3 اردیبهشت 1393

روزنامه نگاران چطور می توانند از خود محافظت قانونی کنند

آیا روزنامه نگاری تحقیقی نجات می یابد

3 اردیبهشت 1393

نوشته: بن کوئین

ترجمه: انوشه جاوید

«هیثر رز بروک » (متولد ۱۹۷۰ میلادی)، روزنامه نگار آمریکایی- و از طرفداران پر و پا قرص اطلاع رسانی آزاد که از سال ۱۹۹۰ میلادی در انگلیس زندگی می کند و به خاطر تلاش های اثرگذارش در افشای رسوایی مالی پارلمان انگلستان و استعفای «مایکل مارتین» از مجلس عوام این کشور در سال ۲۰۰۹ میلادی، تبدیل به یکی از چهره های سرشناس در مطبوعات انگلیس شد- معتقد است: «این که خواننده و مخاطب اصرار داشته باشد اخبار باید آزادانه و بدون هیچ سانسوری به او برسد، به هیچ وجه مشکل و موضوع بغرنج و پیچیده ای نیست!»

بر اساس آمارها و بررسی های انجام شده توسط سایت YouGov ؛ به نظر می رسد مردم انگلستان یا به عبارت بهتر عوام جامعه این کشور در قیاس با دست اندرکاران و به اصطلاح حرفه ای های صنعت رسانه، تصور خوشبینانه تری نسبت به آینده روزنامه نگاری تحقیقی دارند. یافته های دیگر نیز تایید کننده باورهای کنونی در مورد نقش و اثر روزنامه نگاری تحقیقی در صنعت رسانه و ارتقاء سطح آگاهی مردم است. به طوری که بیش از نیمی از مردم معتقدند که تاثیر چنین گزارش هایی بسیار مثبت و مطلوب است؛ در حالی که ۱۲ درصد نیز بر این باورند که گزارش های تحقیقی تاثیر منفی و بازدارنده بر دموکراسی بریتانیا دارد.

اگرچه چشم انداز آینده روزنامه نگاری تحقیقی چه از سوی مردم عادی و چه از طرف دست اندرکاران رسانه بسیار مورد بحث قرار گرفته است؛ اما به نظر می رسد که ۶۲ درصد از گروه دوم (کارکنان و دست اندرکاران رسانه) نگاه بدبینانه و منفی تری نسبت به این حیطه دارند در حالی که تنها ۲۹ درصد از مردم عادی با احتیاط در مورد اثرات منفی انتشار چنین گزارش هایی صحبت می کنند.

پیش از برگزاری نشست «باشگاه مطبوعات لندن » با موضوع «آیا روزنامه نگاری تحقیقی نجات می یابد؟» ، آمار و گزارش های متعددی درباره روزنامه نگاری تحقیقی منتشر شده بود که با واکنش سریع چهار رسانه از جمله سردبیر گاردین «آلن راسبریگر »، مواجه شد.

راسبریگر اعلام کرد: «قانون خط قرمز، هسته مرکزی و قلب هر موضوعی است که برای انتشار و اطلاع رسانی انتخاب می شود. همین قانون است که می تواند از حق و حقوق هر روزنامه نگار، مطبوعات و رسانه ای محافظت کند. این فقط یک ادعا نیست. در کاری که بسیاری از ما اخیرا در آن قدم گذاشته ایم قوانینی به نام "اسرار رسمی" و "قوانین خارجی" وجود دارد که شبیه قانون جاسوسی است. هر کس که در اتاق باشد درباره بخش هفت قانون تروریسم می داند، پس ممکن است کسی هم وجود داشته باشد که خوراک لازم برای پاسخ دادن به سوال "چطور می توان از این اطلاعات محرمانه برای آگاه کردن مسافران فرودگاه هیترو استفاده کرد؟" را هم در اختیار داشته باشد.»

وی در ادامه با اشاره به این موضوع که اخیرا گاردین به دلیل پوشش خبری و توجه بسیار زیاد بر موضوع «آژانس های اطلاعاتی ایالات متحده و بریتانیا»، با فشار بسیار زیادی از سوی مقامات مواجه شده است؛ اضافه می کند: «من فکر می کنم که با وجود همه رسالت خبری که بر دوش داریم گاهی هم بد نیست که نسبت به برخی از سیاستمداران احساس نگرانی کنیم چرا که بسیاری از آنها به سرعت اقدام به استفاده از راه کارهای قدیمی کتاب ها کرده اند. همان راهکارهایی که می گوید: بیایید با گاردین وارد بحث شویم نه اینکه درباره مسائل اساسی صحبت کنیم.»

