25 آذر 1393

جامعه شناسی خبر

25 آذر 1393

خبرنگاران ایران- کتاب جامعه شناسی خبر آستانه برخورد خبر و مخاطب را نشانه گرفته است و بر اساس نظریه گروه گلاسگو بر غیر طبیعی بودن پدیده خبر تاکید می کند.

این کتاب در پنج فصل اصلی و دو پیوست توسط فریدون وردی نژاد و شهلا بهرامی رشتیانی نوشته شده است. در این فصل ها می توان ارتباط حوزه عملی روزنامه نگاری و تئوری های دانشگاهی را دید، شاید به همین خاطر است که این کتاب در برخی دانشکده های روزنامه نگاری ایران این روزها به عنوان منبعی موثر معرفی و مورد مطالعه قرار می گیرد.

فصل اول کتاب زندگی اجتماعی متن نام دارد و با این جملات آغاز شده است:«شناخت زندگی اجتماعی متن از آغاز تاکنون نیازمند درک نقش متون جدید و کارکردهای آن در زندگی فردی و در جامعه و نیز شناخت تاثیر تحولات جوامع بر متون و کارکردهای آن است.»

شایعه بزرگ مرگ متن در همین فصل بررسی شده است، اینکه ظهور تکنولوژی های نوین ارتباطی به مرگ متنهای کاغذی منجر شده است. نویسندگان کتاب اما معتقدند: «که زندگی اجتماعی متن تاکنون به خوبی شناخته نشده است زیرا متن ها تنها وسیله ای برای انتقال اطلاعات نیستند، بلکه ابزاری برای تشکیل و حفظ گروه های اجتماعی و همچنین منبع قدرتمندی برای ساختار دهی و مذاکره در فضای اجتماعی اند. این ویژگی در شکل های جدید متن بیشتر قابل دیدن است . فهم اجتماعی از زندگی متن در انقلابی که وب به عنوان عرصه ای اجتماعی وپدیده ای اقتصادی به وجود آورد قابل درک است.»

در ادامه این فصل به نقش های متفاوت متن به عنوان حامل وشیوه انتقال، متن عامل پیوند و متن به عنوان ارتباط سیاسی، متن ابزار مذاکره و... به صورت مفصل پرداخته می شود.

در پایان این فصل و پس از بررسی نقش های متفاوت متن نویسندگان با عنوان نتیجه گیری به اقتصاد، بوم شناسی و حیات اجتماعی متن می پردازند: «بی شک راحتی بیشتر، آن جایی است که لجام ها برداشته شوند ومتون از کنترل رها شده و ارزش های تبادل را پایین بیاورند. در نتیجه تاثیرات عمیقی را بر شیوه ای که متون مورد استفاده قرار می گیرند، خواهد نهاد.»

فصل دوم کتاب با نام ارتباط و خبر، نظریه های مختلف ارتباطی در این باره را مورد بررسی قرار می دهد. بر اساس نظریه گروه گلاسکو خبر پدیده ای غیر طبیعی است که به طرزی اجتماعی ساخته می شود. در همین فصل به جنگ روانی، انحصار رسانه ای و دیپلماسی رسانه ای هم پرداخته می شود.

در این کتاب آرای گروه گلاسگو و مک لوهان هم بررسی شده است. مک لوهان مخاطبان را امتداد تکنولوژی ارتباطی و عناصر در درون تکنولوژی توصیف می کند. آرای گروه گلاسکو هم تا حدودی شبیه مارشال مک لوهان است اینکه رسانه ها با داده ها به ماساژ مخاطبان می پردازند و پیام های رسانه ای بی آنکه آستانه حسی مخاطبان را تحریک کنند وارد ذهن آنها می شوند.

اگر جامعه شناسی خبر را بر اساس سه رویکرد متعارف یعنی نگرش اقتصاد سیاسی،سازمان اجتماعی و فرهنگ شناسی به حساب آوریم ، دو وجه آخر در این کتاب پر رنگ تر است.

