16 فروردین 1393

نگاهی به روزنامه نگاری در استان قزوین

روزنامه نگارانی که فرار را بر قرار ترجیح می دهند

16 فروردین 1393

خبرنگاران ایران - نیکی آزاد :خود سانسوری شدید مدیران مسئول، سردبیرانی که از دانش مطبوعاتی چندانی برخوردار نیستند، نبود روزنامه‌نگاران حرفه‌ای و افزایش خبرنگاران بی‌تجربه، بی‌علاقگی مسوولان به ارتباط مستمر با رسانه‌ها ، نبود آموزش رسانه ای، مخلوط شدن حوزه خبرنگاری با آگهی گرفتن که یکی از آفت های اصلی در نشریات شهرستانها است. از مهمترین مشکلات روزنامه نگاران و روزنامه نگاری در شهر قزوین قلمداد می شود.

اینها مسائل و مشکلاتی است که دو تن از روزنامه نگاران محلی قزوین در گفتگو با ما آنها را به عنوان برخی از مهمترین مشکلات روزنامه نگاران و روزنامه نگاری در این استان عنوان می کنند . این دو روزنامه نگار از ما می خواهند صحبتهایشان را با دو نام مستعاری که خود برگزیده اند در این گزارش منتشر کنیم.

تاریخ مطبوعات قزوین

معصومه حسینی یکی از روزنامه نگاران محلی شهر قزوین تاریخ مطبوعات قزوین را مانند تمامی شهرهایی که در انقلاب مشروطه دخیل بوده اند به آن دوران باز می گرداند :« از جمله روزنامه های مهم دوران مشروطه در قزوین ، روزنامه نصیحت به مدیریت واعظ قزوینی بود که تاثیر بسیاری هم بر فکر و اندیشه مردم گذاشت. روزنامه نگاران برجسته ای نیز در همین دوران داشتیم که دو تن از مهم ترین آن ها نسیم شمال و علامه دهخدا بودند.»

به گفته این روزنامه نگار محلی اما اکنون حدود 60 نشریه در استان قزوین مجوز فعالیت دارند؛ اما کمتر از انگشتان دست به صورت مرتب منتشر می‌شوند؛ در این استان، تنها یک روزنامه منتشر می‌شود که روزنامه" ولایت "نام دارد . این روزنامه از سال 1363 منتشر و از جمله پر تیراژترین نشریات قزوین محسوب می شود .یا اینکه این نشریه نام روزنامه را بر خود دارد، اکنون سه روزدر هفته (روزهاي زوج) چاپ مي شود و در هر شماره نزديک به 5500 نسخه تيراژ دارد.

مهمترین مشکلات روزنامه نگاری و روزنامه نگاران در قزوین

دو روزنامه نگار محلی در گفتگو با ما برخی از مشکلات شان را همان مشکلاتی می دانند که همه روزنامه نگاران کشور با آن روبرو هستند. مشکلاتی مثل خط قرمزها، نبود امنیت و ... اما با این همه آنها معتقدند که مشکلات این چنینی برای روزنامه نگاران شهرستانی در کنار مشکلات و مسائل دیگر شرایط دشوارتری را به وجود آورده است ، مسائلی که روزنامه نگاران پایتخت از آنها دورند .

علیرضا اولادی دیگر روزنامه نگار شهر قزوین در گفتگو با سایت خبرنگاران ایران درباره این مشکلات بیشتر توضیح می دهد : :«برخی از مشکلات ما در سطح رسانه های کشور مشترک است، مثل داشتن خطوط قرمز فراوان و نبود حریم امنیتی برای خبرنگاران. اما برخی از مشکلات مخصوص رسانه های شهرستان و از جمله شهر ما قزوین است: مانند نبود خبرنگاران حرفه ای و مهم تر از آن نبود آموزش رسانه ای در قزوین.همچنین خلط حوزه خبرنگاری با آگهی گرفتن یکی از آفت های اصلی در نشریات شهرستانها است که به روزنامه نگاری محلی به شدت لطمه زده است . به اینها عدم درک صحیح مدیران رسانه ای از کار مطبوعاتی را هم اضافه کنید نتیجه می شود استقبال کم مخاطبان از نشریات محلی .»

