17 اسفند 1393

زنان کجا هستند- بخش دوم

دلیل حضور کمرنگ زنان در رهبری تحریریه ها

17 اسفند 1393

نویسنده: آنا گریفین

ترجمه: خبرنگاران ایران - مهرک رحیمیان

مطابق اطلاعاتی که بنیاد ملی علوم آمریکا منتشر کرده، تقریبا نیمی از دانشجویان لیسانس در رشته‌های علوم، تکنولوژی، مهندسی و ریاضیات زنان هستند، درحالیکه فقط یک چهارم نیروی کار آمریکایی در حوزه علوم ریاضی و کامپیوتری را زنان تشکیل می‌دهند. همان‌طور که «امیلی بِل»، مدیر دو مرکز روزنامه‌نگاری دیجیتال در مدرسه عالی روزنامه‌نگاری دانشگاه کلمبیا می‌گوید، بسیاری از وب سایت‌های موفق و معروفی که اخیرا راه‌اندازی شده‌اند یا توسط مردان سفیدپوست تسخیر شده‌اند یا دست‌کم، پست‌های کلیدی در اختیار مردان است.

جدای از تاثیری که سلسله‌مراتب رسانه‌های سنتی‌ بر تحریریه‌های دیجیتال دارد، بعضی از آنها، خط و خطوط‌شان را از فرهنگ «دره سیلیکون» می‌گیرند که اتفاقا همچون بسیاری تحریریه‌های قدیمی توسط مردان هدایت می‌شوند. نتایج مطالعات مجله فورچون در سال ۲۰۱۴ نشان می‌دهد که تنها ۴.۲ درصد از شرکای شرکت‌های سرمایه‌گذاری بزرگ جهان ـ شرکت‌هایی که درآمد سالانه‌شان بالای ۲۰۰ میلیون دلار است ـ زن هستند.

«مونیکا بائرلین» یکی از سردبیران مجله «مادر جونز» در این زمینه می‌گوید: «بودجه جهانی تحت تسلط مردان است و پست‌های مهم روزنامه‌نگاری در جهان هم همین‌طور. چرا که بسیاری از مردان که پست‌های بالای مدیریتی را اشغال کردند، واقعا اعتقاد دارند که این مردان هستند که می‌توانند منشاء تحولات عظیم شوند، نه زنان.»

یک استثنا

اگر نگاهی به بخش «درباره ما» در سایت «بازفید» نگاهی بیندازید، تقریبا این آمارها زیر سوال می‌رود. اگرچه پایه‌گذاران دو بخش مهم این سایت؛ یعنی فرهنگ عامه و سیاست و همین‌طور رئیس و سردبیر ارشد بازفید مرد هستند، اما زمانی که تعداد کمی از زنان، روزنامه‌های اصلی آمریکایی را هدایت می‌کنند، دبیرتحریریه و معاون سردبیر این سایت؛ یعنی یکی از رو به‌ رشدترین موسسات خبری دنیا، زن هستند، همان‌طور که در بخش‌های مدیریتی دیگر این سایت هم تعداد زنان بیشتر است. «شانی هیلتون» معاون سردبیر بازفید می‌گوید: «بسیاری تصمیم‌‌ها در بازفید، همان‌طور که جلو می‌رویم، گرفته می‌شود. شما می‌توانید یک جوان ۲۵ ساله باشید و پول ما را هم به باد بدهید. اما کسی به شما نخواهد گفت که باید هزینه اشتباهاتت را پس بدهی. شما اگر ایده‌های خوب و توانایی اجرای آن ها و در عین حال توانایی مدیریت بقیه را داشته باشید، قطعا شانس ارتقای زیادی دارید.»

«دوری شافریِر» دبیرتحریریه بازفید که برای ۱۰ سال یک روزنامه‌نگار موفق در سایت‌های بازفید و رولینگ‌استون بوده، هیچ‌وقت برای یک مدیر زن کار نکرده است. او هیچ راهنمای زنی نداشته که آن میانبرهای رسیدن به پست‌های مدیریتی را نشانش دهد: «مردان این شانس را دارند که آدم‌هایی مثل خودشان را در موقعیت‌های بالا داشته باشند؛ کسانی که مراقب‌شان هستند و برای رسیدن به مقصد کمک‌شان کنند. شما خودتان باید جلو بروید و تجربه کنید. این خیلی جالب است که همان‌طور که جلو بروید، چیزها را بسازید، اما گاهی می‌تواند ترسناک هم باشد.» اما هیلتون نگرانی‌های دیگری هم دارد و آن وقتی است که خبرنگاران و دبیران بخواهند در زندگی‌ شخصی‌شان هم تعادل برقرار کنند، ازدواج کنند و بچه‌دار شوند: «ما هنوز مادران زیادی در تحریریه‌مان نداریم.»

