11 فروردین 1394

گفت‌وگو با دبیر تحریریه هفته‌نامه پاسارگاد، نشریه محلی استان کرمان

اعتماد سیرجانی‌ها به نشریات محلی

11 فروردین 1394

خبرنگاران ایران-صبا اعتماد:

نشریات محلی سیرجان را به خاطر مردمی بودنش موفق می‌داند. اینکه نشریات محلی سیرجان بیش از آنکه جایی برای انتشار خبرها و گزارش‌های خبرگزاری‌های سراسری باشند؛ جایی‌اند برای طرح مسائل و مشکلات ساکنان منطقه سیرجان. امین شول سیرجانی، دبیر تحریریه نشریه پاسارگاد و عضو خانه مطبوعات استان کرمان این را می‌گوید و معتقد است سیرجانی‌ها به نشریات محلی‌شان اعتماد دارند. امین شول سیرجانی سال‌هاست دبیر تحریریه این نشریه محلی است و درباره فعالیت نشریات محلی سیرجان و تجربه‌ی کارش در هفته‌نامه محلی پاسارگاد سخن می‌گوید.

سیرجان شهر روزنامه‌خوان‌هاست. آقای شول سیرجانی اساس این جمله شما چیست؟

به این دلیل که هر روز هفته یک نشریه و در برخی روزها دو نشریه در این شهرستان ۲۷۰ هزارنفری منتشر می‌شود. در کنار این‌ها یک ماهنامه و دو نشریه هم به‌صورت دوهفته‌نامه منتشر می‌شوند. همه‌ی این‌ها به یک اندازه تیراژ ندارند اما دست‌کم سه نشریه از این میان با اقبال عمومی بیشتری مواجه شده‌اند و بقیه نیز توانسته‌اند مخاطبان خاص خودشان را داشته باشند. در کشوری که برخی روزنامه‌های روشنفکری‌اش تیراژشان به سی هزار نسخه هم نمی‌رسد، این‌یک موهبت است که در یک شهرستان این‌همه نشریه منتشر می‌شود و برخی از آن‌ها تیراژی بین شش تا ده هزار نسخه دارند. بنا بر آنچه در کتاب تاریخ مطبوعات کرمان، نوشته‌ی اسماعیل رزم آسا آمده عمر روزنامه‌نگاری در کرمان به دوره مشروطه می‌رسد. از نشریات قدیمی کرمان می‌توان به «اعتبار»، «استقامت»، «روح‌القدس»، «بیداری» و... اشاره کرد. این پیشینه نشان می‌دهد که انتشار نشریات در استان از قدمت قابل‌توجهی برخوردار است.

آقای سیرجانی! تیراژ هفته‌نامه پاسارگاد در طی سال‌ های اخیر از چهار هزار نسخه به هفت هزار نسخه رسیده است. این تیراژ حتی از تیراژ برخی نشریه‌های سراسری بالاتر است. چطور به این نقطه رسیدید؟

اگر به نسبت جمعیت حساب کنیم بله تیراژ نشریات در سیرجان قابل‌توجه است. نشریه پاسارگاد هم که بنده دبیر تحریریه آن هستم از نشریات پرتیراژ سیرجان و استان کرمان محسوب می‌شود. دلایل پر تیراژ بودن نشریات در سیرجان به چند عامل مربوط است. اول رونق اقتصادی شهرستان. این رونق موجب شده نشریات برای بقای خودشان به آگهی‌های دولتی وابسته نباشند. آگهی‌ها و رپرتاژ آگهی‌های سازمان‌های دولتی در مطبوعات محلی سیرجان هم منتشر می‌شوند اما سهمشان کمتر از ۳۰ درصد کل آگهی‌هاست.

عامل دوم به عقیده من، روحیه جستجوگری و شوق مشارکت اجتماعی شهروندان سیرجانی است. این ویژگی موجب شده تا شهروندان مطالب نشریات را به‌دقت دنبال کنند و درباره مطالبی که خوانده‌اند با دفاتر مطبوعات تماس می‌گیرند و اظهارنظر هم می‌کنند.

عامل مهم دیگر، شیوه تولید محتوا در مطبوعات محلی سیرجان است. ما در پاسارگاد همواره کوشش کرده‌ایم عمده مطالب هفته‌نامه به حوزه محلی مربوط باشد و از انتشار مطالبی که اصطلاحاً برای مخاطب سیرجانی فاقد ارزش خبری است، پرهیز می‌کنیم. کنکاش درباره تصمیم‌های مسئولان محلی، شورای شهر، فرمانداری و... توجه به اتفاقات فرهنگی هنری مانند تئاتر و کنسرت‌های موسیقی و نمایشگاه‌های تجسمی، نقد رویه‌های مدیریتی شهرستان و در مرحله بعد استان و کوشش برای آنکه خبرها و گزارش‌ها و مصاحبه‌ها تولیدی باشند باعث شده تا مخاطبان به نشریات سیرجان و ازجمله پاسارگاد اعتماد کنند.

