12 خرداد 1393

دشواری های روشن ماندن چراغ روزنامه نگاری مستقل

12 خرداد 1393

خط صلح

یادداشت از ژیلا بنی یعقوب

روزنامه ‌نگاری مستقل برای من معنای ساده ‌ای دارد: “مستقل از قدرت است”؛ این یعنی مستقل از هرگونه قدرت سیاسی و اقتصادی.

روزنامه ‌نگار با دولت نیست، بر دولت است. قرار نیست برای دولت کف و هورا بکشد، قرار است منتقد باشد، دولت را رصد کند، نارسایی ‌ها را ببیند و آن را به مردم گزارش کند.

شنیده‌ ام کسانی می ‌گویند: “روزنامه‌ نگار حزبی هم می تواند مستقل باشد” و نمی ‌فهمم چه طور روزنامه ‌نگاری که قرار است منافع حزب اش را تامین کند و روزنامه ‌اش ارگان حزب باشد، می تواند مستقل باشد. احزاب می ‌خواهند به قدرت برسانند، احزاب قرار است از مردم رای بگیرند و هر جور شده مسابقه‌ ی قدرت را ببرند و عاقبت به قدرت برسند. آیا روزنامه ‌نگار حزبی می ‌خواهد حزب اش را در ارگان حزب نقد کند، اگر لازم شد او را در برابر رقیب تضعیف کند، تا قدرت را به دیگری ببازد، آیا می‌ تواند ضعف ‌های حزبی را که برایش کار می‌ کند برای مردم فاش بگوید تا از آرای آن بکاهد؟ جواب این سوال ها به روشنی منفی است. روزنامه ‌نگاری حزبی هر جور هست باید حزب اش را بر صدر بنشیند و اشکالات اش را توجیه کند و نه این که فاش کند. او باید نارسایی ها یا خطاهای حزب متبوع اش را بپوشاند تا مانع از ریزش آرای آن حزب بشود.

فردا که روزنامه‌ نگار حزبی، حزب اش به قدرت رسید، چطور؟ می ‌تواند عملکرد دولت مطلوب حزب اش را با معیارهای منافع مردمی نقد کند؟ یا همواره منافع حزبی اولویت دارد؟ پاسخ روشن است: “منافع حزبی نه منافع عمومی.”

قصد تخطئه روزنامه ‌نگاری حزبی را ندارم. این نیز در همه جای دنیا یک نوع کار رسانه ‌ای است، منتها روزنامه ‌نگاری در خدمت حزب و قدرت سیاسی. این نوع روزنامه ‌نگاران نیز حق فعالیت دارند اما بدون رودربایستی و با صراحت اعلام کنند ما روزنامه ‌نگار مستقل نیستیم. ما روزنامه ‌نگارانی هستیم که برای منافع حزبمان فعالیت می‌کنیم. به اشتباه انداختن مردم را در این عرصه خطا می ‌دانم، این که روزنامه ‌نگار حزبی باشی و آن را پنهان کنی بر خلاف اخلاق و منافع مردم است. مردم باید بدانند آثار چه کسانی را می‌خوانند؟ کسانی را که مستقل و منتقد قدرت هستند؟ یا کسانی را که مدافع قدرت سیاسی و یا به دنبال به قدرت رساندن یک حزب یا جناح خاص هستند.

روزنامه‌ نگارانی که سودای مستقل بودن را در سر می ‌پرورانند، گاه با مسائل پیچیده‌ ای در دنیای روزنامه ‌نگاری ایران روبه رو هستند. بی تعارف، این روزنامه نگاران به سختی و به ندرت روزنامه و یا نشریه‌ ی مستقلی با معیارهای حرفه ‌ای دنیا برای فعالیت کردن در آن پیدا می ‌کنند. به قول دوستی خیلی که تلاش کنیم روزنامه ی نیمه مستقل پیدا کنیم نه تمام مستقل.

روزنامه‌ نگارانی که سعی می‌ کنند مستقل باشند، چاره ‌ای ندارند جز این که در همین روزنامه ‌های تا حدی مستقل کار کنند. این نوع روزنامه‌ نگاران طی سال‌ ها راه ‌های خاص خود را برای تهیه ی گزارش‌ های مستقل در این روزنامه ‌ها پیدا کرده ‌اند، گاه موفق بوده ‌اند و گاه نیز تلاش ‌هایشان به درهای بسته خورده است و سردبیران نیمه مستقل یا وابسته به احزاب، مطالب آن‌ ها را از صفحه ی روزنامه های خود حذف می‌ کنند و یا دست به سانسور آن می‌ زنند. این روزنامه ‌نگاران مستقل گاه به چاپ مطلب سانسور شده ی خود رضایت می ‌دهند، شاید چون انتخاب دیگری ندارند؛ روزنامه ی مستقلی پیدا نمی ‌کنند که مطالبشان را بدون سانسور چاپ کنند و با خودشان می‌ گویند: “کاچی به از هیچی.”

