22 آذر 1392

یارانه ابزاری برای کنترل غیرمحسوس مطبوعات

22 آذر 1392

خبرنگاران ایران-کاویان حنیفی:

یکی از مهمترین کمک های دولت به مطبوعات و نشریات یارانه است . این یارانه در تمامی سال های پس از انقلاب پرداخت شده است . هر چند ملاک و معیار چگونگی پرداخت آن مشخص نیست و در ماه اخیر ظاهرا فرمولی برای شفاف سازی پرداخت آن ارائه شده است ، ولی نگاهی به ارقام پرداختی توسط دولت به مطبوعات، میزان و اهمیت آن را نشان می دهد . مسئولان دولتی فلسفه وجودی پرداخت آن را همانند کمک هایی می دانند که دولت به احزاب و تشکل های سیاسی می پردازد . با توجه به شرایط نامناسب اقتصادی، کاهش شدید تیراژها ، اقبال اندک روزنامه خوان ها به مجله ها و روزنامه ها و شفاف نبودن مناسبات مالی نشریات درایران، به نظر می رسد یارانه پرداختی سهم بالایی در پوشش هزینه ها و درآمد زایی برای صاحبان و دست اندر کاران آنها دارد .

از انجایی که ملاک و معیار مشخص و شفافی برای پرداخت یارانه وجود ندارد، نگاه صاحبان مطبوعات و نشریات به دست دولت است . تلاش برای دریافت آن و بهره مند شدن بیشتر از این سفره پهن شده،به یکی از ابزارهای خود سانسوری و کنترلی برای دست اندرکاران آنها شده است . این وضعیت هنگامی بیشتر بر عملکرد حرفه ای و استقلال آنها تاثیر می گذارد که دریافت کنندگان این یارانه ها برای بهره مندی بیشتر از این امکان به دنبال روش هایی برای نزدیکی به منبع توزیع کننده یارانه هستند .

استفاده از روش هایی برای غیر واقعی اعلام کردن تیراژ تا آنجایی که برخی از نشریات تنها برای آگاهی واطلاع مسئولان دولتی توزیع کننده ی یارانه در وزارت ارشاد و با تیراژ بسیار محدود منتشر می شوند یکی از راه ها برای استفاده و بهره بردن از یارانه دولتی است .

همین تازگی ها معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد با اذعان به وضعیت وخیم تیراژ در ایران گفته که "هم اکنون میزان تیراژ روزنامه های ایران(روی هم) نزدیک به یک میلیون و 200 هزار است ". عددی که بیان کننده کاهش 50 درصدی در مقایسه با سال های دولت خاتمی است.

او همچنین این را هم اضافه کرده که تعدادی از روزنامه های کشور را از نظر حرفه ای نمی توان روزنامه نامید.

برخی کارشناسان علوم ارتباطات و جامعه شناسان با اشاره به تغییر رفتار مطالعه و روزنامه خوانی در کشور بر این باورند که مردم حوصله خواندن مطالب طولانی، تکراری و با ادبیات خسته کننده را ندارند . ضمن این که مسائل و مشکلات اقتصادی و اینترنت موجب شده تا عادت های خواندن در ایران تغییر کند . تغییری که نتیجه آن کاهش شدید تیراژ نشریات و روزنامه ها بوده است .

اما عده ای دیگر ضمن پذیرفتن این مسائل که بی تاثیر بر افت تیراژ نیست ، وضعیت درونی خود مطبوعات را هم عامل مهمی در این افت و کاهش شدید مخاطب می دانند . " خواننده ها وجود دارند . مساله این است که مطلب خواندنی کمتر در رسانه ها و روزنامه دیده می شود ."

یک کارشناس ارتباطات این را می گوید و اضافه می کند: شکل دادن به افکار عمومی وظیفه رسانه است . نشریه باید صاحب ایده باشد و به دنبال پیش بردن ایده و تفکر خود باشد . چیزی که نشریات و روزنامه های ایران عموما فاقد آن هستند و کاهش شدید تیراژ موجب شده تا توان و قدرت شکل دادن به افکار عمومی توسط نشریه و روزنامه هم کاهش چشمگیری داشته باشد .

