20 اسفند 1393

گفت‌و‌گو با فرید صلواتی، نایب رئیس انجمن صنفی روزنامه نگاران اصفهان

دشواریهای روزنامه نگاری در اصفهان، آینده نامشخص و هراس از بی پروایی

20 اسفند 1393

خبرنگاران ایران – نیکی آزاد:

با «نوید اصفهان» کار مطبوعاتی‌اش را آغاز کرد، هفته نامه‌ای به مدیر مسوولی پدرش فضل الله صلواتی. نشریه‌ای که تا ده سال مورد توجه بسیاری از روزنامه نگاران و فعالان سیاسی و اجتماعی قرار گرفت. فرید صلواتی در سالهای پس از آن، فعالیت های مطبوعاتی‌اش را با روزنامه‌های اطلاعات، مردم سالاری و سلام ادامه داد. او در زمینه فیلمنامه نویسی و کارگردانی هم فعالیت می‌کند. با فرید صلواتی که اکنون نایب رئیس انجمن صنفی روزنامه نگاران اصفهان است، درباره شرایط این انجمن که از معدود انجمن‌های مستقل صنفی روزنامه نگاران کشور قلمداد می‌شود و همچنین وضعیت روزنامه نگاری در این استان گفتگویی انجام داده‌ایم:

آقای صلواتی شما روزنامه نگاری را از هفته نامه نوید اصفهان آغاز کردید؟ کمی از این هفته نامه برایمان بگویید؟

این نشریه به صورت هفتگی چاپ می‌شد و بیشتر جنبه انتقادی داشت. معمولا سرمقاله‌هایی که پدرم می‌نوشت سرو صدای زیادی در جامعه ایجاد می‌کرد. با اینکه این نشریه محلی بود ولی خواننده‌های بسیاری در سراسر ایران داشت، بعد از مشکلاتی که برای آیت الله منتظری پیش آمد نشریه «نوید اصفهان» تنها نشریه‌ای بود که در آ ن دوران اندیشه‌های ایشان را انعکاس می‌داد و تصویرشان را چاپ می‌کرد.

بعد از این هفته نامه چگونه روزنامه نگاری را ادامه دادید؟ در چه حوزه‌ها و در چه نشریاتی؟

من بیشتر در زمینه فیلمنامه نویسی و کارگردانی فعالیت می‌کردم و با روزنامه‌های اطلاعات و مردم سالاری و سلام هم همکاری داشتم.

آیا روزنامه نگاران اصفهانی تنها روزنامه نگاران ایران هستند که انجمن صنفی مستقل دارند؟

روزنامه نگاران شهرهای دیگر مانند استان گلستان و آذربایجان شرقی هم انجمن صنفی دارند ولی انجمن صنفی روزنامه نگاران اصفهان کمی فعال‌تر است.

کمی درباره فعالیت های انجمن صنفی اصفهان که شما نایب رئیس آن هستید برایمان بگویید این انجمن چند عضو دارد و چه کسانی می‌توانند به عضویت آن در بیایند؟

انجمن صنفی روزنامه نگاران استان اصفهان حدود ۱۵ سال قبل آغاز به کار کرد که هر دوره آن حدود سه سال طول می‌کشد و هم اکنون دوره ششم خود را آغاز کرده است. این انجمن قبل از دوره ششم ۵ عضو اصلی داشت و دو عضو علی البدل و یک بازرس ولی در دوره ششم تعداد اعضا به ۷ نفر تغییر کرده است. یکی از مشکلات فعلی انجمن صنفی مطبوعات استان اصفهان مکان آن است که قبلا در منزل مسکونی امیر قلی امینی که از پیشکسوتان عرصه مطبوعات اصفهان بود و وقف این کار کرده بود، استقرار داشت. اما متاسفانه به جهت دیدگاه سیاسی افرادی این مکان از انجمن گرفته شد و هنوز با وجود پیگیری‌هایی که کرده‌ایم نتوانسته‌ایم این مکان را باز پس گیریم.

یعنی الان انجمن صنفی ساختمان مشخصی ندارد؟ پس اعضا کجا دور هم جمع می‌شوند؟

متاسفانه مکان مشخصی نداریم و فعلا در دفتر یک از اعضا مستقر هستیم.

چند روزنامه نگار عضو این انجمن هستند؟ و آیا همه روزنامه نگاران استان اصفهان با هر نگرش سیاسی می‌توانند عضو این انجمن شوند؟

فعلا حدود ۲۰۰ عضو دارد و با برنامه‌هایی که در پیش داریم قرار هست که اعضاء را افزایش دهیم. دیدگاه و رویکرد انجمن ما بیشتر اصلاح طلبانه است به همین دلیل هنوز افراد وابسته به جناح رقیب مایل نیستند وارد انجمن شوند.

