4 دی 1392

خبر پیمان عارفی و خبرنگارانی که دنبال قضاوت بودند نه خبر

4 دی 1392

خبرنگاران ایران -سوگند صرافت:

هفته ای که گذشت، بسیاری از رسانه های خبری و همین طور شبکه های اجتماعی خبر از جان باختن زیبا صادق زاده و ناهید رحمانی، همسر و مادر زندانی سیاسی پیمان عارفی، در راه بازگشت از ملاقات با وی ، در زندان مسجد سلیمان ، دادند.

پس از انتشار گسترده این خبر، نوبت به موضوع مرخصی پیمان عارفی از زندان برای شرکت در مرسم تدفین و ترحیم مادر و همسرش رسید.خبری مبنی بر فرار این زندانی سیاسی در مسیر مسجد سلیمان به تهران.

رویکرد بسیاری از خبرنگاران در انتشار این خبر نشان از بی اهمیتی منابع خبری و همین طور معیارهای سنجش صحت خبر در میان این خبرنگاران داشت.

تقریبا به مدت 24 ساعت بنابردلایلی که هنوز به طور روشن از سوی او و خانواده اش اعلام نشده، خبری از او در دست نبود.او قرار بود پس از خروج از زندان به تهران بیاید و در مراسم مربوط به همسر و مادرش شرکت کند.اما به موقع نیامد و یا تاخیری 24 ساعته به تهران رسید.

برخی از خبرنگاران و وب سایت ها به سرعت نوشتند "او فرار کرده"، کسانی از واژه "متواری" در باره اش استفاده کردند و کسانی هم از کلماتی همچون "ناپدید شدن "در باره او استفاده کردند.براساس همین خبرها در کمتر از چند ساعت فضای شبکه های اجتماعی و بویژه صفحه های فیس بوک برخی از خبرنگاران ، آکنده شد از تحلیل و ارزش گذاری در باره این اقدام پیمان عارفی.

در اینجا به هیچ وجه قصد نداریم در باره قضاوتها یا ارزش گذاری های اخلاقی صورت گرفته توسط خبرنگاران حرف بزنیم.ما فقط می خواهیم از جنبه ژورنالیستی به یک موضوع خبری نگاه کنیم.

چه آنها که به دفاع از پیمان عارفی پرداختند و در اظهار نظرهای خود او را با یکی از شخصیت های فیلم در باره الی مقایسه کردند و چه آنها که او را سرزنش کردند که منافع وثیقه گذار را نادیده گرفته و به اعتبار مجموعه ی زندانیان سیاسی خدشه وارد کرده است، به اعتبار منابع و صحت خبر تا حد زیادی بی توجه بودند.

بسیاری از این خبرنگاران بدیهی ترین اصول خبرنگاری را فراموش کردند و بی اینکه در پی کسب خبر درست و انتشار آن باشند، به قضاوت نشستند.حالا در دفاع یا مذمت، چه فرقی می کند.

اغلب خبرنگاران فراموش کردند کار آنها قضاوت و ارزشگذاری نیست بلکه خبررسانی صحیح است.کمتر خبرنگاری تلاش کرد به همکارانش نهیب بزند:در باره کدام خبر با رعایت کدام موازین خبری سخن می گویید و در دفاع از سوژه یا سرزنش او با یکدیگر مسابقه گذاشته اید ؟

یک خبرنگار دلایل طولانی آورد که پیمان بهترین کار را کرده که فرار کرده است، چرا که حکمش ناعادلانه بوده است.خبرنگاری هم نوشت کارش غیر اخلاقی بوده چون بدبخت وثیقه گذار چه گناهی داشته که باید خسارت بپردازد ...و البته هیچ کدام به بررسی صحت خبر نپرداختند و یا لااقل سعی نکردند در این خصوص با در نظر گرفتن معیارهای بدیهی خبرنگاری، برای اطلاع افکار عمومی در جهت کسب خبر صحیح بکوشند، بلکه به جای آن ترجیح دادند تند و تند در دفاع یا سرزنش اتفاقی که حتی از وقوعش مطمئن نبودند داد سخن بدهند.

خیلی از خبرنگاران در این آزمون نشان دادند علاقمند نیستند بر مبنای اصول خبرنگاری بی طرفانه ، بی طرف بمانند و دغدغه شان کسب خبر صحیح و اطلاع رسانی آن به مردم باشد.بلکه ترجیح می دهند فیلسوفانی باشند برای اخلاقی یا غیراخلاقی نمایاندن رویدادها و موعظه کردن در باره آن.

