4 آبان 1393

خبرنگاران و فعالان فیس بوکی به جای اسیدپاش ها مجازات می شوند

پوشش خبرگزاریها و روزنامه های اصلاح طلب از حادثه اسیدپاشی

4 آبان 1393

خبرنگاران ایران – نیکی آزاد:

در حالی که روز به روز ماجرای اسیدپاشی‌ها در اصفهان، ابعاد پیچیده تری می‌گیرد؛ رسانه‌ها و خبرنگاران داخلی نیز فشارهای بیشتری را تحمل می‌کنند و باز این روزنامه نگاران و خبرنگاران هستند که به خاطر حرفه‌شان تهدید به بازداشت و برخورد قضایی می‌شوند.

در ماجرای اسید پاشی‌های اصفهان چند زن جوان آسیب دیدند، در ابتدا خبرگزاری‌های دولتی و روزنامه‌ها شروع به اطلاع رسانی کردند. این اخبار در روزهای بعد، ابعاد گسترده تری یافت و به فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی نیز رسید. پس از گسترده شدن ماجرا و همچنین فاش شدن نام قربانیان جدید اسید پاشی و به ویژه پس از برگزاری دو تجمع اعتراضی در اصفهان و تهران و اطلاع رسانی وسیع درباره آن‌ها مسوولان نظام جمهوری اسلامی بار دیگر زبان به تهدید رسانه‌ها و خبرنگاران فعال در این باره گشودند.

خبرگزاریها، روزنامه های اصلاح طلب و نگاه آنان به پدیده اسید پاشی

قبل از بررسی و اشاره به تهدیدهای رسانه‌ای؛ توجه به نحوه فعالیت های رسانه‌ای برخی از خبرگزاری‌ها و روزنامه‌های داخلی ایران در چند روز گذشته و درباره ماجرای اسید پاشی ضروری به نظر می‌رسد. چرا که این خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها در تلاشی معمول و بیشتر با تکیه بر مصاحبه با مقام‌های مسوول داخلی ایران بازهم متهم به سیاه نمایی شده‌اند. هر چند روزنامه‌های اصلاح طلب بیشتر از این مرز‌ها عبور کرده‌اند؛ تا جایی که روزنامه شرق و شهروند خبر اعتراض‌های مردمی در تهران و اصفهان را پوشش داده‌اند. هر چند روزنامه شهروند این موضوع را تیتر یک روزنامه کرده، اما روزنامه شرق به طور محافظه کارانه تری به این خبر پرداخته است. صفحات حوادث و در مواردی بسیار محدود صفحات و یا گروه‌های اجتماعی در این باره خبر رسانی کرده‌اند.

خبرگزازی ایسنا اولین خبرگزاری بود که در جریان اسید پاشی های اخیر شروع به اطلاع رسانی کرد و به دنبال آن روزنامه های اصلاح طلب نیز این اخبار را دنبال کردند. خبرگزاری مهر نیز پس از ایسنا در اطلاع رسانی دراین باره نقشی فعال داشت.

روز پنجشنبه ۲۴ مهر، اولین خبر درباره این ماجرا با عنوان «جزییات اسیدپاشی‌های اخیر به زنان اصفهانی» روی خروجی خبرگزاری ایسنا قرار گرفت و در آن تاکید شد: ««شامگاه چهارشنبه ۲۳ مهرماه در خیابان مهرداد اصفهان به یک خانم جوان اسیدپاشی شده است». بر اساس آنچه در این خبر آمد، «به گفته شاهدان عینی و کسبه این خیابان، زن جوان در حالی که سوار بر خودروی سمند خود بوده توسط مهاجمان نا‌شناس موتورسوار مورد اسیدپاشی قرار گرفته است.» این خبرگزاری طیق روال معمول کار خود این خبر و جزییات آن را توسط منابع رسمی و خانواده قربانیان دنبال کرد و حتی در اطلاع رسانی‌های بعدی‌اش تلاش کرد خبرهایی را که در ارتباط با این موضوع و مساله بدحجابی بر زبان‌ها افتاده بود، نادرست نشان دهد. در گفت‌و‌گو با خانواده قربانیان مدام بر این نکته تاکید می‌شد که قربانیان بدحجاب نبوده‌اند. در جوابیه امروز این خبرگزاری و متهم شدنش به سیاه نمایی بر این نکته و تلاش این خبرگزاری به رفع ابهام در این باره تاکید شده است. همچنین این خبرگزاری در روزهای بعد در گفت‌و‌گو با منابع رسمی دولتی همچون جانشین فرماندهی انتظامی استان اصفهان و دیگر منابع مسوول دولتی اخبارش را دنبال کرد.

