11 فروردین 1394

چهره های سال ۹۳ به انتخاب سایت‌های خبری

11 فروردین 1394

خبرنگاران ایران- در چند سال اخیر انتخاب چهره‌های سال به سایت‌های خبری راه پیدا کرده است و برخی مجله‌ها و روزنامه‌ها هم در ویژه نامه‌های نوروزی خود اقدام به معرفی چهره سال می‌کنند اما به نظر می‌رسد نظرسنجی‌های اینترنتی برای انتخاب چهره سال گرم‌تر است.

امسال نیز از چند روز قبل از آغاز سال ۱۳۹۴، برخی سایت‌های خبری، خبرگزاری‌ها و سایت‌های خبری فارسی زبان خارج از کشور اقدام به برگزاری نظرسنجی برای شناسایی چهره سال ۱۳۹۳ کردند.

گرچه برخی از متخصصان فضای اینترنت معتقدند که به طور قطعی نمی‌توان به صحت صد در صدی این نظرسنجی‌ها اعتماد کرد اما تا حدودی این نظرسنجی‌ها می‌تواند فضای فکری کاربران اینترنتی را به تصویر بکشد.

این گزارش نگاهی دارد به نتایج نهایی انتخاب چهره‌های سال ۹۳ در برخی از سایت‌های خبری.

«خبرآنلاین» که اخیرا از «سایت خبری» به «خبرگزاری» ارتقا پیدا کرده است، در نظرسنجی خود اعلام کرده که حدود ۴۷۰ هزار نفر شرکت کردند که در صورت صحت این رقم، می‌تواند قابل توجه باشد.

این خبرگزاری که نزدیک به اصولگرایان و شخص علی لاریجانی رییس مجلس است، در نظرسنجی اینترنتی چهره سال ۱۳۹۳ خود طبق آنچه که در این سایت منتشر شده به نام «قاسم سلیمانی» فرمانده سپاه قدس سپاه پاسداران با ۳۷ درصد آرا رسیده است.

خبرآنلاین در توضیح انتخاب خود نوشته است: «آن روز‌ها که در میان رسانه‌ها باب نبود چهره‌ سال انتخاب شود و نظرسنجی و نظرخواهی صورت پذیرد، خبرآنلاین چنین رویه‌ای را در میان رسانه‌های فارسی زبان باب کرد و در روزهای پایانی هر سال چهره آن سال را با نظر مردم و یاری کار‌شناسان انتخاب نمود. این قصه امسال پنج ساله شد و در دو مرحله کاربران خبرآنلاین نظر خود را در این باره به صورت کامنت به ما اعلام کردند و پیروز امسال کسی نبود جز سردار قاسم سلیمانی. این عنوان در حالی به سردار سلیمانی رسید که پیش‌تر و در سال ۸۹ آیت الله هاشمی رفسنجانی در اینجایگاه قرار گرفته بود، در سال ۹۰ اصغر فرهادی این عنوان را به خود اختصاص داد، سال ۹۱ فرهاد مجیدی چهره سال شد و سال قبل (۱۳۹۲) هم دکتر جواد ظریف در نظرسنجی خبرآنلاین در جایگاه نخست مخاطبان قرار گرفت.»

«تابناک» از سایت‌های خبری نزدیک به اصولگرایان و شخص محسن رضایی است که با توجه به اینکه به مانند خبرآنلاین زیر تیغ فیلتر قرار ندارد، بنابراین مخاطبانش طیف‌های مختلف کاربران اینترنتی را شامل می‌شود. این سایت خبری هم اخیرا عنوان «خبرگزاری» را برای خود انتخاب کرده است و در نظرسنجی چهره سال خود به نام محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه رسیده است. تعداد شرکت کننده‌های این نظرسنجی طبق اعلام تابناک بیش از ۹۶ هزار نفر بوده است.

