22 تیر 1392

برگزاری دوره های امنیتی برای خبرنگاران زن در مصر

22 تیر 1392

نوشته: آلستر رید 1

ترجمه و تلخص: انوشه جاوید

خبرنگاران ایران -انستیتوی بین‌ المللی امنیت خبرنگاران (INSI) قرار است به زودی دوره ‌ای مخصوص خبرنگاران زن در قاهره برگزار کند. این دوره ‌ی دو روزه که ترکیبی از آموزش ‌های عملی و نظری مثل کمک ‌های اولیه را شامل می‌ شود، اوایل سپتامبر برگزار خواهد شد – البته این سازمان امید دارد بتواند در پاسخ به وقایع اخیر در این کشور، تاریخ این دوره را جلوتر بیندازد.

نکاتی در مورد کمک ‌های اولیه، ابزار و ارتباطات، آگاهی از میزان ریسک و مدیریت بحران از جمله موضوعاتی هستند که در این دوره آموزش داده می‌ شوند و لازم به ذکر است که هزینه‌ ی برگزاری این دوره تماماً از سوی خود INSI، اعضای آن و گروه ‌های پشتیبانی چون BBC و Al-Jazeera پرداخت شده است.

«هانا استورم 2»، مدیر سازمان INSI، در مصاحبه ‌ای با سایت خبری ژورنالیسم، گفته است: «این دوره بر اساس تمام نکاتی است که به نظر ما ارزشمند و مهم می‌ رسند. ما به شکل تنگاتنگ با خبرنگاران تحت آموزش خود همکاری خواهیم داشت تا آموزشی شخصی‌ سازی شده و مخصوص نیازهای آن ‌ها ارائه دهیم.»

استورم با تاکید بر این که این دوره مخصوص زنان در نظر گرفته شده است، می‌ گوید: «تجربیات خبرنگاران مردی را که در این کشور مورد تهاجم قرار گرفته ‌اند، نادیده نخواهیم گرفت. این سازمان در طول اعتراضات اخیر دائم به ارائه ‌ی اطلاعات مشغول بوده و حتی سال گذشته کتابی در مورد امنیت خبرنگاران منتشر کرد؛ اما به نظرم این دوره اطلاعات ارزشمند و غیرقابل جایگزینی در اختیار خبرنگاران زنی قرار می‌ دهد که امثال آن را نمی‌ توانند از طریق دیگری به دست بیاورند.»

وی در ادامه خاطرنشان می‌ کند: «در برخی کشورهای دنیا، در برخی فرهنگ ‌های خاص، بهتر است زن‌ ها به شکل گروهی و بدون حضور مردان آموزش ببینند. بنابراین اگر قرار باشد کمک ‌های اولیه را آموزش دهیم و از فرد بخواهیم مهارت CPR را نشان دهد، بیشتر می‌ توانیم به موقعیت واقعی نزدیک شویم؛ چون زنان می‌ توانند به راحتی روی یکدیگر تمرین کنند.»

استورم می‌ گوید که مربیان زن این دوره به این دلیل انتخاب شده‌ اند تا ریسک ‌های خاص متوجه خبرنگاران زن را نمایش دهند و آن ‌ها را بیش از پیش آماده سازند. او تاکید دارد: «ما سال گذشته هم در قاهره با خبرنگاران زن همکاری داشتیم. آن موقع بحث و صحبت اطراف میدان تحریر خیلی زیاد بود و گزارش ‌های زیادی از آزار جنسی منتشر می‌ شد. البته این گزارش‌ ها نه تنها مربوط به خبرنگاران و خارجی ‌ها، بلکه مربوط به کل زنان می‌ شد. این اتفاق برای زنان مصری هم می‌ افتد، برای مردان هم می‌ افتد؛ ولی ظاهراً این مشکل اخیراً افزایش یافته است.»

خبرهایی که بیشترین بازتاب را در این زمینه پیدا کردند، مربوط به خبرنگاران زنی می‌ شد که از میدان تحریر گزارش می‌ دادند و مورد آزار جنسی قرار گرفته بودند. در فوریه ‌ی سال 2011 میلادی، «لارا لوگا ن3 » خبرنگار جنگی CBS در حین مخابره ‌ی گزارش از انقلاب مصر و بهار عربی مورد آزار جنسی و ضرب و شتم قرار گرفت؛ سال 2012 میلادی نیز «سونیا دریدی 4 » خبرنگار France24 در حین صحبت جلوی دوربین مورد تهاجم قرار گرفت؛ و همین جمعه ی گذشته، 29 ژوئن، یک خبرنگار آلمانی 22 ساله مورد حمله ‌ی گروهی از مردان قرار گرفت و کارش به بیمارستان و جراحی کشید. اگرچه موضوع زنان و خبرنگاران مصری که مورد آزار جنسی قرار می‌ گیرند بسیار کمتر از آنچه انتظار می رود در رسانه ‌های غربی منتشر می‌ شود، با این حال این نباید فراموش کرد که اتفاقاتی از این دست به وفور رخ می‌ دهند.

