20 آبان 1393

نخستین نمایشگاه مطبوعات در دولت روحانی

شعار آزادی مسئولانه رسانه‌ها و مبارزه با جنبش ۸۸ در نمایشگاه مطبوعات

20 آبان 1393

خبرنگاران ایران-صبا اعتماد

نمایشگاه مطبوعات در نخستین روزهای آغاز به کارش چندان رونقی ندارد. تعداد بازدیدکنندگان نسبت به دوره‌های قبلی نمایشگاه مطبوعات کمتر به نظر می‌رسد و هنوز نقشه قرارگیری غرفه‌ها آماده نشده و برای پیدا کردن غرفه‌های مورد نظر باید پرسان پرسان به مقصد رسید.

برخی از متصدیان غرفه‌های این دوره از نمایشگاه اما معتقدند روزهای نخستین برگزاری همیشه همین طور بی‌رونق و بی‌نظم است و آخر هفته یعنی روزهای پنج شنبه و جمعه تعداد بازدیدکنندگان افزایش می‌یابد.

در روزهای پاییزی آبان ماه به مدت یک هفته در مصلای تهران، بیستمین نمایشگاه مطبوعات برگزار می‌شود. در نمایشگاه مطبوعات ۲۰ غرفه به خبرگزاری‌ها تعلق دارد که همه به یکی از نهادهای دولتی و حکومتی وابسته‌اند. در این میان بیشترین سهم به خبرگزاری‌های وابسته به سپاه پاسداران می‌رسد. غرفه‌های این خبرگزاری‌ها در راهروی اصلی نمایشگاه و هر کدام در ابعادی بزرگ‌تر از غرفه‌های مطبوعات مستقل از حاکمیت که عموما در راهروهای فرعی و یا در گوشه سالن نمایشگاه قرار دارند؛ جای گرفته‌اند.

نخستین نمایشگاه مطبوعات در دولت یازدهم کار خود را با شعار «رسانه، آزادی مسئولانه» آغاز کرده است و تا ۲۳ آبان ماه ادامه خواهد داشت. بر اساس آمار ستاد خبری نمایشگاه، در مجموع ۴۴۰ رسانه برای دریافت غرفه در مصلی تهران ثبت‌نام کرده‌اند که در این میان رسانه‌های حوزه «آموزشی و تخصصی» با ۸۰ غرفه بیشترین سهم را دارند.

ترکیب رسانه‌هایی که در نمایشگاه امسال حضور دارند؛ فقر فعالیت‌های مطبوعاتی در ایران را آشکارمی‌کند. در ایران ۶ هزار نشریه مجوز انتشار دارند اما تعداد روزنامه‌های حاضر در این دوره ۳۸ و شمار موسسه‌های مطبوعاتی ۲۴ غرفه بیشتر نیست.

یک ماجرای فراموش نشدنی برای خبرگزاری‌های سپاه

در روز دوم برگزری نمایشگاه هنوز برخی از رسانه‌ها درغرفه‌های خود جا نگرفته‌اند و آماده‌سازی برخی دیگر از غرفه‌ها همچنان ادامه دارد. بازدیدکنندگان هم برای رسیدن به غرفه‌هایی که مدنظر دارند؛ بدون نقشه از دیگران نشانی را می‌پرسند. هرچند در راهروی اصلی دو جایگاه «اطلاعات» قرار داده شده، اما باز پیدا کردن غرفه‌ها بدون نقشه زمانبر است. مسئول غرفه یکی از خبرگزاری‌ها به این وضعیت انتقاد دارد و مشکلات این چنینی را به ضعف سازماندهی و اطلاع‌رسانی معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد نسبت می‌دهد.

در غرفه خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران جمعیت زیادی نشسته است. نشستی برگزار شده با عنوان بررسی ابعاد حقوقی فتنه سال ۸۸ و در همین لحظه هم مرد میانسالی کت و شلوار به تن برگه‌ای تایپ شده در دست گرفته و با صدای بلند فریاد می‌زند: «لعنت به فتنه گران یادت نرود.» و به کسانی که ازکنارش رد می‌شوند؛ می‌گوید: «در دعا و زیارت عاشورا یادتان نرود که بر فتنه گران لعنت بفرستید. یادتان باشد که شمر و یزید شاگردان فتنه گران هستند. مسعود رجوی هم شاگرد فتنه گران است.»

یکی از بازدیدکنندگان می‌گوید: «این همه از سال ۸۸ و اتفاقات آن می‌گذرد چرا همچنان برایشان ماجرای جنبش سبز حل نشده و هنوز به قول خودشان از فتنه می‌گویند و برایش نشست می‌گذارند؟ معلوم است که هنوز این مساله ذهنشان را مشغول کرده و حل نشده» و دیگری سری تکان می‌دهد: «ماجرای سال ۸۸ هنوز برای خبرگزاری‌های سپاه تمام نشده به هر غرفه‌ای می‌روی دشنامی علیه جنبش سبز می‌بینی و می‌شنوی.»

