7 بهمن 1393

چرا مشتری اخبار بد بیشتر است

7 بهمن 1393

اخبار هیجانی و بد از دیر زمان مشتری بسیاری داشته و حتی خیلی‌ها روزشان را با مطالعه‌ی صفحه حوادث روزنامه‌ها آغاز می‌کنند؛ اخباری که برخی معتقدند پرداختن به آن‌ها احساس ناامنی ایجاد می‌کند و البته برخی دیگر از کارشناسان جنبه‌ی آگاهی‌بخشی چنین خبرهایی را بیشتر می‌بینند.

حال این پرسش‌ها مطرح است که آیا سلایق مردم رسانه‌ها را به سمت پرداختن به چنین خبرهایی کشانده و اصلا سبک نگارش خبرهای حوادث و به اصطلاح اخبار بد چگونه باید باشد؟ و اینکه چگونه می‌توان ضمن توجه به رسالت آگاهی‌بخشی رسانه، آسیب‌های پرداختن به چنین اخباری را به حداقل رساند؟

دکتر مجید رضاییان - استاد دانشگاه - در گفت‌وگو با ایسنا، به پرسش‌های بالا پاسخ داد و جوانب زیان‌بار اخبار بد را نیز تشریح کرد.

پژوهشگر ژورنالیزم با بیان این مطلب که جامعه با یک عنصری به نام سیاست‌گریزی مواجه است، گفت: فکر می‌کنم شاید ریشه خیلی از مسائل از سیاست‌گریزی ناشی می‌شود. جامعه‌ای که سیاست‌گریز باشد به سمت اخبار هیجانی، بد، غیرسیاسی و به ویژه حوادث می‌رود و یکی از وجوه سیاست‌گریزی شاید در جامعه ما همین باشد.

او ادامه داد: ژورنالیسم در شرایط کنونی به عنوان زیرشاخه‌ای از ارتباطات، از نظر فرهنگی نتوانسته است مخاطب خود را در جامعه ما به واقع قانع کند. مخاطب ما قانع نشده است و هر گاه مخاطب ما از نظر اقناعی کم بیاورد، هر گاه نتوانیم از طریق ژورنالیسم به مخاطب آنچه که باید در عرصه فرهنگ بدهیم، به سطوح پایین روی می‌آورد؛ سطوحی که فرهنگی نیستند، اما اصطلاحا از نظر رسالت رسانه در مکتب فرانسوی در ژورنالیسم پایه‌ای به نام سرگرمی و تفریح محسوب می‌شود. طبیعتا از اخبار عرصه فرهنگی در زیرمجموعه ارتباطات به سمت اخبار تفریح و سرگرمی می‌روند.

رضاییان که سردبیر و مدیر تحریریه‌ی روزنامه‌هایی از جمله انتخاب، ایران و جام جم بوده، در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود اخبار سیاسی را یکی از عواملی دانست که در محقق شدن آگاهی جمعی موثر است اما نیاز به شفاف‌سازی دارد و گفت: ما باید به این مساله دقت داشته باشیم که اخبار سیاسی ما اخباری است که راه را نشان می‌دهد، چه در عرصه سیاست و چه اقتصاد. ما نیاز به شفاف‌سازی داریم. به میزانی که شفاف‌سازی پایین است، طبیعتا مخاطب ما به رسانه‌های دیگر روی می‌آورد تا خودش را از طریق آن تغذیه کند. حتی ممکن است از آنجا هم به آن جواب اصلی که می‌خواهد نرسد و از آن هم دلسرد می‌شود، در نتیجه این‌ها عواملی هستند که گرایش مخاطب را به این ژانر از رسالت رسانه‌ای یعنی خبرهای مربوط به تفریح و سرگرمی نشان می‌دهد.

عضو هیات علمی دانشکده علوم ارتباطات و خبر دانشگاه آزاد، با تاکید بر اینکه اساسا تقسیم‌بندی اخبار خوب و بد نداریم، توضیح داد: اگر قرار باشد همه نیاز مخاطب در اخبار سرگرمی و تفریحی خلاصه شود، طبیعتا مخاطب ما را از عنصری به نام آگاهی جمعی دور می‌کند.

رضاییان که از جمله کارهای ویژه‌اش استفاده از تیتر‌های یک یا دو کلمه‌ای از شب اول تا بیست‌ وهشتم حادثه 11 سپتامبر بوده است، در ادامه‌ی مطالب بالا به تئوری ماکس وبر اشاره کرد و گفت: وقتی جامعه قرار است ساخته شود به آگاهی جمعی نیاز دارد، آگاهی جمعی لزوما با اخبار حیطه‌ی سرگرمی و تفریح ایجاد نمی‌شود. حتما به عرصه‌های دیگر که نیاز مخاطب است، باید توجه شود؛ بنابراین زیان اول این است که توجه بیش از حد به اخبار تفریح و سرگرمی مخاطب را از نیازهای اصلی‌اش دور می‌کند. در تفاوت مکتب فرانسوی و آمریکایی، در روزنامه‌نگاری، اصلی به نام هم‌بستگی اجتماعی وجود دارد و طبیعتا اخبار فرهنگی و اخبار سیاسی و اقتصادی سبب همبستگی اجتماعی می‌شود، اما لایه‌ای به نام اخبار تفریحی و سرگرمی و فان لزوما سبب ایجاد هدف مشترک یا همبستگی اجتماعی نخواهند شد.

