31 مرداد 1393

افزایش سرعت اینترنت سودی برای عموم جامعه نداشت

رویای ایرانی‌ها برای دستیابی به اینترنت پرسرعت و بدون اختلال

31 مرداد 1393

خبرنگاران ایران- سارا محسنی

گرچه طبق آمارهای رسمی، سرعت اینترنت ایران نسبت به سال گذشته افزایش پیدا کرده اما این افزایش سرعت سودی برای عموم جامعه نداشته و در دسترس آن‌ها قرار نگرفته است. هنوز اینترنت ۱۲۸ کیلوبیت با سرعت ناچیز دانلود ۱۶ کیلوبایت برثانیه و همراه با فیلترینگ بالا، سقف مجاز سرعت اینترنت‌های خانگی است در حالی که در بسیاری از کشورهای دنیا اینترنت‌های چند مگابیتی به راحتی در دسترس همه شهروندان قرار دارد.

«من از شرایط پهنای باند اینترنت کشور راضی نیستم و قرار ما با وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات این است که هرچه سریع‌تر به نسل سوم و چهارم برسیم و پهنای باند نه تنها برای منازل و تجارتخانه‌ها بلکه برای موبایل‌ها نیز وسیع‌تر شود.»

این بخشی از سخنان «حسن روحانی»، رییس جمهوری در اردیبهشت ماه گذشته و در مراسم روز ارتباطات و اطلاعات است. او در حالی از این شرایط گلایه دارد که در یکسال اخیر، هنوز در حوزه اینترنت، بیشترین گلایه‌ها درباره سرعت کم و قطع و خرابی‌های بی‌شمار و گران فروشی است.

چرا در مرداد ماه سرعت اینترنت کم شد

در مرداد امسال طبق گزارش‌های رسیده و منتشر شده میزان نارضایتی مردمی از سرعت اینترنت و خرابی‌ها بیشتر شده است تا جایی که محمدرضا بیدخام، معاون شرکت مخابرات استان تهران دو هفته پیش در جمع خبرنگاران درباره اختلالات اینترنت توضیحاتی ارائه داد: «بخش عمده مشکل ما در زمینه اینترنت به بحث پهنای باند بازمی گردد. یرای تامین این نیاز شرکت مخابرات استان تهران برای سه ماه اول و دوم سال درخواست تامین پهنای باند را به شرکت ارتباطات زیرساخت ارائه کرده است. بخشی از این نیاز تامین شده است و هم اکنون در حال رایزنی هستیم تا با تامین مابقی این نیاز کیفیت اینترنت را برای کاربران ارتقا دهیم.»

اما تا چه میزان دولت در موضوع مربوط به اینترنت سهم دارد و تا چه میزان وضعیت اینترنت نسبت به سال گذشته تغییر کرده است؟

حامد شفیعی روزنامه نگار ساکن تهران است که مدتی نیز به عنوان روزنامه نگار حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات فعالیت کرده است. او در گفت‌و‌گو با خبرنگاران ایران درباره مشکلات اینترنت می‌گوید: «مشکلات اتصال به اینترنت و کم بودن سرعت اینترنت مربوط به اکنون نبوده و مساله مسبوق به سابقه است و اکنون نیز هرچند کمتر اما با مساله اتصال به اینترنت و کم بودن سرعت به خصوص در شهرستان‌ها مواجه هستیم.»

از او می‌پرسم که آیا نسبت به گذشته تغییری را شاهد بوده است: «نمی‌توان گفت تغییری نکرده است. اما مطلوب نیست. با این حال در کلان شهر تهران، وضعیت اتصال تا حدودی بهبود یافته اما مساله کیفیت سرعت_ پهنای باند_ که به صورت اشتراکی در اختیار مشترک قرار می‌گیرد، یعنی وقتی شما درخواست ۵۱۲ کیلوبایت پهنای باند را دارید، این مقدار بین شما و هفت نفر دیگر به اشتراک است، همچنان معضل کاربران بوده و رضایت بخش نیست. این مساله در شهرهای دیگر نمود بیشتری دارد.»