برنامه منعطف کاری

همچون دیگر حوزه‌های مدیریتی، آن مدیران مطبوعاتی که دوست دارند زنان و مردان توانمندشان در تحریریه‌ ـ که به‌دلیل بچه‌ کار را رها می‌کنند ـ دوباره سرکار برگردند و پست‌های مدیریتی بگیرند، باید سیاست‌هایی را اجرا کنند که تعادل بیشتری بین کار و زندگی خصوصی اعضای تحریریه برقرار می‌کند.

برنامه کاری منعطف یکی از آن چیزهایی بود که راه رسیدن به پست‌های مدیریتی را برای «نانسی گیبز» راحت‌تر کرد؛ کسی که در سال ۲۰۱۳ اولین زنی بود که در تاریخ ۹۱ ساله مجله تایم توانست یکی از دبیران ارشد باشد. گیبز می‌گوید: «موسسه تایم همیشه با زنان و مردانی که می‌خواهند به علایق دیگری غیر از کار هم برسند، آسان برخورد کرده است. من زمان‌هایی تقریبا طولانی را برای تدریس، نوشتن کتابم و رسیدگی به دخترانم، از کار بیرون آمدم و دوباره سرکار برگشتم. این مرخصی‌های بلند مدت همیشه وسوسه ترک کار را پایین می‌آورد.»

سیاست‌های خانواده‌ دوستانه، حتی آنها که از طرف دولت اعمال می‌شوند، در بهبود شرایط زنان روزنامه‌نگار بسیار تاثیرگذار است. همان‌طور که «کارولین بایرلی» استاد روزنامه‌نگاری و مطالعات رسانه‌ای دانشگاه هاروارد معتقد است که زنان در حوزه روزنامه‌نگاری وقتی می‌توانند بهتر پیشرفت کنند که این سیاست‌های ملی اعمال ‌شود، سیاست‌هایی مثل ممنوعیت تبعیض در محیط کار، ساعت‌های مرخصی کافی به پدرها و مادر‌ها و وجود مراکز مراقبت از کودکان. سوئد و فنلاند بهترین نمونه از کشورهایی هستند که چنین تسهیلاتی دارند و یکی از دلایلی که باعث شده که تعداد روزنامه‌نگاران زن در فنلاند از مردان بیشتر باشد هم همین است.»

با این حال هنوز هم تعداد زنان در موقعیت‌های رهبری مطبوعاتی پایین است. پس نگرانی‌های مرتبط با خانواده تنها توضیح برای تعداد کم زنان در پست‌های بالای مدیریتی نیست.

شکاف اعتمادبه‌نفس

«کلر شیپمن» از خبرنگاران آی‌بی‌سی و «کتی کی» از گویندگان خبر بی‌بی‌سی در کتاب‌شان «دستورالعمل‌های اعتمادبه‌نفس» می‌گویند که زنان از چیزی به نام «شکاف اعتمادبه‌نفس» رنج می‌برند؛ چیزی که باعث نابرابری آن ها در حوزه‌های مختلف می‌شود. آن ها در این کتاب عنوان کرده‌‌اند که در مقایسه با مردان، زنان معمولا توانایی‌های خودشان را دست‌کم می‌گیرند و مهارت‌های‌‌شان را ابراز نمی‌کنند. آن ها معمولا برای استخدام در یک موقعیت شغلی تلاشی نمی‌کنند، مگر آنکه تمام پیش‌نیازهای لازم برای آن موقعیت شغلی را داشته باشند. زنان برای ارتقای شغلی یا افزایش حقوق‌شان اقدام نمی‌کنند، مگر آنکه چهره‌ها شناخته‌شده یا مدارک مهمی باشد که تلاش‌های آنها را تایید کند. آن ها بیشتر احتمال دارد که توانایی‌شان را ناچیز جلوه دهند؛ حتی برای صحبت درباره آرزوهای شغلی و بلندپروازی‌های‌شان گاهی عذرخواهی هم می‌کنند.»

