31 شهریور 1392

نگاهی به کتاب « ژورنالیسم، مفاهیم نظری و کاربردی »

از آموزش عملی تا تحصیل دانشگاهی ژورنالیسم

31 شهریور 1392

خبرنگاران ایران – "روزنامه نگاری همچنان مناسب ترین بستر برای تربیت ژورنالیست ها جهت کار در رسانه های دیداری-شنیداری ، نشریات ادواری ، و اینترنتی ( آن لاین ) محسوب می شود." تونی هارکوپ این عقیده را در کتاب خود یعنی "ژورنالیزم" مطرح می کند و در بخش هایی از کتابش توضیح می دهد که میان تحصیلات آکادمیک ژورنالیسم و کار عملی در تحریریه روزنامه ها تفاوت بسیاری وجود دارد. و او سعی کرده تفاوت میان این دو را در فرایند تالیف کتاب تشریح کند.

اما پیش از بررسی این کتاب ، لازم است ببینیم مولف آن چه کسی است؟ مولف " ژورنالیزم: مفاهیم نظری و کاربردی" تونی هارکوپ بیش از بیست سال سابقه ی روزنامه نگاری در رسانه های مختلف ، چه وابسته به جریان اصلی و چه مستقل در انگلیس داشته است. او در دوره های آموزش حرفه ی روزنامه نگاری شورای ملی آموزش ژورنالیست ها و شورای آموزش ژورنالیسم رسانه های پخش (رادیو و تلویزیون ) تدریس می کند . خود او بر این اعتقاد است چونکه به عنوان ژورنالیست تجربه ی بی واسطه ای را در این حوزه کسب کرده و عضو اتحادیه ملی ژورنالیست هاست با اصول اخلاقی و نقش اجتماعی ژورنالیسم سر و کار دارد و از طرفی هم در مقام استاد دانشگاه ، از شکاف و خلاء موجود میان درک و تلقی دانشجویان ژورنالیزم با کسانی که به عنوان ژورنالیست در رسانه ها مشغول به کارند آگاهی دارد .

مولف این کتاب سعی کرده شکاف میان طرز تلقی های موجود از حرفه ی ژورنالیزم ، بین ژورنالیست ها و اصحاب آکادمی ها را پر کند . او به این مساله اذعان دارد که معمولا ژورنالیست ها احساس می کنند که دانشگاهیان چیزی برای گفتن ندارند و در مقابل دانشگاهیان نیز به علت توجه بیش از اندازه به مسائل نظری ، وجود هرگونه استقلال و آزادی و ابتکار عمل برای ژورنالیست ها را انکار می کنند . او سعی کرده در این کتاب گوشه هایی از اصول و قواعد حاکم بر ژورنالیسم را تشریح و روشن سازد که تفسیر و تعبیرهای متفاوتی از آنها به عمل می آید .

هر فصل این کتاب ، با رویکردی مبتنی بر گفت و شنود ، با نقل دیدگاه یک ژورنالیست آغاز و به موازات آن ، دیدگاه های صاحب نظران دانشگاهی بررسی و تجزیه و تحلیل می شود .دیدگاه ژورنالیست ها در متن اصلی و دیدگاه دانشگاهیان در باکس هایی در کنار متن درج شده اند . اما مولف خود بر این نکته تاکید کرده که دیدگاه های ژورنالیست ها و برداشت های دانشگاهیان نباید به طور مجزا و مستقل و در زمان های متفاوت مطالعه شوند ، چون دیدگاه های مطرح شده به نوعی با هم ارتباط دارند.

هر فصل از کتاب را می توان به شیوه های گوناگونی مطالعه کرد . می توان ابتدا دیدگاه و برداشت های ژورنالیست ها را مطالعه و سپس دیدگاه دانشگاهیان را مطالعه کرد و یا برعکس .

کانون اصلی توجه کتاب پرداختن به مسائلی است که اساس و شالوده ژورنالیسم را تشکیل می دهند . این کتاب به مسائل تخصصی و خاصی همچون این موضوع ها نپرداخته که چگونه می توان یک گزارشگر مسائل خارجی ، گزارشگر جنگ ، گزارشگر ورزشی و اقتصادی ، سردبیر امور مربوط به مصرف کنندگان یک مجله ی اقتصادی و یا گزارشگر تخصصی حوزه های دیگری شد که البته هریک قواعد و مسائل خاص خود را دارند.

با خواندن کتاب ممکن است این ذهنیت ایجاد شود که مولف کتاب نگاهی کلاسیک به مساله ژورنالیسم دارد، گرچه خود مولف بر این باور است که پیش از پرداختن به جزئیات قواعد و ضوابط حاکم بر ژورنالیسم و درک چنین مسائلی ، باید مسائل بنیادی ژورنالیسم تعریف و شناخته شوند.

بسیاری از مسائلی که در این کتاب مورد بحث قرار می گیرند ، به ژورنالیسم نوشتاری و به ویژه مطبوعات مربوط می شوند چرا که مولف کتاب بر این اعتقاد است که روزنامه نگاری همچنان مناسب ترین بستر برای تربیت ژورنالیست ها جهت کار در رسانه های دیداری-شنیداری ، نشریات ادواری ، و اینترنتی ( آن لاین ) محسوب می شود. گرچه مولف در انتهای کتاب فصلی را با عنوان « فراسوی مطبوعات : ژورنالیسم رادیو – تلویزیونی و اینترنتی » آورده است .