سردبیر گاردین همچنین نتیجه می گیرد که :«این موضوع تنها درباره حیات و بقای روزنامه نگاری تحقیقی نیست، اگرچه می تواند آن را هم دربرگیرد چرا که به هرحال روزنامه نگاری تحقیقی توسط تک تک ما که بخشی از بدنه جامعه مطبوعات هستیم و حیاتمان هم به وجود و برقراری قانون وابسته است، نجات پیدا خواهد کرد. من فکر می کنم چاره ای جز این نیست تا در راهی که به آن اعتقاد داریم ثابت قدم باشیم و به موفقیت نتیجه ای که برایش قلم می زنیم ایمان داشته باشیم.»

از سوی دیگر «تام بوئر » یکی از اعضای اصلی تحریریه گاردین و از پیشکسوتان روزنامه نگاری تحقیقی نیز می گوید: «یک مسئله اساسی در مورد حیات روزنامه نگاران این است که آن ها چگونه می توانند از نظر قانونی از خود محافظت کنند، به ویژه این که هنوز قوانینی وجود دارد که مانعی برای روزنامه نگاری تحقیقی به شمار می آیند. باید قبول کرد که پول هیچ گاه مشکل اصلی و زیربنایی روزنامه نگاری نبوده است؛ اما به هر حال همین پول وسیله ای بوده است برای دفاع از روزنامه نگاری.»

بوئر با انتقاد از تحقیقات قاضی ارشد بریتانیایی، "سر برایان هنری لوسون"، گفت: «چنین تحقیقاتی نقش یک ابر رنگ پریده را بازی می کنند که روی هر چیزی را که روزنامه نگاران انجام می دهند، سایه می افکند. لوسون می گوید که گاردین باید به آن دسته از روزنامه هایی که از آنها خواسته شده تا فعالیت ها و اقداماتشان را بر اساس یک سری موارد تنظیم کنند، ملحق شود. در حالی که چنین درخواستی یعنی مرگ رسانه.»

وی همچنین تاکید می کند: «تنها راهی که روزنامه ای در جامعه ای همچون بریتانیا می تواند نجات یابد یا به بقای خود امیدوار باشد این است که در فضای باز و آزاد، دست به نظارت خودخواسته و دور از هرگونه زور، اجبار یا سانسور بزند. بگذارید صریح بگویم به نظرم من دعوای کنونی، به هیچ وجه ربطی به شیوه افشای نام یک سری ستمگر یا رفتارهای نادرست در جامعه نیست؛ بلکه جنگ میان گاردین و مطبوعات جناح راست است. مگر اینکه گاردین موافقت کند تا از آخرین شانسش برای خودنظارتی بهره ببرد. به هرحال حقیقت این است که ما سعی می کنیم تا خودمان را به عنوان روزنامه نگارانی مستقل پیدا کنیم، در این بین با خودمان می جنگیم و البته همه اینها فقط و فقط به نفع دیگران است.»

«اندرو گیلیگان »، یکی از چهره های سرشناس مطبوعات انگلیس که به خاطر گزارش های تحقیقی که در بی.بی.سی، دیلی تلگراف، ساندی تلگراف و ... منتشر کرده است در سال ۲۰۰۸ میلادی جایزه رسانه های بریتانیا را از آن خود کرد، می گوید: «نگرانی در مورد آینده روزنامه نگاری تحقیقی به دو دلیل فراتر از حد انتظار و بازی های متداول است. نخستین دلیل این است که در بازاری که روز به روز در حال کوچک شدن است، روزنامه ها متوجه شده اند که روزنامه نگاری تحقیقی سبب بقا و ایستادگی آنها می شود. مطبوعاتی همچون تلگراف و تایمز که در گذشته به هیچ وجه یا بسیار کم درگیر مبحثی به نام روزنامه نگاری تحقیقی بودند حالا بیش از هر زمان دیگری نیاز به وجود و جضور چنین گزارش هایی را احساس می کنند. دومین دلیل نیز مربوط به پیشرفت سریع و غیرقابل کنترل تکنولوژی های نوین ارتباطی و فراگیر شدن آن در بین تمام اقشار جامعه است. این تکنولوژی ها سبب شده اند تا روزنامه نگار در قیاس با گذشته ارزان تر، سریع تر، وسیع تر و راحت تر بتواند اطلاعات و منابع لازم برای تهیه گزارش تحقیقی اش را به دست آورد.»

گیلیگان همچنین اضافه می کند: «به نظر من تهدید واقعی رشد ابعاد، لایه ها و دامنه قدرت دولت است. باید هشیار و آگاه بود که یک خط قاطعانه حد رابطه میان دولت و رسانه را مشخص می کند. به هر حال کنترل سیاسی مطبوعات که ابزارش در دستان دولت است با عنوان "امنیت ملی"، می تواند آینده منشور سلطنتی، مقررات روزنامه و ... را به طور کامل تغییر دهد.»