هورمون تستسترون نقش مهمی در اشتیاق‌شان در بالارفتن و پیشرفت بازی می‌کند. همان‌طور که شیپمن و کی هم می‌گویند درصد بالای تستسترون با میل خطر کردن رابطه دارد، حتی ـ وگاهی مخصوصا ـ اگر شانس پیشرفت هم اندک باشد. تجربه‌های کاری جنیوا اورهولسر سردبیر پیشین روزنامه «دی‌موین رجیستر» هم این موضوع را تایید می‌کند: «در یک تحریریه بسیار محتمل‌تر است که یک مرد بیاید و بگوید من واقعا عاشق شغلم هستم یا بگوید من لیاقتم بیشتر از اینهاست. فکر می‌کنم، ما زنان برای آنکه صدای‌مان شنیده شود، باید مصمم‌تر باشیم، حتی اگر خیلی هم این کار برای‌مان راحت نباشد.»

اتفاقات مشابه برای زنان در حوزه‌های دیگر هم رخ می‌دهد. کلودیا گولدین، اقتصاددان دانشگاه هاروارد، تحقیقی درباره دانشجویان دوره لیسانس اقتصاد این دانشگاه انجام داد و دریافت که زنان بسیار بیشتر از مردان با آوردن نمرات پایین ناامید می‌شوند.تحقیقات او نشان داد، زنان جوانی که به دنبال تخصص در اقتصاد هستند، اما در دروس مقدماتی خوب نبوده‌اند، بیشتر احتمال دارد که رشته‌شان را تغییر بدهند تا مردانی که در همان رشته‌ها مشکل دارند.

«آنا هولمز» بنیانگذار سایت «جزبل» و از ستون‌نویسان نیویورک‌تایمز می‌گوید: «دخترها از سن ۱۱ ـ ۱۲ سالگی شروع به شناختن خودشان می‌کنند و من فکر می‌کنم اتفاقی در فرایند جامعه‌پذیرشدن ما زنان رخ می‌دهد که تردیدهای زیادی را برای ما درباره خودمان ایجاد می‌کند که خلاصی از آنها حتی پس از دبیرستان و ورود به دانشگاه، سخت است. این تردیدها بعدها در محیط کار هم رهایمان نمی‌کند. زنان از سنین کودکی یاد گرفته‌اند که جامعه در موارد بسیاری، دیگران به آنها بیشتر به‌خاطر جذابیت‌های‌شان اهمیت می‌دهد تا توانایی‌های دیگرشان.»

مدیریت زنان و فضای متفاوت

«تریسی اوِربچ» استاد دانشگاه تگزاس شمالی در مدرسه روزنامه‌نگاری «میبورن» در سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۳ تحقیقی درباره چالش‌های پیش‌روی زنان در موقعیت‌های رهبری تحریریه‌ها انجام داد. این مطالعه در روزنامه «ساراسوتا هرالد تریبیون» انجام شد. در آن زمان دبیرتحریریه، سردبیر و صاحب‌امتیاز روزنامه همه زن بودند. آنچه او از این تحقیق دریافت، این بود که فضای تحریریه در این روزنامه، خانواده‌دوستانه‌تر بود و ویژگی‌های زنانه‌تری مثل گشودگی، توانایی کار جمعی و ارتباطات بیشتر را نشان می‌داد.

در این روزنامه، خبرنگاران برای داشتن یک زندگی خانوادگی تشویق می‌شدند، در عین حال آن ها مشارکت بیشتری در امور تحریریه از جمله، فرایند انتخاب دبیرتحریریه داشتند ومدیران ارشد روزنامه‌ در مقایسه با مدیریت قبلی، زمان بیشتری را در تحریریه و صحبت با اعضای تحریریه می‌گذراندند. اگرچه که این ویژگی‌ها بعضی از دبیران، حتی دبیران زن را می‌ترساند که فضای تحریریه بیش از حد مادرانه شده است.

«جنت کوتس» که در مدت انجام این تحقیق سردبیر بود می‌گوید: «زمانی که سردبیر بودم، درباره الگوی رفتاری‌ام در تحریریه، مخصوصا وقتی می‌خواستم آنجا را ترک کنم، حساس بودم. معمولا برای تحریریه چنین ای‌میلی می‌زدم؛ چون قرار است ریچل ـ دخترم ـ را پیش متخصص اطفال ببرم، یک ساعت و نیم در دفترم نخواهم بود. مردان کسانی بودند که سراغ من می‌آمدند و می‌گفتند خیلی ممنون، منم باید برم و مربی نیم فوتبال بچه‌ام باشم. به خاطر رفتار شما، گفتن این حرف هم برای من راحت‌تر هست.»