از او درباره نقش دولت در سامان دادن به وضعیت اینترنت هم می‌پرسم که می‌گوید: «وضعیت اینترنت در ایران بیشتر به سیاست‌های حاکمیت مربوط می‌شود. دولت نقش اجرا کننده دارد. گرچه سهم دولت در شورای عالی فضای مجازی_ سومین شورای مهم کشور پس از شورای عالی امنیت وشورای عالی فرهنگی _ که به دستور رهبری ایجاد شده بسیار پررنگ است، اما باز تعیین سیاست‌های کلی بر عهده نظام است.»

اما به راستی موانع کار چیست؟ چرا در سال‌های اخیر در وضعیت اینترنت ایران تغییری ایجاد نشده است؟

در پاسخ به این سوال چند روز پیش ایسنا با هومن افشار کار‌شناس حوزه فناوری اطلاعات گفت‌و‌گو کرد. او معتقد است که دلایل امنیتی از جمله عوامل اصلی به شمار می‌روند، به عنوان مثال در برهه‌ای خاص به دلیل حملات سایبری، اینترنت توسط مقامات و مسوولان قطع یا سرعت آن کاهش داده می‌شود.

وی با بیان اینکه متولیان اینترنت در کشور نیز از دیگر دلایل اصلی مشکلات موجود در حوزه اینترنت به شمار می‌رود، بیان کرد: «بیشترین درصد پولی که بابت اینترنت پرداخت می‌شود به شرکت ارتباطات زیرساخت ایران و مخابرات تعلق دارد. وظیفه شرکت زیرساخت ایران تامین پهنای باند اینترنت و شرکت مخابرات ایجاد لینک‌های درون و برون استانی است، همچنین این شرکت خدمات فنی و تجهیزاتی را در جهت ارائه اینترنت به کاربر اداری یا خانگی در اختیار بخش خصوصی قرار می‌دهد. سومین متولی توزیع اینترنت شرکت‌های خصوصی هستند که اینترنت را به عموم مردم ارائه می‌دهند.»

وی با بیان این مطلب که اینترنت در ایران به صورت انحصاری در اختیار شرکت ارتباطات زیرساخت ایران است، ادامه داد: «یکی از دلایل مشکل‌ساز در این حوزه همین مساله است و این درحالی است که در سایر کشور‌ها اینترنت در اختیار شرکت‌های خصوصی بوده و فضای رقابتی به وجود آمده در این زمینه بستر مناسبی را برای اینترنت به وجود آورده است. »

«نوع نگاه حاکمیت به اینترنت از مهمترین موانع است»

حامد شفیعی اعتقادی فرا‌تر از این موارد هم دارد و معتقد است که مهم‌ترین مانع به نوع نگاه حاکمیت به اینترنت مربوط می‌شود: «به یاد دارم که یکی از مسئولان دولت گذشته که اکنون بر مسند نیست، می‌گفت گزارشی از وزارت اطلاعات به بیت رهبری ارسال شده که در آن به طور کامل به نقاط منفی اینترنت اشاره شده است و حتی برای اثبات هم مجموعه‌ای از فیلم‌ها و عکس‌های پورنو را جمع آوری و ارائه کرده‌اند که بگویند اینترنت یعنی این.»

او معتقد است که چنین طرز نگاهی موجب می‌شود که وضعیت اینتنرت اینگونه باشد. این بخش اجتماعی مساله است. مساله دیگر مساله فرهنگی و سیاسی است که باز حاکمیت نگاه تهدید آمیزی به اینترنت دارد.

وعده های وزیر ارتباطات چه بوده است

در یکسالی که «محمود واعظی» بر مسند وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات نشسته است چه وعده‌هایی در حوزه اینترنت داده است و چه میزان از این وعده‌ها عملیاتی شده است؟

افزایش پهنای باند بین المللی و داخلی و در نتیجه افزایش سرعت اینترنت، کاهش تعرفه‌های اینترنتی و ایجاد شبکه ملی اطلاعات از مهم‌ترین سخنان وزیر در یکسال اخیر درباره اینترنت بوده است.

