29 فروردین 1394

فیس‌بوک قاتل روزنامه‌نگاری نیست شاید ناجی آن باشد

29 فروردین 1394

نویسنده:لئو میرانی

ترجمه: خبرنگاران ایران- بهرام سیستانی

هفته‌ی پیش نیویورک تایمز تأیید کرد که همراه با چند رسانه‌ی دیگر مذاکراتی با مدیران فیس‌بوک داشته‌اند. هدف گفت‌وگوها این بوده است که به جای گذاشتن لینک مطالب‌ در فیس‌بوک به این منظور که مردم آن را در وب‌سایت این رسانه‌ها دنبال کنند،‌ مطالب‌ را مستقیماً در این شبکه‌ی اجتماعی منتشر کنند. روزنامه‌نگاران و مفسران رسانه نارضایتی جمعی خود را نشان دادند. بسیاری از آن‌ها به نوشته‌ای انتقادی از دیوید کار اشاره کردند که سال گذشته در نیویورک تایمز منتشر شد و در آن گفته شده بود که چنین حرکتی شرکت‌های رسانه‌ای را به «بردگانی در قلمرو پادشاهیِ مالکان فیس‌بوک» تبدیل می‌کند.

استدلال‌های مخالفان انتشار مطالب روزنامه‌نگاران در فیس‌بوک، به جای انتشار آن‌ها در وب‌سایت‌های خبری، بسیار است. به طور خلاصه این استدلال‌ها، وجودِ کنترل‌های بسیار شدید بر فیس‌بوک، دستخوش هوی و هوسِ الگوریتم‌های مرموز شدن، واگذارکردنِ اطلاعاتِ مربوط به خوانندگان به هیولایِ مارک زاکربرگ(۱)، از دست دادنِ درآمد‌ تبلیغات، و نگرانی از امکانِ سانسور توسط فیس‌بوک را شامل می‌شود.

این استدلال‌ها همگی در مخالفت با بسته‌شدنِ وب‌سایت‌های رسانه‌های خبری و کمک به فیس‌بوک برای ایجاد نسخه‌ی موازیِ اینترنت، معقول به نظر می‌رسند. اما این اتفاق آن‌چیزی نیست که در شرف رخ‌دادن است.

هراسان نشوید

من این نکته را بدون داشتنِ اطلاعات دست اول می‌گویم: درحالی که نیویورک تایمز گزارش می‌دهد که کوارتز(۲) ازجمله رسانه‌های خبری است که با پیشنهاد فیس‌بوک مواجه شده است، مدیریت کوارتز در این باره به هیچ کس توضیحی نمی‌دهند. اما برای دانستن این‌که به هیچ مؤسسه‌ی رسانه‌ای خردمندی پیشنهاد نمی‌شود که دست به چرخشی بنیادی در کارش بزند تا مطالبش را انحصاراً در فیس‌بوک منتشر کند، نیازی به اطلاعات دستِ اول نیست.

علاقه به انتشار مطالب در فیس‌بوک تأیید این نکته است که برخی ابزارها با قالب‌هایی غیر از وب‌سایت‌های اختصاصی بیشتر هم‌خوانند. برای نمونه، یک خبرنامه‌ی روزانه اگر به ایمیل شما ارسال شود بهترین کارآیی را خواهد داشت. آیا این تأثیری در شمار بازدیدکنندگان ثابتِ ماهانه‌ی وب‌سایتِ رسانه‌ها (که معیاری استاندارد برای تیراژِ آنلاین است) دارد؟ خیر، اما به رسانه‌ کمک می‌کند که طیفی از خوانندگان برای خود ایجاد و با مخاطبانش ارتباط برقرار کند.

ایده‌ی دست زدن به انتشار مطالب خارج از صفحات روزنامه یا وب‌سایت، ایده‌ی تازه‌ای نیست. مثلاً گزارشگران به‌کرات، پیش از آن‌که دست به نگارش گزارش‌های خود برای وب‌سایت یا روزنامه بنویسند، خبر آن را در توئیتر منتشر می‌کنند. یا از توئیتر به نحوی استفاده می‌کنند که گویی نمی‌خواهند ـ یا در بسیاری موارد ـ نمی‌توانند از وب‌سایت خود استفاده کنند. برای نمونه نوشته‌ی زیر یک گزارش نیست بلکه تنها یک توئیت است.

