2 آذر 1393

اتفاقی عجیب در عصر ارتباطات: تعطیلی وب‌سایت روزنامه شرق

2 آذر 1393

وبلاگ یک پزشک

مطابق توییت‌ای که همین امروز منتشر شده است، وب‌سایت روزنامه شرق تعطیل خواهد شد و مدیران این روزنامه قصد دارند، شماره‌های بعدی را از یک طریق وب‌سایت واسط (فیدیبو، پیشخوان؟) با فرمت PDF بفروشند.

راست‌اش من مدت‌ها روزنامه شرق را می‌خواندم، شرق برای خودش دورانی طلایی داشت که به هر علت هرگز دیگر نتوانست آن دوران را تکرار کند. حجم مطالب فرهنگی و اجتماعی و ادبی منتشرشده در این روزنامه، گاه هر تک‌شماره آن را به یک مجله شبیه‌تر می‌کرد.

اما چطور باید با این خبر جدید کنار آمد؟ در شرایطی که روزنامه‌های بزرگ دنیا و نیز برخی از روزنامه‌های آنلاین موفق در همین ایران خودمان (مثل سایت خبرآنلاین) به خوبی با اینترنت هماهنگ شده‌اند، چرا شرق چنین کاری می‌کند.

مخاطب من در این پست تنها روزنامه شرق نیست. مخاطب من کل نشریات و مجلاتی هستند که در استفاده از اینترنت برای افزایش برد رسانه خود و کسب درآمد مالی مشکل دارند.

۱- یک انگاره اشتباه: نسخه آنلاین روزنامه رقیب نسخه کاغذی است

نسخه آنلاین نشریه شما، رقیب نسخه کاغذی نیست. نسخه کاغذی نشریات همیشه جایگاه خاص خودشان را دارند. آنها را می‌شود در کیف گذاشت، به پدر و مادر نشان داد، در اداره و شرکت، بازشان کردو برای همکاران خواند.

اما همان طور که گفته می‌شود هر فرد در دنیای مدرن باید برای خودش یک آدرس ایمیل، یک وبلاگ (یا دست‌کم یک اکانت شبکه اجتماعی فعال) داشته باشد تا هویت‌اش آنلاینش هم وجود داشته باشد، نشریات هم باید داشتن یک هویت آنلاین را جدی بگیرند.

هویت آنلاین من نوعی، افزونه‌ای بر هویت فیزیکی من است و هویت آنلاین هم نشریه نیز.

۲- وب‌سایت ما ناموفق بود و نتوانسته بود، سود مالی برای ما به ارمغان بیاورد، پس چه بهتر که تعطیل شود!

واقعیت این است که ناموفق بودن سایت روزنامه شرق و نیز سایت برخی از نشریات وزین فرهنگی ما، ناشی از سال‌ها مدیریت بد و ناآشنایی نسبی مدیران رده بالای آن نشریات با رسانه اینترنت است.

سایت روزنامه شرق سال‌ها بود که شرایط خوبی را طی نمی‌کرد. یک سیستم مدیریت محتوای در حد فاجعه برای سایت درنظر گرفته شده بود که خواندن هر مطلب را به شکنجه تبدیل کرده بود. من بارها از خودم پرسیده بودم، چطور چنین سیستم انتشار محتوای بدی انتخاب شده است (رابطه؟!)، چرا هیچ کس به مسئولان سایت یادآوری نمی‌کند که حتی مثلا با وردپرس هم می‌شود با هزینه‌ای اندک و یک قالب مجله‌ای آماده، سایتی بهتر درست کرد؟!

این سایت از هیچ یک از قواعد و الگوهای مدرن طراحی وب، تبعیت نمی‌کرد. در واقع به جرأت می‌توانم بگویم که سایت روزنامه در دوران‌ قبل بسیار بهتر از حال حاضر بود.

اگر سایت روزنامه بهتر طراحی می‌شد و می‌توانست بازدیدکننده را بالا ببرد و اگر جایگاه‌های خوبی برای آگهی‌ها در نظر گرفته می‌شد، بی‌شک این سایت می‌توانست نه‌تنها هزینه‌های خود را جبران کند، بلکه می‌توانست سود خالصی هم برای نشریه در برداشته باشد که با این سود می‌شد روی درج رسانه‌های مدرن مثل پادکست، وبلاگ برای انتشار اخبار فوری یا حتی ویدئوکست سرمایه‌گذاری کرد.

یک مشکل جانبی دیگر این بود که سایت شرق، چندین بار تغییر آدرس داد. شاید این امر یک الزام تحمیلی بود. اما دست‌کم می‌شد کل آرشیو یا دست‌کم بخشی از آن را به دیتابیس سایت‌های جدید شرق منتقل کرد. کاری که هرگز انجام نشد. تصور کنید که این فرایندها چه لینک‌های شکسته‌ای ایجاد کردند.