گرچه در یکسال اخیر در چند نوبت پهنای باند اینترنت افزایش یافته است اما هنوز با استاندارهای جهانی فاصله زیادی وجود دارد و از طرف دیگر موضوع کاهش تعرفه‌های اینترنتی هم در این مدت بحث برانگیز شد چراکه هنوز مشتریان اینترنت در ایران این کاهش ۲۰ درصدی قیمت را احساس نکرده اند. درباره ایجاد شبکه ملی اینترنت یا اینترنت ملی نیز بار‌ها سخنانی از زبان وزیر منتشر شد که نگرانی‌هایی را هم به دنبال داشته است اما در ‌‌نهایت این طرح که از دولت قبلی باقی مانده هنوز به مرحله اجرا درنیامده است.

طاهره یکی از کاربران اینترنت ساکن تهران است که در گفت‌و‌گو با خبرنگاران ایران نسبت به شرکت‌های ارائه دهنده خدمات اینترنتی گلایه دارد و می‌گوید: «تقریبا می‌توانم بگویم همه آن‌ها دزد هستند.»

او مثالی در این زمینه می‌زند: «دیروز رایتلم را ۱۰ هزار تومان شارژ کردم. تنها یکبار به فیس بوک رفتم و یک پیغام فرستادم و آمدم بیرون اما وقتی دورباره وصل شدم پیغام آمد که مشترک محترم تنها هزار تومان از شارژ شما باقی مانده است که هر قدر هم زنگ زدم شماره در دسترس نبود. ضمن اینکه هر بار هم که خرید می‌کنم مبلغی به عنوان مالیات کم می‌کنند.»

این کاربر اینترنت از یک شرکت خدماتی دیگر هم نام می‌برد که چند وقت پیش یکی از خدمات خود را بدون اطلاع قبلی قطع کرده بود و هرگز هم جوابگو نبودند.

گلایه از شرکت‌های ارائه دهنده خدمات اینترنتی بی‌پایان است و نمونه‌های بسیاری از این نوع انتقاد‌ها را می‌توان در گفت‌و‌گوهای روزمره با افراد مختلف یا حتی در فضای مجازی مشاهده کرد که آشفته بازار غیرقابل کنترلی را ایجاد کرده است.

آزادی اینترنت در ایران چگونه است

از سوی دیگر در معیارهای مربوط به آزادی بیان و آزادی اطلاعات، نحوه دسترسی به اینترنت هر کاربرد در هر کشور دنیا مهم است به طوریکه سالانه برخی از سازمان‌های بین المللی گزارش‌هایی در این زمینه منتشر می‌کنند. به طور مثال گزارش سال ۲۰۱۳ فریدم هاوس یا «خانه آزادی» درباره آزادی اینترنت در نقاط مختلف جهان می‌گوید که از میان ۶۰ کشور مورد مطالعه، ایران بد‌ترین رتبه را در یک سال گذشته داشته است.

این گزارش که آخرین گزارش این سازمان است بیشتر دوران ریاست جمهوری احمدی‌نژاد را شامل شده است. به نظر می‌رسد در گزارش بعدی که احتمالا دوماه آینده منتشر می‌شود وضعیت بهتری را نتوان متصور شد چرا که در این مدت بسیاری از فعالان اینترنتی و شبکه‌های اجتماعی با حبس‌های بلند مدت مواجه شده‌اند و وضعیت فیلتر سایت ها و محدودیت های سرعت پابرجاست. سه معیار در بررسی‌های این سازمان مورد توجه بوده است که شامل موانع دسترسی به اینترنت، محدودیت‌های دسترسی و در ‌‌نهایت نقض حقوق کاربران می‌شود.

اینترنتی با سرعت دانلود ۲۶ مگابیت بر ثانیه اما نه برای همه

سایت netindex که به طور ماهانه سرعت اینترنت در کشورهای مختلف جهان را می‌سنجد آماری درباره ایران تا تاریخ ۱۶ مرداد ۱۳۹۳ منتشر کرده که نشان می‌دهد رتبه ایران نسبت به سال های گذشته رشد داشته است. سه سال پیشرتبه ایران در بین ۱۹۲ کشور ۱۹۱ بود اما در حال حاضر رتبه ۱۵۴ را کسب کرده است. البته به نظر می‌رسد این رشد برای عموم جامعه نبوده است.