خبرگزاری فارس هم یکی دیگر از رسانه‌های وابسته به سپاه است. این خبرگزاری غرفه‌ای بسیار بزرگ‌تر از غرفه‌های دیگر در اختیار دارد. در بخش‌های مختلف غرفه‌ اش صندلی چیده و نشست‌هایی را هم هر روز ترتیب می‌دهد. نشست هایی جهت دار و کمتر حرفه‌ای. در بخشی از این غرفه، چندین کتاب را روی میز چیده‌اند. یکی از این کتاب‌ها «سودای سکولاریسم» نام دارد که در توضیحش نوشته شده «رمز گشایی زندگی و کارنامه سید محمد خاتمی».

یکی دیگر از کتابهای رونمایی شده که توسط خبرگزاری فارس منتشر شده «تکنیک‌ها و روندهای عملیات روانی مرکز فرماندهی وزارت جنگ امریکا» نام دارد و کتاب دیگر هم «داستان ناگفته هراس از ایران هسته‌ای» است. اما حتی در این غرفه بزرگ هم در دومین روز برگزاری نمایشگاه خبری از بازدیدکنندگان نیست.

عکس در نمایشگاه مطبوعات

«فریاد غزه» عنوان نمایشگاه عکسی است که بخشی از نمایشگاه مطبوعات را به خود اختصاص داده است. در توضیح این نمایشگاه نوشته شده: «عکس‌ها بی‌تغییرند؛ بدون راوی و تحلیلگر با مخاطبنشان حرف می‌زنند و بی‌جهت نیست که می‌گویند عکس‌ها زبان بین المللی شده‌اند.»

درست کنار نمایشگاه عکس غزه، نمازخانه‌ای با موکت سبز روشن قرار دارد و بازدیدکنندگان می‌توانند درست وسط نمایشگاه کفش‌هایشان را داخل سبدهای سفید رنگ پلاستیکی بگذارند و نماز بخوانند و حتی دراز بکشند و استراحت کنند. بوی کفش و گلاب فضای سالن را آکنده است.

همچنین در این دوره از نمایشگاه افرادی هم در سالن بزرگ نمایشگاه قدم می‌زنند و به زنان توصیه می‌کنند حجابشان را رعایت کنند. یکی از روزنامه نگاران، خبر از درگیری یکی از آمران به معروف با چند زن را می‌دهند. پلیس در این درگیری به غائله خاتمه داده است.

غرفه یک روزنامه شبیه آژانس هواپیمایی

غرفه روزنامه افکار بیش از آنکه شبیه غرفه‌ای برای معرفی فعالیت‌های یک روزنامه باشد؛ شبیه یک آژانس هواپیمایی طراحی شده است. متصدیان غرفه که خود را خبرنگاران این روزنامه می‌نامند؛ با لباس‌هایی یک شکل در غرفه نشسته‌اند. زنانی با مانتوهای مشکی و حاشیه‌های طلایی و روسری‌هایی یک شکل. یکی از دخترهای جوان با‌‌ همان لباس شبیه به کارمندان آژانس‌های هواپیمایی در ایران می‌گوید: «روزنامه افکار روزانه ۱۲۰۰ نسخه تیراژ دارد و مستقل است؛ روزنامه ما به هیچ جناحی وابسته نیست.»

کمی آن طرف‌تر غرفه خبرگزاری ایسنا با طراحی آبی رنگ همیشگی را می‌بینی. دو عکس بزرگ از خبرنگارانی که جانشان را در راه حرفه خود از دست داده‌اند؛ در ورودی این غرفه دیده می‌شوند. عکسی بزرگ متعلق به شهید اسماعیل عمرانی خبرنگار و دیگری شهید حسن غریب عکاس این خبرگزاری.

روزنامه دنیای اقتصاد نیز با این شعار که دنیای اقتصاد به شما قدرت پیش بینی می‌دهد؛ در این دوره از نمایشگاه غرفه‌ای را به خود اختصاص داده است. نسخه انگلیسی این روزنامه هم در غرفه موجود است و بخش جداگانه‌ای برای معرفی این نسخه به کار گرفته شده است. اما این غرفه نیز مانند دیگر غرفه‌ها خالی از جمعیت است.

