23 شهریور 1393

محمد آقازاده

نفی استقلال حرفه ای روزنامه نگاری با پیش نویس سازمان نظام رسانه ای

23 شهریور 1393

خبرنگاران ایران- «مهم‌ترین نقدم بر پیش نویس قانون سازمان نظام رسانه‌ای جمهوری اسلامی تضاد آن با روح و استقلال روزنامه نگاری است.»

این‌ها جملات محمد آقازاده، روزنامه نگار در نقد پیش نویسی است که نزدیک به یک ماه از ارائه آن توسط دفتر مطالعات و برنامه ریزی رسانه‌ها می‌گذرد و هر روز کار‌شناسان امور رسانه‌ها انتقادات بیشتری را درباره آن مطرح می‌کنند. بند بند این پیش نویس چنان قابل نقد است که برخی آن را تنها طرحی در جهت محدود کردن فعالیت حرفه‌ای رسانه‌ها قلمداد می‌کنند.

آقازاده که از جمله منتقدان این طرح است در پاسخ به کسانی که ارائه این پیش نویس را الزامی قانونی می‌دانند که در آن به سازماندهی رسانه‌ها اشاره شده می‌گوید: «تفسیر قانون اساسی بر عهده معاونت مطبوعاتی نیست، همچنین سازماندهی را می‌توان به معنای تهیه زیرساختهای رسانه‌ها هم تفسیر کرد.»

اشاره آقازاده به ماده ۱۰ قانون برنامه پنجم توسعه (مصوب سال ۱۳۸۹) است که دولت را موظف به ساماندهی فضای رسانه‌ای کشورکرده است.

او در گفت و گو با خبرنگاران ایران با اشاره به اینکه عنوان غیر دولتی بر این پیش نویسی یک شوخی اداری است که نباید زیاد جدیش گرفت همچنین تاکید می‌کند:

«تشکیل صنف اگر به معنای تشکل طبیعی و خودجوش توسط خود روزنامه نگاران باشد می‌تواند در ارتقای نظام رسانه‌ای موثر عمل کند ولی هر گونه مداخله دولت به جای حل مشکل بر تنومندی آن می‌افزاید.»

او در پاسخ به این سوال که آیا چنین طرح هایی در دیگر نقاط دنیا سابقه دارد، می‌گوید: «من اطلاعی از جاهای دیگر دنیا ندارم، ولی تاریخ کشور ما نشان می‌دهد این کار ضرورتی ندارد و هر جا پای دولت‌ها به میان بیاید با تصلب فضا روبرو می‌شویم.»

در فصل سوم این پیش نویس در بخش حقوق روزنامه نگاری که در ۱۵ بند آورده شده، «حق عضویت در انجمن‌های صنفی و حرفه‌ای داخلی، منطقه‌ای و بین المللی» برای روزنامه نگاران به رسمیت شناخته شده آیا می‌توان این نکته را وجه مثبت این طرح بر آورد کرد که آقازاده در پاسخ به این سوال هم تاکید می‌کند: «حق عضویت در نهادهای مدنی داخلی و بین المللی حق شهروندی همه است و این امتیازی نیست که دولت‌ها به کسی بدهند، اگر دادن این امتیاز دست دولت باشد به راحتی می‌تواند پس بگیرد.»

آقازاده در پیش بینی آینده این طرح با توجه به انتقادهای مطرح شده درباره آن می‌گوید: «باور من این است این لایحه با توچه به فضای فعلی به مجلس نمی‌رود. این متن ابتدا باید در هیات دولت تصویب و به صورت لایجه به مجلس داده شود، بنابراین دولت به راحتی می‌تواند از آن طرفنظر کند.»

به عقیده آقازاده این طرح به هیچ عنوان قابل اصلاح نیست و باید از اساس کنار گذاشته شود. او همچنین با اشاره به ترکیب مجلس اصلاح قانون مطبوعات را نیز که این روز‌ها از دیگر طرح‌های دنبال شده توسط معاونت مطبوعاتی است اتفاق نا‌خوشایندی می‌داند که برای اهالی رسانه مفید نخواهدبود.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • آفتهای روزنامه نگاری محلی و زن بودن

