17 دی 1392

توزیع نابرابر کمک های دولتی به روزنامه های اصولگرا و اصلاح طلب

17 دی 1392

خبرنگاران ایران-کاویان حنیفی :

آگهی های دولتی در کنار یارانه پرداختی به مطبوعات و روزنامه ها یکی دیگر از عوامل کنترل روزنامه ها و نشریات در ایران است . از آنجایی که دولت عملا در نزدیک به 70 درصد اقتصاد ایران نقش دارد و موتور محرکه اقتصاد کشور است، مهمترین درآمد حاصل از تبلیغات برای روزنامه ها نیز شرکت ها و موسسه های دولتی هستند.

تا پیش از دولت احمدی نزاد، معمولا توان ارتباطات و تیم قوی تبلیغاتی روزنامه ها در استفاده از بخش بیشتری از این درآمد دولتی، به نوعی با هم رقابت می کردند . در واقع وزارتخانه ها و موسسات دولتی در اینکه تبلیغاتشان در کدام روزنامه منتشر شود دستشان باز بود .اما در دوره اول دولت احمدی نژاد و در ادامه تلاش ها برای محدود کردن روزنامه ها، این شیوه دگرگون شد .

در آن زمان، معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد بر اساس دستور العملی موظف شد که تمامی آگهی های دولتی را پس از تجمیع کردن، در روزنامه های مختلف توزیع کند . روشی که از همان ابتدا با اما و اگرهایی روبرو بود . این که ملاک و معیار توزیع این آگهی های دولتی و درآمد هنگفت آن به چه شکل خواهد بود و نظارات بر آن توسط چه نهادی است ، از مهمترین پرسش هایی بود که تا کنون بی جواب مانده است؟

دست اندرکاران وزارت ارشاد در دولت احمدی نژاد به این نتیجه رسیده بودند که با کنترل درآمد آگهی ها و نظارت بر آنها و چگونگی توزیع آنها، قادر خواهند بود حیات اقتصادی برخی از روزنامه های مخالف و منتقد را دچار مشکل کنند . به نظر می رسد دستور العمل دولت احمدی نژاد همچنان برقرار است و تاکنون دستور جدیدی مبنی بر لغو دستور قبلی صادر نشده است.

نگاهی به اخرین آمار منتشر شده در این زمینه به خوبی نشان می دهد که روزنامه های اصولگرایان و گاه نزدیک نزدیک به دولت احمدی نژاد سهم بیشتری از این درآمد را داشته اند .

بر اساس آمار منتشره توسط معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد در شش ماهه اول سال 92 و از میان 72 روزنامه ای که در فهرست آن قرار دارند ، 9 روزنامه به میزان بیش از 100 میلیون تومان درآمد حاصل از آگهی های دولتی داشته اند . در میان این 9 روزنامه تنها روزنامه اصلاح طلب و منتقد که توانسته بیش از 100 میلیون تومان درآمد آگهی های دولتی داشته باشد، روزنامه اعتماد است و مابقی همه از میان روزنامه های اصولگرایان و ستایش کنندگان قدرت هستند .

بر این اساس روزنامه جام جم با بیش از 979 میلیون تومان در صدر این فهرست قرار دارد . پس از آن اطلاعات با بیش از 737 میلیون تومان، کیهان با نزدیک به 595 میلیون تومان ، دنیای اقتصاد با 393 میلیون تومان و جوان با بیش از 237 میلیون تومان در ردیف های بعد قرار دارند . اعتماد با 128 میلیون تومان و وطن امروز با 104 میلیون تومان هم آنها را در برخورداری از این درآمد دولتی تعقیب می کنند .

نگاهی به فهرست این روزنامه ها نشان می دهد که توزیع این درآمدهای دولتی ربطی به میزان تیراژ روزنامه ها ندارد . چرا که روزنامه اعتماد و شرق جزو بالاترین روزنامه ها از نظر تیراژ هستند ، اما روزنامه شرق فقط 70 میلیون تومان از این درآمدها را به خود احتصاص داد . روزنامه رسالت نیز با نزدیک به 99 میلیون تومان بسیار نزدیک به باشگاه 100 میلیونی ها است .

