24 خرداد 1393

دشواری های حضور خبرنگاران ایرانی در جام جهانی برزیل

24 خرداد 1393

خبرنگاران ایران – علی رضا بهجت :

جام جهانی فوتبال بی شک بزرگترین میعادگاه ورزشی است که هر چهار سال برگزار می شود و همچنین از رویدادهای بسیار مهمی است که بیشترین تعداد خبرنگاران در پوشش خبری آن حاضرند. در حالی که در آستانه بازی های تیم ملی فوتبال ایران در رقابت های جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل هستیم باز هم رسانه های داخلی برای اعزام خبرنگار به این مسابقات دچار مشکل هستند و برای تامین هزینه های اعزام آنها دست به دامن فدراسیون فوتبال، وزارت ارشاد و همچنین وزارت ورزش و جوانان شده اند.

خبرگزاری مهر کمتر از یک ماه پیش نوشت: «در حالی که کمتر از یک ماه دیگر تا شروع بیستمین دوره مسابقات فوتبال جام جهانی باقی مانده است، هنوز وضعیت خبرنگاران و عکاسان رسانه های مختلف ورزشی برای اعزام به این بازیها مشخص نیست و با وجود اعلام آمادگی معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشال اسلامی برای کمک به نمایندگان رسانه های گروهی اما هنوز هیچ اتفاق مثبتی رخ نداده است.»

همچنین کارلوس کی روش سرمربی پرتغالی تیم ملی فوتبال هم که ارتباط خوبی با رسانه های ورزشی دارد و پیش از این هم گفته بود که باید رسانه های ایران در برزیل در کنار تیم ملی باشند تا آنها احساس تنهایی نکنند در واکنش به نگرانی رسانه ها برای اعزام خبرنگاران گفت: «اگر این موضوع صحت داشته باشد، بسیار نا امید کننده خواهد بود چرا که این وظیفه اصحاب رسانه است تا اخبار صحیح و درست را به مردم ایران برسانند . ما واقعا به حضور آنها در برزیل نیاز داریم . آنها باید در برزیل باشند تا پیغام مردم را به جهانیان برسانند و همین طور طرز تفکر جهانیان و مردم برزیل را به ملت ایران منتقل کنند.»

علی جنتی وزیر ارشاد نیز در یک گفتگوی مطبوعاتی پس از اینکه خبرنگاران اعزامی به برزیل نگرانی‌های خود را از فرصت کم باقی مانده تا شروع رقابت‌ها و همچنین عدم تهیه بلیت هواپیما و رزرو محل اقامت بیان کردند، گفت: « ما برای اعزام نمایندگان رسانه‌های گروهی به برزیل همکاری‌هایی را با فدراسیون فوتبال از طریق معاونت مطبوعاتی انجام داده‌ایم و قرار است آقای کفاشیان از طریق هماهنگی‌هایی که با این معاونت انجام می‌دهد این موضوع را پیگیری کند. وی همچنین اعلام کرد که دستور ویژه‌ای صادر خواهد کرد که اعزام نمایندگان رسانه‌های گروهی به برزیل برای پوشش این رقابت‌ها با حداکثر تسهیلات همراه باشد.»

این در حالی بود که معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چند هفته‌ پیش از این با صدور اطلاعیه‌ای از پوشش یک سوم از هزینه‌های خبرنگاران و عکاسان اعزامی به رقابت‌های جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل توسط این معاونت خبر داده بود.

علي کفاشيان رییس فدراسیون فوتبال نیز درباره مساعدت به خبرنگاران جهت اعزام به جام جهانی گفت: « در مورد هزينه اعزام قرار شد بخش اول را رسانه و بخش دوم را وزارت ارشاد و بخش سوم را فدراسيون متقبل شود. وزارت ارشاد بخش کمتري را متقبل شد و حدود ۱۲۵ ميليون تومان پرداخت کرد که اين هزينه ۱۰ نفر است در حالي که قرار بود براي حضور ۳۲ نفر کمک شود.»