استورم می‌ گوید: «طبق گزارشات، میزان حملات و آزارهای جنسی در اطراف میدان تحریر افزایش یافته و به دلیل ماهیت وحشتناک و ناخوشایند این پدیده، آن را مورد توجه قرار داده ‌ایم. ولی این تنها مشکل خبرنگاران و مردم مصر نیست. مطمئناً میدان تحریر نقطه‌ ی خبرسازی است، ولی اتفاقات بسیاری در مصر در جریان است که می‌ تواند تاثیرات منفی بسیاری بر خبرنگاران داشته باشد.»

گزارش ‌های کمیته ‌ی حمایت از خبرنگاران نشان می‌ دهد که در همین یک هفته ‌ی گذشته، یک خبرنگار بر اثر بمبی که در تظاهرات بندر سعید منفجر شد، جان خود را از دست داده است؛ در منطقه ‌ی سوئز نیز چند بطری کوکتل ‌مولوتف به سوی خبرنگاران پرتاب شده و کارمندان رسانه ‌ها مورد تیراندازی قرار گرفته ‌اند و ابزار و وسایل آن‌ ها تخریب شده است.

«شریف منصور 5»، هماهنگ کننده ‌ی پروژه‌ ی خاورمیانه و شمال آفریقا در CPJ، در صحبت با وب ‌سایت ژورنالیسم گفته است: «ما اعضایی از اخوان المسلمین و طرفداران مرسی را دیده ‌ایم که به رسانه ‌ها حمله می‌ کنند، آن ‌ها را دروغگو و عامل ازدیاد خشونت می‌ خوانند، آن ‌ها را احاطه می‌ کنند و سعی می‌ کنند با ارعاب روی خبرهای ارسالی آن‌ ها تاثیر بگذارند. ما حتی خشونت ‌های مستقیم را هم دیده ‌ایم؛ حملات فیزیکی بی‌ پرده ‌ای که به خبرنگاران گزارش دهنده از تظاهرات ‌ها می‌ شود. این اتفاق در ماه دسامبر در اطراف کاخ ریاست جمهوری رخ داد، در ماه می اطراف مقر اخوان المسلمین این مساله تکرار شد و حتی همین امروز با آخرین موج اعتراضات هم ادامه دارد.»

گاهی اوقات به هیچ طریق نمی‌ توان جلوی این حملات را گرفت، ولی به گفته‌ ی استورم هدف نهایی این دوره ‌ی آموزشی این است که: «خبرنگاران را وادار کند تا –هم قبل، هم در حین و هم بعد از گزارش‌ دهی- مکثی کرده و فکر کنند؛ آن ‌ها باید به امنیت خود بیشتر فکر کنند. میدان تحریر شب ‌ها برای خبرنگاران زن جای بسیار خطرناکی می‌ شود. هر کس قصد ارسال خبر از چنین شرایطی را دارد، باید از خود بپرسد: با رفتن به چنین جایی، چقدر خبر ارزشمند می‌ توانم به دست بیاورم؟ آیا این خبر واقعاً ارزش رفتن من به چنین جایی را دارد؟» با این که خبرنگارهای زیادی ریسک را می‌ پذیرند و خبرهای فوق ‌العاده ‌ای را ارسال می‌ کنند، اما به گفته ‌ی استورم همیشه خطرها و احتیاط ‌هایی هستند که خبرنگاران در حین سر و کله زدن با موقعیت ‌های خطرناک باید مدنظر قرار دهند و برای نمونه از «جرمی بوئن6 »، خبرنگار BBC، مثال می‌ زند که از بالکنی بر فراز میدان تحریر به ارسال خبر پرداخت.

استورم می‌ گوید: «بحث من این است که لازم نیست برای ارسال خبر همیشه جای خطرناکی را انتخاب کنید. در این صورت می‌ توانید ابعاد مساله را نشان دهید؟ خیر. می‌ توانید واقعه ‌ی در جریان را نشان دهید؟ خیر. آیا راه فراری برایتان می‌ ماند؟ بعید است. و اگر اوضاع وخیم‌تر شود، چطور می‌ خواهید گزارش خود را به دست رابط خبری برسانید؟ اگر نتوانید به سرعت محل را ترک کنید، چطور می‌ توانید گزارش خود را به سرعت به گوش همه برسانید؟»

استورم و منصور بر سر این نکته توافق نظر دارند که بی ‌قانونی و آشوب اطراف میدان تحریر، تنها یک نمونه از نشانه ‌های منفی اعتراض مخالفان مرسی در سرتاسر کشور است. منصور که در مصر متولد شده، می‌ گوید امیدهای فراوان خبرنگاران که از رفتن مبارک و ظهور رسانه ‌های مستقل به وجود آمد، از سوی شورای نظامی و رییس‌ جمهور مرسی برآورده نشده است.