معصومه حسینی هم به مشکلات مشابهی اشاره می کند :«جامعه رسانه‌ای قزوین از مشکلات بسیاری رنج می‌برد. البته بسیاری از این مسائل در سطح روزنامه نگاری کشور مشترک است؛ اما اگر بخواهم مهمترین مشکلات این صنف را بگویم، به خطوط قرمز سلیقه‌ای مسئولان باید اشاره کنم که روزبه‌روز هم در حال گسترده شدن است. بی‌رغبتی مسئولان به ارتباط مستمر با رسانه‌ها؛ تا آنجا که برخی از مسئولان با پایان مدت مدیریت‌شان شاید به سختی یک یا دو بار با رسانه‌های جمعی ارتباط داشته‌باشند، خود سانسوری شدید مدیران مسئول،حضور سردبیرانی که از دانش مطبوعاتی چندانی برخوردار نیستند، نبود روزنامه‌گاران حرفه‌ای و حضور خبرنگاران بی‌تجربه هم از دیگر مشکلات روزنامه نگاری در شهر ماست .»

نخبگان فرهنگی از قزوین می روند، فرار خبرنگاران به پایتخت

این دو روزنامه نگار محلی هر دو معتقدند که تعداد خبرنگاران حرفه ای در شهر قزوین کم است و همین موضوع سبب افت کیفیت مطبوعات در این شهر شده است.

حسینی در این باره می گوید :«از آنجایی که قزوین چندان از نخبگان خود حمایت نمی‌کند و معمولا نسبت به آنان نامهربان است؛ از این رو بیشتر نخبگان فرهنگی اجتماعی و علمی این شهر به پایتخت مهاجرت می کنند و در این بین، خبرنگاران حرفه‌ای هم مستثنی نیستند. البته دردوران اصلاحات، معدود خبرنگاران حرفه‌ای در این شهر فعالیت می‌کردند و اگر اغراق نباشد، آن دوره، بهار مطبوعات قزوین و کشور بود؛ اما با آغاز دولت احمدی نژاد، تقریبا بیشتر روزنامه نگاران حرفه‌ای استان یا دست از کار کشیدند و یا به پایتخت رفتند. با این اوصاف به جرات می‌توانم بگویم که درحال حاضر قزوین از داشتن روزنامه نگار حرفه‌ای محروم است.»

اولادی هم با اشاره به اینکه همه خبرنگاران حرفه ای قزوین ترجیح می دهند در تهران کار کنند و در قزوین خبرنگار حرفه ای کمتر وجود دارد تاکید می کند :« البته برخی از این خبرنگاران حرفه ای علاقه مندند که در قزوین فعالیت کنند؛ اما به دلایلی که گفتم ترجیح می دهند در تهران کار کنند یعنی انقدر چالش ها و مشکلات زیاد است که بیشتر خبرنگاران فرار را بر قرار ترجیح می دهند .»

خانه مطبوعات نمادی غیر واقعی از یک نهاد مردمی

آیا روزنامه نگاران در شهر قزوین صنف و اتحادیه ای دارند ؟ البته پاسخ دو خبرنگار قزوینی به این سوال منفی است با این همه آنها به وجود خانه مطبوعات در این شهر اشاره می کنند و آن را تنها نمادی از یک نهاد مردمی می دانند و نه یک اتحادیه و صنف واقعی برای خبرنگاران .

حسینی در پاسخ به این سوال آن را به خواب و خیال در شهرستانها تعبیر می کند :« زمانی که در پایتخت روزنامه نگاران چنین اتحادیه‌ و صنفی ندارد، سخن گفتن ازوجود اتحادیه در شهرستانها بیشتر به یک خواب و خیال شبیه است. البته در حال حاضر همه استان‌ها خانه مطبوعات دارند ، اما این مرکز کارایی چندانی ندارد و بیشتر نمادی از یک نهاد مردمی است و سایه سنگین وزارت ارشاد برآن محسوس است.»

اولادی هم با اشاره به خانه مطبوعات شهر قزوین می گوید :«این مرکز با وجود اینکه تلاش هایی را برای کمک به خبرنگاران انجام داده است؛ اما پاسخگوی نیازها نیست. نبود صنف و نهاد معتبر میان خبرنگاران قزوین باعث شده است تا مدیران رسانه ای گاه از علاقه خبرنگاران به حرفه خود سواستفاده کنند . همچنین در مواقعی که مشکلاتی برای برخی از خبرنگاران پیش می آید ، خبرنگاران دیگر به خاطر نبود اتحادیه نمی توانند به آنها کمک کنند.»

در آمد روزنامه نگاران قزوینی از کارگر ساده هم پایین تر است

«درآمد روزنامه نگاران در استان قزوین حتی از دستمزد یک کارگر ساده هم پایین تر است، برای همین بسیاری از روزنامه نگاران این استان برای امرار معاش، مجبورند به دنبال گرفتن آگهی و رپرتاژ از شرکت‌های خصوصی و سازمان‌ها و ادارات دولتی باشند.»

