10 بهمن 1393

آیا رسانه‌ها در جامعه خشونت تولید می‌کنند

10 بهمن 1393

خبرنگاران ایران:

آیا رسانه‌ها در جامعه خشونت تولید می‌کنند یا آن‌ها فقط بازتاب دهنده خشونت جاری در جامعه هستند؟ خشونت چگونه به رسانه‌ها وارد شد؟ آیا رسانه‌ها موجب برانگیختن افراد به اعمال خشونت آمیز می‌شوند؟ سیر تاریخی ورود خشونت به رسانه‌ها کدام است؟ این‌ها سوالاتی است که «گیتا علی آبادی» دانشجوی دکترای علوم ارتباطات در پژوهش خود با عنوان «خشونت در مطبوعات» به آن‌ها پاسخ گفته است.

در ابتدای این تحقیق پژوهشگر که نگاهی تاریخی به موضوع دارد، تعریفی از خشونت ارائه می‌دهد و در‌‌ همان جا تاکید می‌کند: «پاسخگویی به این سوال که آیا رسانه‌ها به خودی خود عامل خشونت هستند یا فقط به خاطر انتشار سریع و گسترده مطالب، مورد اتهام قرار می‌گیرند در این تحقیق مورد توجه است.»

او می‌نویسد: «امروزه غیر از حرکات تروریستی و جنایت، افشای اسناد و مدارک محرمانه نیز از سوی رسانه‌ها به نوعی خشونت تلقی می‌شود.»

ورود خون به مطبوعات

در این تحقیق ورود خون به مطبوعات از سال ۱۸۳۶ میلادی عنوان شده: «روزنامه نیویورک هرالد در تاریخ ۱۶ آوریل ۱۸۳۶ گزارشی داد: «الن جوویت به وسیله عاشقش کشته شد.» گزارشی که در محل وقوع حادثه تهیه و تمام جزئیات آن از حضور پلیس در محل و سوال های افراد یادداشت و منتشر شد.

در این پژوهش همچنین به موارد دیگری از خشونت هایی که در مطبوعات در سال های دور منعکس شده بود نیز اشاره می‌شود: «روزنامه لوپوتی ژورنال، اولین روزنامه یومیه فرانسه، چند روز به طور پیاپی کشتار جمعی اعضای یک خانواده را که توسط شخصی معروف به تروپمان به قتل رسیده بودند، منتشر کرد. این حادثه در سال ۱۸۶۹ روی داد و این روزنامه جریان حادثه را در سه صفحه چاپ کرد. روز پس از اعلام این جنایت در آن شماره روزنامه، تیراژ به ۴۰۳ هزار و ۹۵۰ نسخه افزایش یافت و سپس با یافتن هفتمین جسد تیراژ به ۴۴۸ هزار و ۳۰۰، و با پیدا شدن جسد هشتم به ۴۶۷ هزاررسید، رقمی که تا آن تابستان در فرانسه سابقه نداشت.

این پژوهشگر یکی از عوامل تاثیر گذار بر ورود انبوه اخبار خشونت آمیز به مطبوعات را جنگ جهانی می‌داند: «اهمیت این جنگ در تاریخ مطبوعات حائز اهمیت است چرا که هیات روزنامه‌ها و روزنامه نگاری را دگرگون ساخت و به نحوی خشن مانع از رشد و تکامل مطبوعات شد. تبلیغات شدیدی برای رژیم‌های حاکم بر آن‌ها صورت می‌گرفت که سدی در برابر اندیشه‌های آزادی خواهانه بود. با این همه این جنگ برای مطبوعات دو ویژگی مثبت نیز داشت، افزایش تیراژو تمرکز موسسات مطبوعاتی.»

نمونه‌های معروف خشونت

قتل، تجاوز دو نمونه از موارد شناخته شده خشونت هستند که در این تحقیق به عنوان مواردی که انعکاسشان درمطبوعات می‌تواند موجب ترویج خشونت در جامعه شود یا نه مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌اند؟

به عنوان مثال تحقیقی در روزنامه‌ها و هفته نامه‌های بریتانیا درباره تجاوز نشان داد که طی سالهای ۱۹۵۱ تا ۱۹۸۵ انعکاس اخبار آن در روزنامه‌ها هم نیز افزایش یافته است. در سال ۱۹۵۱ تعداد تجاوز انجام شده ۱۱۹ مورد بوده که ۲۸ مورد آن در مطبوعات انعکاس داشته است. این رقم در سال ۱۹۸۵ به ۴۵۰ مورد رسید که ۱۵۴ مورد آن در مطبوعات منعکس شد.

محقق به تحقیقات متعدد دیگری نیز در این زمینه اشاره می‌کند از جمله به تحقیقی که درباره انعکاس اخبار جنایی در دو روزنامه از تایوان و دو روزنامه در هنگ کنگ.

او همچنین از تحقیق ون دایک در سال ۱۹۹۱ هم نام می‌برد مطالعاتی در زمینه بیان تعصبات قومی و بازتولید‌نژاد پرستی. او به دنبال آن بود که بداند روزنامه‌های مهم چگونه درباره خودی‌ها مطلب می‌نویسند و مطبوعات چه نقشی در روابط قومی، تبلیغ کلیشه‌ها و در کل سلطه سفید پوستان یا همان‌نژاد پرستی دارند. او می‌خواست این فرضیه را آزمون کند که آیا میان آنچه مردم درباره خارجی‌ها می‌گویند و آنچه در روزنامه‌ها منعکس می‌شود رابطه‌ای متقابل وجود دارد یا خیر؟

او فهمید که جنبه‌های مثبت مهاجرت به ندرت در ردیف موضوع‌های مهم مطبوعاتند و اقلیت‌ها همواره به عنوان افراد مشکل آفرین تصویر می‌شوند. همین طور همیشه مطبوعات در این باره از نهاد‌ها و نخبگان سفید پوست نقل قول می‌آورند.

