10 شهریور 1392

از متر تا نظارت رسانه ها بر عملکرد دولتها

وب سایت هایی که روحانی سنج اند

10 شهریور 1392

خبرنگاران ایران -یکی از وظایف مهم رسانه ها نظارت بر عملکرد دولتهاست .دولتهایی که با وعده های مختلف سر کار می آیند و بعد از مدتی شاید وعده هایشان در میان اتفاقات جور واجور دنیای سیاست و اقتصاد و ... گم شود و یا شاید در میان جهت گیریهای خاص سیاسی رسانه ها .اما در دنیای جدید و عصر فضای مجازی مدام راه های جدید برای این نظارت پیدا می شود .به راستی راه های جدید نظارت بر عملکرد دولتها کدامند ؟

یکی از سایت هایی که این روزها بارها درباه آن شنیده ایم و اخبار مختلفی درباره آن منتشر می شود همین وظیفه را بر عهده گرفته است نظارت مستقیم بر عملکرد مردی که به عنوان رئیس جمهور ایران چندی پیش انتخاب شد. حسن روحانی و سایتی که با نام او روحانی سنج نام گرفته است .

اما این وب سایت چگونه کار خود را انجام می دهد ؟ آیا در دنیای مجازی وب سایتها و صفحات دیگری نظیر روحانی سنج دیده می شود ؟ آنها چگونه بر عملکرد دولت تازه نظارت می کنند ؟ و بالاخره اینکه چقدر این سایتها و صفحات می توانند مورد توجه مردمی قرار گیرند که یکی از نقش های رسانه ها را نظارت جدی بر عملکرد دولتها می دانند. در این مطلب مروری کوتاه خواهیم داشت بر این سایتها و صفحات مجازی تا ببینیم در آنها چه می گذرد .

روحانی سنج از افتتاح تا فیلترینگ

سایت روحانی سنج به منظور ارزیابی عملکرد صد روزه دولت حسن روحانی همزمان با مراسم تحلیف او از سوی دانشگاه تورنتو کانادا راه اندازی شده، این سایت چند روز پیش در ایران فیلتر شد .

سایت «روحانی سنج» از سوی «موسسه آموزشی امور جهانی مانک» دانشگاه تورنتو، با همکاری بنیاد «اسمال مدیا» و با الهام گرفتن از سایت مصری «مُرسی ‌متر» که عملکرد محمد مرسی را ارزیابی می‌کرد، راه‌اندازی شده است.

صفحه نخست این مرسی سنج سایتی است که به همین منظور و برای بررسی عملکرد دولت محمد مرسی راه اندازی شده است .

«مرسی سنج» با نظارت بر نحوه اجرای ۶۴ وعده ای که محمد مرسی در جریان کارزار انتخاباتی خود داده بود به این نتیجه رسیده که وی در ۱۰۰ روز اول کار تنها موفق به تحقق ۱۰ وعده شد. ۲۴ وعده دیگر این رییس جمهوری در دست اقدام بود که وی برکنار شد.

طبق داده های این سایت تنها ۳۹ درصد مردم از وعده های عملیاتی شده رضایت داشتند و ۶۱ درصد ناراضی بودند. این سایت وعده های مرسی را در حوزه هایی مانند سوخت، حمل و نقل، امنیت، پاکیزگی و ... دنبال می کرد.

هدف از راه‌ اندازی سایت روحانی سنج بررسی عملکرد صد روز اول دولت حسن روحانی اعلام شده است . «روحانی سنج» در نظر دارد تا میزان تعهد حسن روحانی به وعده‌هایش در دوران انتخابات و پس از انتخاب شدنش به عنوان رییس جمهوری ایران را بسنجد.هر چند یکی از انتقادهای حسن روحانی در زمان فعالیتهای انتخاباتی اش محدودیت اینترنت بود اما روحانی سنج نیز پس از مدت کوتاهی فعالیت، سرنوشت مشابه خیلی از سایتهای اینترنتی در ایران را پیدا کرد و فیلتر شد.

در صفحه نخست سایتی که عنوان گفتگوی جهانی بر آن ثبت شده آمده است :«ما برآنیم تا در طول صد روز نخست ریاست جمهوری حسن روحانی و پس از آن٬ بر نحوه اجرای وعده‌های وی نظارت و کیفیت پیگیری و تحقق آنها را بازتاب دهیم.».

طبق ارزیابی این سایت با گذشت 28 روز از100 روز آغاز به کار دولت حسن روحانی 5 وعده از 46 وعده وی در حال پی گیری است.همچنین بر اساس بررسی های این سایت هنوز هیچ کدام از وعده های وی تحقق نیافته است .