بیشتر شهرهای ایران نهادی به نام خانه مطبوعات دارند این نهاد چه تفاوت های اساسی با انجمن صنفی دارد؟

خانه‌های مطبوعات بیشتر جنبه سیاسی دارند ولی انجمن صنفی بیشتر جنبه صنفی و کارگری دارد.

منظورتان وابستگی به دولت است؟ می‌خواهم بدانم دقیقا بین نهاد صنفی روزنامه نگاران اصفهان و خانه مطبوعات این استان چه تفاوتهایی وجود دارد؟

بیشتر اعضای انجمن صنفی گرایش به تفکر اصلاح طلبانه و روزنامه نگاری مستقل از قدرت دارند اما اعضای خانه مطبوعات بیشتر گرایش به جناح راست سنتی دارند. البته این فکر بر می‌گردد به دورانی که پدر من رئیس انجمن صنفی بودند. چون جناح مقابل، ایشان را رقیب خود می‌دانستند. انجمن اصفهان از‌‌ همان دوران بیشتر گرایش به جناح چپ داشت و هنوز هم این اندیشه به قوت خود باقی است.

انجمن شما با نهادهای صنفی در دیگر شهر‌ها هم ارتباط دارد؟

فعلا نه اما در برنامه‌مان هست که با انجمن صنفی روزنامه نگاران در دیگر شهر‌ها هم ارتباط برقرار کنیم.

منظورتان فعلا همان دو استان است که نام بردید؟ چون فعلا روزنامه نگاران در تهران و دیگر شهر‌ها که انجمن مستقلی ندارند؟

خیلی اطلاع دقیقی ندارم. شاید انجمن‌های صنفی در شهرهای دیگر هم فعال باشند. متاسفانه ارتباط ما هنوز با دیگر انجمن‌ها ضعیف است.

نبود انجمن‌های مستقل در شهرهای مختلف ایران چه مشکلاتی برای روزنامه نگاران ایجاد کرده است؟

وارد شدن به وادی روزنامه نگاری به خودی خود یعنی مشکل. ولی حمایت از مطبوعات در جامعه ما تعریف درستی نشده است. در تهران انجمن صنفی روزنامه نگاران داشتیم اما وقتی خواستند از حق و حقوق روزنامه نگاران حمایت کنند، افرادی جلویش ایستادند. برای همین هنوز راه بسیاری داریم تا به جایگاه درست انجمن صنفی روزنامه نگاران برسیم.

این جایگاه درست یعنی کجا؟

در جهان سوم مطبوعات و خبرنگاران جایگاه مناسبی ندارند، به دلیل همین آینده نامعلوم آن‌ها کمترحاضر به پذیرش ریسک هستند.

مشکل اصلی انجمن‌های صنفی روزنامه نگاران در ایران چیست؟

مشکلات بسیار است و تنها مختص انجمن صنفی روزنامه نگاران نیست. کلا انجمن های صنفی در جامعه ما از قدرت خوبی برخوردار نیستند. مثلا در جایی خواندم که یک سیاهی لشکر در هالیود وقتی مورد اذیت قرار می‌گیرد، انجمن صنفی سیاهی لشکر‌ها به خوبی می‌تواند حق وحقوق او را بگیرد زیرا انجمن صنفی شان از قدرت خوبی برخوردار است اما در جهان سوم انجمن‌های صنفی هنوز جایگاه درستی پیدا نکرده‌اند.

آقای صلواتی می‌خواهم بدانم مهم‌ترین مشکلات روزنامه نگاری در استان شما کدام است؟

مهم‌ترین مشکل روزنامه و روزنامه نگاری در شهر ما هراس از بدون پروا حرف زدن است. هنوز یک روزنامه نگار در شهر ما نمی‌تواند آینده خود را پیش بینی کند. بیشتر تیترهای مطبوعات تکراری هستند و همه یک جور حرف می‌زنند. برای همین مردم هم رغبت نمی‌کنند به مطبوعات رجوع کنند و چون مردم حرف تازه‌ای از مطبوعات نمی‌بینند به دنیای مجازی رجوع می‌کنند. البته این مشکلات ویژه شهر و استان ما نیست و در همه جای ایران دیده می‌شود.

