30 آذر 1393

ایران و آمار بالای خشونت علیه روزنامه‌نگاران

30 آذر 1393

روزنامه نگار-زهرا علی پور

سازمان گزارش‌گران بدون مرز گزارش «بیلان خشونت علیه روزنامه‌نگاران در سال ٢٠١۴» را منتشر کرده است. این سازمان با استناد به این گزارش، از ایران با ۱۹ روزنامه‌نگار زندانی، به عنوان «سومین زندان بزرگ روزنامه‌نگاران جهان» یاد کرده. چین با ۳۳ روزنامه‌نگار زندانی و اریتره با ۲۸ روزنامه‌نگار، به ترتیب اولین و دومین زندان بزرگ روزنامه‌نگاران جهان در سال ۲۰۱۴ هستند.

در ایران همچنین ۲۷ شهروند – روزنامه‌نگار نیز زندانی‌اند. تعدادی که باعث می‌شود جمهوری‌اسلامی پس از چین (با ۷۳ زندانی) در ردیف دوم بیشترین تعداد شهروند – خبرنگاران زندانی باشد. درباره این آمار نظر رضا معینی، مسوول میز ایران سازمان گزارش‌گران بدون مرز و عیسی سحرخیز، عضو انجمن دفاع از آزادی مطبوعات را جویا شده‌ایم.

معینی: بسیاری از این خشونت‌ها، تعرض دولتی است

اطلاق عنوان سومین زندان بزرگ روزنامه‌نگاران جهان به ایران، در حالی ص.ورت می‌گیرد که در مهر ماه، حسن روحانی در گفت‌وگویی با شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان، وجود روزنامه‌نگاران ایرانی در زندان را تکذیب کرده و گفته بود این افراد به دلیل اتهام‌هایی جدا از کار اطلاع‌رسانی، در زندان هستند و کسی به دلیل «خبررسانی» بازداشت و محکوم نشده است.

رضا معینی، مسوول میز ایران، افغانستان و تاجیکستان سازمان گزارش‌گران بدون مرز، درباره این بیلان به روزنامه‌نگار می‌گوید: «آمار ما نسبی و نسبت به جمعیت نیست. آماری است که بعد از یک سال کار و تلاش و جست‌وجو به آن دست پیدا کردیم. بخش عمده آماری که مطرح شده، پیش از این در اعلامیه‌های این سازمان مورد اشاره قرار گرفته است و بخش دیگر آمارهایی هستند که به شکل روزمره جمع‌آوری می‌کنیم».

معینی با اشاره اقدام‌های دولت‌ها علیه آزادی بیان، اضافه می‌کند: «واقعیت آن است که اگر دولت‌ها وظایف و تعهدات خود را نسبت به قوانین بین‌المللی عمل کنند، عملا می‌توان بخش عمده این خشونت‌ها را کاهش داد. بسیاری از این خشونت‌ها، تعرض دولتی است؛ یعنی تعرضی که از سوی ماموران دولتی انجام شده. به جز مواردی که در مناطق جنگی و طرفین درگیری صورت گرفته که بخشی از آن‌ها به قوانین بین‌المللی متعهد نیستند.»

اوبه سخنان حسن روحانی درباره نبود روزنامه‌نگار زندانی در ایران هم اشاره می‌کند: «این آمار واقعی است. امروز نمی‌توانیم بگوییم مسعود باستانی در زندان نیست و یا تعداد روزنامه‌نگارانی که در ایران تهدید شده‌اند یا روزنامه‌هایی که بسته شده‌اند یا تهدیدهای وزارت اطلاعات علیه روزنامه‌ها و روزنامه‌نگاران، واقعی نیست. در نتیجه مشخص است که حرف آقای روحانی نمی‌تواند با آمار و واقعیت‌های ایران، هم‌خوانی داشته باشد.»

مسوول میز ایران سازمان گزارش‌گران بدون مرز، وضعیت سال آینده را چنین پیش‌بینی می‌کند: «تهدید و خشونت، دو شکل اصلی تعرض علیه روزنامه‌نگاران در سال ۲۰۱۴ بوده است. اگر نهادهای بین‌المللی و دولت‌ها نتوانند به این نوع اقدام‌ها پایان دهند، شاهد افزایش آمار خشونت خواهیم بود. ما امیدواریم این تعرض‌ها و به ویژه نمایش خشونت(از جمله سر بریدن و یا تصویر گرفتن از قربانیان هنگام آزار دادن) به پایان برسد. بخشی از این آزارها طریق گروه‌هایی صورت می‌گیرد که به هیچ قانونی پای‌بند نیستند و برای هیچ قانونی هم ارزش قایل نیستند. اما بخش دیگر از سوی دولت‌ها است. در این رابطه، اقدام‌هایی انجام شده – به عنوان مثل قطع‌نامه سازمان ملل در سال گذشته درباره پایان دادن به خشونت علیه روزنامه‌نگاران – و ما هم پیشنهاد کردیم یک گزارش‌گر ویژه با اختیارات مشخص از سوی سازمان ملل درنظر گرفته شود تا بتواند این مسایل را پیگری کند. اگر این راه حل مورد قبول واقع شود، عملا امیدواریم خشونت در سال‌آینده کمتر و وضعیت آزادی اطلاع‌رسانی در جهان بهتر شود.»