هیثر بروک، با ابراز نارضایتی از اعمال قدرت بیش از اندازه دولت در شیوه اطلاع رسانی رسانه ها می گوید: «در گذشته یکی از مشکلات ما این بود که خوانندگان فقط بر انتشار آزاد اخبار اعتقاد داشتند... در حالی که اگر جامعه خواستار فضای رسانه ای سالم و فارغ از سانسور است باید بهای آن را نیز بپردازد.»

«تام هارپر »، گزارش نویس تحقیقی روزنامه ایندیپندنت با اشاره به این که روزنامه نگاری تحقیقی موضوعی است که باید همیشه برای آینده و حیات و بقای آن نگران بود، حتی اگر برای نجاتش به سختی و عذاب زیادی بیافیتم، می گوید: « بسیار مهم است که هشیار و آگاه باشیم که کسب اطلاعات درست و قابل استناد کار بسیار سخت و خطرناکی است. از آن خطرهایی که همیشه اطراف یک پلیس یا روزنامه نگار پرسه می زند. شاید هم به همین خاطر است که لوسون توصیه می کند که پلیس و روزنامه نگاران باید روابطشان بهتر کنند و در تعامل بیشتری با یکدیگر باشند! اگرچه شاید در بسیاری موارد برای عوام جامعه بسیار دشوار باشد که ببیند هر دو اینها (رسانه و پلیس) مدام با هم در حال صحبت هستند.»

منبع:

روزنامه گاردین

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • نوآوری‌های خبر‌نگاران در فضای خشونت‌بار مکزیک

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران- گزارش‌گران محلی مانند اسپینوزا با بزرگ‌ترین خطرات مواجه‌اند. مشکلات اسپینوزا زمانی شروع شد که در سال ۲۰۱۲ یک مقام رسمی دولت به او گفت یا دست از پوشش اعتراضات دانشجویی بردارد یا «به سرنوشت رِجینا دچار می‌شود». که اشاره‌ی او به رجینا مارتینِز گزارش‌گر پروسسو بود که همان سال در خانه‌اش در خَلَپه خفه‌اش کرده بودند. مقامات رسمی مرگ او را به دزدان نسبت دادند اما اسپینوزا و سایر روزنامه‌نگاران معتقد بودند که دلیل قتل او گزارش‌ جرائم است. در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.

  • روزنامه‌نگاری روباتی: آینده به سرعت از راه می‌رسد

    3 آبان 1394

    خبرنگاران ایران-روبات ها می توانند از طریق بانک عظیمی از متن های قابل مقایسه‌ که برای تولیدشان هزینه زیادی پرداخت شده است، زبان آموزی کنند. آن ها از راه مقایسه ی گزارش هایی که در طول دهه ها توسط اتحادیه ی اروپا و سازمان ملل تهیه شده‌اند و با صرف هزینه های گزاف توسط انسان به زبان های مختلف ترجمه شده اند، ترجمه به زبان های مختلف را انجام می دهند. وقتی از آنان ترجمه ای درخواست می شود، این ترجمه های از قبل انجام شده را برای یافتن الگوهای مشابه یا بخش‌هایی که بتوانند آنان را به هم وصل کنند، جست وجو می کنند.روبات ها درها را به روی کمپانی‌های جدید خبری خواهند گشود که وقتی نظم اوضاع به هم می‌ریزد، سر میرسند و قادرند فن آوری را آنگونه که مناسب است به کار گیرند.

  • بهشت امن ترکیه برای روزنامه‌نگاران خارجی جهنم می‌شود

    13 مهر 1394

    خبرنگاران ایران-برای سال‌ها ترکیه به‌عنوان بهشت امن روزنامه‌نگاران آزاد و محل و مرکزی باثبات و با فضایی امن برای روزنامه‌نگاران خارجی بود. آن‌ها می‌خواستند حوادث بعد از بهار عربی را پوشش دهند. اما از زمانی که روزنامه‌نگاران خارجی بحران‌های متعدد دولت ترکیه را پوشش خبری دادند و گزارش‌هایی درباره تظاهرات پارک گیزی استانبول در سال 2013 و واقعه نگران‌کننده معدنچیان در سال 2014، نوشتند، مورد تهدید مستقیم قرار گرفتند. مقامات ترکیه درحالی‌که خبرهای قابل‌قبول و قابل استنادی درباره درگیری‌های جنگجویان کرد با نیروهای داعش و دیگر گروه‌های درگیر در عراق و سوریه، وجود داشت، با دستور کتبی، از روزنامه‌نگاران خارجی خواستند که دراین‌باره سکوت کنند.