وزیر ورزش نیز با اشاره به ارسال فهرست اسامی خبرنگاران و عکاسان به وزارت ورزش گفت : « فدراسیون فوتبال فهرستی از کسانی که قصد حضور در برزیل را داشتند به وزارت ورزش و جوانان داد . در این فهرست نام افراد مختلفی از جمله نام خبرنگاران و عکاسان اعزامی به جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل وجود داشت . هر چند من با اعزام تعدادی از افراد که ارتباطی با جام جهانی ندارند موافق نیستم ، اما هیچ مخالفتی با اعزام خبرنگاران و عکاسان به این رقابت ها ندارم. »

در حالی که تیم ملی فوتبال ایران در اردوهای آماده سازی جهت حضور در مهمترین رویداد ورزشی جهان که هر چهار سال یکبار برگزار می شود در کشورهای افریقای جنوبی و اتریش بسر می برد روزنامه ها و خبرگزاری های ایران نماینده ای در آنجا نداشتند و تمام عکسها و گزارش هایشان را از روی سایت فدراسیون فوتبال برمی داشتند که جالب است بدانید که تنهاعکاس حاضر در اردوهای تیم ملی نیز یکی از اعضای فدراسیون فوتبال بود. وقتی این وضعیت را با چهل سال پیش قیاس می کنیم واقعا تاسف آور است. زمانی که خبرنگاران نه تنها به محل این رویدادها اعزام می شدند بلکه حتی به سفرهایی می رفتند که هدف فقط جمع آوری اخبار راجع به نحوه ی انتقال اطلاعات رقبای ایران به مربی تیم ملی بود.

فریدون شیبانی سردبیر سابق کیهان ورزشی به سایت خبرنگاران ایرانمی گوید :

« رقابت بین کیهان ورزشی و دنیای ورزش در هر رشته ای بسیار بود، به خصوص در سفرهای ورزشی به خارج. این رقابت با صفحه ورزشی پرقدرت روزنامه آیندگان بعد دیگری داشت که بعد ها با صفحه پرخواننده ورزشی رستاخیز کامل شد. جالب است که این رقابت شدید با دوستی عمیق نویسندگان و خبرنگاران این چهار خانواده ورزشی بود. یکی از ماموریتهای ورزشی من به مسابقه های مهم یکی هم به سال ۱۹۷۷ به استرالیا و یافتن ماجرای آگاهی کامل و ارسال به تهران به عنوان یک خبر اختصاصی بود. این آگاهی به حشمت مهاجرانی در مورد تیمی بود که پیش از این سالها دست مربی یوگسلاوی تبار ریل رازیچ بود. رازیچ چهار سال پیش از این در همین چارچوب رقابتها سه بر صفر ایران را شکست داده و پس از پیروزی بر کره جنوبی به جام جهانی ۱۹۷۴ آلمان صعود کرده بود. در آن مسابقه ملبورن ایران یک بر صفر پیروز شد (با گل حسن روشن) و گام بلندی به سوی راهیابی به جام جهانی سال بعد برداشت. این اطلاعات در ازای دریافت پول از سوی رازیچ در اختیار مربی ایرانی گذاشته شد.»

از بعد از انقلاب و نیز با شروع جنگ روزنامه ها به شدت با این معضل روبرو بودند و حتی توانایی اعزام خبرنگاران شان تا همین کشورهای حوزه خلیج فارس را هم نداشتند. آن زمان اینترنتی نیز وجود نداشت که روزنامه ها به آن رجوع کنند و آنها اخبارشان را از روزنامه نگاران افتخاری ساکن شهرهای جنوبی کشور می گرفتند که بازیها را از طریق تلویزیون کشورهای عربی می دیدند و گزارش می کردند.

در دهه ی هفتاد اوضاع کمی بهتر شد اما اکنون با گذشت این همه سال باز هم رسانه ها برای اعزام خبرنگاران شان نیازمند حمایت دولت هستند و البته مشکلاتی نیز در این باره وجود دارد. از آنجا که قرار بود یک سوم هزینه ی سفر به عهده ی خود رسانه ها باشد، فدراسیون فوتبال ایران در پی هماهنگی های انجام شده با معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد سعی بر ایجاد یک تعامل با رسانه ها کرد و آن هم چنین بود که به منظور پوشش یک سوم هزینه های اعزام خبرنگاران و عکاسان ایرانی به مسابقات جام جهانی یک معامله تجاری بین حامی مالی فدراسیون فوتبال ایران و رسانه ها منعقد شود که پیرو آن رسانه ها حاضر به تهاتر تبلیغات تجاری با حامی مالی تیم ملی باشند اما برخی رسانه ها این شرط را نپذیرفتند و فدراسیون پرداخت آن یک سوم را به عهده ی خودشان گذاشت. اما رسانه هایی که این شرایط را پذیرفتند عبارتند از : خبرگزاری ایرنا، خبرگزاری ایسنا، خبرگزاری فارس، خبرگزاری مهر، خبرگزاری تسنیم، خبرگزاری برنا، سایت آی اسپورت، روزنامه ابرار ورزشی، روزنامه گل، روزنامه وطن امروز، روزنامه شرق و روزنامه تهران تایمز .