اوربچ، مسئول این تحقیق می‌گوید: «حتی بهترین سردبیران زن هم به شما خواهند گفت که جنسیت اهمیتی ندارد، اما واقعیت به ما می‌گوید که داشتن زنان در این موقعیت‌ها، در بلندمدت تغییرات مهمی ایجاد می‌کند.» «مونیکا بائرلین» با «کلارا جفری» سردبیران مجله «مادرجونز»، به کارکنانی که پدر یا مادر هستند به راحتی اجازه می دهد، وقتی که مجبورند از خانه کار کنند.

زنان از روزنامه تا رادیو و تلویزیون

«کاتلین کارول» دبیرتحریریه آسوشیتدپرس، این را نوعی تعصب می‌داند که برای بررسی وضعیت زنان در رسانه‌های امروز، فقط سراغ مجلاتی مثل تایمز یا چند رسانه‌ چاپی بزرگ برویم.

او معتقد است، زنان بسیاری از تحریریه‌ها را از بزرگ گرفته تا کوچک هدایت می‌کنند. زنان موقعیت‌های مدیریتی مهمی را در رسانه‌هایی مثل ان‌بی‌سی، الجزیره انگلیسی، تایمز، مادرجونز، هارپرز، رادیوی ملی، نشنال جئوگرافی و هافینگتون پست دارند. مثل خود او یکی از بزرگ‌ترین خبرگزاری‌های جهان را اداره می‌کند.

مطابق با پیمایشی که پیش از این، انجمن سردبیران خبری آمریکا ASNE انجام داد، ۶۴ درصد از موسسات خبری آمریکا، دست‌کم یک زن را در پست‌های بالای مدیریتی‌شان دارند. کاتلین کارول در این زمینه می‌گوید: «قطعا نتایج این تحقیق و تحقیقاتی که اخیرا درباره این موضوع انجام شده، فقط مرتبط با جنسیت نیست. اقلیت‌ها تنها ۱۱ درصد از سرپرستان و دبیران بخش‌ها، ۱۴ درصد از کارگردانان خبری تلویزیون و ۱۲ درصد از کارگردانان خبری رادیو را شامل می‌شوند.»

اما «باربارا کوچران» که قبل از معاونت بخش خبر سی‌بی‌اس، در مطبوعات چاپی کار می‌‌کرد، وضعیت زنان را روبه پیشرفت می‌بیند. او زمانی را در دهه ۷۰ میلادی به یاد دارد که کلوپ ملی مطبوعات، کاملا مردانه بود. روزهایی که زنان روزنامه‌نگار فقط می‌توانستند در بالکن بنشینند و اجازه مشارکت در بحث‌ها را هم نداشتند، اما او حالا در تلویزیون، تعداد زیادی کارگردانان خبری زن می‌بیند که تعدادشان رو به افزایش‌ است: «پیش از این، یک کارگردان خبری زن در حوزه‌های کوچک‌تر یا شبکه‌های کمتر محبوب کار می‌کرد، اما حالا شما آنها را در همه رتبه‌ها می‌بینید و این تغییرات یعنی پیشرفت.»

اما او هم مثل دیگران متعقد است که باید کارهای بیشتری انجام شود: «اگر از خود این موسسات درباره تبعیض‌های جنسیتی سوال کنید، به شما خواهند گفت این مشکل مدت‌هاست که حل شده! اما ما می‌بینیم که این نابرابری همچنان وجود دارد. ظریف‌تر و پنهان‌تر و بنابراین حل آن هم مشکل‌تر است. مشکل آنجاست که شما به عنوان یک زن، گاهی حتی می‌ترسید که مشکل‌تان را عنوان کنید و کمک بخواهید.» او به یکی از کارگاه‌های آموزشی در شبکه ای‌بی‌سی اشاره می‌کند که مدیران ارشد برای افراد جوان‌تر برگزار کردند. کارگاهی که اتفاقا بسیاری از شرکت‌کنندگان در آن خبرنگاران زن و رنگین‌پوستان بودند: «این برنامه بسیار ارزشمند است؛ چون هم مشکل را به‌نوعی به رسمیت شناخته و هم آنکه شما یک نفر را دارید که می‌توانید با او حرف بزنید و راهنمایی بگیرید.»