بررسی یک به یک وعده های فرهنگی - اجتماعی ،اقتصادی ،سیاست داخلی و خارجی نیز در این سایت قابل مشاهده است .

بررسی ها همچنین حاکی است از 12 وعده فرهنگی و اجتماعی رئیس جمهور ایران هنوز هیچ وعده ای پی گیری نشده است . این وعده ها با تعداد 12 عنوان در این وب سایت فهرست شده اند. از 14 وعده اقتصادی دولت روحانی اما 3 مورد در حال پیگیری اعلام شده است .بهبود معیشت مردم در کوتاه مدت ، ادامه پرداخت یارانه ها به میزان 45 هزار تومان و عدم کاهش آن و یارانه کالایی از این جمله اند .در بخش سیاست داخلی نیز در مجموع دو وعده جلوگیری از خشک شدن دریاچه ارومیه و احیای سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی در حال پی گیری عنوان شده و در بخش سیاست خارجی هنوز اقدامی انجام نشده است که همه اینها در مجموع نشان دهنده 5 وعده در حال پیگیری حسن روحانی است .فهرست کامل وعده ها در این وب سایت قابل مشاهده است .

این سایت که خود را دیده بان مردمی نامیده و با کمک مردم قصد دارد نظارت کاملی بر عملکرد دولت داشته باشد همین طور از مخاطبانش می خواهد در نظارت بر وعده های روحانی به آنها کمک کنند و به این منظور آنها را به صفحه فیس بوک خود فرا می خواند. صفحه ای که تا لحظه تنظیم این گزارش 10234 دوستدار دارد . صفحه ای که به سوالات کاربران درباره روحانی سنج ،نظراتشان درباره وعده های رئیس جمهور و معرفی بیشتر این وب سایت اختصاص دارد .بیشتر پستهای اخیر این صفحه درباره فیلترینگ اخیر" روحانی سنج" است .

با این همه یکی از اعضای فیس بوک روحانی سنج سوالی را در این صفحه طرح کرده که شاید سوال دیگر کاربران نیز باشد او پرسیده است :« سوال دارم، چرا دانشگاه تورنتو که خودش متولی و مبدع این کار هست، یک سایت متر برای نخست وزیر نداره!؟ یا مثلا برای اوباما کسی سایت متر نذاشته و همه اینها برای کشورهایی مثل ماست؟ البته اینکه نفس کار خوبه کسی شک نداره که نباید باید و اتفاقا خیلی خوبه، ولی سوال اینکه چرا واسه همه کشورها نیست؟ آیا اوباما که با شعار تغییر اومد؟ کسی متر گذاشت که ببینه تغییری رخ داده؟ کسانی که این وب سایت را زده اند اگر هدفشان هل دادن دولت برای کار کردن بیشتر و رسیدن به اهداف زودتر است و منافع مردم ایران هست، دستشون هم درد نکنه، که البته بعید میدونم، چون اگه دانشگاه تورنتو هدفش کمک به پیشرفت کشور ما و مردم ما بود هزاران راه دیگه بود!!! اما ما به فال نیک می گیریم .»

با این همه مشخص نیست که این دیده بانی ضررش به چه کسی می رسید که روحانی سنج فیلتر شده است ؟ظاهرا بعد از روی کار آمدن دولتی که دولت تدبیر وامید نامید شده این اولین سایتی است که در ایران فیلتر می شود .

سامانه مطالبه 92 و پی گیری مطالبات مردم

سامانه مطالبه 92 دیگر وب سایتی است که به منظور انتشار درخواستهای مردم تاسیس شده است ،هر چند شکل و ایده های متفاوتی نسبت به روحانی سنج دارد با این حال تقریبا هدف مشابهی را دنبال می کند و آن پی گیری مطالبات مردم در برابر وعده های جسن روحانی است .با این همه این وب سایت از اواخر مرداد ماه به روز نشده است و به نظر می رسد گردانندگانش خیلی زود از وعده های خود پشیمان شده اند .

وب سایتی که گردانندگانش معتقدند به هیچ گروه و جریانی وابسته نیستند و فقط قصد پی گیری مطالبات مردم را دارند .

با این همه گردانندگن این وب سایت در معرفی خود نوشته اند :« باور ما بر این است که مطالبات مردمی بود که بر خلاف همه ی پیش بینی ها گزینه ی مورد نظر اصلاح طلبان و تحول خواهان را به برتری رساند . پس این مطالبات باید جایی برای بیان و پیگیری داشته باشند.»