روزنامه ایران، روزنامه دولت در شماره امروزش در صفحه اجتماعی اما خبر دیدار شهیندخت مولاوردی، معاون امور زنان رئیس جمهور با سهیلا جورکش- از قربانیان اسید پاشی اصفهان را منتشر کرد .

این روزنامه همچنین در صفحه شوک به نقل از استاندار اصفهان می نویسد :«شایعه سازان اسیدپاشی مجازات های سنگین می شوند. همچنین در همین خبر به نقل از او تاکید شده که اسید پاشی ها در اصفهان به پایان رسیده است.»

در روزهای پیش از این هم روزنامه ایران بیشتر با اتکا به منابع رسمی خبرهایش درباره اسید پاشی را منتشر کرده است. هر چند این روزنامه نیز نتوانست خبر مربوط به تجمع های اعتراضی در تهران و اصفهان را نادیده بگیرد این روزنامه اول آبان ماه و در قالب خبری کوتاه در صفحه جامعه خود به این موضوع پرداخته است .

روزنامه شهروند اما در روزهایی که به اطلاع رسانی در این باره پرداخته است؛ نگاهی دقیق تر به موضوع داشته است و حتی تیتر یک این روزنامه در روز اول آبان ماه به تجمع اصفهانی ها و تهرانی ها علیه اسید پاشی همراه با عکس این تجمع در اصفهان اختصاص یافته است .

روز سوم آبان ماه نیز تیتر یک این روزنامه به همین موضوع اختصاص یافت و این بار با تیتر "چهره اسیدپاش شناسایی شد" منتشر و به روی دکه ها رفت .

روز چهارم آبان ماه شهروند با انتشار خبر دستگیری مرد زن نما در صفحه حادثه به موضوع اسید پاشی پرداخته است .

روزنامه شرق اول آبان ماه عکس یک روزنامه را به معاینه وزیر بهداشت از چشمان یکی از قربانیان اسید پاشی اختصاص داد و با اینکه متن خبر به تجمع اصفهانی ها و تهرانی ها اختصاص داشت تیتر یک در باره این موضوع انتخاب نشد.

همچنین هشدار حسن روحانی در این باره به تیتر یک این روزنامه تبدیل شده است: «مبادا با شعار امر به معروف ناامنی آغاز شود.»

روز سوم آبان ماه نیز این روزنامه گزارشی از اسید پاشی با عنوان" اسید پاش مرموز همچنان پشت نقاب "در صفحه حوادث منتشر کرده است.

امروز (چهارم آبان )نیز روزنامه شرق در صفحه حوادث مثل روزهای گذشته؛ گزارشی درباره اسید پاشی دارد و به تحقیقات پلیس در این باره می پردازد و با اتکا به نقل قولهای رسمی منتشر شده در خبرگزاری ها گزارش می دهد.

تهدید رسانه ها و بازداشت عکاس ایسنا

پس از حملات محمدرضا نقدی و حسین شریعتمداری به روزنامه ها و رسانه های داخلی و متهم کردن آنها به همراهی با ضد انقلاب درباره جریان اسید پاشی؛ رئیس قوه قضائیه ایران نیز تهدید خبرنگاران را درباره موضوع اسید پاشی آغاز کرد: « فتنه گرانی که در این کشور فتنه کرده اند و حالا دوباره می خواهند سربرآورند بدانند قوه قضاییه نخواهد گذاشت دوباره اهل فتنه سر برآورند؛ اهل قلم مزدوری که برای اینها کار می کنند؛ بدانند همه این ها رصد می شود و باید پاسخگوی جرم خودشان باشند.»

