12 مهر 1390

شکوفایی روزنامه نگاری آنلاین در مصر؛ محدودیت ها همچنان باقی است

12 مهر 1390

نویسنده گزارش: حنا سیستک

خبرنگاران ایران -ترجمه سارا محسنی :انقلاب تاریخی در مصر، باعث شد تا از بهار امسال چشم انداز رسانه ای این کشور به طرز مهیجی تغییر پیدا کند.از زمان خیزش های این کشور، ابتکارات جدید آنلاین همراه با رشد زیادی بوده است. بسیاری از شهروند-خبرنگاران معروفیت زیادی کسب کردند. خبرگزاری ها انتشار اخبار خود را در فیس بوک آغاز کردند و کانال های جدید تلویزیونی شکل گرفت. این موضوع ها نشان می دهد که آزادی بیان هم شکوفا شده است اما خط قرمزهای محدودیت برای شنیدن صدای مصریان هنوز برقرار است و تنها فشارها پنهانی شده است.

«سلما الدالی» ویدئو بلاگر مصری میزان آزادی بیان را در مصر در این برهه زمانی توصیف می کند:«شما هر چه بخواهید می توانید بگویید اما باید بهای آن را نیز بپردازید. »

گرچه به نظر می رسد که آزادی بیان بیشتری نسبت به دوران حسنی مبارک وجود دارد اما مصریان هنوز به راحتی نمی توانند مطالب خود را بیان کنند. ارتش، رهبری کشور را بر عهده دارد و افرادی که نسبت به ارتش انتقاد کنند مجازات می کند.

هفته پیش ارتش به دفتر شبکه الجزیره در قاهره حمله کرد، اموال این شبکه را توقیف و مهندسی که آنجا حضور داشت را بازداشت کرد. «احمد زین» مدیر این شبکه بعد از این حمله در کنفرانس مطبوعاتی گفت: « اگر انعکاس حقیقت باعث به خطر افتادن موجودیت یک رسانه شود، هر رسانه ای مفتخر است که موجودیتش به خطر افتد.»

رشد آنلاین

«صبا همامو» خبرنگار و ویدئو بلاگر می گوید: «رسانه های جریان ساز و شهروند خبرنگاران در دو جزیره متفاوت سیر می کردند اما بعد از انقلاب این مرزبندی ها بین این دو گروه کم رنگ تر و کم رنگ تر شد.»

صبا در روزنامه الاهرام مصر فعالیت می کند و در عین حال شهروند خبرنگاری است که صفحه یوتیوب خود را در اینترنت دارد. او زمانی که این موج در بهار در حال شکل گیری بود این صفحه را ایجاد کرد.

روزنامه نگاری آنلاین جدید را می توان در سه رده دسته بندی کرد. نخستین گروه بلاگرهای مستقل هستند ، دومین گروه فعالیت های مشترک ابتکاری از طرف شهروند -خبرنگاران مانند ایجاد کمپین علیه خشونت پلیس ، فساد یا کاهش فقر است و سومین بخش هم گروه های رسمی شده شهروند -خبرنگاران است مانند گروه «صداهای جهانی» که بیش از 400 هزار نفر بلاگر و مترجم عضو آن هستند و همه اخبار را روی وبلاگ های خود و همچنین رسانه های شهروندی دنیا به اشتراک می گذارند.

یا سایت «منصات» که گروهی برای پیشرفت خبرنگاری در جهان عرب است. «مناصات» اخبار ، برش های فرهنگی و بلاگ های خاص را به اشتراک می گذارد علاوه بر این، «مناصات» به جامعی برای روزنامه نگاران عرب تبدیل شده است.

بسیاری از شهروند خبرنگاران در بین رسانه های جریان ساز به طور آزادانه در این سه بخش حضور دارند. به طوریکه « همامو» کسی که در یک روزنامه رسمی کار می کند به طور همزمان سایت خود را به عنوان یک شهروند خبرنگار به روز رسانی می کند.