من سه سال است در پاسارگاد فعالیت می‌کنم و از تیراژ نشریه درگذشته بی‌اطلاعم اما در طول این سه سال ما به تیراژی رسیدیم که شما در سوال تان ذکر کردید. البته این تیراژ واقعی است؛ زیرا بعضاً در کشور نشریات بنا به مصالحی تیراژ واقعی‌شان را اعلام نمی‌کنند.

برای اینکه نشریه‌ای محلی جا بیفتد و مخاطبش را پیدا کند لازم است معیارهایی رعایت شود. می‌خواهم بدانم نشریه شما برای نزدیک شدن به مخاطبانش چه معیارهایی را در نظر می‌گیرد؟

درباره معیارها کمی توضیح دادم؛ اما مشخصاً نشریه ما همواره کوشش کرده چارچوب‌های حرفه‌ای کار مطبوعاتی را تا جایی که توان فنی و تخصصی اجازه می‌دهد، رعایت کند. کوشش برای رعایت استقلال حرفه‌ای و تبدیل نشدن به بلندگوی مسئولان یکی از ویژگی‌هایی ست که می‌تواند در موفقیت یک نشریه مؤثر باشد. در بسیاری از نشریات محلی و حتی برخی نشریات پایتخت تمیز دادن مطالب تولیدی از رپرتاژها و شبه خبرها دشوار است و به‌نوعی گزارش آگهی‌ها در قالب مطالب نشریات به خورد مخاطب داده می‌شوند. ما در سیرجان کوشش کرده‌ایم چارچوب مشخصی برای رپرتاژها در نیم‌صفحه پایین نشریه مشخص کنیم. همین ویژگی اعتماد مخاطبان را جلب کرده است. همچنین ایفای نقش واسط میان مردم و مسئولان یکی دیگر از معیارهایی است که موجب شده مردم به نشریه ما اعتماد کنند. البته در سیرجان نشریات خوب دیگری هم هستند که کم‌وبیش با همین شیوه‌ها فعالیت می‌کنند.

یکی از انتقادهایی که به نشریات محلی می‌شود این است که آن‌ها مسائل محلی را منعکس نمی‌کنند و به مسائل ملی و مرکزی اهمیت بیشتری می‌دهند. نشریات محلی سیرجان و نشریه شما چقدر مسائل محلی و چقدر مسائل فرامحلی را پوشش می‌دهند؟

این حرف درباره بسیاری از نشریات محلی صادق است؛ اما اساساً یکی از مشخصه‌های نشریات محلی در سیرجان و ازجمله پاسارگاد همین خصلت بومی بودن آن‌هاست؛ مثلاً درباره پاسارگاد این بومی بودن تا جایی است که گاهی صدای برخی مخاطبان ما در استان درمی‌آید که قدری هم به مسائل کلان استان بپردازید. اگر پاسارگاد یا هر نشریه‌ی جدی دیگری در سیرجان بخواهد بر انعکاس مطالب رسانه‌های دیگر متمرکز شود و کپی پیستی عمل کند رسماً خودش را به قهقرا می‌برد. البته یادآوری کنم که ما از گزارش‌های خبرگزاری یا مطالب نشریات سراسری هم در نشریه‌مان سود می‌بریم اما حجم این مطالب نسبت به‌کل نشریه در بیشتر مواقع کمتر از ۱۰ درصد است.

نقش شهروند خبرنگاری سیرجانی‌ها چقدر به روند فعالیت و پیشرفت نشریات محلی کمک می‌کند؟

به جرات می‌توانم بگویم از هر پنج نفر سیرجانی یک نفر نقش شهروند خبرنگاری ایفا می‌کند بدون آنکه دراین‌باره آموزش خاصی دیده باشد. همین‌که شهروندان از صحنه‌های تصادف و حوادث دیگر بلافاصله عکس می‌گیرند و برای رسانه‌ای که روز انتشارش نزدیک است؛ ارسال می‌کنند و همین‌که بسیاری از شهروندان با حضور در دفاتر نشریات یا با ارسال پیامک مطالبی را بیان می‌کنند که قابلیت تبدیل به سوژه‌های مطبوعاتی را دارد به نظرم گام بسیار بزرگی است.