چرا که طبق آمار ارائه شده توسط این سایت، میانگین سرعت دانلود اینترنت در ایران ۳.۹۷ مگابیت ارزیابی شده که رقم بسیار بالایی است و شاید در نگاه نخست غیر واقعی بیاید چرا که اینترنت‌های خانگی با سرعت ۱۲۸ کیلوبیت تنها قدرت ۱۶ کیلوبایت بر ثانیه برای دانلود را دارند اما رقم نزدیک به ۴ مگابیت بر ثانیه برای دانلو طبق آمار این سایت عجیب به نظر می‌رسد اما بررسی دقیق‌تر آمار این سایت نشان می‌دهد که در ارزیابی آن‌ها چند ISP مهم مورد بررسی قرار گرفته‌اند که به طور مثال مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات (پژوهشگاه دانش‌های بنیادی) با سرعت ۲۶.۵۷ مگابیت بر ثانیه، این میانگین را بالا آورده است درحالیکه ISP‌های دیگر با رقمی بسیار پایین‌تر فاصله زیادی را ایجاد کرده‌اند.

قطعا سازمان هایی مانند مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات به افراد واجد شرایط خاص اینترنت می‌دهد و این سرعت شامل همه افراد نمی‌شود. در نتیجه می‌توان گفت که گرچه طبق این آمار جایگاه ایران از نظر سرعت اینترنت افزایش یافته است اما این سرعت به هیچ وجه در دسترس عموم قرار نمی‌گیرد.

طبق آمارها هم اکنون ایران،۳۶ میلیون و ۹۱۸ هزار کاربر اینترنت دارد و بیشترین کاربران اینترنت در استان های مازندران با ضریب نفوذ ۸۶. ۷۷ درصد، تهران با ضریب نفوذ ۶۸. ۰۴، اصفهان با ضریب نفوذ ۵۹. ۳۲ حضور دارند. یازده میلیون و ۹۹۱ هزار نفر هم از اینترنت پرسرعت ADSL استفاده می کنند اما نباید فراموش کرد که در شرایط فعلی که در دنیا تقریبا اینترنت دایل آپ به فراموشی سپرده شده است اما در ایران هنوز ۶ میلیون و ۹۳۴ هزار نفر کاربر این نوع اینترنت هستند.

نگاهی کلی به وضعیت کابران اینترنتی و همچنین زیرساخت و وعده ها نشان می دهد که ایران تا شرایط مطلوب فاصله زیادی دارد. شرایطی که کشورهای توسعه یافته هر روز با افزایش خدمات فاصله خود را از دیگر کشورها از جمله ایران بیشتر می کنند.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail

1 پيام

پاسخ به اين مقاله

  • آفتهای روزنامه نگاری محلی و زن بودن

    5 آبان 1394

    خبرنگاران ایران -دلم می‌خواست بگویم باید از زن یا مرد بودن عبور کرد، ولی واقعیت جامعه ما چیز دیگری است و هنوز زن یا مرد بودن مهم است. گاهی فقط به خاطر زن بودن نادیده گرفته می‌شوی. در عرصه خبری هم همین‌گونه است گاهی به خاطر پوشش که مسئله‌ای کاملاً شخصی و خصوصی است، بین خبرنگاران تبعیض قائل می‌شوند؛ اما خب در عرصه رسانه همه مشکل‌دارند و نمی‌توان این نکته را هم نادیده گرفت. مشکلات اصلی برای همه یکسان است، نبود تشکیلات قوی صنفی برای مواقعی که با مشکل مواجه می‌شویم، معضل همیشگی نبود بیمه. اغلب صاحبان رسانه‌ها میل زیادی به بیمه کردن خبرنگارانشان ندارند، دستمزدهای کم در مقابل کار سخت خبر... ازجمله مشکلاتی است که همه ما با آن مواجه هستیم و زن و مرد هم نمی‌شناسد. گاهی بخاطر نوع پوشش و نداشتن چادر که موضوعی کاملا شخصی است. نسبت به من تبعیض قائل شده اند.مثلا در نشست خبری رییس جمهور که در دی ماه 93 به بوشهر آمده بودند، جای مرا با خانمی که چادر پوشیده بود عوض کردند . هرچند تیم حفاظت از من عذر خواهی کردند اما این نوع رفتار ها دردی عمیق به جای می گذارد.