یا «حسام الحمالاوی» روزنامه نگار چپ گرایی که وقتی مقر رسیدگی به امنیت داخلی مصر در ماه مارس مورد حمله قرار گرفت کمک هایی انجام داد. او اطلاعات مهمی را به دست آورد و انتشار داد.

« الحمالاوی» وبلاگ خود را دارد و در آن درباره مباحث عدالت اجتماعی و حقوق بشر می نویسد. او همچنین یکی از پدید آورندگان «پیگی پدیا» است که یک صفحه فیلیکر است که هر فردی می تواند عکس های مربوط به افسران پلیسی که از خشونت و شکنجه علیه بشریت استفاده کرده اند را به اشتراک بگذارد.

ریشه عمیق شهروند خبرنگاران در مصر

شهروند خبرنگاران و بلاگرها در مصر ریشه عمیقی پیدا کرده اند. بسیاری از فعالان اجتماعی در اوایل سال 2000 شروع به وبلاگ نویسی کردند. جنبش تغییر در مصر که «کفایا» نام دارد از فضای وبلاگ برای انتشار عکس و خبر استفاده کرد بدون اینکه کاری به رسانه های اصلی داشته باشد.

از اینجا، بلاگرها نقش موثر خود را در نشر موضوعات مهم ادامه می دادند که مهمترین آنها شکنجه پلیس مصر علیه شهروندان بود. در نهایت رسانه های اصلی جریان ساز مطالبی را از صحنه هایی که بلاگرهای مستقل منتشر کردند را انتخاب می کردند.

بعد از انقلاب مصر، تاثیر شهروند خبرنگاران و رسانه های مستقل رشد یافت. رسانه های اصلی جریان ساز برخی از مطالب خود را از این رسانه ها و تصاویر آنها انتخاب می کردند و مخاطبان آنلاین روی هم رفته افزایش یافت. به طوریکه استفاده از اینترنت بعد از انقلاب مصر روند روبه رشدی داشت.

مصریان نسبت به منابع رسانه ای جدید اقبال نشان دادند چراکه دولت کنترل کانال های تلویزیونی را برعهده داشت و روزنامه ها متهم به جانبداری از حکومت مبارک در آن دوران می شدند. روزنامه الاهرام به طور مثال بعد از سقوط مبارک به این موضوع اعتراف کرد و از مخاطبان خود به خاطر اینکه گزارش های نادرستی را منتشر می کرد عذرخواهی کرد.

شکوفایی رسانه های مستقل

نشریه های جدید برای خدمت رسانی بهتر به اهداف روزنامه نگاری مستقل کمک می کنند. ابتکاراتی مانند «التحریر» ، «بیکیا مصر» به عنوان سایت های خبری اصلی، «الاف» به عنوان روزنامه آنلاین عربی که در لندن مستقر است و «یوم 7» (روز هفتم) که اخبار مصر را به صورت آنلاین پوشش می دهد شامل این موارد ابتکاری است.

آگاهی های سیاسی در قالب طنز در رسانه های مستقل تولید می شد. به طور مثال «خرابیش» کارتون و فیلم هایی را در یوتیوپ منتشر می کرد که جنبه طنز داشت.

«ماریا رودر» کارشناس رسانه رسانه را به عنوان فضای فرهنگی ابتکاری توصیف می کند. او تز دکترای خود را روی تغییرات رسانه ای در قبل از انقلاب مصریان برای دانشگاه مانهیم آلمان می نویسد و این تحقیق را در قاهره پیگیری می کند.

او می گوید: «رسانه های جدید فقط ابزاری برای سازماندهی تظاهرات ها نبودند. آنها فضایی برای مردم برای بیان و توصیف خودشان ، برای شکل دادن هویتشان، تغییر نظراتشان بودند. قبل از انقلاب رسانه های اجتماعی بخشی از فرهنگ عمومی بودند. اما هم اکنون آنها بخشی از حیطه سیاسی هستند.