بیشترین گلایه‌های خبرنگاران محلی کدام‌اند؟ آیا روزنامه‌نگاران محلی هم‌‌ همان مشکلات معمول روزنامه‌نگاران مستقل در پایتخت را دارند یا روزنامه‌نگاران مستقل در شهرستان‌ها مشکلات ویژه‌ای دارند؟

مشکلات خبرنگاران در کشور کم‌ وبیش شبیه هم است و تفاوت چندانی ندارد. بیشتر این مشکلات درزمینهٔ مسائل حرفه‌ای، صنفی و رفاهی است. در حوزه حرفه‌ای پاسخگو نبودن برخی مدیران استانی و نگاه بدبینانه آنان به عملکرد رسانه‌ها شاید یکی از مشکلاتی باشد که خبرنگاران در پایتخت کمتر با آن مواجه‌اند. در بدنه کارشناسی هم کمبود کارشناسانی که بتوانند برای رسانه‌ها بنویسند و یا مسال را تحلیل کنند اندک است.

در حال حاضر به‌عنوان یک نشریه موفق، مهم‌ترین مشکلتان چیست؟

مشکلات جزئی همیشه در کار روزنامه‌نگاری وجود دارد؛ اما به نظرم کمبود خبرنگاران کار بلد، آموزش دیده و جسور یکی از مشکلات مهم ماست.

دیگر مشکلات مهم صنفی و حرفه‌ای روزنامه‌نگاران محلی کدم‌اند؟

فقدان آموزش یکی از جدی ترین مشکلات خبرنگاران است که خانه‌های مطبوعات می‌توانند برای رفع این ضعف اقدام کنند. توزیع نامناسب نشریات و فقدان شرکت‌های تخصصی توزیع مطبوعات هم در بسیاری از شهرها موجب شده گاهی نشریات خوبی هم که تولید می‌شوند؛ به دست مخاطب اصلی‌شان نرسند.

به خانه مطبوعات اشاره کردید. آیا این نهاد در استان کرمان توانسته نقش مفیدی در ارتقای روزنامه‌نگاری استان داشته است؟

خانه‌های مطبوعات در کشور در دولت قبل با مشکلاتی مواجه بودند و عملا به تعطیلی رفتند اما در دولت جدید با تغییر اساسنامه فعالیتشان را از سر گرفته‌اند. به عقیده من خانه‌های مطبوعات می‌توانند در حوزه خدمات رفاهی، آموزشی و مشاوره‌های حقوقی نقش مؤثری ایفا کنند. امیدوارم خانه مطبوعات استان کرمان در دوره جدید فعالیتش که نزدیک به سه ماه است شروع‌شده، بتواند چنین نقشی ایفا کند.

آیا در دوره ریاست جمهوری حسن روحانی اتفاق خاصی در زمینهٔ مطبوعات در استان شما رخ‌داده است؟

مشخصاً در استان اتفاق ویژه‌ای نیفتاده است؛ اما نمی‌توان کتمان کرد که ادبیات دولت در دوره آقای روحانی نسبت به گذشته تغییر کرده است و تغییر ادبیات موجب شده نشریات با آرامش و ثبات بیشتری فعالیت کنند. در سطح محلی هم مسئولان برخلاف برخی مسئولان گذشته با عینک بدبینی به مطبوعات نگاه نمی‌کنند.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • آفتهای روزنامه نگاری محلی و زن بودن

    5 آبان 1394

    خبرنگاران ایران -دلم می‌خواست بگویم باید از زن یا مرد بودن عبور کرد، ولی واقعیت جامعه ما چیز دیگری است و هنوز زن یا مرد بودن مهم است. گاهی فقط به خاطر زن بودن نادیده گرفته می‌شوی. در عرصه خبری هم همین‌گونه است گاهی به خاطر پوشش که مسئله‌ای کاملاً شخصی و خصوصی است، بین خبرنگاران تبعیض قائل می‌شوند؛ اما خب در عرصه رسانه همه مشکل‌دارند و نمی‌توان این نکته را هم نادیده گرفت. مشکلات اصلی برای همه یکسان است، نبود تشکیلات قوی صنفی برای مواقعی که با مشکل مواجه می‌شویم، معضل همیشگی نبود بیمه. اغلب صاحبان رسانه‌ها میل زیادی به بیمه کردن خبرنگارانشان ندارند، دستمزدهای کم در مقابل کار سخت خبر... ازجمله مشکلاتی است که همه ما با آن مواجه هستیم و زن و مرد هم نمی‌شناسد. گاهی بخاطر نوع پوشش و نداشتن چادر که موضوعی کاملا شخصی است. نسبت به من تبعیض قائل شده اند.مثلا در نشست خبری رییس جمهور که در دی ماه 93 به بوشهر آمده بودند، جای مرا با خانمی که چادر پوشیده بود عوض کردند . هرچند تیم حفاظت از من عذر خواهی کردند اما این نوع رفتار ها دردی عمیق به جای می گذارد.