مطبوعات عامل خشونت نیستند

خشونت چگونه در مطبوعات شکل گرفته و ادامه یافته است؟ در کنار عوامل و مشکلات اجتماعی مطبوعات نیز می‌توانند عاملی برای خشونت تلقی شوند؟ محقق در بخش نتیجه گیری تحقیق سعی می‌کند به این سوال‌ها پاسخ روشنی دهد.

اینکه انتشار رویدادهای خشونت بار مانند قتلهای خیابانی و یا دیگر عملیات‌های خشونت بار به جامعه لطمه می‌زند؟ این موضوع هم مانند همه موضوعات دیگر مخالفان و موافقانی دارد. مخالفان بر این باورند که این گونه مطالب جامعه را ناامن کرده و مردم را نسبت به وضع موجود بدبین می‌کند. در مقابل موافقان انعکاس این رویداد‌ها معتقدند که بیان چنین مطالبی برای جامعه ضروری است و آگاهی رسانی قلمداد می‌شود.

طبق نتایج بررسی‌ها در این باره هر چند همبستگی میان زمینه خشونت و منابع رسانه‌ای در جهان واقعی را برخی پژوهش‌ها ثابت کرده‌اند اما در این میان محققان دیگری همچون فرگوسن و کیل بورن این پژوهش‌ها را دارای مشکل روش‌شناسی دانسته و معتقدند این یافته‌ها مبالغه آمیزند

این پژوهشگران نتیجه می‌گیرند: «تحقیقات در طی سالهای اخیر هنوز نتوانسته‌اند پاسخ روشنی درباره تاثیر گذاری رسانه‌ها بر افزایش خشونت یا انجام رفتار خشونت آمیز بدهند رسانه‌ها می‌توانند بازتابی از آنچه در جامعه رخ می‌دهند باشند اما عامل خشونت نیستند.»

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • رزیتا لطفی رئیس بی‌بی‌سی فارسی شد

    22 دی 1394
    بی بی سی فارسی رزیتا لطفی، سردبیر خبر تلویزیون و رادیوی بی‌بی‌سی فارسی به عنوان رئیس جدید بخش فارسی بی‌بی‌سی انتخاب شده است و به زودی جای صادق صبا را می‌گیرد. خانم لطفی از سردبیرانی بود که در سال ۲۰۰۹ در راه اندازی شبکه تلویزیونی بی‌بی‌سی فارسی نقش داشت. او از روز بیست و پنجم ژانویه مسئولیت بخش فارسی را به عهده خواهد گرفت و جایگزین صادق صبا می‌شود که پس از بیش از بیست و پنج سال فعالیت در بی‌بی‌سی تصمیم گرفته از سمت خود کناره‌گیری کند و در پی چالش‌های دیگری برود. آقای صبا گفت: "ترک کردن سازمانی که از صمیم قلب به اهدافش اعتقاد دارم کار آسانی نیست، ولی وقت (...)
  • فریدون صدیقی روزنامه نگاری برای تمامی فصول، نوشته ای از مینو بدیعی

    22 دی 1394
    مینو بدیعی، روزنامه نگاری که سالها در روزنامه های مختلف قلم زده است، در یک پست فیس بوکی به ذکر ویژگی های فریدون صدیقی روزنامه نگار قدیمی پرداخته است. به گزارش خبرنگاران ایران، متن کامل این یادداشت فیس بوکی به شرح زیراست: فریدون صدیقی روزنامه نگاری برای تمامی فصول ساعت 5و 20 دقیقه بامداد است و حسی گنگ مرا از خواب پرانده تا از روزنامه نگار ، انسانی شریف ، مردی لایق و شرافتمند و صاحب روحی بزرگ و...همچون فریدون صدیقی بنویسم . این حرفها درمورد او اغراق نیست زیرا سالهای طولانی با او همکار بوده ام واز نزدیک دقایق روح او را لمس کرده ام . من حتی گاهی به این انسان (...)
  • هک شدن رمز آیفون در کمتر از ۱۷ ساعت

    9 دی 1394
    وب سایت الف :شرکت اپل همواره ادعا کرده است که آیفون یکی از قوی‌ترین و بهترین سیستم‌های ایمنی در جهان را دارد. ولی گزارش‌های جدی نشان می‌دهد که سیستم امنیتی این گوشی هوشمند هم به راحتی هک می‌شود. یک شهروند آمریکایی این هفته به دادگاه نیویورک شکایت کرد و در پرونده قضایی خود توضیح داد گوشی هوشمند‌ آیفون به راحتی هک می‌شود و اطلاعات او را به خطر می‌اندازد. او درخواست کرد که اپل می‌بایست هرچه سریع‌تر اقداماتی را در این زمینه انجام دهد. «دیوید بایوئر» پس از طرح این پرونده قضایی روشی را برای هک کردن آیفون بیان کرد که تا قبل از آن هیچ کس مطلع نبود. او گفت دستگاهی (...)