نگاه متفاوت به خبر

این‌گونه حساسیت‌ها به برابری جنسیتی و نژادی، باعث تغییراتی در شبکه الجزیره آمریکا شد. همان‌طور که «کیت اوبرایان» رئیس سایت بخش آمریکای الجزیره می‌گوید: «اگر شما وارد تحریریه ما شوید، اول از همه تنوع جنسیتی، نژادی و سنی توجه‌تان را جلب خواهد کرد. دو زن در تیم سردبیری ارشد هستند و تعداد دیگری از زنان درمیان تهیه‌کنندگان ارشد. به‌همین ترتیب در بخش فنی هم تعداد قابل توجهی از زنان مدیر وجود دارند. به‌نظر من این یک توانایی است که شما در یک اتاق در میان افرادی با ‌زمینه‌ها، ملیت‌ها و سنین متفاوت بنشینید و درباره اینکه اتفاق خاصی را چطور باید پوشش داد، صحبت کنید. میلیون‌ها نگاه مختلف به یک خبر وجود دارد و اگر شما بخشی از آنها را نشنوید، قادر نخواهید بود که به‌خوبی به وجوه مختلف مطلب‌تان بپردازید.»

«مِردیت آرتلی» معاون رئیس و از دبیران ارشد سی‌ان‌ان دیجیتال و رئیس انجمن خبرگزاری‌های امریکا، معتقد است بحث‌های مربوط به جنسیت در روزنامه‌نگاری همواره وجود داشت و اخراج جیل آبرامسون آنها را تشدید کرد: «از استخدام آبرامسون تمجید شد و اخراج او به شدت مورد بحث قرار گرفت، چرا که تایمز خود تبدیل به یک معیار در روزنامه‌نگاری جهان شده و رهبری چنین موسسه‌ای توسط یک زن، قطعا تفاوت‌هایی را ایجاد می‌کند.» همان‌طور که نتایج مطالعات مختلف نشان می‌دهد هم تفاوت‌هایی، هرچند اندک، بین محتوا و داستانی که توسط موسسات زن‌رهبر یا مردرهبر انتخاب می‌شود، وجود دارد.

در سال ۲۰۱۱ مطالعه‌ای توسط دو محقق دانشگاه تگزاس انجام شد درباره اینکه دو روزنامه ویرجینیایی چطور اخبار مربوط به واکسیناسیون ویروس «پایپیلوم» ـ ویروسی مرتبط با دستگاه جنسی ـ را چطور پوشش دادند. نتایج این تحقیق نشان داد رسانه‌ای که تنوع جنسیتی بیشتری در مدیریت و تحریریه‌اش داشت، اخبار مرتبط با این اتفاق را از طریق مصاحبه با طیف وسیعی از منابع خبری بهتر پوشش داد. این رسانه از این طریق، فهمی دقیق‌تر و چشم‌اندازی روشن‌تر از موضوع ارائه می‌کرد.

حدود یک سال قبل تریسی اوربچ استاد مدرسه روزنامه‌نگاری میبورن، تحقیقی درباره نحوه پوشش اخبار درگیری‌های مرتبط با مواد مخدر در مرز مکزیک و آمریکا انجام داد. او با روزنامه‌نگاران آمریکایی و مکزیکی صحبت کرد تا دریابد آیا جنسیت نقشی در انتخاب زمینه خبری آنها داشته یا نه. او نتیجه گرفت: «گزارشگران مرد بیشتر در نوشتن گزارش‌های‌شان بر افراد تمرکز داشتند. مثلا اینکه چه تعداد از هر دوطرف کشته یا مجروح شده‌اند، فلان کارتل متهم شناخته شده یا فلان کارتل دیگر پیشتاز است. اما مطالب گزارشگران زن بیشتر بر تاثیرات این رویدادها بر خانواده‌ها، بچه‌ها و خود شهرهای کوچک مرزی درگیر ماجرا، تمرکز داشت.»

یک نمونه خوب

زمانی که «آنیتا هِیل» وکیل، «کلارنس توماس» نامزد دیوان عالی کشور را به آزار جنسی متهم کرد، «جک فولر» برنده جایزه پولیتزر سردبیر شیکاگو تریبیون بود. آن‌ طور که خود فولر نقل می‌کند، کل این ماجرا برایش بسیار غم‌انگیز بود. اما دبیر بخش شهری او «آن‌ماری لیپینسکی» که بعدها به سردبیری تریبیون ارتقا پیدا، نگاه دیگری داشت: «آن‌ماری داخل اتاق آمد و گفت این ماجرا فقط یک سوژه عالی، درباره کسی که قرار است عضو بعدی دیوان عالی کشور شود، نیست. درباره نژاد و جنسیت هم هست؛ دو موضوعی که برای خوانندگان ما مساله هستند. ما باید با زنان و مردان سیاهپوست و سفیدپوست حرف بزنیم. خاطرم هست که با این دیدگاه متفاوت او، پوشش اخبار ما از این موضوع، جذاب‌تر و هیجان‌ انگیزتر شد.»