برخی رسانه‌ها، ازجمله نیویورک تایمز نیز درج گزارش بر دیگر پلاتفرم‌ها مانند اسنپ چت را امتحان می‌کنند.

بسیاری نیز ویدیوهایی را در یوتیوب منتشر می‌کنند و در برخی موارد لینک آن را روی وب‌سایت خود می‌گذارند. این کار ارزانتر و ساده‌تر از امضای قراردادهای گران‌قیمت با هاست‌ها و توزیع‌کننده‌ها برای انجام همان کار است. اما این کار همچنین به معنای واگذارکردن برخی کنترل‌ها به گوگل نیز هست که یوتیوب را در تملک دارد.

به سوی فیس‌بوک

با این حساب انتشار مطلب در فیس‌بوک چگونه خواهد بود؟

نیازی نیست انتظار بکشیم تا وب‌سایت‌ها شروع به انتشار مستقیم مطالب در فیس‌بوک کنند. حجم بالایی از ترافیک فیس‌بوک که به سمتِ وب‌سایت‌های خبری هدایت شده است، از قبل به تولید محتوایی انجامیده که به ویژه با موضوعات زاکربرگ مربوط بوده‌اند.

مطالبی که در گذشته به بخشِ «عجایب» یا «عجیب است که» مربوط می‌شد، وب‌سایت‌ رسانه‌های جدید را پرکرده است. همین‌گونه است دیدگاه‌های صریح و درحقیقت روایت‌های مردم پسند. همه‌ی این‌ها عناصرِ کاملاً مشروع خبر هستند. اما بسیاری از وب‌سایت‌ها، برای ایجاد ترافیک به این قالب‌ها شدیداً متکی هستند.

رسانه‌های اینترنتی برای رصدکردنِ رقبا و شناسایی پست‌های مؤثری که روی فیس‌بوک قرار می‌گیرند، همواره از ابزارِ سومی مانند کراودتَنگل(۳) بهره می‌گیرند (کوارتز نیز چنین می‌کند)، که این کار، گاه با هدفِ آشکارِ بازنویسیِ سریع آن‌ها انجام می‌شود. شاید به سودِ همه (به استثنای کراودتنگل) باشد که این نوع محتواها همراه با تجزیه و تحلیل مناسب آن‌ها انحصاراً روی فیس‌بوک قرار داده شوند.

در توضیح نکته‌ی بالا باید گفت که این تنها یک کلیک‌بِیت یا انواع کلیک‌بِیت نیست که در فیس‌بوک با اقبال مواجه می‌شوند. به عنوان مثالی از کوارتز، پستی با تیترِ «تمام آن‌چه باید درباره‌ی اتفاقی که برای فرانک سوئیس افتاده است بدانید» به طرز حیرت‌آوری با اقبال مواجه شد.

درحقیقت انتشار مطالب غیر کلیک‌بِیت(۴) می‌تواند در فیس بوک موفقیت‌آمیز باشد. اما کلیک‌بِیتی که برای فیس‌بوک تهیه شده هیچ جای دیگری موفقیت کسب نمی‌کند. بنابراین چرا همان‌گونه که فیس‌بوک پیشنهاد کرده است واسطه‌ها را حذف نکنیم، و مطالب را در اختیار فیس‌بوک نگذاریم. اینترنت یقیناً جایگاه معقول‌تری برای آن مطالب خواهد بود.

این ترس همچنان باقی می‌ماند که حتی در این سناریو هم فیس‌بوک قادر خواهد بود قدرت بیش‌ازحدی بر ناشران اعمال کند. باید گفت اگر یک لحظه تصور کرده‌اید که فیس‌بوک تاکنون قدرت بیش‌ازحدی بر آنان اعمال نکرده، در عالم خیال سیر می‌کنید. حرکت به سمت خبررسانی از راه ویدیو تنها یکی از نمونه‌های آن است.

روزنامه‌نگاران درست همانند دیگران، می‌توانند در برابر تغییر مقاومت کنند. برخی از میان ما فاقد دوراندیشی هستند. بسیاری از میان ما با خساست برخورد می‌کنند. اما همگی در این نکته که می‌خواهیم آثارمان خوانده و شنیده شوند، شریکیم. برای تحقق چنین امری باید به جایی نقل مکان کنیم که خواننده‌ها، بیننده‌ها و شنونده‌ها آن‌جا گرد می‌آیند. نمی‌توان اصرار کرد که آن‌ها به سوی ما بیایند. باید پذیرفت که امروزه محل گردآمدن آنان فیس‌بوک است.