آیا روزنامه نگاران استان اصفهان مشکلات ویژه‌ای دارند که روزنامه نگاران در دیگر شهرهای ایران ندارند؟

متاسفانه مشکلات فقط ویژه شهر ما نیست. این مشکلات همه گیر است.

خیلی‌ها معتقدند روزنامه نگاران محلی مشکلاتشان عمیق‌تر و جدی‌تر از روزنامه نگاران پایتخت است این موضوع را قبول دارید؟

البته فرق آنچنانی ندارند، ولی چون روزنامه نگاران پایتخت فعال‌تر هستند کارشان هم بیشتر به چشم می‌آید. روزنامه‌هایی که در پایتخت منتشر می‌شوند مخاطبان بیشتری را جذب می‌کنند برای همین نویسندگان و خبرنگارانشان بیشتر شناخته شده‌اند. برای همین هم بهترین نویسندگان شهرستان‌ها جذب پایتخت می‌شوند و بیشتر هم پیشرفت می‌کنند.

آقای صلواتی ممکن است برایمان مختصری از تاریخ مطبوعات در استان اصفهان بگویید؟

فرهنگ، نخستین روزنامه چاپ اصفهان که در ۳ اردیبهشت ۱۲۵۸ برابر با ۲۴ آوریل ۱۸۷۹ به دستور سلطان مسعود میرزا ظل السلطان انتشار یافت لقب سومین روزنامه فارسی چاپ شهرستان‌ها (پروین، ۱۳۷۷، ص۱۸۸) را به خود گرفت؛ ۴۳ سال ازآغازانتشار کاغذ اخبار، نخستین روزنامه چاپ ایران می‌گذشت. روزنامه فرهنگ گرچه با حمایت مالی حاکم اصفهان- ظل السلطان- انتشار می یافت اما در مقایسه این روزنامه با روزنامه‌های هم دوره خویش باید گفت فرهنگ به لحاظ شکل و محتوا در جایگاهی بالاتر از هم قطارانش می‌نشیند. حتی روزنامهٔ ایران، که ازدستگاه عریض و طویل وزارت انطباعات بیرون می‌آمد، کیفیتی بسیار پایین تر از فرهنگ داشت. می‌توان گفت فرهنگ به طور متوسط در هر شماره یک نامه از مخاطبان خود به چاپ می‌رساند. این نامه ها‌ گاه گزارش و خبربودند (خصوصا ازخارج کشورمانند هندوستان یا برمه که تجار اصفهان ساکن آنجا می‌فرستادند) وگاه نظر و پیشنهاد وزمانی نیزحتی طرح یک سوال از روزنامه یا اشخاص دیگر. این شیوه روزنامه نگاری را فرهنگ از اختر آموخته بود.

اکنون چند روزنامه و نشریه در استان اصفهان منتشر می‌شوند؟

نشریاتی که هر روزه چاپ می‌شوند عبارتند از اصفهان امروز، نصف جهان، نسل فردا، اصفهان زیبا، زاینده رود و تعدادی هم هفته نامه چاپ می‌شود به نام آرمان، پیام مبارکه، پردیس، پیک زوارو...

پرتیراژ‌ترین و مهم‌ترین روزنامه اصفهان اکنون چیست؟

اصفهان زیبا که متعلق به شهرداری اصفهان است و روزنامه نسل فردا پرتیراژ‌ترین روزنامه‌های اصفهان محسوب می‌شوند.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • آفتهای روزنامه نگاری محلی و زن بودن

    5 آبان 1394

    خبرنگاران ایران -دلم می‌خواست بگویم باید از زن یا مرد بودن عبور کرد، ولی واقعیت جامعه ما چیز دیگری است و هنوز زن یا مرد بودن مهم است. گاهی فقط به خاطر زن بودن نادیده گرفته می‌شوی. در عرصه خبری هم همین‌گونه است گاهی به خاطر پوشش که مسئله‌ای کاملاً شخصی و خصوصی است، بین خبرنگاران تبعیض قائل می‌شوند؛ اما خب در عرصه رسانه همه مشکل‌دارند و نمی‌توان این نکته را هم نادیده گرفت. مشکلات اصلی برای همه یکسان است، نبود تشکیلات قوی صنفی برای مواقعی که با مشکل مواجه می‌شویم، معضل همیشگی نبود بیمه. اغلب صاحبان رسانه‌ها میل زیادی به بیمه کردن خبرنگارانشان ندارند، دستمزدهای کم در مقابل کار سخت خبر... ازجمله مشکلاتی است که همه ما با آن مواجه هستیم و زن و مرد هم نمی‌شناسد. گاهی بخاطر نوع پوشش و نداشتن چادر که موضوعی کاملا شخصی است. نسبت به من تبعیض قائل شده اند.مثلا در نشست خبری رییس جمهور که در دی ماه 93 به بوشهر آمده بودند، جای مرا با خانمی که چادر پوشیده بود عوض کردند . هرچند تیم حفاظت از من عذر خواهی کردند اما این نوع رفتار ها دردی عمیق به جای می گذارد.