نام برخی خبرگزاری ها در این فهرست که بنظر می رسد از امکانات دولتی و بسیارخوبی نیز برخوردارند جالب توجه است.

اما داستان به همین جا ختم نمی شود و این کمک گرفتن از دولت و استفاده از چنین یارانه ای، برای خبرنگاران و رسانه ها تبعاتی دارد: این رسانه ها مجبورند پای صحبتهای وزرا و مشاوران شان بنشینند و توصیه های آنها را درباره ی نحوه ی گزارش اخبار مربوط به تیم ملی فوتبال گوش کنند. به عنوان مثال محمود گودرزی وزیر ورزش و جوانان در جلسه ای که با خبرنگاران اعزامی به جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل داشت از آنها خواست که یک سناریوی متحد برای نتایج تیم ملی داشته باشند و در کل هم افکار عمومی داخل و هم معاندان خارج از کشور را مدیریت کنند و هم در پی هویت سازی باشند.

ایران از جمله کشورهایی است که تعداد بسیار زیادی رسانه های ورزشی دارد و این تعداد رسانه حتی در کشورهای صاحب فوتبال نیز وجود ندارد و از طرفی ورزش از بعد از انقلاب به جهت نبود بسیاری از سازوکارها و بنیان های موجود در کشورهای دمکراتیک تبدیل به یکی از رویکردهای مردمی شده است اما روزنامه های ورزشی معمولا ازانجام یکی از اساسی ترین امور در حوزه رسانه یعنی اعزام خبرنگار عاجزند.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • برگ‌های مطایبه‌آمیز از تاریخچه ممیزی در روزنامه‌نگاری فارسی

    9 آذر 1394

    خبرنگاران ایران - سعید رازی دوست:اگرچه ممیزی یا سانسور امری است که اعمال آن با طنز، شوخی و مطایبه فاصلهء بسیاری دارد، بررسی خاطره‌های مطبوعاتی نشان می‌دهد در تاریخچه‌ی ممیزی در ایران، برگ‌هایی که خواندن‌شان امروز لبخند بر صورت می‌نشاند یا موجب خنده می‌شود، کم نیست؛ هرچند می‌توان در پس خنده‌های امروزین، بر رنجی که متحملان ممیزی کشیده‌اند گریست.سیدفرید قاسمی از نادر پژوهشگران تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانی، در یکی از جلدهای مجموعهء «صدخاطره از صد رویداد» به نقل خاطره‌هایی می‌پردازد که گهگاه برای مخاطب امروزی خنده‌دار به‌نظر می‌رسد. قصهء تلخ سانسور و ترس، از دیرباز تا فرداها، هرگز از لبخند و تلخند خالی نبوده است و نخواهد بود.

  • خبرنگاران زن و تحصیلکرده ها به شبکه‌های اجتماعی علاقه بیشتری دارند

    20 مهر 1394

    این روزها استفاده از شبکه‌های اجتماعی هر روز در بین خبرنگاران رواج بیشتری پیدا می‌کند اما همه خبرنگاران نسبت به استفاده از این شبکه‌ها نظر مشابهی ندارند، برخی معتقدند استفاده از این شبکه‌ها فایده ای ندارد و اساساً نسبت به آن‌ها نظر مثبتی ندارند. برخی از آن‌ها معتقدند استفاده از این شبکه‌ها برای شهرت شان خوب است و این طور مردم بیشتر با مطالب و تولیدات آن‌ها آشنا می‌شوند.

  • نیوشا،عکاسِ خودآموخته‌ای که جهانی شد

    16 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-نیوشا توکلیان خود را خیلی احساساتی و عاطفی می‌داند: «اگر چیزی قلبم را به درد بیاورد به دنبالش می‌روم تا روایت و قصه آن را بیرون بکشم، حتی اگر الزاماً در اطراف خودم و در حیطه تجربیات زندگی‌ام نباشد.» سال گذشته هم خبرساز شد به خاطر جایزه‌ای که پس داد و از قبولش سرباز زد، جایزه پنجاه‌هزار یورویی بنیاد «فتوژورنالیسم کارمینیک». به خاطر اینکه فکر می‌کرد با پذیرفتن این جایزه اجازه خواهد داد در اثرش دخل و تصرف شود. او به خاطر استقلال حرفه‌ای‌اش از این جایزه گذشت.