ترغیب و تشویق، اینکه طیف متنوعی از مردم از قومیت‌ها و زمینه‌های اقتصادی و فرهنگی مختلف ـ نه فقط زنان ـ برای رسیدن به مشاغل بالای روزنامه‌نگاری تلاش کنند کار هوشمندانه‌ای است؛ مخصوصا برای موسساتی که هنوز نتوانسته‌اند، طیف وسیعی از خوانندگان را به‌دست بیاورند. جک فولر، به‌عنوان صاحب‌امتیاز انتشارات تریبیون، در چهار روزنامه زنجیره‌ای از مجموع ۱۰ روزنامه تحت مدیریتش، چهار زن را به‌عنوان صاحب‌ امتیاز منصوب کرده است؛ دیلی‌پرس، اورلاندو سنتینال، بالتیمور سان و ورنینگ کال. خود او می‌گوید: «دوست ندارم این‌طور به‌نظر برسد که من فقط برای آنکه تعادل جنسیتی را برقرار کنم، این کار را کرده‌ام. این انتخاب‌ها به خاطر پیشرفت موسسه تحت مدیریت‌ام بوده است. شما همیشه باید بهترین افراد را انتخاب کنید، بنابراین نباید فقط از ۵۰ درصد انتخاب‌های بالقوه تان استفاده کنید.»

اگرچه دوره حضور آبرامسون در تایمز کوتاه بود، اما در میان دستاوردهای آبرامسون در این روزنامه، می‌توان به زنانی اشاره کرد که او در مدت کوتاه مدیریتش آنها را ارتقا داد یا به ارتقای‌شان کمک کرد. قطعا این تصمیم برای آبرامسون کار راحتی نبوده، همان‌طور که بعضی زنان دیگر در این موقعیت‌ها می‌گویند که کاش آنها هم چنین کرده بودند.

«ساندرا میمزرا» سردبیر پیشین روزنامه‌های ویرجینیا پایلوت و اورگانیان می‌گوید: «فکر نمی‌کنم هیچ‌وقت عامدانه دنبال ارتقا دادن زنان بوده باشم، آن‌طور که به‌نظرم جیل (آبرامسوم) انجام داد. آن زمان نمی‌خواستم کسی از مردان تحریریه‌ام فکر کنند که من کسی هستم که زنان را به آنها ترجیح می‌دهد. اما الان که به موضوع فکر می‌کنم کمک به ارتقای بعضی، برتری آنها برعهده دیگران نیست. ارتقادادن زنان بااستعداد، همچون مردان بااستعداد، به‌نفع خود روزنامه و درنهایت روزنامه‌نگاری است.»

اگرچه آبرامسن در دوره مدیریتش به پیشرفت زنان در تایمز کمک کرد، اما این را موضوع تضمین نکرد که جانشین «دین باکت» هم کسی که بعد از او سردبیرشد، زن باشد. اما این اقدام او، اتفاقات مهم‌تری را تضمین کرد. اینکه بعدتر، زمانی که قرار است برای دبیران ارشد در رسانه‌هایی مثل تایمز، واشینگتن پست، بوستون گلوب، هافینگتون‌پست یا... تصمیم ‌بگیرند، اسامی بیشتری از زنان در میان متقاضیان وجود خواهد داشت. خود آبرامسون در این زمینه می‌گوید: «نیمی بیشتر از جمعیت دنیا زن هستند. این خیلی مهم است که این تنوع جمعیتی در موقعیت‌های رهبری سازمان‌های خبری دنیا هم بازتاب داشته باشد. این مهم است که بااستعدادترین و باهوش‌ترین دبیران را در حوزه‌های مهم تصمیم‌گیری خبری قرار دهید. شما به عنوان رهبر یک موسسه رسانه‌ای باید تضمین کنید که این اتفاق نه فقط در امروز که در آینده هم اتفاق بیفتد.»

زنان مقصرند؟

تحقیقات اخیری که توسط موسسه مشاور‌ه‌ای مدیریتی «استراتژی اند»، روی دو هزار و ۴۰۰ شرکت عمومی بزرگ آمریکا انجام شده، این شک را تایید می‌کند که بسیار محتمل‌تر است شرکت‌های مختلف مدیرعامل‌های زن خود را اخراج کنند تا مردان را. نمونه‌های بسیاری مثل مواردی که برای «ماری بارا» مدیرعامل جنرال موتورز و «لین گود» مدیرعامل داک انرژی رخ داد؛ مواردی که بسیاری از آن با عنوان صخره شیشه‌ای نام می‌برند. اینکه زنان تنها در دوره‌های بحران در مدیریت‌های اجرایی بالای شرکت‌ها قرار می‌گیرند تا بتوان آنها را برای عدم موفقیت‌ها محکوم و اخراج کرد.