در این شکوفایی آنلاین، برخی از خبرنگاران به معروفیتی دست پیدا کردند. به طور مثال «ناوارا نجم» دختر شاعر معروف مصری «احمد فواد نجم» فعالیت خبرنگاری و بلاگر سیاسی خود را آغاز کرد و به سخنگویی زنان انقلاب مصر رسید. او اغلب در 18 روزی که میدان التحریر مصر تظاهرات بود روی آنتن شبکه الجزیره می رفت.

بعد از برکناری مبارک، نجم سخنرانی خود را برای شبکه تلویزیون التحریر انجام داد. او هم اکنون 82 هزار فالوئر در توئیتر دارد.

فیس بوک انتشار دهنده جدید اخبار

انتشار اخبار در فیس بوک نیز در این مدت مورد توجه قرار گرفت. در 25 ژانویه «شبکه خبری رصد» اخبار مربوط به انقلاب را در فیس بوک به سرعتی که یک سایت به روز رسانی می شود پوشش می داد. به زودی این صفحه به محلی برای انتشار اخبار انقلاب تبدیل شد و هم اکنون یک میلیون و 100 هزار نفر در این صفحه حضور دارند.

«عادل اسکندر» پژوهشگر رسانه ای دانشگاه جرج تاون واشینگتن که کارشناس مسائل خاورمیانه است نیز می گوید: «اما درستی اخباری که در این صفحه منتشر می شود در حد وسط است و هیچ فردی نمی داند این سایت را چه فردی مدیریت می کند.»

او اضافه می کند که شایعه شده «شبکه خبری رصد» توسط گروه برادران مسلمان اداره می شود.

رسانه های جدید این امکان را فراهم آورده اند تا با نسل جوان ارتباط برقرار کنند و به طور دقیق تر با نخبگان این ارتباط را داشته باشند. هم اکنون حدود 25 درصد مصریان آنلاین هستند و بلاگرها می توانند به صورت یک طبقه فکری جدید به یکدیگر متصل شوند.

از سوی دیگر رسانه های آنلاین سریع نیز رشد پیدا کرده اند، تلویزیون هنوز سلطه خود را بر روی مصریان دارد. شانزده کانال جدید از زمان انقلاب شروع به فعالیت کرده است که در میان آن ها کانال «25» ، تلویزیون «تحریر» و کانال «25 ژانویه» مشاهده می شود.

کانال های ماهواره ای جدید اغلب بودجه کمی نیاز دارند و بیشتر بر محور گفت و گو هستند. کانال های مصری محبوب تر از کانال های دیگر مانند الجزیره هستند. به هر صورت الجزیره به عنوان منبع خبری معتبر جایگاه بالایی دارد ، این موضوع را «عبدالرحمان حسن» بلاگر و فعال سیاسی تایید می کند. اما از سوی دیگر این شکوفایی رسانه ای هفته گذشته توسط ارتش مهار شد.

بعد از آن تصمیم گرفته شد تا مجوز فعالیت جدیدی برای کانال های تلویزیونی ماهواره ای جدید صادر نشود. به علاوه دفتر الجزیره در قاهره تعطیل و پروانه فعالیتش باطل شد.

آزادی بیان هنوز یک گمشده است

قرار شده است به زودی سانسورهای رسمی اعمال شود و افرادی از دولت توسط سیاستمداران منصوب شوند تا در این موضوع تاثیر بگذارند.

در این بین بلاگرهایی نیز بازداشت و در دادگاه نظامی محاکمه شدند. قوانین قدیمی مصر هر گونه انتقاد به ارتش را جرم تلقی می کند. «مایکل نبیل صناد» که بلاگر است به دلیل انتقاد به ارتش به 3 سال زندان محکوم شد. او در اعتراض به این حکم اخیرا اعتصاب غذا کرد و در بیمارستان بستری شد.