عیس سحر خیز که خود زمانی معاون مطبوعات داخلی وزارت ارشاد بود ، در این باره به خبرنگاران ایران می گوید : " باید توجه داشت که آگهی به هرحال وابستگی آور است و عامل ملاحظه کاری و محافظه کاری و دولتی و غیردولتی هم ندارد، شاید آگهی بخش خصوصی و رپرتاژ آگهی های چرب و شیرین نقش بیشتری در کنترل و نظارت در روزنامه ها داشته باشد که دارد. "

او در این میان نقش تفکر حزبی و سیاسی خاص، باورهای عقیدتی و ایدئولوژیک، ملاحظات فرقه ای را هم در ایران کم تاثیرتر از کنترل و نظارت برآمده از آگهی های دولتی نمی داند و می افزاید:

"باید توجه داشت که از آگهی مهمتر، پرداخت یارانه نقدی، ارزی و جنسی چون کاغذ و فیلم و زینک و.. هم دست کمی از دادن آگهی های دولتی ندارد و گاه وابسته سازتر است و مخرب تر."

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • از گشت ارشاد تا تبلیغات زیاد یک روزنامه دولتی و نبود نشریات محافظه کار

    23 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- آنچه نمایشگاه مطبوعات امسال را از سالهای گذشته متمایز می‌کند، انصراف تعدادی از مطبوعات و خبرگزاری‌های جناح راست یا مخالف دولت است که پیش از برگزاری نمایشگاه مطبوعات اعلام کردند در آن حضور نخواهند یافت. وقتی در نمایشگاه مطبوعات امسال راه می‌روی خیلی زود نبود این نشریات را متوجه می‌شوی، خیلی‌ها معتقدند این رسانه‌ها و خبرنگارانشان وابسته به نهادهای امنیتی ایران هستند. آنها معمولاً با حضور در نمایشگاه و برگزاری نشستهای انتقادی و شعارهایی علیه دولت و یا در سال های ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد علیه آنچه" فتنه گران "می‌خوانند، فضایی متفاوت را در نمایشگاه به وجود می‌آوردند، فضایی رادیکال که معمولاً به ایجاد تنش بین گروه‌ها و رسانه های منتقد آنان نیز منجر می‌شد.

  • یک بررسی آماری: ایرانی‌ها از کجا خبر می‌گیرند

    11 آبان 1394

    خبرنگاران ایران-با همه‌گیر شدن اینترنت و مخصوصا اینترنت‌های همراه در ایران، دسترسی به منابع خبری آن‌لاین برای گرفتن اطلاعات سریع‌تر شده و آنها در صدر منابع خبری آن دسته از ایرانیانی قرار گرفته‌اند که فعالانه پیگیر اخبار و رویدادها هستند. قطعا در این میان، بعضی منابع خبری از منابع دیگر مراجعان بیشتری دارند و در اصطلاح پرترافیک‌تر هستند. در این گزارش سعی شده‌است براساس اطلاعاتی که سایت الکسا فراهم می‌کند، پرمراجع‌ترین سایت‌های خبری ایرانی معرفی شده و باهم مقایسه شوند.

  • برنده نوبل ادبیات تحصیلکرده مدرسه روزنامه نگاری است

    23 مهر 1394

    خبرنگاران ایران-می‌خواهید برنده نوبل ادبیات شوید؟ به مدرسه روزنامه‌نگاری مینسک در بلاروس بروید. شاهد از غیب رسید: سوتلانا الکسیویچ، برنده جایزه نوبل ادبیات سال 2015 است. مارتا باسلز از گاردین او را این‌طور معرفی می‌کند: «یک نویسنده بلاروس و کسی که کتاب‌های تاریخ شفاهی او صدای هزاران نفر را که موجب انفجار درونی اتحاد جماهیر شوروی شدند را ثبت کرده است.»کتاب‌هایش که به گفته خودش 10 سال طول کشید تا نوشته شوند، بر اساس گفتگوهایی است که با مردم انجام داده است. بیشتر این مردم زن و کودک هستند. کسانی که در بحران‌های دردناکی چون حمله اتحاد شوروی به افغانستان و نشت اورانیوم از نیروگاه اتمی چرنوبیل، زندگی می‌کردند.