  • ما می‌گفتیم «بزرگ دبیر»شما می‌گویید؛ «سردبیر»

    21 مهر 1394

    خبرنگاران ایران -نکته جالبی که در این کتاب دیدم واژه "بزرگ دبیر "بود. آیا می‌دانید این اصطلاح قدیم ندیم‌ها در برخی نشریات به‌جای عنوان سردبیر به‌کاربرده می‌شد.برگشتی‌ها هم هست، همان نشریاتی که به فروش نرسیده و بازگشت داده‌شده‌اند. صفحه بستن هم که کلی در روزنامه‌ها واژه متداولی هست در این لغت‌نامه دیده می‌شود: «آماده‌سازی صفحه به لحاظ فنی.»

    چه تصوری از وا‍ژه پاچلاقی دارید؟ اگر روزنامه‌نگارید فکر نمی‌کنم تصویرتان از این لغت چندان درست باشد اما اگر صفحه آرائید بیشتر به این لغت آشنایی دارید: «نامتقارن شدن یک ستون در صفحه یا خارج شدن فرم صفحه به دلیل وجود عکس و آگهی پاچلاقی نامیده می‌شود.» پوشش خبری که حسابی معروف است و برای اعزام یک خبرنگار برای منتشر کردن محتوای یک رویداد به کار می‌رود. پیش خبر و پی گیری خبر هم که خیلی معنایش معلوم است در این کتاب ذکرشده است.اگر واژه" تومنی نگار" را نشنیده‌اید هم بدانید که این لغت هم درگذشته‌ها در روزنامه‌نگاری رایج بوده و معنایش این بوده که خبرنگاری که فقط در ازای دریافت پول کار می‌کند. خبرنگاری که بر اساس تأمین منافع مالی خود و یا دریافت هدیه، حجم خبر را کم‌وزیاد می‌کند. همان‌ها که این روزها به رپرتا‍ژ-آگهی بگیر معروف‌اند. حاشیه و حاشیه‌نویسی هم حسابی در روزنامه‌ها کلمه معروفی است یعنی اتفاقات جالب یک خبر و مصاحبه. معمولاً خبرنگارانی که حاشیه را می‌بینند خبرنگاران بهتری در روزنامه‌ها هستند.

  • اجرای خودکار ویدئوها در فیس‌بوک؛ آیا اخلاق رسانه‌ای رعایت می شود

    24 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-به‌رغم منتقدانش اجرای خودکار ویدیو (اوتوپلَی) در شبکه‌های اجتماعی به‌سرعت فراگیر شده است. توئیتر اخیراً اعلام کرده است که تمام ویدیوهایی که بر این شبکه اجتماعی بارگذاری می‌شوند، به زودی به صورت خودکار اجرا خواهند شد. این کار درپی اقدام فیس‌بوک صورت می‌گیرد که از دسامبر ۲۰۱۳ اوتوپلی را روی دسک‌تاپ و موبایل اعمال کرده است.اما درحالی‌که اوتوپلی ممکن است برای جلب نظر مخاطب و دیده‌شدن ویدیوها مناسب باشد، مسائلی را هم برای رسانه‌های خبری که گزارش‌های دارای محتوای تصویری ناراحت کننده منتشر می‌کنند، پیش آورده است. کالینز می گوید: «ما بازخورد فوری از کاربران دریافت کردیم. یکی از آنان می گفت چطور می توانم اوتوپلَی را غیرفعال کنم. من دیگر نمی خواهم این صحنه‌ها را ببینم. افراد دیگری ما را به دلیل نمایش این ویدیو به صورت اوتوپلی مورد انتقاد قرار دادند.» هرجا کاربران فیسبوک به یک خط وای فای وصل شوند ویدیوها خودبه خود اجرا می شوند، اگرچه آنان می توانند گزینه‌ی اوتوپلی را در تنظیمات اکانت خود غیرفعال کنند.

    کالینز اشاره کرد که «در طول یک یا دو ساعت بعد از قرار گرفتن این ویدیو در صفحه ی فیسبوک «ده‌ها» کامنت دریافت کردیم. همه ی این کامنت ها درباره‌ی اجرای خودکار این ویدیو نبودند.