۳- نسخه آنلاین یک نشریه نباید صرفا همان مطالب نشریه کاغذی را داشته باشد

این چیزی است که کمتر پیش آمده در نشریات ما رعایت شود. چه اشکالی دارد که مقاله‌های اختصاصی در سایت یک نشریه وجود داشته باشد؟

شما برای درج عکس‌های زیاد و باکیفیت در نشریه کاغذی مشکل تکنیکی دارید، اما در اینترنت چه مشکلی برای ثبت عکس رنگی باکیفیت وجود دارد؟

آیا هیجان‌انگیز نیست که وقتی یک نشریه کاغذی را باز می‌کنید، در پایان مقاله بخوانید:

اگر می‌خواهید این مصاحبه را به صورت صوتی بشنوید به وب‌سایت ما مراجعه کنید یا اینکه برای دیدن عکس‌های بیشتر و کامل‌تر به وب‌سایت ما بروید.

یک نمونه موفق در نشریات ما که متوجه ضرورت پیوند نشریه آنلاین و آفلاین شده است، مجموعه نشریات مؤسسه همشهری است. حالا دیگر یکی از نشریات را ورق بزنید، می‌بینید که برچسب‌های شبیه بارکد در صفحات چاپ شده که اگر بارکدخوان موبایل خود را به سوی آنها بگیرید، می‌توانید به قسمت مورد نظر وب‌سایت نشریه راهنمایی شوید و عکس و ویدئو و مطلب افزوده ببینید.

جالب است که چنین کاری اصلا هزینه ندارد و یک آدم آگاه به کاربری اولیه اینترنت هم می‌تواند چنین سیستمی را برای هر نشریه فقیری هم راه بیندازد.

آیا در شرق کسی نبود که این روند را نظاره کند و تذکر بدهد؟!

۴- با یک نشریه PDF چطور می‌خواهید، در شبکه‌های اجتماعی مطرح شوید؟!

تا مطلبی قابل لینک دادن نباشد، به هیچ عنوان نمی‌شود آن را در شبکه‌های اجتماعی همه‌گیر یا اصطلاحا وایرال کرد.

آخر شما چطور می‌خواهید برای خود شهرت و اعتبار و کردیت، به ارمغان بیاورید، اما شبکه‌های اجتماعی را نداشته باشید؟!

۵- سایت نشریه راه برای تعامل خوانندگان باز می‌کند

به سایت خبرآنلاین و تعدادی از نشریات دیگر بروید. می‌بینید که مسئولان سایت خیلی زیرکانه راه را برای اظهار نظر خوانندگان باز گذاشته‌اند و همین امر یک جذابیت شدید برای مقالات سایت ایجاد کرده است.

البته قابل تصور است که به جهت رعایت برخی خطوط قرمز، نمی‌شود راه نظردهی را پای هر مقاله‌ای بازگذاشت، اما می‌شود با یک مدیریت قوی در حدی که مجاز است، امکان مشارکت مخاطبان را فراهم کرد.

۶- با وب‌سایت می‌شود شهروند-خبرنگار تربیت کرد

الان همه روزنامه‌های معتبر و خبرگزاری‌ها قسمت‌هایی برای تربیت شهروند- خبرنگار دارند. در حد پایه و اولیه، این شهروند-خبرنگاری می‌تواند به صورت عکس و ویدئو باشد. در سطحی پیچیده‌تر نشریه می‌تواند افرادی با توانایی نوشتاری و تحلیلی خوب از بین مردم پیدا کند و با استفاده از مقالات آنها، ارزش افزوده‌ای به مقالات روتین بدهد.

۷- مدل فروش محتوا با الگویی که شرق در پی گرفته، محکوم به شکست است

تصور نمی‌کنم جز عده‌ای انگشت‌شمار مثل رسانه‌های خارج کشور یا معدود اصحاب رسانه، کسی حاضر باشد، نسخه PDF یک نشریه را هر روز بخرد.

به علاوه همان طور که در ابتدای این نوشته متذکر شدم، شرق از حال و هوای سال‌های طلایی خود خارج شده است و کیفیت مقالات آن هم آنچنان عالی نیست که افرادی خرید آنلاین را در سبد هزینه‌های خود بگنجانند.

اما می‌شد مدل‌های اقتصادی دیگری را در پیش گرفت:

– ساده‌ترینش سیاست افزایش هیت، قبول آگهی‌های متناسب در سایتی با طراحی نوین بود.

– مدل دیگر هم این بود که برخی از ویژه‌نامه‌ها و پرونده‌های ویژه نشریه، فروخته شوند.

۸- راه‌های ابتکاری و تکنیکی دیگری هم برای افزایش بازدید آنلاین وجود دارند

اصولا به گمان من برخی از نشریات قدیمی ما روی گنج نشسته‌اند و خودشان خبر ندارند، متأسفانه وقتی به طریقی به مسئولان نشریه، سرمایه فرهنگی‌شان را تذکر می‌دهی، باعث دلخوری‌شان هم می‌شود!