حسینی با گفتن این جملات به یکی از مهم ترین مسائل و مشکلات روزنامه نگاران در این شهر و دیگر شهرهای ایران اشاره می کند روزنامه نگارانی که به خاطر کمبود درآمد مجبورند مانند بازاریابان برای حل مشکل اقتصادی شان به دنبال گرفتن آگهی باشند .

اولادی هم با بیان اینکه بهتر است درباره این مساله اصلا حرفی زده نشود می گوید :« خبرنگارانی که در قزوین با عشق به این حرفه نگاه می کنند اصلا روی درآمد آن حساب نمی کنند چون گاهی خرج کرایه ماشین آن ها را هم تامین نمی کند؛ اما هستند کسانی که با نام خبرنگار با نزدیکی به مدیران شهری و گرفتن آگهی به درآمد خوبی هم رسیده اند.»

نوشتن مطالب تبلیغی در قالب گزارش ، مصاحبه و خبر و.. در مطبوعات قزوین هم مانند سایر مطبوعات محلی به عرف تبدیل شده است. آن قدر که این دو روزنامه نگار محلی در کنار مشکلاتی که بارها به آن اشاره می کنند، این موضوع را یکی از مهمترین عوامل بازدارنده روزنامه نگاری حرفه ای در شهرشان عنوان می کنند .هر چند آنها رواج این موضوع را نیز معلولی می دانند که به دلایل مشکلات پیچیده روزنامه نگاران این شهر و از جمله ضعف آموزش و دوری از روزنامه نگاری حرفه ای ایجاد شده است .

هفته نامه تابان، هفته نامه حدیث، هفته نامه مینودر، هفته نامه افق آینده، هفته نامه فروردین امروز و... از جمله دیگر نشریات مهم استان قزوین است که تقریبا به صورت مرتب منتشر می‌شوند و بقیه همچون نگاه قزوین، تاک و... با وجود اینکه نام هفته نامه را بر خود دارند بیشتر به صورت گاهنامه منتشر می‌شوند.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • برگ‌های مطایبه‌آمیز از تاریخچه ممیزی در روزنامه‌نگاری فارسی

    9 آذر 1394

    خبرنگاران ایران - سعید رازی دوست:اگرچه ممیزی یا سانسور امری است که اعمال آن با طنز، شوخی و مطایبه فاصلهء بسیاری دارد، بررسی خاطره‌های مطبوعاتی نشان می‌دهد در تاریخچه‌ی ممیزی در ایران، برگ‌هایی که خواندن‌شان امروز لبخند بر صورت می‌نشاند یا موجب خنده می‌شود، کم نیست؛ هرچند می‌توان در پس خنده‌های امروزین، بر رنجی که متحملان ممیزی کشیده‌اند گریست.سیدفرید قاسمی از نادر پژوهشگران تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانی، در یکی از جلدهای مجموعهء «صدخاطره از صد رویداد» به نقل خاطره‌هایی می‌پردازد که گهگاه برای مخاطب امروزی خنده‌دار به‌نظر می‌رسد. قصهء تلخ سانسور و ترس، از دیرباز تا فرداها، هرگز از لبخند و تلخند خالی نبوده است و نخواهد بود.

  • خبرنگاران زن و تحصیلکرده ها به شبکه‌های اجتماعی علاقه بیشتری دارند

    20 مهر 1394

    این روزها استفاده از شبکه‌های اجتماعی هر روز در بین خبرنگاران رواج بیشتری پیدا می‌کند اما همه خبرنگاران نسبت به استفاده از این شبکه‌ها نظر مشابهی ندارند، برخی معتقدند استفاده از این شبکه‌ها فایده ای ندارد و اساساً نسبت به آن‌ها نظر مثبتی ندارند. برخی از آن‌ها معتقدند استفاده از این شبکه‌ها برای شهرت شان خوب است و این طور مردم بیشتر با مطالب و تولیدات آن‌ها آشنا می‌شوند.

  • نیوشا،عکاسِ خودآموخته‌ای که جهانی شد

    16 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-نیوشا توکلیان خود را خیلی احساساتی و عاطفی می‌داند: «اگر چیزی قلبم را به درد بیاورد به دنبالش می‌روم تا روایت و قصه آن را بیرون بکشم، حتی اگر الزاماً در اطراف خودم و در حیطه تجربیات زندگی‌ام نباشد.» سال گذشته هم خبرساز شد به خاطر جایزه‌ای که پس داد و از قبولش سرباز زد، جایزه پنجاه‌هزار یورویی بنیاد «فتوژورنالیسم کارمینیک». به خاطر اینکه فکر می‌کرد با پذیرفتن این جایزه اجازه خواهد داد در اثرش دخل و تصرف شود. او به خاطر استقلال حرفه‌ای‌اش از این جایزه گذشت.