با این حال، پیش‌بینی‌‌ها نشان می‌دهد، اگر همین وضعیت ارتقای زنان ادامه پیدا کند، آنها یک سوم از پست‌های مدیرعاملی را تا سال ۲۰۴۰ از آن خود خواهند کرد. اگرچه ممکن است، این زمان طولانی به نظر برسد. اما موقعیت فعلی زنان هم روزگاری بسیار دست‌نیافتنی به‌نظر می‌آمد و سال‌ها طول کشید تا زنان روزنامه‌نگار آن را به دست بیاورند.

آقای «آندرس گیلن‌هال» معاون بخش اخبار در موسسه رسانه‌ای مک‌کلاچی می‌گوید: «فراهم کردن موقعیت پیشرفت برای زنان، فقط آن زمانی نیست که می‌خواهید برای یک موسسه رسانه‌ای یک سردبیر پیدا کنید. شما باید از همین حالا به این موضوع فکر کنید؛ یعنی وقتی می‌خواهید نویسنده بخش سیاسی‌ یا ستون‌نویس‌تان را انتخاب کنید. شما از همین حالا که برای انتخاب کارآموز تابستانی‌تان به دانشکده‌های روزنامه‌نگاری می‌روید، باید به این موضوع توجه کنید.»

آقای گیلن‌هال این موضوع را در عمل هم پیاده کرده است. در موسسه رسانه‌ای مک‌کلاچی، از ۲۹ دبیرتحریریه در روزنامه‌های مختلف، ۱۳ نفر زن هستند. بخشی از این انتخاب‌ها به سیستم انتخاب مک‌کلاچی برمی‌گردد که دست تصمیم‌گیران را در زمان انتخاب اولیه‌ش از دانشگاه‌ها باز می‌گذارد. بخشی دیگری از آن هم مدیون دیدگاه فردی خود گیلن‌هال است که می‌خواهد به کارمندانش نشان ‌دهد، می‌توان میان کار و زندگی تعادل برقرار کرد. بسیاری از دبیرانی که با گیلن‌هال کار می‌کنند، می‌گویند او تقریبا شام هرشب را با خانواده‌اش می‌خورد. نمونه دیگری، وقتی است که در میامی‌هرالد سردبیر بود. پس از آنکه حرف‌های یکی از کارکنانش را درباره مشکلات شخصی‌اش درباره برقراری تعادل بین کار و خانه شنید، او و دیگر مدیران ارشد تصمیم‌گرفتند دبیران بخش‌، می‌توانند دست‌کم یک روز در هفته، محل کار را زودتر ترک کنند. «مارکوئیز گونزالس» که جای گیلن‌هال را پس از او در روزنامه گرفت، پیش از آن و وقتی در هرالد بود، این روزنامه را برای پنج سال ترک کرد و به مجله مردم رفت تا به بچه‌های کوچکش برسد.

وقتی گونزالس آماده شد تا به روزنامه‌ای برگردد که سرعت کار بیشتری می‌طلبد، همان مدیران او را به این کار تشویق و بازگشتش را تسهیل کردند. او می‌گوید: «من یک زن اسپانیانیی هستم که روزنامه میامی‌هرالد را مدیریت می‌کنم. در موسسه مک‌کلاچی زنان اسپانیایی و سیاه‌پوست دیگری هم داریم. من نمی‌توانستیم در این موقعیت باشم، مگر آنکه مرا به عنوان جوانی که تازه از دانشگاه فلوریدا فارغ‌التحصیل شده بود، استخدام کنند، آموزشم دهند و بعدتر تشویقم کنند که دوباره سرکارم برگردم. من نمی‌توانستم در این موقعیت باشم، مگر آنکه به صورت آگاهانه برنامه‌ای برای رسیدن من به اینجا وجود می‌داشت.»

«سوزان گولدبرگ» کسی که ژانویه سال ۲۰۱۳ سردبیری «بلومبرگ نیوز» را رها کرد تا نشنال جئوگرافی را هدایت کند، نخستین دبیرتحریریه زن روزنامه «سن‌جونز مرکوری»، نخستین سردبیر زن در روزنامه «کلیولند پلین ‌دیلر» و نخستین سردبیر زن نشنال جئوگرافی شد. او امیدوار است که این نخستین بودن‌های او خیلی خیلی طول نکشد: «خیلی بهتر خواهد بود وقتی که نه من و نه هیچ‌کسی دیگری نفر اول باشد. وقتی زنی را استخدام می کنید به خاطر توانایی‌اش استخدام می‌کنید، نه فقط به‌خاطر اینکه بخواهیم اولین زن را در فلان حوزه داشته‌باشیم، در این صورت قطعا جامعه ما جای بهتری برای زندگی خواهد بود.»