عباس جعفری دولت‌آبادی، دادستان تهران نیز امروز چهارم آبان ماه در این باره به خبرگزاری هامی گوید :« به برخی رسانه‌ها درباره ماجرای اسید‌پاشی‌های اصفهان تذکر داده شده و برخی هم احضار شده‌اند که در صورت لزوم با آنها نیز برخورد خواهد شد.

دولت‌آبادی گفته برخی رسانه‌ها در جریان اسید‌پاشی‌های اصفهان اذهان را «تشویش» کرده‌اند که دادستانی به آنها تذکر داده است.

وی ادامه داده با وجود احضار برخی در این زمینه٬ اگر لازم باشد برای این رسانه‌ها پرونده تشکیل داده شده و با آنها برخورد قضایی صورت خواهد گرفت.

برخی معتقدند دادستان تهران این مطلب را در واکنش به درخواست محافظه‌کاران تندرو در ایران برای برخورد با رسانه‌هایی که که به گفته آنها در رابطه با اسید‌پاشی‌‌های اخیر اقدام به «سیاه‌نمایی» کرده‌اند٬ بیان کرده است.

روزنامه کیهان صبح امروز با انتشار یادداشتی به صراحت خواستار برخورد قضایی با«خبرگزاری ایسنا» و سایت «خبر‌آنلاین» در پرونده اسید‌پاشی‌ها شده است. همچنین رمضان شریف٬ مسئول روابط عمومی کل سپاه با انتقاد از عملکرد رسانه‌های جمهوری اسلامی٬ شبکه‌های اجتماعی «فیس‌بوک» و «توئیتر» را ابزار دشمنان نظام برای تولید «وحشت» معرفی کرده است.

یادداشت روزنامه کیهان و دیگر اظهار نظرها درباره این خبرگزاری واکنش" ایسنا "را به عنوان یکی از خبرگزاری هایی که اولین اطلاع رسانی ها درباره اسید پاشی ها در اصفهان را انجام داده بود در پی داشت .

چند ساعت قبل این خبرگزاری بر خروجی اش جوابیه ای را با عنوان عملکرد ایسنا در اسیدپاشی‌های اصفهان، منتشر کرد :« در این جوابیه به نقش تاثیر گذار این خبرگزاری درباره اسید پاشی های اخیر اشاره شده؛ چنانکه در این جوابیه تاکید شده که پنجشنبه ۲۴ مهر، اولین خبر درباره این ماجرا با عنوان «جزییات اسیدپاشی‌های اخیر به زنان اصفهانی» توسط این خبرگزاری منتشر شده است.»

همچنین دو روز قبل از این ماجر آریا جعفری، عکاس و مسئول سرویس عکس ایسنا در اصفهان، روز پنجشنبه در منزلش بازداشت شد .

این عکاس روز چهارشنبه از تجمع مردم اصفهان در اعتراض به ناامنی و اسیدپاشی، عکاسی کرده و تصاویر خود را در خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منتشر کرده بود.این بازداشت و تهدیدها آن قدر موثر بود که خبرگزاری مهر عکس های مربوط به همین تجمع اعتراضی را پس از چند ساعت از خروجی خبرگزاری اش برداشت.