وی سپس به پیامدهای انتشار اخبار حوادث و هیجانی در رسانه‌ها اشاره کرد و گفت: در اخبار حوادث امری به نام هنجاری‌های اجتماعی و ناهنجاری‌های اجتماعی وجود دارد. ما به هر میزان که اخبار اجتماعی را به سمت هنجارهای اجتماعی، اخبار شیرین، خواندنی و جنبه‌های آموزنده ببریم بیشتر می‌توانیم موفق باشیم. اما ناهنجاری‌های اجتماعی مثل سرقت و همه آسیب‌های اجتماعی به جای اینکه آموزنده باشند، بیشتر خشونت در جامعه را ترویج می‌کنند؛ یعنی بهتر است سوژه‌های ما بیشتر به سمت شیرینی‌های حوادث بروند.

رضاییان در پایان گفت‌وگوی خود در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه آیا رسانه‌ها برای جذب مخاطب بیشتر، با انتشار اخبار هیجانی با یکدیگر رقابت می‌کنند، گفت: رسانه‌ها در قبال این اخبار با یکدیگر رقابت می‌کنند که رقابت آن‌ها رقابت سالمی نیست. به جهت اینکه ما به این ترتیب می‌توانیم مخاطب را به سمت خودمان جذب کنیم اما لزوما نمی‌توانیم مخاطب را با خودمان همراه کنیم. بر اساس مدل ارتباطی «لاسول» ما در ارتباط با مخاطب یاد گرفته‌ایم که مخاطب آن زمانی که با ما همراهی می‌کند پایدار است. زمانی که مخاطب ما را انتخاب می‌کند به معنای این نیست که با ما همراهی می‌کند. این دست از اخبار ممکن است که مخاطبان را به سمت رسانه سوق دهد اما به معنای این نیست که آن رسانه در جهت انتخاب آن مخاطب قرار گرفته و می‌تواند با آن همراه باشد.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • رزیتا لطفی رئیس بی‌بی‌سی فارسی شد

    22 دی 1394
    بی بی سی فارسی رزیتا لطفی، سردبیر خبر تلویزیون و رادیوی بی‌بی‌سی فارسی به عنوان رئیس جدید بخش فارسی بی‌بی‌سی انتخاب شده است و به زودی جای صادق صبا را می‌گیرد. خانم لطفی از سردبیرانی بود که در سال ۲۰۰۹ در راه اندازی شبکه تلویزیونی بی‌بی‌سی فارسی نقش داشت. او از روز بیست و پنجم ژانویه مسئولیت بخش فارسی را به عهده خواهد گرفت و جایگزین صادق صبا می‌شود که پس از بیش از بیست و پنج سال فعالیت در بی‌بی‌سی تصمیم گرفته از سمت خود کناره‌گیری کند و در پی چالش‌های دیگری برود. آقای صبا گفت: "ترک کردن سازمانی که از صمیم قلب به اهدافش اعتقاد دارم کار آسانی نیست، ولی وقت (...)
  • فریدون صدیقی روزنامه نگاری برای تمامی فصول، نوشته ای از مینو بدیعی

    22 دی 1394
    مینو بدیعی، روزنامه نگاری که سالها در روزنامه های مختلف قلم زده است، در یک پست فیس بوکی به ذکر ویژگی های فریدون صدیقی روزنامه نگار قدیمی پرداخته است. به گزارش خبرنگاران ایران، متن کامل این یادداشت فیس بوکی به شرح زیراست: فریدون صدیقی روزنامه نگاری برای تمامی فصول ساعت 5و 20 دقیقه بامداد است و حسی گنگ مرا از خواب پرانده تا از روزنامه نگار ، انسانی شریف ، مردی لایق و شرافتمند و صاحب روحی بزرگ و...همچون فریدون صدیقی بنویسم . این حرفها درمورد او اغراق نیست زیرا سالهای طولانی با او همکار بوده ام واز نزدیک دقایق روح او را لمس کرده ام . من حتی گاهی به این انسان (...)
  • هک شدن رمز آیفون در کمتر از ۱۷ ساعت

    9 دی 1394
    وب سایت الف :شرکت اپل همواره ادعا کرده است که آیفون یکی از قوی‌ترین و بهترین سیستم‌های ایمنی در جهان را دارد. ولی گزارش‌های جدی نشان می‌دهد که سیستم امنیتی این گوشی هوشمند هم به راحتی هک می‌شود. یک شهروند آمریکایی این هفته به دادگاه نیویورک شکایت کرد و در پرونده قضایی خود توضیح داد گوشی هوشمند‌ آیفون به راحتی هک می‌شود و اطلاعات او را به خطر می‌اندازد. او درخواست کرد که اپل می‌بایست هرچه سریع‌تر اقداماتی را در این زمینه انجام دهد. «دیوید بایوئر» پس از طرح این پرونده قضایی روشی را برای هک کردن آیفون بیان کرد که تا قبل از آن هیچ کس مطلع نبود. او گفت دستگاهی (...)