روزنامه شهروند که وابسته به سازمان هلال احمر است. غرفهٔ بزرگی دارد. دو ماکت انسان با لباس‌های فرم هلال احمر و شعاری که با فونتی بزرگ نوشته شده: «رسانه و فرهنگ خدمت داوطلبانه ایران» از نشانه‌های این غرفه هستند. همچنین در روزهای آینده قرار است؛ اعضای چند تشکل غیر دولتی در غرفه روزنامه شهروند حاضر شوند. از جمله اعضای انجمن دفاع از حقوق مصدومین شیمیایی سردشت، مجتمع آموزشی نیکوکاری رعد، موسسه نیکوکاری طلوع بی‌نشان‌ها، جمعیت امام علی.

خبرگزاری ایمنا وابسته به شهرداری اصفهان نیز با تزیینی متفاوت و با چراغ‌های رنگی خود را معرفی می‌کند. این خبرگزاری در حال حاضر در اصفهان فعالیت می‌کند. مسوول غرفه با لهجه اصفهانی می‌گوید: «ما تنها اخبار اصفهان را پوشش نمی‌دهیم و همه نوع خبر و گزارش و عکسی در سایت ما دیده می‌شود.»

از هواداران احمدی‌نژاد تا فتنه ساز بودن او

هواداران محمود احمدی‌نژاد در غرفه‌ای با عنوان «مجتمع رسانه‌ای هما» حضور دارند. مجتمع رسانه‌ای هما با نصب بنری که تصویر تمام قد محمود احمدی‌نژاد را به همراه جمله‌ای از او نمایش می‌دهد. واژه «هما» به مفهموم «هواداران محمود احمدی‌نژاد» است. در این غرفه گروهی از هواداران محمود احمدی‌نژاد و همکاران سابق او برای فعالیت‌های رسانه‌ای گرد هم آمده‌اند.

غرفه روزنامه ۱۹ دی چندان از این بخش دور نیست. در این غرفه چندین نسخه از این روزنامه روی دیوار‌ها نصب شده است تیتر یکی از نسخه‌ها این است: «احمدی‌نژاد در تاریخ ایران فتنه ساز بود» مسوول غرفه مرد میانسالی است که خود را از مسئولان روزنامه ۱۹ دی معرفی می‌کند و مدام به بازدید کنندگان اندکش تاکید می‌کند که این روزنامه با نشریه ۹ دی متفاوت است و با انگشت به تیتر یک‌های روزنامه اشاره می‌کند که اغلب نقل قول‌هایی از هاشمی رفسنجانی است. نشریه ۹ دی پشت این غرفه جای دارد، نشریه‌ای متعلق به جبهه پایداری و وابسته به مصباح یزدی.

در سمت راست راهروهای اصلی نمایشگاه غرفه‌های نشریات محلی قرار دارند. از استان های مختلف کشور. امسال آن‌ها از از نحوه جای گیریشان راضی‌اند. هر چند نشریات دانشجویی درست در نقطه مقابل و انتهای سالن قرار دارند و از مکان قرار گیریشان گلایه دارند.

در نمایشگاه بیستم، ۳۸ روزنامه، ۲۰ خبرگزاری، ۱۱۶ رسانه آموزشی و تخصصی، چهار تشکل مطبوعاتی، ۶۳ رسانه سیاسی ـ اقتصادی، ۷۰ نشریه عمومی و خانواده، هشت رسانه غیرفارسی زبان، ۴۵ رسانه فرهنگی، ۱۰ رسانه کودک ونوجوان، ۲۴ موسسه رسانه‌ای، ۶۷ نشریه استانی و ۱۳ عنوان نشریه ورزشی حضور دارند. در این نمایشگاه همچنین رسانه‌های خارجی مستقر در ایران هم حضور دارند.

برگزاری نمایشگاه مطبوعات تا ۲۳ آبان ماه در مصلای تهران ادامه دارد و خیلی از اصحاب مطبوعات معتقدند مثل سالهای قبل در روزهای پایانی نمایشگاه بیستم هم بازدید کننده‌های بیشتری خواهد داشت.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • آفتهای روزنامه نگاری محلی و زن بودن

    5 آبان 1394

    خبرنگاران ایران -دلم می‌خواست بگویم باید از زن یا مرد بودن عبور کرد، ولی واقعیت جامعه ما چیز دیگری است و هنوز زن یا مرد بودن مهم است. گاهی فقط به خاطر زن بودن نادیده گرفته می‌شوی. در عرصه خبری هم همین‌گونه است گاهی به خاطر پوشش که مسئله‌ای کاملاً شخصی و خصوصی است، بین خبرنگاران تبعیض قائل می‌شوند؛ اما خب در عرصه رسانه همه مشکل‌دارند و نمی‌توان این نکته را هم نادیده گرفت. مشکلات اصلی برای همه یکسان است، نبود تشکیلات قوی صنفی برای مواقعی که با مشکل مواجه می‌شویم، معضل همیشگی نبود بیمه. اغلب صاحبان رسانه‌ها میل زیادی به بیمه کردن خبرنگارانشان ندارند، دستمزدهای کم در مقابل کار سخت خبر... ازجمله مشکلاتی است که همه ما با آن مواجه هستیم و زن و مرد هم نمی‌شناسد. گاهی بخاطر نوع پوشش و نداشتن چادر که موضوعی کاملا شخصی است. نسبت به من تبعیض قائل شده اند.مثلا در نشست خبری رییس جمهور که در دی ماه 93 به بوشهر آمده بودند، جای مرا با خانمی که چادر پوشیده بود عوض کردند . هرچند تیم حفاظت از من عذر خواهی کردند اما این نوع رفتار ها دردی عمیق به جای می گذارد.