بازداشت خبرنگاران، افزایش شایعه ها و انگ زدن به رسانه ها

در حالی این روز‌ها خبرنگاران و عکاسان رسانه‌ها بازداشت و یا تهدید به برخورد قضایی می‌شوند؛ که ماجرای اسید پاشی‌های اخیر بر افکار عمومی جامعه تاثیر زیادی گذاشته و جو شایعه سازی به شدت در جامعه گسترش یافته است؛ تا جایی که هر روز تعداد زیادی پیام توسط تلفن و یا وایبر بین افراد جابه جا و حکایتهای عجیب و غریبی از اسید پاشی‌های گذشته و یا موردهای جدید در دیگر شهرهای ایران روایت می‌شود. حتی در برخی از این پیام‌ها از مردم و به ویژه زنان خواسته می‌شود برای حفظ امنیت خود از خانه خارج نشوند.

مقام‌های پلیس ایران در پرونده اسید‌پاشی‌های اخیر تاکنون حدود ۹۰ نفر را بازداشت کرده‌اند که هیچ‌یک از آن‌ها نقشی در اسید‌پاشی‌ها نداشته‌اند؛ مقام‌های پلیس این افراد را به خاطر «شایعه‌پراکنی» ٬ «تجمع غیرقانونی» و «ناامنی» بازداشت کرده‌‌اند.

برخی افزایش جو شایعه سازی را در عملکرد ضعیف رسانه‌های دولتی و به ویزه صدا و سیمای ایران ارزیابی می‌کنند که در این باره سکوت و یا چنان اطلاع رسانی یک طرفه‌ای کرده که این روز‌ها فضای شایعه این چنین داغ شده است؛ تا جایی که خبرگزاری ایسنا در جوابیه‌اش به عملکرد همین رسانه‌ها نیز اشاره می‌کند: «گروهی از رسانه‌ها در ابتدا سیاست سکوت را پیشه کردند که تا کنون نیز علت دقیق این سکوت اولیه، مشخص نشده است. در گام بعدی نیز این رسانه‌ها به جای ورود جدی، رسانه‌های پیگیر را هدف قرار دادند و با زدن انگ‌های «همسو با ضد انقلاب»، «خائن» و... تلاش کردند که پیگیری‌های رسانه‌ای حادثه را منکوب کنند و حتی آنرا عملی «مجرمانه» جلوه دهند. متاسفانه صداوسیما نیز به عنوان رسانه ملی، علاوه بر کم‌کاری در این موضوع، با استفاده از لفظ‌هایی چون «کثیف‌کاری» و «همراهی با بیگانه» برای رسانه‌های داخلی پیگیر موضوع - در یکی از بخش‌های خبری شبکهٔ خبر - از ماهیت «ملی» خود فاصله گرفت.»

تهدید روزنامه نگاران؛ ادامه اطلاع رسانی

هر چند تهدید روزنامه نگاران و حتی فعالان فضای مجازی به بازداشت و برخورد قضایی از سوی مسوولان ادامه دارد و مدام خط قرمزهای جدیدی به این رسانه ها دیکته می شود؛ اما روزنامه نگاران همچنان به فعالیت های خود ادامه می دهند.

خبرنگار حوادث یکی از روزنامه های اصلاح طلب ایران در این باره به خبرنگاران ایران می گوید: « معلوم است که ما نمی توانیم از این موضوع مهم که ذهن بیش از نیمی از جمعیت ایران را مشغول کرده بگذریم و نسبت به آن بی تفاوت باشیم؛ اما افزایش خط قرمزها دست و پایمان را می بندد؛ هر روز خبر تهدیدمان توسط مسوولی دولتی به گوشمان می رسد و در این فضای رعب و وحشت اطلاع رسانی هم سخت تر می شود؛ چرا مدام روزنامه نگاران و خبرنگاران باید به جای خاطیان و گناهکاران اصلی هزینه بپردازند.»

او همچنین با اشاره به جو شایعه سازی ،افزایش شوخی های بی ربط و همچینن دلهره در جامعه می گوید:« اگر مسوولان بگذارند و مدام ما را تهدید نکنند؛ می توانیم با اطلاعات درست و به موقع جامعه را از این همه التهاب و شایعه نجات دهیم ؛ وقتی کمبود اطلاعات موثق وجود دارد مردم به شایعه سازی روی می آورند. من به عنوان خبرنگار این حوزه دقیق نمی دانم بالاخره روی چند نفر در اصفهان اسید پاشیده شده است. یک روز آقای احمدی مقدم ، فرمانده نیروی انتظامی آمار هشت نفره می دهد و فردایش منکر می شود. مسوولان حاضر نیستند در این باره اطلاع رسانی درست کنند و مثل همیشه این روزنامه نگاران هستند که باید هزینه بپیردازند.»