سحرخیز : روحانی مقصر اصلی نیست

عیسی سحرخیز، روزنامه‌نگاری که خود سابقه حضور در زندان را دارد، درباره گزارش سازمان گزارش‌گران بدون مرز به روزنامه‌نگار می‌گوید: «فکر می‌کنم گزارش جامعی است و از زوایای مختلف، فعالیت روزنامه نگاری را مورد توجه قرار داده و از دقت لازم در آمارهایی که ارایه داده، برخوردار است.»

اما به عقیده سحرخیز درباره آمار تعداد روزنامه‌نگاران زندانی، باید مساله‌ای در نظر گرفته شود: «وقتی اعلام می‌کنند که ایران در رتبه سوم پس از چین و ادیتره قرار گرفته، ان مساله باید با قیاس جمعیت ۸۰ میلیونی ایران با جمعیت چین باشد. به این ترتیب می‌توان متوجه شد که به ازای هر نفر در کشور، چند روزنامه‌نگار زندانی وجود دارد.»

او همچنین آمارهای ارائه شده در این گزارش را نشان‌دهنده‌ وخیم بودن اوضاع جهانی برای روزنامه‌نگاران می‌داند: «این آمارها نشان می‌دهد که خشونت چطور در جامعه نهادینه می‌شود و بی‌رحمی چطور در وجود انسان‌ها بالا می‌رود. طبیعی است بخشی از این مسایل نیز به روزنامه‌نگاران برمی گردد که در صف اول پوشش خبری این حوادث هستند و طعمه انسان‌های گرگ‌نما می‌شوند.»

اشاره سحرخیز به آماری است که سازمان گزارش‌گران بدون مرز از تعداد روزنامه‌نگاران کشته یا ربوده شده در سال ۲۰۱۴ ارائه کرده. براساس این گزارش در سال جاری، ۶۶ روزنامه‌نگار در نقاط مختلف دنیا جان باخته‌اند که از آمار سال گذشته (۷۱ روزنامه‌نگار کشده شده) کمتر است، اما ۱۱۹ روزنامه‌نگار در نقاط مختلف دنیا ربوده شده‌اند. آماری که نسبت به آمار مشابه سال گذشته، افزایش ۳۷ درصدی را نشان می‌هد.

هم‌زمان ۱۳۹ خبرنگار و ۲۰ شهروند خبرنگار نیز به دلیل «خشونت‌ها، فشارها و تهدیدهای حکومتی» مجبور به ترک کشور خود شده‌اند، آماری که رشدی دو برابری نسبت به سال گذشته را نشان می‌دهد.

عیسی سحرخیز با اشاره به وضعیت روزنامه‌نگاری در ایران، دولت روحانی را‌مقصر اصلی وضعیت فعلی نمی‌داند: «در ایران حاکمیت دوگانه داریم و برای تخریب عمل‌کرد مثبت دولت دست به اقداماتی می‌زنند. دید اولیه این است که میان دولت و حاکمیت اختلافی در این زمینه وجود ندارد. مثل مورد اعدام که می‌بینید ناگهان آمار اعدام در ایران یک‌باره افزایش پیدا کرده».

این عضو انجمن دفاع از آزادی مطبوعات اضافه می‌کند: «از یک جنبه دیگر هم باید به این مساله توجه کنیم و این‌که ما با پدیده شهروند – روزنامه‌نگار مواجه هستیم. حساسیت حکومت روی این افراد بیشتر است. نکته‌ی دیگری که باید مورد توجه قرار بگیرد آن است که ۵ سال از بحران انتخابات ۸۸ گذشته و فضا، فضای آرامی شده. اما تعداد روزنامه‌نگاران و وب‌نگاران زندانی افزایش پیدا کرده. مثلا عماد بهاور از زندان آزاد می‌شود، اما کسان دیگری هستند که به همین راحتی ازاد نمی‌شوند مثل جیسون رضاییان که تنها جرمش، دو تابعیتی بودنش است. با وجود همه این مسایل از اتفاق‌هایی که در حاکمیت رخ می‌دهد، باید ابراز تاسف کرد. دولت هم سعی می‌کند شکایتی نکند و برخوردی هم نکند.»

