25 اسفند 1393

«سانسور نرم» براي بقا

25 اسفند 1393

فرحناز دهقی-اعتماد :

در تاریخ ٢ فوریه ٢٠١١، حسنی مبارك رییس جمهور مصر در پی اعتراضات مردم، استعفای خود از این مقام را اعلام كرد و در عرض یك هفته از عرصه قدرت كنار گذاشته شد و ریاست موقت این كشور بر عهده شورای عالی نیروهای مسلح مصر، قرار داده شد. پس از آن حسنی مبارك محاكمه شد، قانون اساسی جدیدی با همه پرسی مردم مصر به تصویب رسید، رییس جمهوری جدیدی برای این كشور برگزیده و سپس خلع شد، رییس جمهوری موقتی سكان سیاست این كشور را به دست گرفت و نهایتا پس از آن دولت دیگری در مصر تشكیل شد. به بیانی دیگر چهار سال از انقلاب مردم مصر كه متاثر از بهار عربی، دست به شورش زدند و حسنی مبارك رییس جمهور ٣٠ ساله خود را به كناری گذاشتند و در پی احقاق حقوق انسانی، دموكراسی و آزادگی برآمدند، می گذرد.

اما با گذشت تمامی فراز و فرودهایی كه مردم این كشور به خود دیده اند، روزنامه نگاران و اهالی رسانه های این كشور می گویند تغییری در محدودیت های این حرفه ایجاد نشده و حتی به زعم برخی، فشارها علیه آزادی بیان نیز بیش از گذشته شده است.

پس از حذف مبارك از قدرت، روزنامه نگاران مصری در اتمسفر و فضای عمومی كشور خود دمی به آزادی رسیدند و تجربه ای بسیار كوتاه از آنچه آزادی بیان برای حرفه روزنامه نگاری می تواند داشته باشد، داشتند. در حالی كه همچنان كنترل های دولتی بر رسانه ها اعمال می شد، روزنامه نگاران هم در رسانه های دولتی و هم در پلتفرم های خصوصی با آزادی بیشتری مواجه شدند.

اما با این وجود پس از حذف مبارك، خشونت ها علیه روزنامه نگاران و آزادی بیان توسط شورای عالی نیروهای مسلح و گروه اخوان المسلمین،به واسطه قوانین سختگیرانه همچنان رواج داشت.

اما پس از آنكه از قدرت گروه اخوان در سال ٢٠١٣ توسط ارتش مصر در عرصه سیاسی این كشور كاسته شد، خفقان و محدودیت بر حرفه روزنامه نگاری و رسانه ها سایه ای بس سنگین تر افكند.

فضای سیاسی دو قطبی كه در جامعه انقلاب زده مصر رواج داشت، سبب شد تا پوشش های خبری و گزارش های پروپاگاندیست به دو گروه تقسیم شود، یك گروه كه سرسختانه از آرمان های گروه اخوان حمایت می كرد و گروهی دیگر از ارتش و سیستم نظامی مصر. اما پس از آنكه شبكه های مختلف اسلامگرا، رسانه های خود را از دست دادند، مصری ها با انبوه رسانه های مدافع ارتش تنها مانده اند. رسانه هایی كه آنقدر آهنگ همصدایی شان بلند است كه نه هیچ صدای مخالفی را می شوند و نه فرصت ابراز به آن می دهند.

در این میان روزنامه نگاران كه هوای سوداگری هیچ حزب و دسته ای را در سر نداشته اند، در فقدان حقیقت و آزادی بیشتر از همیشه اندوهگین و متاسف هستند.

یك تهیه كننده تلویزیونی با شرط اینكه نامش طی گزارش منتشر نشود در همین رابطه گفت: «دستورات سانسور و خفقان بر سر رسانه های مصری مانند پتك عمل می كند. بی صدا و خاموش. زورگویی ها نه به صورت مستقیم بلكه كاملابا نرمش و غیرمستقیم در ذهن روزنامه نگار می نشیند.»

این تهیه كننده پیش از این در تهیه و روی آنتن بردن یك برنامه گفت وگو محور شبانه از یك شبكه خصوصی تلویزیونی نقش عمده ای داشت. او به سبب مسوولیتی كه داشت بی واسطه با تهیه كنندگان ارشد و مدیران تلویزیونی مراوده و تعامل داشت. وی در همین باره گفت: « آنها هرگز مستقیم نمی گفتند كه هر نقطه نظر مخالف و در تناقض با رژیم باید سانسور شود، بلكه مكررا می خواستند كه انتقادات را برای جلوگیری از ایجاد مشكل و عواقب كاهش دهیم و می بایست از پرداختن به جوانب مثبت گروه اخوان پرهیز می كردیم، چرا كه معتقد بودند آنها تروریست هستند.»

یك روزنامه نگار دیگر می گوید: «تحریریه ها پر از دبیران و سردبیرانی است كه پاراگراف حذف می كنند، عكس كنار می گذارند، فیلم كشتار را به كل نشان نمی دهند. «سانسور نرم» برای بقا، معضل روزمره رسانه های مصری شده است.»