این سایت در خبر مربوط به انتخاب چهره سال نوشته است: «نظر‌سنجی تعیین چهره سال تابناک، از‌‌‌ همان ابتدا با مشارکت خود مخاطبان انجام شد؛ مخاطبانی که درخواست ‌خاضعانه تابناک را برای معرفی چهره سال پاسخ مثبت دادند و هشت نفر را برای این نظر‌سنجی در قالب کامنت به ما معرفی کردند. آقایان سلیمانی، ظریف، مطهری، قاضی‌زاده هاشمی، روحانی، هاشمی، فرجی دانا و خانم مریم میرزاخانی، هشت نفر اول به تابناک معرفی شدند. محمد جواد ظریف و سردار قاسم سلیمانی چهره‌های سال ۹۳ شدند.

البته به دلیل کمی وقت و همچنین فاصله بسیار زیاد چهار نفر اول با چهار نفر دوم، تصمیم بر این شد که فقط چهار نفر اول در نظر‌سنجی نهایی مورد پرسش قرار گیرند‌ که در ‌‌نهایت دکتر محمد جواد ظریف با بیش از پنجاه درصد آراء مخاطبان به عنوان نفر اول و سردار قاسم سلیمانی با بیش از بیست و هشت درصد آراء، به عنوان نفر دوم نظر سنجی چهره سال ۱۳۹۳ از سوی مخاطبان تابناک معرفی گردیدند. در این نظر سنجی علی مطهری و قاضی‌زاده هاشمی نیز به ترتیب در جایگاه سوم و چهارم قرار گرفتند.»

«خبرگزاری مهر» هم رسانه دیگری بود که اقدام به انتشار چند اسم برای انتخاب چهره سال کرد. البته این خبرگزاری به وسیله انتشار نظر و شمارش تعداد نظرات چهره سال خود را انتخاب کرد.

در این خبرگزاری هم قاسم سلیمانی از فرماندهان سپاه رتبه نخست را کسب کرد. البته گزینه‌های این خبرگزاری با سایت‌های خبری دیگر کمی متفاوت بود. به طور مثال نام پدرومادر نوجوانی که بچه دار شدند یکی از گزینه‌های این خبرگزاری بود و یا فیلم سینمایی شهرموش‌های دو نیز جزو گزینه‌های این خبرگزاری محسوب می‌شد.

سایت «عصر ایران» هم از دیگر سایت‌های فیلتر نشده داخل کشور است که با شیوه‌ای متفاوت اقدام به انتخاب چهره سال خود کرد.

این سایت درباره نحوه انتخاب چهره‌های سال خود نوشت: «عصرایران از کاربران خود خواسته بود در بخش‌های «سیاسی»، فرهنگی «، ورزشی»، امنیتی و دفاعی «و» اجتماعی «، چهره‌های بر‌تر سال ۹۳ را انتخاب کنند و برای هر گروه، نام دو نفر را ذکر کنند.»

در این نحوه انتخاب در ‌‌نهایت در بخش سیاسی «محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه و «حسن روحانی» رییس جمهور برگزیده شدند.

در بخش چهره‌های فرهنگی «علی جنتی» وزیر فرهنگ و ارشاد و «مرتضی پاشایی» خواننده‌ای که در اثر سرطان درگذشت به عنوان بر‌ترین‌ها انتخاب شدند.

در بخش چهره‌های ورزشی، «کارلوس کیروش» سرمربی تیم ملی فوتبال و «سعید معروف» کاپیتان تیم ملی والیبال به عنوان بر‌ترین‌ها معرفی شدند.

در بخش چهره‌های امنیتی- دفاعی، «قاسم سلیمانی» فرمانده سپاه و حجت الاسلام علوی وزیر اطلاعات برگزیده شدند و در بخش چهره‌های اجتماعی خانواده‌هایی که از خون نزدیکان خود گذشتند و با عفو خود، از قصاص صرف نظر کردند، در صدر قرار دارند و بعد از آن سیدحسن قاضی‌زاده هاشمی وزیر بهداشت، درمان و آمورش پزشکی قرار گرفته است.

اما رسانه‌های خبری بین المللی و فارسی زبان خارج از کشور هم به مانند سال‌های قبل اقدام به انتخاب چهره‌های سال کردند. یکی از این رسانه‌ها «رادیو فردا» بود.

طبق آنچه که در این رسانه برای انتخاب چهره بر‌تر سال آمده است، حدود ۱۷ هزار نفر در نظر سنجی این رسانه که در داخل ایران سایت آن فیلتر است، شرکت کردند.