شاید به همین دلیل بود که کمتر خبرنگاری گفت:صبر کنید تا خبر صحیح بیاید.

جای کلماتی چون صحت خبر و اعتبار منبع خبر در واکنش خبرنگاران به این اتفاق چقدر خالی بود.به جایش بارها نوشتند:صبر کنید، برای قضاوت زود است و چه راحت از یاد بردند کار آنها به عنوان خبرنگار اصلا قضاوت نیست که زود باشد یا دیر.

اغلب خبرنگاران همچنین نشان دادند توجه به نظرات کارشناسی در یک خبر اهمیت چندانی برای شان ندارد، در غیر این صورت شاید از کارشناسان حوزه حقوق سوال می کردند که آیا می توان در باره یک زندانی که به مرخصی یک هفته ای آمده و تردد او لااقل برای یک هفته آزاد است، از کلمه فرار استفاده کرد؟

به کارگیری درست واژه ها در خبر اهمیتی شگفت دارد.آنجا که باید از بی خبر بودن عده ای از پیمان عارفی سخن گفته شود، نباید از ناپدید شدن او سخن گفت.اگر ما از کسی خبر نداریم معلوم نیست همه بی خبر باشند و او هم ناپدید شده باشد.

اگر پیمان عارفی در مراسم تدفین همسر و مادرش حضور نداشته، تنها می توان از نبود او در این مراسم خبر داد و نه از فراری شدن او.

کاش خبرنگاران ایرانی بیشتر از اینکه در پی قضاوت کردن باشند در پی کسب خبر درست و اطمینان از صحت آن باشند، در پی منابع معتبر خبری برای رویدادها باشند و نه قضاوت در باره اتفاق ها.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail

1 پيام

  • بسیار عالی و زیبا نوشتید.اصلا چرا نباید خبرنگاران به این موضوع بپردازند.اینکه چند فعال سیاسی چه می گویند و واکنششان چیست اصلا مهم نیست.مهم این است که غیبت عارفی خودش خبر است و باید به ان پرداخت.
    من به جز یک رسانه تقریبا در هیچ رسانه ای ندیدم که به این موضوع خانم ازاد یعنی تنها نبود او در این مراسم بپردازد.بقیه گمانه زنی کردند و...قضاوت و...فق العاده بود این نوشته خانم ازاد.
    لینک ان خبر را هم می گذارم.خوشحال می شوم ببینم خانم ازاد هم با من هم نظر هستند یا خیر؟

    http://www.tadbirkhabar.com/news/po...

    http://www.tadbirkhabar.com/news/po...

    پاسخ به اين پيام

پاسخ به اين مقاله

  • آفتهای روزنامه نگاری محلی و زن بودن

    5 آبان 1394

    خبرنگاران ایران -دلم می‌خواست بگویم باید از زن یا مرد بودن عبور کرد، ولی واقعیت جامعه ما چیز دیگری است و هنوز زن یا مرد بودن مهم است. گاهی فقط به خاطر زن بودن نادیده گرفته می‌شوی. در عرصه خبری هم همین‌گونه است گاهی به خاطر پوشش که مسئله‌ای کاملاً شخصی و خصوصی است، بین خبرنگاران تبعیض قائل می‌شوند؛ اما خب در عرصه رسانه همه مشکل‌دارند و نمی‌توان این نکته را هم نادیده گرفت. مشکلات اصلی برای همه یکسان است، نبود تشکیلات قوی صنفی برای مواقعی که با مشکل مواجه می‌شویم، معضل همیشگی نبود بیمه. اغلب صاحبان رسانه‌ها میل زیادی به بیمه کردن خبرنگارانشان ندارند، دستمزدهای کم در مقابل کار سخت خبر... ازجمله مشکلاتی است که همه ما با آن مواجه هستیم و زن و مرد هم نمی‌شناسد. گاهی بخاطر نوع پوشش و نداشتن چادر که موضوعی کاملا شخصی است. نسبت به من تبعیض قائل شده اند.مثلا در نشست خبری رییس جمهور که در دی ماه 93 به بوشهر آمده بودند، جای مرا با خانمی که چادر پوشیده بود عوض کردند . هرچند تیم حفاظت از من عذر خواهی کردند اما این نوع رفتار ها دردی عمیق به جای می گذارد.

