8 اسفند 1392

بی توجهی به اینفوگرافی در مطبوعات ایران

8 اسفند 1392

خبرنگاران ایران-کاویان حنیفی

استفاده از نمودار، جدول و اینفوگرافی در مطبوعات ایران تنها به تصویر و عکس خلاصه شده و کمترین اثری از این ابزار مهم اطلاع‌رسانی که امروزه در مطبوعات مهم دنیا باب است، دیده می‌شود.

اوج محبوبيت اينفوگرافی در رسانه‌ها و مطبوعات به دهه‌ي 1990 بازمي‌گردد، سازمان‌های خبري و اطلاع‌رسانی به اهمیت ارتباط بصري با مخاطبان خود پی بردند. اینفو مخفف کلمه information به معنی اطلاعات است و graphic هم به معنی تصویر و اینفوگرافی یعنی ارائه اطلاعات یا اطلاع‌رسانی از طریق تصویر. در روش سنتی متن غالب است اما در روش جدید تصویر و نمودار و جدول. نمایش اطلاعات و داده‌ها به صورت تصویر این روزها مهم‌ترین بخش صفحات روزنامه‌ها و نشریات و مجله‌ها است.

اما از این ابزار در رسانه‌های ایران استفاده نمی‌شود. کارشناسان رسانه دلایل متعددی را برای آن ذکر می‌کنند: مهم‌ترین دلیل در عدم استفاده از توان اطلاع‌رسانی اینفوگرافی در مطبوعات ایران ناشناخته بودن آن و خلاصه شدنش به استفاده از عکس و ترکیب جند عکس در یک مطلب است. دلیل دوم به وضعیت رسانه‌ها برمی‌گردد. عدم آشنایی مسئولان و حتی سردبیران مطبوعات نسبت به اهمیت و قدرت اطلاع‌رسانی نمودار، گراف و جدول در ذهن مخاطب موجب شده که سرمایه گزاری لازم در این زمینه صورت نگیرد. کمتر گرافیست و روزنامه‌نگاری در ایران می‌توان یافت که بتواند به راحتی از این ابزار استفاده کنند.

گراف و گراف خبری در مطبوعات ایران تنها به استفاده از عکس خلاصه می‌شود و گروه‌های عکس مطبوعات و رسانه‌ها هم کمترین توجهی به این مقوله ندارند. كمك به نمايش سريع، واضح و زيباي ايده‌هاي پيچيده و نشر اطلاعات و داده‌ها به صورت بصري و آسان، دو هدف و امکانی است که اینفوگرافی با آن به کمک رسانه‌ها آمده است.

یکی از روزنامه‌نگاران ایران در خصوص تجربه خود در استفاده از اینفوگرافی می‌گوید: غیر از عکس که تنها مفهوم شناخته‌شده از این ابزار مهم اطلاع‌رسانی است تنها شاید بتوان استفاده از نمودار و جدول و گراف را در برخی اخبار و گزارش‌های اقتصادی در زمینه نرخ تورم، درآمد ملی و درآمد نفت و مقولاتی از این دست دید. درحالی‌که کاربرد این ابزار در موضوعات اجتماعی، هنری و فرهنگی گاه مهم‌تر و اثرگذارتر است. چیزی که در رسانه‌های ایران به ندرت دیده می‌شود.

مطالعات و بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که روزنامه‌نگاران و فعالان مطبوعاتی ایران تصور درستی از اعداد، ارقام و نمودارها ندارند. حتی دیده‌شده که به نوعی ترس استفاده از آن‌ها و فهم آن‌ها وجود دارد.

نمونه گزارش خبری گرافیک زیر به خوبی نشان می‌دهد که می‌توان از متن استفاده نکرد اما مطالب و اطلاعات زیادی را به خواننده ارائه داد. موضوعی کاملاً اجتماعی و سیاسی که کمترین ارتباطی با اقتصاد و اعداد رقم دارد. اما در ورای این ارقام و نمودارها اطلاعاتی به خواننده ارائه‌شده که در صدها کلمه و متن و به این راحتی امکان انتقال آن‌ها به مخاطب وجود ندارد.

اهمیت استفاده از گراف به حدی است که امروزه برخی از روزنامه‌های معتبر اروپایی و آمریکایی در صفحات اول خود از توانایی اطلاع‌رسانی گراف استفاده می‌کنند و در کنار تیتر اخبار و گزارش‌های خبری خود از آن‌ها استفاده کرده و در کمترین فضای ممکن بیش‌ترین اطلاعات را به خواننده منتقل می‌کنند.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • آفتهای روزنامه نگاری محلی و زن بودن