اما این سایت خبری درباره نتایج نهایی می‌نویسد: «محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در چهارمین دوره برگزاری چهره خبرساز سال به انتخاب مخاطبان رادیو فردا، برای دومین سال پیاپی به عنوان خبرساز‌ترین چهره سال ۹۳ برگزیده شد.»

در بخش دیگر اعلام نتایج این سایت برای چهره سال آمده است: «در این نظرخواهی که حدود ۱۷ هزار نفر در آن شرکت کردند، از میان ده گزینه حاضر در فهرست، محمد جواد ظریف با کسب بیش از ۴۰ درصد از آرا به عنوان چهره خبرساز سال ۹۳ برگزیده شد. در سه دوره پیشین برگزارشده، که به انتخاب چهره‌های سال ۱۳۹۰، ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ اختصاص داشت، مخاطبان رادیو فردا به ترتیب رضا پهلوی، فعال سیاسی و فرزند آخرین شاه ایران، نسرین ستوده، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر و محمدجواد ظریف، وزیرخارجه ایران را به عنوان خبرساز‌ترین چهره این سه سال برگزیده بودند.»

سایت خبری «دویچه وله» به زبان فارسی در کشور آلمان هم از دیگر سایت‌های خبری بود که چهره‌های سال ایران را البته به انتخاب هیات تحریریه خود، برگزید. این سایت خبری بین المللی، ۲۰ چهره بر‌تر و خبرسال سال ۹۳ را انتخاب کرد. این افراد عبارتند از محمدجواد ظریف، معصومه ابتکار، اسماعیل احمدی مقدم، سیمین بهبهانی، مرتضی پاشایی، جعفر پناهی، ریحانه جباری، علیرضا حقیقی، محمد خاتمی، محمدرضا رحیمی، حسن روحانی، بابک زنجانی، نسرین ستوده، قاسم سلیمانی، مولوی عبدالحمید، مسیح علی‌نژاد، محمد مایلی کهن، علی مطهری، مریم میرزاخانی و محمد نوری زاد.

این سایت خبری فارسی زبان، در هر انتخابی دلایل آن را نیز ذکر کرده است.

علاوه بر این سایت‌ها، برخی سایت‌های خبری استانی اقدام به انتخاب چهره سال ۹۳ در استان خود کردند و برخی از سایت‌های تخصصی در حوزه‌هایی مانند ورزش، موسیقی و یا علم دست به انتخاب‌های تخصصی چهره‌های بر‌تر کرده‌اند.

به طور مثال سایت «خراسان نیوز» در بخش‌های مختلف اقدام به نظرسنجی چهره سال استان خراسان رضوی کرده است.

در ویژه نامه‌های نوروزی هم روزنامه آرمان نزدیک به هاشمی رفسنجانی رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام، «محمد رضا نعمت‌زاده» وزیر صنعت و معدن را به عنوان گزینه سال خود انتخاب کرد.

انتخاب چهره‌های سیاسی، اقتصادی، هنری توسط نشریات در پایان هر سال میلادی، سنتی است که کمتر از یک قرن در نشریات جهان عمر دارد و در رسانه های مخصوصا آمریکایی داغ تر و جهانی تر است.

به طور مثال انتخاب چهره بر‌تر سال در مجله تایم، سنتی است تقریبا ۹۰ ساله. سنتی که احتمالا برای اولین بار هم توسط همین مجله شروع شد، تا امروز ادامه پیدا کرد و کم‌کم توسط نشریات دیگری به کار گرفته شد. مجله تایم از سال ۱۹۲۷؛ یعنی زمانی که چهار سال از انتشار هفته‌نامه می‌گذشت، ایده انتخاب خبرساز‌ترین چهره هر سال را در شماره پایانی‌اش مطرح کرد.