  • ما می‌گفتیم «بزرگ دبیر»شما می‌گویید؛ «سردبیر»

    21 مهر 1394

    خبرنگاران ایران -نکته جالبی که در این کتاب دیدم واژه "بزرگ دبیر "بود. آیا می‌دانید این اصطلاح قدیم ندیم‌ها در برخی نشریات به‌جای عنوان سردبیر به‌کاربرده می‌شد.برگشتی‌ها هم هست، همان نشریاتی که به فروش نرسیده و بازگشت داده‌شده‌اند. صفحه بستن هم که کلی در روزنامه‌ها واژه متداولی هست در این لغت‌نامه دیده می‌شود: «آماده‌سازی صفحه به لحاظ فنی.»

    چه تصوری از وا‍ژه پاچلاقی دارید؟ اگر روزنامه‌نگارید فکر نمی‌کنم تصویرتان از این لغت چندان درست باشد اما اگر صفحه آرائید بیشتر به این لغت آشنایی دارید: «نامتقارن شدن یک ستون در صفحه یا خارج شدن فرم صفحه به دلیل وجود عکس و آگهی پاچلاقی نامیده می‌شود.» پوشش خبری که حسابی معروف است و برای اعزام یک خبرنگار برای منتشر کردن محتوای یک رویداد به کار می‌رود. پیش خبر و پی گیری خبر هم که خیلی معنایش معلوم است در این کتاب ذکرشده است.اگر واژه" تومنی نگار" را نشنیده‌اید هم بدانید که این لغت هم درگذشته‌ها در روزنامه‌نگاری رایج بوده و معنایش این بوده که خبرنگاری که فقط در ازای دریافت پول کار می‌کند. خبرنگاری که بر اساس تأمین منافع مالی خود و یا دریافت هدیه، حجم خبر را کم‌وزیاد می‌کند. همان‌ها که این روزها به رپرتا‍ژ-آگهی بگیر معروف‌اند. حاشیه و حاشیه‌نویسی هم حسابی در روزنامه‌ها کلمه معروفی است یعنی اتفاقات جالب یک خبر و مصاحبه. معمولاً خبرنگارانی که حاشیه را می‌بینند خبرنگاران بهتری در روزنامه‌ها هستند.

  • اجرای خودکار ویدئوها در فیس‌بوک؛ آیا اخلاق رسانه‌ای رعایت می شود

    24 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-به‌رغم منتقدانش اجرای خودکار ویدیو (اوتوپلَی) در شبکه‌های اجتماعی به‌سرعت فراگیر شده است. توئیتر اخیراً اعلام کرده است که تمام ویدیوهایی که بر این شبکه اجتماعی بارگذاری می‌شوند، به زودی به صورت خودکار اجرا خواهند شد. این کار درپی اقدام فیس‌بوک صورت می‌گیرد که از دسامبر ۲۰۱۳ اوتوپلی را روی دسک‌تاپ و موبایل اعمال کرده است.اما درحالی‌که اوتوپلی ممکن است برای جلب نظر مخاطب و دیده‌شدن ویدیوها مناسب باشد، مسائلی را هم برای رسانه‌های خبری که گزارش‌های دارای محتوای تصویری ناراحت کننده منتشر می‌کنند، پیش آورده است. کالینز می گوید: «ما بازخورد فوری از کاربران دریافت کردیم. یکی از آنان می گفت چطور می توانم اوتوپلَی را غیرفعال کنم. من دیگر نمی خواهم این صحنه‌ها را ببینم. افراد دیگری ما را به دلیل نمایش این ویدیو به صورت اوتوپلی مورد انتقاد قرار دادند.» هرجا کاربران فیسبوک به یک خط وای فای وصل شوند ویدیوها خودبه خود اجرا می شوند، اگرچه آنان می توانند گزینه‌ی اوتوپلی را در تنظیمات اکانت خود غیرفعال کنند.

    کالینز اشاره کرد که «در طول یک یا دو ساعت بعد از قرار گرفتن این ویدیو در صفحه ی فیسبوک «ده‌ها» کامنت دریافت کردیم. همه ی این کامنت ها درباره‌ی اجرای خودکار این ویدیو نبودند.