آنها در معرفی خود تاکید می کنند :« سامانه مطالبه 92 فضایی است مردمی ، بدون وابستگی به هیچ جریان خاصی،, برای دستیابی و پیگیری مطالبات مردمی از دولت یازدهم . مطالبه 92 جایی است که همه ی ایرانیان می تواند مطالبات خود از دولت آینده را اعلام و با جذب دیدگاههای موافقان و مخالفان ، رسیدگی دولتی به آنها را پیگیری کنند.»

در این وب سایت به نظر می رسد نامه ها و درخواستهای مردمی از رئیس جمهور ایران باز نشر شده اند بیشتر این نامه ها بدون نام منتشر شده اند و برخی نیز نامی همراه خود دارند.از مخاطبان خواسته شده برای پی گیری مطالبات یعنی همان نامه های منتشر شده بر آنها کلیک کنند .

نامه سرگشاده به رییس جمهور منتخب دکتر حسن روحانی درباره‌ی وضعیت اینترنت، درخواست از رییس جمهور مبنی بر راه اندازی دوباره سازمان مدیریت و برنامه ریزی و درخواست از رییس جمهور مبنی بر لغو ممنوعیت فعالیت هنرمندان کشور و.... فقط چند نمونه از مطالب منتشر شده در این وب سایت است.

پی گیری مطالبات مردم، دیده بانی بر عملکرد دولتها یکی از مسوولیتهای جدی رسانه ها است که به عنوان رکن چهارم دموکراسی شناخته می شوند .آیا این وظیفه اکنون دررسانه های ایران دنبال می شود ؟ آیا جهت گیریهای سیاسی موجب نمی شود پی گیری برخی وعده ها نادیده گرفته شوند ؟ آیا باید نظارت دقیق بر وعده ها را در کشورهایی مانند ایران که رسانه های آزاد ندارند به دست مترها و سنجش ها سپرد؟ یا رسانه ها در کنار این سنجش ها و با کمک یکدیگر نقش بهتری را برای نظارت ایفا می کنند ؟

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • برگ‌های مطایبه‌آمیز از تاریخچه ممیزی در روزنامه‌نگاری فارسی

    9 آذر 1394

    خبرنگاران ایران - سعید رازی دوست:اگرچه ممیزی یا سانسور امری است که اعمال آن با طنز، شوخی و مطایبه فاصلهء بسیاری دارد، بررسی خاطره‌های مطبوعاتی نشان می‌دهد در تاریخچه‌ی ممیزی در ایران، برگ‌هایی که خواندن‌شان امروز لبخند بر صورت می‌نشاند یا موجب خنده می‌شود، کم نیست؛ هرچند می‌توان در پس خنده‌های امروزین، بر رنجی که متحملان ممیزی کشیده‌اند گریست.سیدفرید قاسمی از نادر پژوهشگران تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانی، در یکی از جلدهای مجموعهء «صدخاطره از صد رویداد» به نقل خاطره‌هایی می‌پردازد که گهگاه برای مخاطب امروزی خنده‌دار به‌نظر می‌رسد. قصهء تلخ سانسور و ترس، از دیرباز تا فرداها، هرگز از لبخند و تلخند خالی نبوده است و نخواهد بود.

  • خبرنگاران زن و تحصیلکرده ها به شبکه‌های اجتماعی علاقه بیشتری دارند

    20 مهر 1394

    این روزها استفاده از شبکه‌های اجتماعی هر روز در بین خبرنگاران رواج بیشتری پیدا می‌کند اما همه خبرنگاران نسبت به استفاده از این شبکه‌ها نظر مشابهی ندارند، برخی معتقدند استفاده از این شبکه‌ها فایده ای ندارد و اساساً نسبت به آن‌ها نظر مثبتی ندارند. برخی از آن‌ها معتقدند استفاده از این شبکه‌ها برای شهرت شان خوب است و این طور مردم بیشتر با مطالب و تولیدات آن‌ها آشنا می‌شوند.

  • نیوشا،عکاسِ خودآموخته‌ای که جهانی شد

    16 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-نیوشا توکلیان خود را خیلی احساساتی و عاطفی می‌داند: «اگر چیزی قلبم را به درد بیاورد به دنبالش می‌روم تا روایت و قصه آن را بیرون بکشم، حتی اگر الزاماً در اطراف خودم و در حیطه تجربیات زندگی‌ام نباشد.» سال گذشته هم خبرساز شد به خاطر جایزه‌ای که پس داد و از قبولش سرباز زد، جایزه پنجاه‌هزار یورویی بنیاد «فتوژورنالیسم کارمینیک». به خاطر اینکه فکر می‌کرد با پذیرفتن این جایزه اجازه خواهد داد در اثرش دخل و تصرف شود. او به خاطر استقلال حرفه‌ای‌اش از این جایزه گذشت.