این روزنامه‌ نگاران مستقل و حرفه ‌ای، گاه روزنامه برایشان صحنه ی مبارزه و جنگ می ‌شود، جنگی تمام‌ عیار با سردبیرانی که به آن‌ ها اجازه نمی ‌دهند مطالب انتقادی و افشاگرانه ‌شان چاپ شود، آن‌ ها گاه در این مبارزه پیروز می ‌شوند و البته اغلب ناکام می مانند و این مبارزه ی دائمی یا به اخراج روزنامه ‌نگار می‌ انجامد یا به استعفای او.

اما هنوز هم روزنامه ‌نگارانی با آرزوی مستقل ماندن در عرصه ی مطبوعات مانده ‌اند که می ‌گویند هر طور شده، حتی در ستون کوچکی از یک روزنامه، باید چراغ روزنامه ‌نگاری مستقل را روشن نگاه داشت… آن‌ها آرام و بدون هیاهو کار می‌ کنند و از این که گاه می توانند سانسورهای سردبیران وابسته به قدرت را دور بزنند، به هیجان می ‌آیند و خوشحال ‌اند که هنوز کورسوی روزنامه ‌نگاری مستقل گاه گاهی در گوشه ‌ای از یک روزنامه ی نیمه مستقل یا غیرمستقل به جریان رسانه ‌ای ایران نور می ‌رساند.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • رزیتا لطفی رئیس بی‌بی‌سی فارسی شد

    22 دی 1394
    بی بی سی فارسی رزیتا لطفی، سردبیر خبر تلویزیون و رادیوی بی‌بی‌سی فارسی به عنوان رئیس جدید بخش فارسی بی‌بی‌سی انتخاب شده است و به زودی جای صادق صبا را می‌گیرد. خانم لطفی از سردبیرانی بود که در سال ۲۰۰۹ در راه اندازی شبکه تلویزیونی بی‌بی‌سی فارسی نقش داشت. او از روز بیست و پنجم ژانویه مسئولیت بخش فارسی را به عهده خواهد گرفت و جایگزین صادق صبا می‌شود که پس از بیش از بیست و پنج سال فعالیت در بی‌بی‌سی تصمیم گرفته از سمت خود کناره‌گیری کند و در پی چالش‌های دیگری برود. آقای صبا گفت: "ترک کردن سازمانی که از صمیم قلب به اهدافش اعتقاد دارم کار آسانی نیست، ولی وقت (...)
  • فریدون صدیقی روزنامه نگاری برای تمامی فصول، نوشته ای از مینو بدیعی

    22 دی 1394
    مینو بدیعی، روزنامه نگاری که سالها در روزنامه های مختلف قلم زده است، در یک پست فیس بوکی به ذکر ویژگی های فریدون صدیقی روزنامه نگار قدیمی پرداخته است. به گزارش خبرنگاران ایران، متن کامل این یادداشت فیس بوکی به شرح زیراست: فریدون صدیقی روزنامه نگاری برای تمامی فصول ساعت 5و 20 دقیقه بامداد است و حسی گنگ مرا از خواب پرانده تا از روزنامه نگار ، انسانی شریف ، مردی لایق و شرافتمند و صاحب روحی بزرگ و...همچون فریدون صدیقی بنویسم . این حرفها درمورد او اغراق نیست زیرا سالهای طولانی با او همکار بوده ام واز نزدیک دقایق روح او را لمس کرده ام . من حتی گاهی به این انسان (...)
  • هک شدن رمز آیفون در کمتر از ۱۷ ساعت

    9 دی 1394
    وب سایت الف :شرکت اپل همواره ادعا کرده است که آیفون یکی از قوی‌ترین و بهترین سیستم‌های ایمنی در جهان را دارد. ولی گزارش‌های جدی نشان می‌دهد که سیستم امنیتی این گوشی هوشمند هم به راحتی هک می‌شود. یک شهروند آمریکایی این هفته به دادگاه نیویورک شکایت کرد و در پرونده قضایی خود توضیح داد گوشی هوشمند‌ آیفون به راحتی هک می‌شود و اطلاعات او را به خطر می‌اندازد. او درخواست کرد که اپل می‌بایست هرچه سریع‌تر اقداماتی را در این زمینه انجام دهد. «دیوید بایوئر» پس از طرح این پرونده قضایی روشی را برای هک کردن آیفون بیان کرد که تا قبل از آن هیچ کس مطلع نبود. او گفت دستگاهی (...)