با این همه، بنا به گفته وزیر ارشاد این برداشت بوجود آمده که بازی با یارانه پرداختی ، ابزاری شده برای کنترل بیشتر رسانه ها . چرا که بنا بر گفته علی جنتی وزیر ارشاد با هر اقدام و اتفاقی که بر اساس آن نشریه ای تذکر بگیرد، درصدی از یارانه پرداختی آن قطع می شود . هر چند وزیر اراشاد برای جلوگیری از تعطیلی مطبوعات توسط هیات نظارت بر مطبوعات و دادگاه چنین موضوعی را مطرح کرده تا بر اساس آن اقدامات خود کنترلی دست اندرکاران مطبوعات افزایش یابد . اما با توجه به جایگاه یارانه در درآمد های مطبوعات به نظر می رسد این اقدام خود کنترلی در مقایسه با گذشته تاثیر بیشتری بر عملکرد حرفه ای و حفظ استقلال روزنامه ها و روزنامه نگاری ایران بگذارد.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • از گشت ارشاد تا تبلیغات زیاد یک روزنامه دولتی و نبود نشریات محافظه کار

    23 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- آنچه نمایشگاه مطبوعات امسال را از سالهای گذشته متمایز می‌کند، انصراف تعدادی از مطبوعات و خبرگزاری‌های جناح راست یا مخالف دولت است که پیش از برگزاری نمایشگاه مطبوعات اعلام کردند در آن حضور نخواهند یافت. وقتی در نمایشگاه مطبوعات امسال راه می‌روی خیلی زود نبود این نشریات را متوجه می‌شوی، خیلی‌ها معتقدند این رسانه‌ها و خبرنگارانشان وابسته به نهادهای امنیتی ایران هستند. آنها معمولاً با حضور در نمایشگاه و برگزاری نشستهای انتقادی و شعارهایی علیه دولت و یا در سال های ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد علیه آنچه" فتنه گران "می‌خوانند، فضایی متفاوت را در نمایشگاه به وجود می‌آوردند، فضایی رادیکال که معمولاً به ایجاد تنش بین گروه‌ها و رسانه های منتقد آنان نیز منجر می‌شد.

  • یک بررسی آماری: ایرانی‌ها از کجا خبر می‌گیرند

    11 آبان 1394

    خبرنگاران ایران-با همه‌گیر شدن اینترنت و مخصوصا اینترنت‌های همراه در ایران، دسترسی به منابع خبری آن‌لاین برای گرفتن اطلاعات سریع‌تر شده و آنها در صدر منابع خبری آن دسته از ایرانیانی قرار گرفته‌اند که فعالانه پیگیر اخبار و رویدادها هستند. قطعا در این میان، بعضی منابع خبری از منابع دیگر مراجعان بیشتری دارند و در اصطلاح پرترافیک‌تر هستند. در این گزارش سعی شده‌است براساس اطلاعاتی که سایت الکسا فراهم می‌کند، پرمراجع‌ترین سایت‌های خبری ایرانی معرفی شده و باهم مقایسه شوند.

  • برنده نوبل ادبیات تحصیلکرده مدرسه روزنامه نگاری است

    23 مهر 1394

    خبرنگاران ایران-می‌خواهید برنده نوبل ادبیات شوید؟ به مدرسه روزنامه‌نگاری مینسک در بلاروس بروید. شاهد از غیب رسید: سوتلانا الکسیویچ، برنده جایزه نوبل ادبیات سال 2015 است. مارتا باسلز از گاردین او را این‌طور معرفی می‌کند: «یک نویسنده بلاروس و کسی که کتاب‌های تاریخ شفاهی او صدای هزاران نفر را که موجب انفجار درونی اتحاد جماهیر شوروی شدند را ثبت کرده است.»کتاب‌هایش که به گفته خودش 10 سال طول کشید تا نوشته شوند، بر اساس گفتگوهایی است که با مردم انجام داده است. بیشتر این مردم زن و کودک هستند. کسانی که در بحران‌های دردناکی چون حمله اتحاد شوروی به افغانستان و نشت اورانیوم از نیروگاه اتمی چرنوبیل، زندگی می‌کردند.