مثلا من اگر صاحب نشریه دانشمند بودم، با استفاده از آرشیو غنی نیم قرنی این سایت، یک وب‌سایت نوستالژیک و علمی تمام‌عیار راه می‌انداختم. فرانه بهزادی -صاحب قبلی نشریه دانستنیها- هم می‌تواند این کار را بکند. مسئولان نشریه‌های دنیای ورزش و کیهان ورزشی نیز. علی دهباشی هم می‌توانست همین کار در نشریه بخارا بکند.

شرق با اینکه قدمت نشریات قبلی را ندارد، اما باز هم آرشیو این روزنامه پر است از مقاله‌های جالب و به‌یادماندنی.

کافی است که اپراتورهای خوش‌ذوق برای نشریه پیدا بشوند که مقالاتی را که تاریخ مصرف را ندارند در کتگوری‌هایی بچینند و در معرض دید قرار بدهند. برای مثال کتگوری بیوگرافی افراد مشهور، کتگوری تاریخ، کتگوری ایران در ده سال پیش.

حتی می‌شد اکانتی در اینستاگرام برای شرق باز کرد و با انتشار تدریجی عکس‌های قدیمی که حتی در زمان خودشان در مجله چاپ نشده‌اند، یک حساب بسیار محبوب ساخت.

توجه – به‌روزرسانی و اصلاح این پست: طبق اطلاع مسولان سایت خوب جار: قرار نیست سایت روزنامه شرق بسته شود بلکه فقط قرار است نسخه pdf آن پولی شود و از طریق سایت جار به فروش برسد. البته نسخه pdf رایگان نیز با تاخیر چند ساعته بر روی سایت قرار می‌گیرد.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • رزیتا لطفی رئیس بی‌بی‌سی فارسی شد

    22 دی 1394
    بی بی سی فارسی رزیتا لطفی، سردبیر خبر تلویزیون و رادیوی بی‌بی‌سی فارسی به عنوان رئیس جدید بخش فارسی بی‌بی‌سی انتخاب شده است و به زودی جای صادق صبا را می‌گیرد. خانم لطفی از سردبیرانی بود که در سال ۲۰۰۹ در راه اندازی شبکه تلویزیونی بی‌بی‌سی فارسی نقش داشت. او از روز بیست و پنجم ژانویه مسئولیت بخش فارسی را به عهده خواهد گرفت و جایگزین صادق صبا می‌شود که پس از بیش از بیست و پنج سال فعالیت در بی‌بی‌سی تصمیم گرفته از سمت خود کناره‌گیری کند و در پی چالش‌های دیگری برود. آقای صبا گفت: "ترک کردن سازمانی که از صمیم قلب به اهدافش اعتقاد دارم کار آسانی نیست، ولی وقت (...)
  • فریدون صدیقی روزنامه نگاری برای تمامی فصول، نوشته ای از مینو بدیعی

    22 دی 1394
    مینو بدیعی، روزنامه نگاری که سالها در روزنامه های مختلف قلم زده است، در یک پست فیس بوکی به ذکر ویژگی های فریدون صدیقی روزنامه نگار قدیمی پرداخته است. به گزارش خبرنگاران ایران، متن کامل این یادداشت فیس بوکی به شرح زیراست: فریدون صدیقی روزنامه نگاری برای تمامی فصول ساعت 5و 20 دقیقه بامداد است و حسی گنگ مرا از خواب پرانده تا از روزنامه نگار ، انسانی شریف ، مردی لایق و شرافتمند و صاحب روحی بزرگ و...همچون فریدون صدیقی بنویسم . این حرفها درمورد او اغراق نیست زیرا سالهای طولانی با او همکار بوده ام واز نزدیک دقایق روح او را لمس کرده ام . من حتی گاهی به این انسان (...)
  • هک شدن رمز آیفون در کمتر از ۱۷ ساعت

    9 دی 1394
    وب سایت الف :شرکت اپل همواره ادعا کرده است که آیفون یکی از قوی‌ترین و بهترین سیستم‌های ایمنی در جهان را دارد. ولی گزارش‌های جدی نشان می‌دهد که سیستم امنیتی این گوشی هوشمند هم به راحتی هک می‌شود. یک شهروند آمریکایی این هفته به دادگاه نیویورک شکایت کرد و در پرونده قضایی خود توضیح داد گوشی هوشمند‌ آیفون به راحتی هک می‌شود و اطلاعات او را به خطر می‌اندازد. او درخواست کرد که اپل می‌بایست هرچه سریع‌تر اقداماتی را در این زمینه انجام دهد. «دیوید بایوئر» پس از طرح این پرونده قضایی روشی را برای هک کردن آیفون بیان کرد که تا قبل از آن هیچ کس مطلع نبود. او گفت دستگاهی (...)