سانسور، پروپاگاندا، تحریف و خود را به ندیدن و نشنیدن زدن، رویه رایج بسیاری از رسانه ها شده است. فهرست سیاه اسامی افرادی كه رسانه ها نباید با آنها گفت وگو یا از آنها برای مناظره دعوت كنند، مدام درازتر می شود. لیستی كه شامل اعضای گروه اخوان و مخالفان دولت و منتقدان آن است، می شود. هیچ یك از روزنامه نگاران، خبرنگاران، تهیه كننده ها و دبیرانی كه با آنها برای تهیه این گزارش گفت وگو شده، حاضر به افشای نام واقعی خود نشدند، گواهی روشن بر هراسی كه رسانه ها را در چنبره گرفته است. خودسانسوری در رسانه های مصر رویه رایج شده است. قصه غم انگیزتر اما این است كه بسیاری خواسته و ناخواسته تن به سیاست سركوب و سانسور دولت می دهند، خودشان پیشگام حذف صدا و نظر و كوبیدن گروه سیاسی می شوند كه از میان بد و بدتر، بدتر است.

در خلال روزهای اعتراضات مردمی، بسیاری از فیلم ها و گزارش ها فرصت منتشر شدن پیدا نكردند و روزنامه نگاران و مترجمانی نیز به دستورات مقامات نظامی از كار و حرفه خود كنار گذاشته شدند. به ادعای یك تهیه كننده شبكه ای خصوصی در تلویزیون تنها فیلم هایی شانس انتشار پیدا می كردند كه نیروهای امنیتی را در حالتی آرام و بدون درگیری با معترضین نشان می داد.

این تهیه كننده گفت: «در حالی كه می دانستم مردم زیادی به دست ارتش زخمی و كشته می شوند، مجبور بودم فیلم هایی را نشان بدهم تا خشونت حاكمیت را نشان ندهد. در این شرایط تنها می توانستم آمار كشته شدگان را كه به سرعت در حال افزایش بود، اعلام كنم.» پس از آنكه خفقان و خودسانسوری فضای مطبوعات و رسانه های مصری را بیش از هر زمان دیگری، تحت سلطه خود درآورد، بسیاری از روزنامه نگاران و خبرنگاران تصمیم گرفتند حوزه كاری خود را عوض كنند. اما پس از آن با حمایت های گروه اخوان و فعالین سكولاریست، نظرات مخالف ارتش، فرصت بیشتری برای ابراز از طریق رسانه ها پیدا كردند. با این وجود به گفته روزنامه نگاران مصری، همچنان میان مطبوعات این كشور با دنیای بدون ترس و سانسور و خودكامگی فرسنگ ها فاصله است.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • رزیتا لطفی رئیس بی‌بی‌سی فارسی شد

    22 دی 1394
    بی بی سی فارسی رزیتا لطفی، سردبیر خبر تلویزیون و رادیوی بی‌بی‌سی فارسی به عنوان رئیس جدید بخش فارسی بی‌بی‌سی انتخاب شده است و به زودی جای صادق صبا را می‌گیرد. خانم لطفی از سردبیرانی بود که در سال ۲۰۰۹ در راه اندازی شبکه تلویزیونی بی‌بی‌سی فارسی نقش داشت. او از روز بیست و پنجم ژانویه مسئولیت بخش فارسی را به عهده خواهد گرفت و جایگزین صادق صبا می‌شود که پس از بیش از بیست و پنج سال فعالیت در بی‌بی‌سی تصمیم گرفته از سمت خود کناره‌گیری کند و در پی چالش‌های دیگری برود. آقای صبا گفت: "ترک کردن سازمانی که از صمیم قلب به اهدافش اعتقاد دارم کار آسانی نیست، ولی وقت (...)
  • فریدون صدیقی روزنامه نگاری برای تمامی فصول، نوشته ای از مینو بدیعی

    22 دی 1394
    مینو بدیعی، روزنامه نگاری که سالها در روزنامه های مختلف قلم زده است، در یک پست فیس بوکی به ذکر ویژگی های فریدون صدیقی روزنامه نگار قدیمی پرداخته است. به گزارش خبرنگاران ایران، متن کامل این یادداشت فیس بوکی به شرح زیراست: فریدون صدیقی روزنامه نگاری برای تمامی فصول ساعت 5و 20 دقیقه بامداد است و حسی گنگ مرا از خواب پرانده تا از روزنامه نگار ، انسانی شریف ، مردی لایق و شرافتمند و صاحب روحی بزرگ و...همچون فریدون صدیقی بنویسم . این حرفها درمورد او اغراق نیست زیرا سالهای طولانی با او همکار بوده ام واز نزدیک دقایق روح او را لمس کرده ام . من حتی گاهی به این انسان (...)
  • هک شدن رمز آیفون در کمتر از ۱۷ ساعت

    9 دی 1394
    وب سایت الف :شرکت اپل همواره ادعا کرده است که آیفون یکی از قوی‌ترین و بهترین سیستم‌های ایمنی در جهان را دارد. ولی گزارش‌های جدی نشان می‌دهد که سیستم امنیتی این گوشی هوشمند هم به راحتی هک می‌شود. یک شهروند آمریکایی این هفته به دادگاه نیویورک شکایت کرد و در پرونده قضایی خود توضیح داد گوشی هوشمند‌ آیفون به راحتی هک می‌شود و اطلاعات او را به خطر می‌اندازد. او درخواست کرد که اپل می‌بایست هرچه سریع‌تر اقداماتی را در این زمینه انجام دهد. «دیوید بایوئر» پس از طرح این پرونده قضایی روشی را برای هک کردن آیفون بیان کرد که تا قبل از آن هیچ کس مطلع نبود. او گفت دستگاهی (...)