او می‌ گوید: «این یک سازماندهی سیاسی است. تقریباً هیچ تغییری در سیستم قضایی به وجود نیامده که از آزادی رسانه ‌ها حمایت و پشتیبانی کند. حتی میزان تحقیقات قضایی در مورد خبرنگاران و ارعاب زبانی و فیزیکی آن ‌ها افزایش هم یافته است.»

البته منصور می‌ گوید نشانه ‌های مثبتی هم از آزادی رسانه ‌ها در کشور دیده شده است؛ مثلاً خبرنگارانی که قصد دارند از این به بعد به هدف آزادی بیان در مقابل محدودیت‌ ها مقاومت کنند. او می‌ گوید: «در طول یک سال گذشته و همین اخیراً دیدیم که خبرنگاران انواع تهدیدها را دریافت کرده ‌اند. آن ‌ها به شکل قضایی، زبانی و حتی با خشونت مورد تهدید قرار گرفته‌ اند. برخی از آن ‌ها مورد پیگرد قانونی قرار گرفتند و ساعت‌ ها تحت بازجویی بابت اتهام ‌های عجیب و غریب بودند. اما آن ‌ها به محض بیرون ‌آمدن، کار خود را به شکل جدی ‌تری نسبت به قبل دنبال می‌ کردند.»

قرار است CPJ به بررسی و ارسال گزارش در مورد مسایل امنیتی رسانه ‌ها در مصر ادامه دهد. در INSI هم، استورم از افراد مطلع در زمینه ‌ی امنیت خبرنگاران درخواست کرده است که به یاری آن‌ ها بپردازند.

• انستیتوی بین ‌المللی امنیت خبرنگاران( INSI 7) به زودی دوره ‌ای برای خبرنگاران زن در قاهره بر پا می‌ کند که شامل آموزش کمک ‌های اولیه، ارزیابی میزان ریسک و ارتباطات خواهد بود

منبع:

http://www.journalism.co.uk/news/in...

1- Alastair Reid

2-Hannah Storm

3-Lara Logan

4- Sonia Dridi

5- Sherif Mansour

6- Jeremy Bowen

7- انستیتوی بین ‌المللی امنیت خبرنگاران

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • اصول رفتاری روزنامه‌نگاران در اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران-در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران(IFJ) درباره اصول رفتاری روزنامه‌نگاران به عنوان یک استاندارد حرفه‌ای برای روزنامه‌نگارانی شناخته می‌شود که در فرایند جمع‌آوری، انتقال، انتشار و اظهارنظر درباره اخبار و اطلاعات در رویدادهای توصیفی نقش دارند.

  • جنگ با دوربین؛ مروری کوتاه بر زندگی رابرت کاپا، عکاس خبری

    15 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- «اگر عکس‌تان خیلی خوب نشده، به این خاطر است که خیلی نزدیک نشده‌اید.» اگر عکاس خبری باشید، احتمالا این جمله را شنیده‌اید. جمله‌ای از «رابرت کاپا» یکی از مهم‌ترین عکاسان خبری جهان که شهرتش را بیشتر از هرچیز مدیون عکس‌هایی است که از پنج جنگ بزرگ قرن بیستم ثبت کرد؛ جنگ داخلی اسپانیا، جنگ دوم چین و ژاپن، جنگ جهانی دوم (بخش اروپایی جنگ)، جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و همین‌طور جنگ اول هندوچین (جنگ استقلال ویتنام از فرانسه). دوستش «جان اشتاین‌بک» ـ نویسنده آمریکایی ـ درباره‌اش نوشته است: « نمی‌توانید جنگ را تصویر کنید،چون جنگ نوعی احساسات است. اما او می‌توانست هول جنگ را در چهره یک کودک به تصویر بکشد.» ۲۲ اکتبر، ۳۰ مهر سالروز تولد رابرت کاپا بود که در ۴۱ سالگی در یکی از آخرین جنگ‌هایی که به‌تصویر کشید، کشته شد.

  • روزنامه‌نگاری که عامدانه و آشکار «بی‌طرفی» را کنار گذاشت

    7 مهر 1394

    خبرنگاران ایران- پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان هفته گذشته برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد و یکی از مهم‌ترین سخنرانی‌هایش را در این سفر در مقابل کنگره انجام داد. او در این سخنرانی از چهار شخصیت تاریخی ایالت متحده نام برد که برای دنیای ناامن امروزی می‌توانند منبع الهام باشند؛ «آبراهام لینکلن»، «مارتین لوتر کینگ»، «دورتی دِی» و «توماس مرتن». شیوه‌ای که او در روزنامه‌نگاری آمریکا دنبال کرد، نمونه‌ای مناسب از روزنامه‌نگاری «مدافعه‌گر» محسوب می‌شود؛ سبکی از روزنامه‌نگاری که با کنار گذاشتن عامدانه و آشکار «بی‌طرفی»، عملگرایی و دفاع از اندیشه و عقیده‌ای خاص را سرلوحه خود قرار می‌دهد.