فصل سوم ، چهارم و پنجم کتاب به ترتیب به ساختار رقابت در بازار خبر،تکنولوژی های ارتباطی و خبر در وب اختصاص یافته است. در فصل پنجم کتاب تعریف خبر در وب و رسانه های آنلاین بیشتر مورد بررسی قرار گرفته است.

پیوست اول کتاب نیز به شکل گیری خبرگزاری ها در جهان اختصاص یافته و برای شناخت بیشتر بنگاه های خبری نگاهی به شکل گیری عمده ترین خبرگزاری های دنیا، خبرگزاری های آسیا و در پایان خبرگزاری جمهوری اسلامی و دیگر خبرگزاری های جدید التاسیس داشته است.

پیوست دوم کتاب هم راهنمایی های برای وب نویسان نام دارد و به قوانین نگارش در وب اختصاص یافته است. به عقیده نویسندگان کتاب در وب باید پاراگراف ها کوتاه نوشته شود. در همین بخش نگاهی به وب سایت های مهم دنیا از جمله وب سایت سی ان ان هم دیده می شود.

جامعه شناسی خبر نوشته فریدون وردی نژاد و شهلا بهرامی رشتیانی برای اولین بار در سال ۱۳۸۸ توسط انتشارات ثانیه نوشته و روانه بازار شد.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • برگ‌های مطایبه‌آمیز از تاریخچه ممیزی در روزنامه‌نگاری فارسی

    9 آذر 1394

    خبرنگاران ایران - سعید رازی دوست:اگرچه ممیزی یا سانسور امری است که اعمال آن با طنز، شوخی و مطایبه فاصلهء بسیاری دارد، بررسی خاطره‌های مطبوعاتی نشان می‌دهد در تاریخچه‌ی ممیزی در ایران، برگ‌هایی که خواندن‌شان امروز لبخند بر صورت می‌نشاند یا موجب خنده می‌شود، کم نیست؛ هرچند می‌توان در پس خنده‌های امروزین، بر رنجی که متحملان ممیزی کشیده‌اند گریست.سیدفرید قاسمی از نادر پژوهشگران تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانی، در یکی از جلدهای مجموعهء «صدخاطره از صد رویداد» به نقل خاطره‌هایی می‌پردازد که گهگاه برای مخاطب امروزی خنده‌دار به‌نظر می‌رسد. قصهء تلخ سانسور و ترس، از دیرباز تا فرداها، هرگز از لبخند و تلخند خالی نبوده است و نخواهد بود.

  • خبرنگاران زن و تحصیلکرده ها به شبکه‌های اجتماعی علاقه بیشتری دارند

    20 مهر 1394

    این روزها استفاده از شبکه‌های اجتماعی هر روز در بین خبرنگاران رواج بیشتری پیدا می‌کند اما همه خبرنگاران نسبت به استفاده از این شبکه‌ها نظر مشابهی ندارند، برخی معتقدند استفاده از این شبکه‌ها فایده ای ندارد و اساساً نسبت به آن‌ها نظر مثبتی ندارند. برخی از آن‌ها معتقدند استفاده از این شبکه‌ها برای شهرت شان خوب است و این طور مردم بیشتر با مطالب و تولیدات آن‌ها آشنا می‌شوند.

  • نیوشا،عکاسِ خودآموخته‌ای که جهانی شد

    16 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-نیوشا توکلیان خود را خیلی احساساتی و عاطفی می‌داند: «اگر چیزی قلبم را به درد بیاورد به دنبالش می‌روم تا روایت و قصه آن را بیرون بکشم، حتی اگر الزاماً در اطراف خودم و در حیطه تجربیات زندگی‌ام نباشد.» سال گذشته هم خبرساز شد به خاطر جایزه‌ای که پس داد و از قبولش سرباز زد، جایزه پنجاه‌هزار یورویی بنیاد «فتوژورنالیسم کارمینیک». به خاطر اینکه فکر می‌کرد با پذیرفتن این جایزه اجازه خواهد داد در اثرش دخل و تصرف شود. او به خاطر استقلال حرفه‌ای‌اش از این جایزه گذشت.