به نظر می رسد با افزایش اعتراض های همگانی به پدیده اسید پاشی و افزایش اطلاع رسانی در این باره تهدید رسانه ها و خبرنگاران نیز هر روز ابعاد تازه ای پیدا می کند و باز این روزنامه نگاران هستند که باید به خاطر انجام وظیفه حرفه ای شان هزینه های بیشتری بپردازند.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • از گشت ارشاد تا تبلیغات زیاد یک روزنامه دولتی و نبود نشریات محافظه کار

    23 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- آنچه نمایشگاه مطبوعات امسال را از سالهای گذشته متمایز می‌کند، انصراف تعدادی از مطبوعات و خبرگزاری‌های جناح راست یا مخالف دولت است که پیش از برگزاری نمایشگاه مطبوعات اعلام کردند در آن حضور نخواهند یافت. وقتی در نمایشگاه مطبوعات امسال راه می‌روی خیلی زود نبود این نشریات را متوجه می‌شوی، خیلی‌ها معتقدند این رسانه‌ها و خبرنگارانشان وابسته به نهادهای امنیتی ایران هستند. آنها معمولاً با حضور در نمایشگاه و برگزاری نشستهای انتقادی و شعارهایی علیه دولت و یا در سال های ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد علیه آنچه" فتنه گران "می‌خوانند، فضایی متفاوت را در نمایشگاه به وجود می‌آوردند، فضایی رادیکال که معمولاً به ایجاد تنش بین گروه‌ها و رسانه های منتقد آنان نیز منجر می‌شد.

  • یک بررسی آماری: ایرانی‌ها از کجا خبر می‌گیرند

    11 آبان 1394

    خبرنگاران ایران-با همه‌گیر شدن اینترنت و مخصوصا اینترنت‌های همراه در ایران، دسترسی به منابع خبری آن‌لاین برای گرفتن اطلاعات سریع‌تر شده و آنها در صدر منابع خبری آن دسته از ایرانیانی قرار گرفته‌اند که فعالانه پیگیر اخبار و رویدادها هستند. قطعا در این میان، بعضی منابع خبری از منابع دیگر مراجعان بیشتری دارند و در اصطلاح پرترافیک‌تر هستند. در این گزارش سعی شده‌است براساس اطلاعاتی که سایت الکسا فراهم می‌کند، پرمراجع‌ترین سایت‌های خبری ایرانی معرفی شده و باهم مقایسه شوند.

  • برنده نوبل ادبیات تحصیلکرده مدرسه روزنامه نگاری است

    23 مهر 1394

    خبرنگاران ایران-می‌خواهید برنده نوبل ادبیات شوید؟ به مدرسه روزنامه‌نگاری مینسک در بلاروس بروید. شاهد از غیب رسید: سوتلانا الکسیویچ، برنده جایزه نوبل ادبیات سال 2015 است. مارتا باسلز از گاردین او را این‌طور معرفی می‌کند: «یک نویسنده بلاروس و کسی که کتاب‌های تاریخ شفاهی او صدای هزاران نفر را که موجب انفجار درونی اتحاد جماهیر شوروی شدند را ثبت کرده است.»کتاب‌هایش که به گفته خودش 10 سال طول کشید تا نوشته شوند، بر اساس گفتگوهایی است که با مردم انجام داده است. بیشتر این مردم زن و کودک هستند. کسانی که در بحران‌های دردناکی چون حمله اتحاد شوروی به افغانستان و نشت اورانیوم از نیروگاه اتمی چرنوبیل، زندگی می‌کردند.