرنويسي كلاسيك را شناخت .او به همين خاطر مخاطب اصلي كتاب خبر نويسي مدرن را كساني مي داند كه با خبر نويسي كلاسيك آشنا هستند .

خبر نويسي مدرن نوشته دكتر يونس شكر خواه توسط انتشارات خجسته منتشر شده است .

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • برگ‌های مطایبه‌آمیز از تاریخچه ممیزی در روزنامه‌نگاری فارسی

    9 آذر 1394

    خبرنگاران ایران - سعید رازی دوست:اگرچه ممیزی یا سانسور امری است که اعمال آن با طنز، شوخی و مطایبه فاصلهء بسیاری دارد، بررسی خاطره‌های مطبوعاتی نشان می‌دهد در تاریخچه‌ی ممیزی در ایران، برگ‌هایی که خواندن‌شان امروز لبخند بر صورت می‌نشاند یا موجب خنده می‌شود، کم نیست؛ هرچند می‌توان در پس خنده‌های امروزین، بر رنجی که متحملان ممیزی کشیده‌اند گریست.سیدفرید قاسمی از نادر پژوهشگران تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانی، در یکی از جلدهای مجموعهء «صدخاطره از صد رویداد» به نقل خاطره‌هایی می‌پردازد که گهگاه برای مخاطب امروزی خنده‌دار به‌نظر می‌رسد. قصهء تلخ سانسور و ترس، از دیرباز تا فرداها، هرگز از لبخند و تلخند خالی نبوده است و نخواهد بود.

  • خبرنگاران زن و تحصیلکرده ها به شبکه‌های اجتماعی علاقه بیشتری دارند

    20 مهر 1394

    این روزها استفاده از شبکه‌های اجتماعی هر روز در بین خبرنگاران رواج بیشتری پیدا می‌کند اما همه خبرنگاران نسبت به استفاده از این شبکه‌ها نظر مشابهی ندارند، برخی معتقدند استفاده از این شبکه‌ها فایده ای ندارد و اساساً نسبت به آن‌ها نظر مثبتی ندارند. برخی از آن‌ها معتقدند استفاده از این شبکه‌ها برای شهرت شان خوب است و این طور مردم بیشتر با مطالب و تولیدات آن‌ها آشنا می‌شوند.

  • نیوشا،عکاسِ خودآموخته‌ای که جهانی شد

    16 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-نیوشا توکلیان خود را خیلی احساساتی و عاطفی می‌داند: «اگر چیزی قلبم را به درد بیاورد به دنبالش می‌روم تا روایت و قصه آن را بیرون بکشم، حتی اگر الزاماً در اطراف خودم و در حیطه تجربیات زندگی‌ام نباشد.» سال گذشته هم خبرساز شد به خاطر جایزه‌ای که پس داد و از قبولش سرباز زد، جایزه پنجاه‌هزار یورویی بنیاد «فتوژورنالیسم کارمینیک». به خاطر اینکه فکر می‌کرد با پذیرفتن این جایزه اجازه خواهد داد در اثرش دخل و تصرف شود. او به خاطر استقلال حرفه‌ای‌اش از این جایزه گذشت.