    5 آبان 1394

    خبرنگاران ایران -دلم می‌خواست بگویم باید از زن یا مرد بودن عبور کرد، ولی واقعیت جامعه ما چیز دیگری است و هنوز زن یا مرد بودن مهم است. گاهی فقط به خاطر زن بودن نادیده گرفته می‌شوی. در عرصه خبری هم همین‌گونه است گاهی به خاطر پوشش که مسئله‌ای کاملاً شخصی و خصوصی است، بین خبرنگاران تبعیض قائل می‌شوند؛ اما خب در عرصه رسانه همه مشکل‌دارند و نمی‌توان این نکته را هم نادیده گرفت. مشکلات اصلی برای همه یکسان است، نبود تشکیلات قوی صنفی برای مواقعی که با مشکل مواجه می‌شویم، معضل همیشگی نبود بیمه. اغلب صاحبان رسانه‌ها میل زیادی به بیمه کردن خبرنگارانشان ندارند، دستمزدهای کم در مقابل کار سخت خبر... ازجمله مشکلاتی است که همه ما با آن مواجه هستیم و زن و مرد هم نمی‌شناسد. گاهی بخاطر نوع پوشش و نداشتن چادر که موضوعی کاملا شخصی است. نسبت به من تبعیض قائل شده اند.مثلا در نشست خبری رییس جمهور که در دی ماه 93 به بوشهر آمده بودند، جای مرا با خانمی که چادر پوشیده بود عوض کردند . هرچند تیم حفاظت از من عذر خواهی کردند اما این نوع رفتار ها دردی عمیق به جای می گذارد.

  • ما می‌گفتیم «بزرگ دبیر»شما می‌گویید؛ «سردبیر»

    21 مهر 1394

    خبرنگاران ایران -نکته جالبی که در این کتاب دیدم واژه "بزرگ دبیر "بود. آیا می‌دانید این اصطلاح قدیم ندیم‌ها در برخی نشریات به‌جای عنوان سردبیر به‌کاربرده می‌شد.برگشتی‌ها هم هست، همان نشریاتی که به فروش نرسیده و بازگشت داده‌شده‌اند. صفحه بستن هم که کلی در روزنامه‌ها واژه متداولی هست در این لغت‌نامه دیده می‌شود: «آماده‌سازی صفحه به لحاظ فنی.»

    چه تصوری از وا‍ژه پاچلاقی دارید؟ اگر روزنامه‌نگارید فکر نمی‌کنم تصویرتان از این لغت چندان درست باشد اما اگر صفحه آرائید بیشتر به این لغت آشنایی دارید: «نامتقارن شدن یک ستون در صفحه یا خارج شدن فرم صفحه به دلیل وجود عکس و آگهی پاچلاقی نامیده می‌شود.» پوشش خبری که حسابی معروف است و برای اعزام یک خبرنگار برای منتشر کردن محتوای یک رویداد به کار می‌رود. پیش خبر و پی گیری خبر هم که خیلی معنایش معلوم است در این کتاب ذکرشده است.اگر واژه" تومنی نگار" را نشنیده‌اید هم بدانید که این لغت هم درگذشته‌ها در روزنامه‌نگاری رایج بوده و معنایش این بوده که خبرنگاری که فقط در ازای دریافت پول کار می‌کند. خبرنگاری که بر اساس تأمین منافع مالی خود و یا دریافت هدیه، حجم خبر را کم‌وزیاد می‌کند. همان‌ها که این روزها به رپرتا‍ژ-آگهی بگیر معروف‌اند. حاشیه و حاشیه‌نویسی هم حسابی در روزنامه‌ها کلمه معروفی است یعنی اتفاقات جالب یک خبر و مصاحبه. معمولاً خبرنگارانی که حاشیه را می‌بینند خبرنگاران بهتری در روزنامه‌ها هستند.

  • اجرای خودکار ویدئوها در فیس‌بوک؛ آیا اخلاق رسانه‌ای رعایت می شود

    24 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-به‌رغم منتقدانش اجرای خودکار ویدیو (اوتوپلَی) در شبکه‌های اجتماعی به‌سرعت فراگیر شده است. توئیتر اخیراً اعلام کرده است که تمام ویدیوهایی که بر این شبکه اجتماعی بارگذاری می‌شوند، به زودی به صورت خودکار اجرا خواهند شد. این کار درپی اقدام فیس‌بوک صورت می‌گیرد که از دسامبر ۲۰۱۳ اوتوپلی را روی دسک‌تاپ و موبایل اعمال کرده است.اما درحالی‌که اوتوپلی ممکن است برای جلب نظر مخاطب و دیده‌شدن ویدیوها مناسب باشد، مسائلی را هم برای رسانه‌های خبری که گزارش‌های دارای محتوای تصویری ناراحت کننده منتشر می‌کنند، پیش آورده است. کالینز می گوید: «ما بازخورد فوری از کاربران دریافت کردیم. یکی از آنان می گفت چطور می توانم اوتوپلَی را غیرفعال کنم. من دیگر نمی خواهم این صحنه‌ها را ببینم. افراد دیگری ما را به دلیل نمایش این ویدیو به صورت اوتوپلی مورد انتقاد قرار دادند.» هرجا کاربران فیسبوک به یک خط وای فای وصل شوند ویدیوها خودبه خود اجرا می شوند، اگرچه آنان می توانند گزینه‌ی اوتوپلی را در تنظیمات اکانت خود غیرفعال کنند.

    کالینز اشاره کرد که «در طول یک یا دو ساعت بعد از قرار گرفتن این ویدیو در صفحه ی فیسبوک «ده‌ها» کامنت دریافت کردیم. همه ی این کامنت ها درباره‌ی اجرای خودکار این ویدیو نبودند.