  • ما می‌گفتیم «بزرگ دبیر»شما می‌گویید؛ «سردبیر»

    21 مهر 1394

    خبرنگاران ایران -نکته جالبی که در این کتاب دیدم واژه "بزرگ دبیر "بود. آیا می‌دانید این اصطلاح قدیم ندیم‌ها در برخی نشریات به‌جای عنوان سردبیر به‌کاربرده می‌شد.برگشتی‌ها هم هست، همان نشریاتی که به فروش نرسیده و بازگشت داده‌شده‌اند. صفحه بستن هم که کلی در روزنامه‌ها واژه متداولی هست در این لغت‌نامه دیده می‌شود: «آماده‌سازی صفحه به لحاظ فنی.»

    چه تصوری از وا‍ژه پاچلاقی دارید؟ اگر روزنامه‌نگارید فکر نمی‌کنم تصویرتان از این لغت چندان درست باشد اما اگر صفحه آرائید بیشتر به این لغت آشنایی دارید: «نامتقارن شدن یک ستون در صفحه یا خارج شدن فرم صفحه به دلیل وجود عکس و آگهی پاچلاقی نامیده می‌شود.» پوشش خبری که حسابی معروف است و برای اعزام یک خبرنگار برای منتشر کردن محتوای یک رویداد به کار می‌رود. پیش خبر و پی گیری خبر هم که خیلی معنایش معلوم است در این کتاب ذکرشده است.اگر واژه" تومنی نگار" را نشنیده‌اید هم بدانید که این لغت هم درگذشته‌ها در روزنامه‌نگاری رایج بوده و معنایش این بوده که خبرنگاری که فقط در ازای دریافت پول کار می‌کند. خبرنگاری که بر اساس تأمین منافع مالی خود و یا دریافت هدیه، حجم خبر را کم‌وزیاد می‌کند. همان‌ها که این روزها به رپرتا‍ژ-آگهی بگیر معروف‌اند. حاشیه و حاشیه‌نویسی هم حسابی در روزنامه‌ها کلمه معروفی است یعنی اتفاقات جالب یک خبر و مصاحبه. معمولاً خبرنگارانی که حاشیه را می‌بینند خبرنگاران بهتری در روزنامه‌ها هستند.

  • اجرای خودکار ویدئوها در فیس‌بوک؛ آیا اخلاق رسانه‌ای رعایت می شود

    24 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-به‌رغم منتقدانش اجرای خودکار ویدیو (اوتوپلَی) در شبکه‌های اجتماعی به‌سرعت فراگیر شده است. توئیتر اخیراً اعلام کرده است که تمام ویدیوهایی که بر این شبکه اجتماعی بارگذاری می‌شوند، به زودی به صورت خودکار اجرا خواهند شد. این کار درپی اقدام فیس‌بوک صورت می‌گیرد که از دسامبر ۲۰۱۳ اوتوپلی را روی دسک‌تاپ و موبایل اعمال کرده است.اما درحالی‌که اوتوپلی ممکن است برای جلب نظر مخاطب و دیده‌شدن ویدیوها مناسب باشد، مسائلی را هم برای رسانه‌های خبری که گزارش‌های دارای محتوای تصویری ناراحت کننده منتشر می‌کنند، پیش آورده است. کالینز می گوید: «ما بازخورد فوری از کاربران دریافت کردیم. یکی از آنان می گفت چطور می توانم اوتوپلَی را غیرفعال کنم. من دیگر نمی خواهم این صحنه‌ها را ببینم. افراد دیگری ما را به دلیل نمایش این ویدیو به صورت اوتوپلی مورد انتقاد قرار دادند.» هرجا کاربران فیسبوک به یک خط وای فای وصل شوند ویدیوها خودبه خود اجرا می شوند، اگرچه آنان می توانند گزینه‌ی اوتوپلی را در تنظیمات اکانت خود غیرفعال کنند.

    کالینز اشاره کرد که «در طول یک یا دو ساعت بعد از قرار گرفتن این ویدیو در صفحه ی فیسبوک «ده‌ها» کامنت دریافت کردیم. همه ی این کامنت ها درباره‌ی اجرای خودکار این ویدیو نبودند.