  • ما می‌گفتیم «بزرگ دبیر»شما می‌گویید؛ «سردبیر»

    21 مهر 1394

    خبرنگاران ایران -نکته جالبی که در این کتاب دیدم واژه "بزرگ دبیر "بود. آیا می‌دانید این اصطلاح قدیم ندیم‌ها در برخی نشریات به‌جای عنوان سردبیر به‌کاربرده می‌شد.برگشتی‌ها هم هست، همان نشریاتی که به فروش نرسیده و بازگشت داده‌شده‌اند. صفحه بستن هم که کلی در روزنامه‌ها واژه متداولی هست در این لغت‌نامه دیده می‌شود: «آماده‌سازی صفحه به لحاظ فنی.»

    چه تصوری از وا‍ژه پاچلاقی دارید؟ اگر روزنامه‌نگارید فکر نمی‌کنم تصویرتان از این لغت چندان درست باشد اما اگر صفحه آرائید بیشتر به این لغت آشنایی دارید: «نامتقارن شدن یک ستون در صفحه یا خارج شدن فرم صفحه به دلیل وجود عکس و آگهی پاچلاقی نامیده می‌شود.» پوشش خبری که حسابی معروف است و برای اعزام یک خبرنگار برای منتشر کردن محتوای یک رویداد به کار می‌رود. پیش خبر و پی گیری خبر هم که خیلی معنایش معلوم است در این کتاب ذکرشده است.اگر واژه" تومنی نگار" را نشنیده‌اید هم بدانید که این لغت هم درگذشته‌ها در روزنامه‌نگاری رایج بوده و معنایش این بوده که خبرنگاری که فقط در ازای دریافت پول کار می‌کند. خبرنگاری که بر اساس تأمین منافع مالی خود و یا دریافت هدیه، حجم خبر را کم‌وزیاد می‌کند. همان‌ها که این روزها به رپرتا‍ژ-آگهی بگیر معروف‌اند. حاشیه و حاشیه‌نویسی هم حسابی در روزنامه‌ها کلمه معروفی است یعنی اتفاقات جالب یک خبر و مصاحبه. معمولاً خبرنگارانی که حاشیه را می‌بینند خبرنگاران بهتری در روزنامه‌ها هستند.

  • اجرای خودکار ویدئوها در فیس‌بوک؛ آیا اخلاق رسانه‌ای رعایت می شود

    24 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-به‌رغم منتقدانش اجرای خودکار ویدیو (اوتوپلَی) در شبکه‌های اجتماعی به‌سرعت فراگیر شده است. توئیتر اخیراً اعلام کرده است که تمام ویدیوهایی که بر این شبکه اجتماعی بارگذاری می‌شوند، به زودی به صورت خودکار اجرا خواهند شد. این کار درپی اقدام فیس‌بوک صورت می‌گیرد که از دسامبر ۲۰۱۳ اوتوپلی را روی دسک‌تاپ و موبایل اعمال کرده است.اما درحالی‌که اوتوپلی ممکن است برای جلب نظر مخاطب و دیده‌شدن ویدیوها مناسب باشد، مسائلی را هم برای رسانه‌های خبری که گزارش‌های دارای محتوای تصویری ناراحت کننده منتشر می‌کنند، پیش آورده است. کالینز می گوید: «ما بازخورد فوری از کاربران دریافت کردیم. یکی از آنان می گفت چطور می توانم اوتوپلَی را غیرفعال کنم. من دیگر نمی خواهم این صحنه‌ها را ببینم. افراد دیگری ما را به دلیل نمایش این ویدیو به صورت اوتوپلی مورد انتقاد قرار دادند.» هرجا کاربران فیسبوک به یک خط وای فای وصل شوند ویدیوها خودبه خود اجرا می شوند، اگرچه آنان می توانند گزینه‌ی اوتوپلی را در تنظیمات اکانت خود غیرفعال کنند.

    کالینز اشاره کرد که «در طول یک یا دو ساعت بعد از قرار گرفتن این ویدیو در صفحه ی فیسبوک «ده‌ها» کامنت دریافت کردیم. همه ی این کامنت ها درباره‌ی اجرای خودکار این ویدیو نبودند.