  • ما می‌گفتیم «بزرگ دبیر»شما می‌گویید؛ «سردبیر»

    21 مهر 1394

    خبرنگاران ایران -نکته جالبی که در این کتاب دیدم واژه "بزرگ دبیر "بود. آیا می‌دانید این اصطلاح قدیم ندیم‌ها در برخی نشریات به‌جای عنوان سردبیر به‌کاربرده می‌شد.برگشتی‌ها هم هست، همان نشریاتی که به فروش نرسیده و بازگشت داده‌شده‌اند. صفحه بستن هم که کلی در روزنامه‌ها واژه متداولی هست در این لغت‌نامه دیده می‌شود: «آماده‌سازی صفحه به لحاظ فنی.»

    چه تصوری از وا‍ژه پاچلاقی دارید؟ اگر روزنامه‌نگارید فکر نمی‌کنم تصویرتان از این لغت چندان درست باشد اما اگر صفحه آرائید بیشتر به این لغت آشنایی دارید: «نامتقارن شدن یک ستون در صفحه یا خارج شدن فرم صفحه به دلیل وجود عکس و آگهی پاچلاقی نامیده می‌شود.» پوشش خبری که حسابی معروف است و برای اعزام یک خبرنگار برای منتشر کردن محتوای یک رویداد به کار می‌رود. پیش خبر و پی گیری خبر هم که خیلی معنایش معلوم است در این کتاب ذکرشده است.اگر واژه" تومنی نگار" را نشنیده‌اید هم بدانید که این لغت هم درگذشته‌ها در روزنامه‌نگاری رایج بوده و معنایش این بوده که خبرنگاری که فقط در ازای دریافت پول کار می‌کند. خبرنگاری که بر اساس تأمین منافع مالی خود و یا دریافت هدیه، حجم خبر را کم‌وزیاد می‌کند. همان‌ها که این روزها به رپرتا‍ژ-آگهی بگیر معروف‌اند. حاشیه و حاشیه‌نویسی هم حسابی در روزنامه‌ها کلمه معروفی است یعنی اتفاقات جالب یک خبر و مصاحبه. معمولاً خبرنگارانی که حاشیه را می‌بینند خبرنگاران بهتری در روزنامه‌ها هستند.

  • اجرای خودکار ویدئوها در فیس‌بوک؛ آیا اخلاق رسانه‌ای رعایت می شود

    24 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-به‌رغم منتقدانش اجرای خودکار ویدیو (اوتوپلَی) در شبکه‌های اجتماعی به‌سرعت فراگیر شده است. توئیتر اخیراً اعلام کرده است که تمام ویدیوهایی که بر این شبکه اجتماعی بارگذاری می‌شوند، به زودی به صورت خودکار اجرا خواهند شد. این کار درپی اقدام فیس‌بوک صورت می‌گیرد که از دسامبر ۲۰۱۳ اوتوپلی را روی دسک‌تاپ و موبایل اعمال کرده است.اما درحالی‌که اوتوپلی ممکن است برای جلب نظر مخاطب و دیده‌شدن ویدیوها مناسب باشد، مسائلی را هم برای رسانه‌های خبری که گزارش‌های دارای محتوای تصویری ناراحت کننده منتشر می‌کنند، پیش آورده است. کالینز می گوید: «ما بازخورد فوری از کاربران دریافت کردیم. یکی از آنان می گفت چطور می توانم اوتوپلَی را غیرفعال کنم. من دیگر نمی خواهم این صحنه‌ها را ببینم. افراد دیگری ما را به دلیل نمایش این ویدیو به صورت اوتوپلی مورد انتقاد قرار دادند.» هرجا کاربران فیسبوک به یک خط وای فای وصل شوند ویدیوها خودبه خود اجرا می شوند، اگرچه آنان می توانند گزینه‌ی اوتوپلی را در تنظیمات اکانت خود غیرفعال کنند.

    کالینز اشاره کرد که «در طول یک یا دو ساعت بعد از قرار گرفتن این ویدیو در صفحه ی فیسبوک «ده‌ها» کامنت دریافت کردیم. همه ی این کامنت ها درباره‌ی اجرای خودکار این ویدیو نبودند.