پی نوشت:

۱. مارک زاکربرگ یکی از موسسین شبکه‌ی اجتماعی فیس بوک است.

۲. کوارتز وب‌سایتی خبری است در زمینه اقتصاد جهانی.

۳. کراودتَنگل (CrowdTangle) ابزاری برای کشف محتواها در شبکه‌های اجتماعی است. استفاده از این ابزار ساده ترین روش برای دنبال کردن خبرها و رویدادهای فیس‌بوک است.

۴. کلیک‌بِیت (clickbait) اصطلاح تحقیرآمیزی است برای معرفی محتواهای اینترنتی که هدف از آن‌ها تبلیغات یا کسب درآمد تبلیغاتی است و معمولاً از کیفیت و دقت کافی برخوردار نیستند.

منبع:

سایت کوارتز، ۲۸ مارچ ۲۰۱۵

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • نوآوری‌های خبر‌نگاران در فضای خشونت‌بار مکزیک

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران- گزارش‌گران محلی مانند اسپینوزا با بزرگ‌ترین خطرات مواجه‌اند. مشکلات اسپینوزا زمانی شروع شد که در سال ۲۰۱۲ یک مقام رسمی دولت به او گفت یا دست از پوشش اعتراضات دانشجویی بردارد یا «به سرنوشت رِجینا دچار می‌شود». که اشاره‌ی او به رجینا مارتینِز گزارش‌گر پروسسو بود که همان سال در خانه‌اش در خَلَپه خفه‌اش کرده بودند. مقامات رسمی مرگ او را به دزدان نسبت دادند اما اسپینوزا و سایر روزنامه‌نگاران معتقد بودند که دلیل قتل او گزارش‌ جرائم است. در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.

  • روزنامه‌نگاری روباتی: آینده به سرعت از راه می‌رسد

    3 آبان 1394

    خبرنگاران ایران-روبات ها می توانند از طریق بانک عظیمی از متن های قابل مقایسه‌ که برای تولیدشان هزینه زیادی پرداخت شده است، زبان آموزی کنند. آن ها از راه مقایسه ی گزارش هایی که در طول دهه ها توسط اتحادیه ی اروپا و سازمان ملل تهیه شده‌اند و با صرف هزینه های گزاف توسط انسان به زبان های مختلف ترجمه شده اند، ترجمه به زبان های مختلف را انجام می دهند. وقتی از آنان ترجمه ای درخواست می شود، این ترجمه های از قبل انجام شده را برای یافتن الگوهای مشابه یا بخش‌هایی که بتوانند آنان را به هم وصل کنند، جست وجو می کنند.روبات ها درها را به روی کمپانی‌های جدید خبری خواهند گشود که وقتی نظم اوضاع به هم می‌ریزد، سر میرسند و قادرند فن آوری را آنگونه که مناسب است به کار گیرند.

  • بهشت امن ترکیه برای روزنامه‌نگاران خارجی جهنم می‌شود

    13 مهر 1394

    خبرنگاران ایران-برای سال‌ها ترکیه به‌عنوان بهشت امن روزنامه‌نگاران آزاد و محل و مرکزی باثبات و با فضایی امن برای روزنامه‌نگاران خارجی بود. آن‌ها می‌خواستند حوادث بعد از بهار عربی را پوشش دهند. اما از زمانی که روزنامه‌نگاران خارجی بحران‌های متعدد دولت ترکیه را پوشش خبری دادند و گزارش‌هایی درباره تظاهرات پارک گیزی استانبول در سال 2013 و واقعه نگران‌کننده معدنچیان در سال 2014، نوشتند، مورد تهدید مستقیم قرار گرفتند. مقامات ترکیه درحالی‌که خبرهای قابل‌قبول و قابل استنادی درباره درگیری‌های جنگجویان کرد با نیروهای داعش و دیگر گروه‌های درگیر در عراق و سوریه، وجود داشت، با دستور کتبی، از روزنامه‌نگاران خارجی خواستند که دراین‌باره سکوت کنند.