در این کتاب مهارت های اصلی ژورنالیسم مورد توجه قرار گرفته است و اولویت هایی را که شورای ملی آموزش ژورنالیست ها ، شورای آموزش ژورنالیست های رسانه های پخش و دیگر دانشگاهها و مراکز آموزش عالی انگلیس برای پذیرش دانشجو قائل هستند ، بررسی شده است . با وجود این ، دامنه ی بحث های کتاب از ارائه رهنمودهای عملی فراتر رفته و توصیه های لازمی جهت تشویق ژورنالیست ها برای درک بهتر و بیشتر مسائل و گرفتن موضعی انتقادی نسبت به آنها در خلال بحث های کتاب مطرح شده است .

یکی از ضعف های این کتاب این است که بیشتر مطالب ارائه شده در این کتاب از لحاظ فرهنگی و تاریخی به جامعه ی انگلیس در قرن بیست و یکم پرداخته است ، گرچه مباحث مطرح شده دربرگیرنده ی نکات فراوانی است که دامنه ی آنها از جامعه ی انگلیس فراتر می رود .

این کتاب فصل جداگانه ای برای موضوع اخلاق ژورنالیسم اختصاص نداده و مولف معتقد است که توجه و اهمیت قائل شدن به مسائل اخلاقی نکته ای نیست که بتوان آن را به بخشی خاص محدود کرد ، یک واحد درسی به آن اختصاص داد و سپس آن را به سادگی به دست فراموشی سپرد . هارکوپ بر این گمان است که ملاحظات اخلاقی در تمام زمینه های مرتبط با حرفه ی ژورنالیسم مطرح است و باید مورد توجه قرار گیرند.

مولف این ذهنیت را دارد که بین آموزش عملی ژورنالیسم و تحصیل دانشگاهی ژورنالیسم در زمینه ی شناخت و درک مسائل تفاوت وجود دارد. این کتاب به بررسی دیدگاه های کسانی اختصاص دارد که ژورنالیسم حرفه ی آنهاست ، اما در عین حال اصول حاکم بر این حرفه و تجزیه و تحلیل های مرتبط را هم بازتاب می دهد .

«محدودیت ها و اعمال نفوذ بر ژورنالیست ها» ، « خبر چیست »، «منشا خبر چیست» ، «ژورنالیسم و گزارشگری بی طرفانه» ، «ژورنالیسم جست و جو گر» ، «ژورنالیسم به مثابه ی سرگرمی» ، «مصاحبه گری» ، «خبرنویسی» ، «مقاله و گزارش نویسی» ، «سبک نگارش در ژورنالیسم» ، «فراسوی مطبوعات : ژورنالیسم رادیو – تلویزیونی و اینترنتی» و «نتیجه گیری ؛ چالش های ژورنالیسم» سرفصل های این کتاب هستند .

- ژورنالیسم ؛ مفاهیم نظری و کاربردی ( Journalism : principles and practice ) / 2004 تونی هارکوپ ( Tony Harcup) ، ترجمه ی داود حیدری، انتشارات سروش، چاپ دوم : 1390 / (چاپ اول : 1389 )

تیراژ 1000 نسخه، قیمت 75000 ریال

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • اصول رفتاری روزنامه‌نگاران در اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران-در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران(IFJ) درباره اصول رفتاری روزنامه‌نگاران به عنوان یک استاندارد حرفه‌ای برای روزنامه‌نگارانی شناخته می‌شود که در فرایند جمع‌آوری، انتقال، انتشار و اظهارنظر درباره اخبار و اطلاعات در رویدادهای توصیفی نقش دارند.

  • جنگ با دوربین؛ مروری کوتاه بر زندگی رابرت کاپا، عکاس خبری

    15 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- «اگر عکس‌تان خیلی خوب نشده، به این خاطر است که خیلی نزدیک نشده‌اید.» اگر عکاس خبری باشید، احتمالا این جمله را شنیده‌اید. جمله‌ای از «رابرت کاپا» یکی از مهم‌ترین عکاسان خبری جهان که شهرتش را بیشتر از هرچیز مدیون عکس‌هایی است که از پنج جنگ بزرگ قرن بیستم ثبت کرد؛ جنگ داخلی اسپانیا، جنگ دوم چین و ژاپن، جنگ جهانی دوم (بخش اروپایی جنگ)، جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و همین‌طور جنگ اول هندوچین (جنگ استقلال ویتنام از فرانسه). دوستش «جان اشتاین‌بک» ـ نویسنده آمریکایی ـ درباره‌اش نوشته است: « نمی‌توانید جنگ را تصویر کنید،چون جنگ نوعی احساسات است. اما او می‌توانست هول جنگ را در چهره یک کودک به تصویر بکشد.» ۲۲ اکتبر، ۳۰ مهر سالروز تولد رابرت کاپا بود که در ۴۱ سالگی در یکی از آخرین جنگ‌هایی که به‌تصویر کشید، کشته شد.

  • روزنامه‌نگاری که عامدانه و آشکار «بی‌طرفی» را کنار گذاشت

    7 مهر 1394

    خبرنگاران ایران- پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان هفته گذشته برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد و یکی از مهم‌ترین سخنرانی‌هایش را در این سفر در مقابل کنگره انجام داد. او در این سخنرانی از چهار شخصیت تاریخی ایالت متحده نام برد که برای دنیای ناامن امروزی می‌توانند منبع الهام باشند؛ «آبراهام لینکلن»، «مارتین لوتر کینگ»، «دورتی دِی» و «توماس مرتن». شیوه‌ای که او در روزنامه‌نگاری آمریکا دنبال کرد، نمونه‌ای مناسب از روزنامه‌نگاری «مدافعه‌گر» محسوب می‌شود؛ سبکی از روزنامه‌نگاری که با کنار گذاشتن عامدانه و آشکار «بی‌طرفی»، عملگرایی و دفاع از اندیشه و عقیده‌ای خاص را سرلوحه خود قرار می‌دهد.