سحرخیز درباره سخنان روحانی که گفته بود در ایران “روزنامه‌نگار زندانی نداریم”، چنین توضیح می‌دهد: «آقای روحانی در آن‌جا اشتباه کردند و گفتند روزنامه‌نگار زندانی نداریم. احتمالا به ایشان آمار غلط داده و گفته بودند این‌ها روزنامه‌نگار نیستند و زندانی سیاسی هستند. خود ایشان هم بعدها متوجه شدند و خواستند که آمار دقیق را برای ایشان بیاورند.»

به عقیده این روزنامه‌نگار «واقعیت این است که این‌ها کار قوه‌قضاییه است و نهاد‌های اطلاعاتی – امنیتی خارج از دولت و باندهای خودسر هستند که دست به چنین اقدام‌هایی می‌زنند، ولی چون حاکمیت حاکمیت دوگانه است همه این مسایل را از چشم دولت می‌بینند. کسانی که این کارها را می‌کنند، مایل‌اند نگاه ملت به دولت عوض شود و به این نتیجه برسند که از طریق راه قانونی و صندوق‌های رای و انتخابات، تغییری نمی‌توان ایجاد کرد.»

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • رزیتا لطفی رئیس بی‌بی‌سی فارسی شد

    22 دی 1394
    بی بی سی فارسی رزیتا لطفی، سردبیر خبر تلویزیون و رادیوی بی‌بی‌سی فارسی به عنوان رئیس جدید بخش فارسی بی‌بی‌سی انتخاب شده است و به زودی جای صادق صبا را می‌گیرد. خانم لطفی از سردبیرانی بود که در سال ۲۰۰۹ در راه اندازی شبکه تلویزیونی بی‌بی‌سی فارسی نقش داشت. او از روز بیست و پنجم ژانویه مسئولیت بخش فارسی را به عهده خواهد گرفت و جایگزین صادق صبا می‌شود که پس از بیش از بیست و پنج سال فعالیت در بی‌بی‌سی تصمیم گرفته از سمت خود کناره‌گیری کند و در پی چالش‌های دیگری برود. آقای صبا گفت: "ترک کردن سازمانی که از صمیم قلب به اهدافش اعتقاد دارم کار آسانی نیست، ولی وقت (...)
  • فریدون صدیقی روزنامه نگاری برای تمامی فصول، نوشته ای از مینو بدیعی

    22 دی 1394
    مینو بدیعی، روزنامه نگاری که سالها در روزنامه های مختلف قلم زده است، در یک پست فیس بوکی به ذکر ویژگی های فریدون صدیقی روزنامه نگار قدیمی پرداخته است. به گزارش خبرنگاران ایران، متن کامل این یادداشت فیس بوکی به شرح زیراست: فریدون صدیقی روزنامه نگاری برای تمامی فصول ساعت 5و 20 دقیقه بامداد است و حسی گنگ مرا از خواب پرانده تا از روزنامه نگار ، انسانی شریف ، مردی لایق و شرافتمند و صاحب روحی بزرگ و...همچون فریدون صدیقی بنویسم . این حرفها درمورد او اغراق نیست زیرا سالهای طولانی با او همکار بوده ام واز نزدیک دقایق روح او را لمس کرده ام . من حتی گاهی به این انسان (...)
  • هک شدن رمز آیفون در کمتر از ۱۷ ساعت

    9 دی 1394
    وب سایت الف :شرکت اپل همواره ادعا کرده است که آیفون یکی از قوی‌ترین و بهترین سیستم‌های ایمنی در جهان را دارد. ولی گزارش‌های جدی نشان می‌دهد که سیستم امنیتی این گوشی هوشمند هم به راحتی هک می‌شود. یک شهروند آمریکایی این هفته به دادگاه نیویورک شکایت کرد و در پرونده قضایی خود توضیح داد گوشی هوشمند‌ آیفون به راحتی هک می‌شود و اطلاعات او را به خطر می‌اندازد. او درخواست کرد که اپل می‌بایست هرچه سریع‌تر اقداماتی را در این زمینه انجام دهد. «دیوید بایوئر» پس از طرح این پرونده قضایی روشی را برای هک کردن آیفون بیان کرد که تا قبل از آن هیچ کس مطلع نبود. او گفت دستگاهی (...)