    5 آبان 1394

    خبرنگاران ایران -دلم می‌خواست بگویم باید از زن یا مرد بودن عبور کرد، ولی واقعیت جامعه ما چیز دیگری است و هنوز زن یا مرد بودن مهم است. گاهی فقط به خاطر زن بودن نادیده گرفته می‌شوی. در عرصه خبری هم همین‌گونه است گاهی به خاطر پوشش که مسئله‌ای کاملاً شخصی و خصوصی است، بین خبرنگاران تبعیض قائل می‌شوند؛ اما خب در عرصه رسانه همه مشکل‌دارند و نمی‌توان این نکته را هم نادیده گرفت. مشکلات اصلی برای همه یکسان است، نبود تشکیلات قوی صنفی برای مواقعی که با مشکل مواجه می‌شویم، معضل همیشگی نبود بیمه. اغلب صاحبان رسانه‌ها میل زیادی به بیمه کردن خبرنگارانشان ندارند، دستمزدهای کم در مقابل کار سخت خبر... ازجمله مشکلاتی است که همه ما با آن مواجه هستیم و زن و مرد هم نمی‌شناسد. گاهی بخاطر نوع پوشش و نداشتن چادر که موضوعی کاملا شخصی است. نسبت به من تبعیض قائل شده اند.مثلا در نشست خبری رییس جمهور که در دی ماه 93 به بوشهر آمده بودند، جای مرا با خانمی که چادر پوشیده بود عوض کردند . هرچند تیم حفاظت از من عذر خواهی کردند اما این نوع رفتار ها دردی عمیق به جای می گذارد.

  • ما می‌گفتیم «بزرگ دبیر»شما می‌گویید؛ «سردبیر»

    21 مهر 1394

    خبرنگاران ایران -نکته جالبی که در این کتاب دیدم واژه "بزرگ دبیر "بود. آیا می‌دانید این اصطلاح قدیم ندیم‌ها در برخی نشریات به‌جای عنوان سردبیر به‌کاربرده می‌شد.برگشتی‌ها هم هست، همان نشریاتی که به فروش نرسیده و بازگشت داده‌شده‌اند. صفحه بستن هم که کلی در روزنامه‌ها واژه متداولی هست در این لغت‌نامه دیده می‌شود: «آماده‌سازی صفحه به لحاظ فنی.»

    چه تصوری از وا‍ژه پاچلاقی دارید؟ اگر روزنامه‌نگارید فکر نمی‌کنم تصویرتان از این لغت چندان درست باشد اما اگر صفحه آرائید بیشتر به این لغت آشنایی دارید: «نامتقارن شدن یک ستون در صفحه یا خارج شدن فرم صفحه به دلیل وجود عکس و آگهی پاچلاقی نامیده می‌شود.» پوشش خبری که حسابی معروف است و برای اعزام یک خبرنگار برای منتشر کردن محتوای یک رویداد به کار می‌رود. پیش خبر و پی گیری خبر هم که خیلی معنایش معلوم است در این کتاب ذکرشده است.اگر واژه" تومنی نگار" را نشنیده‌اید هم بدانید که این لغت هم درگذشته‌ها در روزنامه‌نگاری رایج بوده و معنایش این بوده که خبرنگاری که فقط در ازای دریافت پول کار می‌کند. خبرنگاری که بر اساس تأمین منافع مالی خود و یا دریافت هدیه، حجم خبر را کم‌وزیاد می‌کند. همان‌ها که این روزها به رپرتا‍ژ-آگهی بگیر معروف‌اند. حاشیه و حاشیه‌نویسی هم حسابی در روزنامه‌ها کلمه معروفی است یعنی اتفاقات جالب یک خبر و مصاحبه. معمولاً خبرنگارانی که حاشیه را می‌بینند خبرنگاران بهتری در روزنامه‌ها هستند.

  • اجرای خودکار ویدئوها در فیس‌بوک؛ آیا اخلاق رسانه‌ای رعایت می شود

    24 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-به‌رغم منتقدانش اجرای خودکار ویدیو (اوتوپلَی) در شبکه‌های اجتماعی به‌سرعت فراگیر شده است. توئیتر اخیراً اعلام کرده است که تمام ویدیوهایی که بر این شبکه اجتماعی بارگذاری می‌شوند، به زودی به صورت خودکار اجرا خواهند شد. این کار درپی اقدام فیس‌بوک صورت می‌گیرد که از دسامبر ۲۰۱۳ اوتوپلی را روی دسک‌تاپ و موبایل اعمال کرده است.اما درحالی‌که اوتوپلی ممکن است برای جلب نظر مخاطب و دیده‌شدن ویدیوها مناسب باشد، مسائلی را هم برای رسانه‌های خبری که گزارش‌های دارای محتوای تصویری ناراحت کننده منتشر می‌کنند، پیش آورده است. کالینز می گوید: «ما بازخورد فوری از کاربران دریافت کردیم. یکی از آنان می گفت چطور می توانم اوتوپلَی را غیرفعال کنم. من دیگر نمی خواهم این صحنه‌ها را ببینم. افراد دیگری ما را به دلیل نمایش این ویدیو به صورت اوتوپلی مورد انتقاد قرار دادند.» هرجا کاربران فیسبوک به یک خط وای فای وصل شوند ویدیوها خودبه خود اجرا می شوند، اگرچه آنان می توانند گزینه‌ی اوتوپلی را در تنظیمات اکانت خود غیرفعال کنند.

    کالینز اشاره کرد که «در طول یک یا دو ساعت بعد از قرار گرفتن این ویدیو در صفحه ی فیسبوک «ده‌ها» کامنت دریافت کردیم. همه ی این کامنت ها درباره‌ی اجرای خودکار این ویدیو نبودند.