مجامع بین المللی مانند سازمان گزارشگران بدون مرز و یا سازمان حقوق بشر سوریه بسیار زیاد برای آزادی نبیل تلاش کردند.

یک مورد مشابه نیز برای دختری به نام «اسما محفوظ» اتفاق افتاد که به مانند نبیل بازداشت شد. او ارتش مصر را با نام «شورای سگان» نامید اما بعد موج عظیمی که در توئیتر و فیس بوک راه افتاد ارتش عقب نشینی و او را آزاد کرد.

*«مصریان هم اکنون دوره جدیدی را تجربه می کنند:«آزادی با هش تگ»

*هش تگ برچسبی است که در توئیتر کاربرد دارد

منبع: سایت Media Shift 19 سپتامبر 2011

http://www.pbs.org/mediashift/2011/...

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • نوآوری‌های خبر‌نگاران در فضای خشونت‌بار مکزیک

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران- گزارش‌گران محلی مانند اسپینوزا با بزرگ‌ترین خطرات مواجه‌اند. مشکلات اسپینوزا زمانی شروع شد که در سال ۲۰۱۲ یک مقام رسمی دولت به او گفت یا دست از پوشش اعتراضات دانشجویی بردارد یا «به سرنوشت رِجینا دچار می‌شود». که اشاره‌ی او به رجینا مارتینِز گزارش‌گر پروسسو بود که همان سال در خانه‌اش در خَلَپه خفه‌اش کرده بودند. مقامات رسمی مرگ او را به دزدان نسبت دادند اما اسپینوزا و سایر روزنامه‌نگاران معتقد بودند که دلیل قتل او گزارش‌ جرائم است. در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.

  • روزنامه‌نگاری روباتی: آینده به سرعت از راه می‌رسد

    3 آبان 1394

    خبرنگاران ایران-روبات ها می توانند از طریق بانک عظیمی از متن های قابل مقایسه‌ که برای تولیدشان هزینه زیادی پرداخت شده است، زبان آموزی کنند. آن ها از راه مقایسه ی گزارش هایی که در طول دهه ها توسط اتحادیه ی اروپا و سازمان ملل تهیه شده‌اند و با صرف هزینه های گزاف توسط انسان به زبان های مختلف ترجمه شده اند، ترجمه به زبان های مختلف را انجام می دهند. وقتی از آنان ترجمه ای درخواست می شود، این ترجمه های از قبل انجام شده را برای یافتن الگوهای مشابه یا بخش‌هایی که بتوانند آنان را به هم وصل کنند، جست وجو می کنند.روبات ها درها را به روی کمپانی‌های جدید خبری خواهند گشود که وقتی نظم اوضاع به هم می‌ریزد، سر میرسند و قادرند فن آوری را آنگونه که مناسب است به کار گیرند.

  • بهشت امن ترکیه برای روزنامه‌نگاران خارجی جهنم می‌شود

    13 مهر 1394

    خبرنگاران ایران-برای سال‌ها ترکیه به‌عنوان بهشت امن روزنامه‌نگاران آزاد و محل و مرکزی باثبات و با فضایی امن برای روزنامه‌نگاران خارجی بود. آن‌ها می‌خواستند حوادث بعد از بهار عربی را پوشش دهند. اما از زمانی که روزنامه‌نگاران خارجی بحران‌های متعدد دولت ترکیه را پوشش خبری دادند و گزارش‌هایی درباره تظاهرات پارک گیزی استانبول در سال 2013 و واقعه نگران‌کننده معدنچیان در سال 2014، نوشتند، مورد تهدید مستقیم قرار گرفتند. مقامات ترکیه درحالی‌که خبرهای قابل‌قبول و قابل استنادی درباره درگیری‌های جنگجویان کرد با نیروهای داعش و دیگر گروه‌های درگیر در عراق و سوریه، وجود داشت، با دستور کتبی، از روزنامه‌نگاران خارجی خواستند که دراین‌باره سکوت کنند.