پی نوشت:

زنان کجا هستند- بخش نخست/ چرا در تمام دنیا تعداد سردبیران زن در تحریریه ها کمتر است

منبع:

مجله نیمان ریپورت وابسته به بنیاد روزنامه نگاری نیمان دانشگاه هاروارد، سپتامبر ۲۰۱۴

مطالب مرتبط دیگر:

- خانم! حق ندارید برای تهیه گزارش به مجلس بروید

- خانم خبرنگار، به سفر خارجی نروید

- اینجا منطقه نظامی است، ورود خبرنگاران زن ممنوع

- زنان با سهمیه بندی روزنامه نگار می شوند

- خانم! شما بعدا سوال تان را بپرسید

- سقف شیشه ای برای مدیریت زنان در روزنامه های ایران

- روزنامه نگاران زن، کار در اتاقکهای شیشه ای

- روزنامه نگاران زن در حاشیه تحریریه رسانه های خبری دنیا

- پیمان نامه روزنامه نگاران ایرانی برای مبارزه با کلیشه های جنسیتی

- شکاف جنسیتی دستمزد میان روزنامه نگاران در سراسر جهان

- راهکارهایی برای برقراری توازن میان روزنامه نگاران زن و مرد

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • اصول رفتاری روزنامه‌نگاران در اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران-در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران(IFJ) درباره اصول رفتاری روزنامه‌نگاران به عنوان یک استاندارد حرفه‌ای برای روزنامه‌نگارانی شناخته می‌شود که در فرایند جمع‌آوری، انتقال، انتشار و اظهارنظر درباره اخبار و اطلاعات در رویدادهای توصیفی نقش دارند.

  • جنگ با دوربین؛ مروری کوتاه بر زندگی رابرت کاپا، عکاس خبری

    15 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- «اگر عکس‌تان خیلی خوب نشده، به این خاطر است که خیلی نزدیک نشده‌اید.» اگر عکاس خبری باشید، احتمالا این جمله را شنیده‌اید. جمله‌ای از «رابرت کاپا» یکی از مهم‌ترین عکاسان خبری جهان که شهرتش را بیشتر از هرچیز مدیون عکس‌هایی است که از پنج جنگ بزرگ قرن بیستم ثبت کرد؛ جنگ داخلی اسپانیا، جنگ دوم چین و ژاپن، جنگ جهانی دوم (بخش اروپایی جنگ)، جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و همین‌طور جنگ اول هندوچین (جنگ استقلال ویتنام از فرانسه). دوستش «جان اشتاین‌بک» ـ نویسنده آمریکایی ـ درباره‌اش نوشته است: « نمی‌توانید جنگ را تصویر کنید،چون جنگ نوعی احساسات است. اما او می‌توانست هول جنگ را در چهره یک کودک به تصویر بکشد.» ۲۲ اکتبر، ۳۰ مهر سالروز تولد رابرت کاپا بود که در ۴۱ سالگی در یکی از آخرین جنگ‌هایی که به‌تصویر کشید، کشته شد.

  • روزنامه‌نگاری که عامدانه و آشکار «بی‌طرفی» را کنار گذاشت

    7 مهر 1394

    خبرنگاران ایران- پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان هفته گذشته برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد و یکی از مهم‌ترین سخنرانی‌هایش را در این سفر در مقابل کنگره انجام داد. او در این سخنرانی از چهار شخصیت تاریخی ایالت متحده نام برد که برای دنیای ناامن امروزی می‌توانند منبع الهام باشند؛ «آبراهام لینکلن»، «مارتین لوتر کینگ»، «دورتی دِی» و «توماس مرتن». شیوه‌ای که او در روزنامه‌نگاری آمریکا دنبال کرد، نمونه‌ای مناسب از روزنامه‌نگاری «مدافعه‌گر» محسوب می‌شود؛ سبکی از روزنامه‌نگاری که با کنار گذاشتن عامدانه و آشکار «بی‌طرفی»، عملگرایی و دفاع از اندیشه و عقیده‌ای خاص را سرلوحه خود قرار می‌دهد.