البته این تصمیم‌گیری توسط مدیران ارشد تایم علت دیگری هم داشت؛ جبران یک اشتباه توسط تحریریه مجله تایم. در تابستان‌‌ همان سال «چارلز لیندبرگ» خلبان آمریکایی، با یک هواپیمای تک موتوره، نخستین پرواز انفرادی و بدون توقف را بین دو قاره آمریکا و اروپا و بر فراز اقیانوس اطلس انجام داده بود، اما عکس او در هیچ یک از شماره‌ها روی جلد آورده نشد. بنابراین دبیران تایم تصمیم گرفتند، لیندنبرگ را به عنوان چهره بر‌تر سال انتخاب کنند و درواقع با یک تیر دو نشان بزنند.

تایم، فارین پالسی، فوربس، فورچون و پیپل تنها بخشی از معروف‌ترین نشریات دنیا و البته بیشتر آمریکایی هستند که آخرین شماره سال خود را با انتخاب چهره‌های بر‌تر سال روانه بازار می‌کنند. در تمام دنیا نشریات مختلفی از ماهنامه عامه‌پسند امریکایی «جی‌کیو» گرفته تا دیگر مجلات جدی یا عامه‌پسند اروپایی و آسیایی با انتخاب چهره‌های مختلف یک بسته جالب و خواندنی به مخاطبانشان در تعطیلات سال نو می‌دهند. اما این مجلات با این انتخاب کار مهم‌تری هم انجام می‌دهند؛ جایگاه خود را به عنوان آینه‌ای که وقایع جامعه و جهان در آن انعکاس می‌یابد تقویت می‌کنند و در عین حال به شیوه نگاه مخاطبانشان به جهان هم سمت و سو می‌دهند.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • برگ‌های مطایبه‌آمیز از تاریخچه ممیزی در روزنامه‌نگاری فارسی

    9 آذر 1394

    خبرنگاران ایران - سعید رازی دوست:اگرچه ممیزی یا سانسور امری است که اعمال آن با طنز، شوخی و مطایبه فاصلهء بسیاری دارد، بررسی خاطره‌های مطبوعاتی نشان می‌دهد در تاریخچه‌ی ممیزی در ایران، برگ‌هایی که خواندن‌شان امروز لبخند بر صورت می‌نشاند یا موجب خنده می‌شود، کم نیست؛ هرچند می‌توان در پس خنده‌های امروزین، بر رنجی که متحملان ممیزی کشیده‌اند گریست.سیدفرید قاسمی از نادر پژوهشگران تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانی، در یکی از جلدهای مجموعهء «صدخاطره از صد رویداد» به نقل خاطره‌هایی می‌پردازد که گهگاه برای مخاطب امروزی خنده‌دار به‌نظر می‌رسد. قصهء تلخ سانسور و ترس، از دیرباز تا فرداها، هرگز از لبخند و تلخند خالی نبوده است و نخواهد بود.

  • خبرنگاران زن و تحصیلکرده ها به شبکه‌های اجتماعی علاقه بیشتری دارند

    20 مهر 1394

    این روزها استفاده از شبکه‌های اجتماعی هر روز در بین خبرنگاران رواج بیشتری پیدا می‌کند اما همه خبرنگاران نسبت به استفاده از این شبکه‌ها نظر مشابهی ندارند، برخی معتقدند استفاده از این شبکه‌ها فایده ای ندارد و اساساً نسبت به آن‌ها نظر مثبتی ندارند. برخی از آن‌ها معتقدند استفاده از این شبکه‌ها برای شهرت شان خوب است و این طور مردم بیشتر با مطالب و تولیدات آن‌ها آشنا می‌شوند.

  • نیوشا،عکاسِ خودآموخته‌ای که جهانی شد

    16 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-نیوشا توکلیان خود را خیلی احساساتی و عاطفی می‌داند: «اگر چیزی قلبم را به درد بیاورد به دنبالش می‌روم تا روایت و قصه آن را بیرون بکشم، حتی اگر الزاماً در اطراف خودم و در حیطه تجربیات زندگی‌ام نباشد.» سال گذشته هم خبرساز شد به خاطر جایزه‌ای که پس داد و از قبولش سرباز زد، جایزه پنجاه‌هزار یورویی بنیاد «فتوژورنالیسم کارمینیک». به خاطر اینکه فکر می‌کرد با پذیرفتن این جایزه اجازه خواهد داد در اثرش دخل و تصرف شود. او به خاطر استقلال حرفه‌ای‌اش از این جایزه گذشت.