10 تیر 1392

در روز جهانی رسانه های اجتماعی مطرح شد:

ابزارهای رسانه ای کاندیدایی که پیروز شد

10 تیر 1392

خبرنگاران ایران- بابک موحدی: آیا در انتخابات ریاست جمهوری 92، شبکه های اجتماعی نقش داشتند؟ چقدر کاربران ایرانی از شبکه های اجتماعی برای بیان مطالبات خود از رییس جمهور آینده استفاده کردند؟ و چقدر کاندیداهای ریاست جمهوری در تبلیغات انتخاباتی شان از شبکه های اجتماعی بهره جستند؟ اینها سوالاتی است که در دومین همایش رسانه های اجتماعی مطرح می شود و محمد سلطانی فر،رییس کمیته تبلیغات ستاد حسن روحانی و مدیر گروه مطالعات رسانه ای مرکز تحقیقات استراتژیک به بخشی از آنها پاسخ می دهد.

به مناسبت روز رسانه های اجتماعی، دومین همایش رسانه های اجتماعی در تالار ایوان شمس صبح نهم تیر ماه برگزار شد. روز آخر ماه ژوئن به عنوان روز رسانه هاي اجتماعي نامگذاري شده، اين همايش همزمان با برگزاري همايش روز رسانه هاي اجتماعي در سراسر جهان در ايران برگزار شد. این بار محور همایش "رسانه های اجتماعی در سازمان" است که محققان برتر این حوزه، یافته های تحقیقات خود را ارائه می دهند. منتهی یکی از موضوعات سخنرانی ها چندان ربطی به سازمان ندارد و مربوط به انتخابات ریاست جمهوری سال 92 است. انتخاباتی که هنوز تنورش داغ است و رییس جمهور منتخبش در انتظار برگزاری مراسم تنفیذ و تحلیف است.

انتخابات 92 و شبکه های اجتماعی

محمد سلطانی فر به عنوان رییس ستاد تبلیغات رییس جمهور منتخب با حضور نیم ساعته در این همایش، از روش های تبلیغاتی حسن روحانی در زمان تبلیغات انتخابات می گوید و اینکه روش های ارتباطی ای همچون پیامک و رسانه های اجتماعی از موثرترین روشهایی بودند که در روزهای مانده به برگزاری انتخابات نقش داشتند.

او می گوید :" از طریق شبکه های اجتماعی فهمیدیم زیر پوست شهر چه خبر است.مثلا قبل از ورود به شبکه های اجتماعی و قبل از انجام تحقیق گمان می کردیم کسی حامی ادامه روند هدفمندی یارانه ها نیست اما در پژوهش ها یافتیم که هنوز بخشی از جامعه خواهان ادامه این سیاست هستند. حتی شعارهایمان را نیز از همین شبکه های اجتماعی الهام گرفتیم و در اس ام اس های تبلیغاتی استفاده کردیم.مثلا شعارهایی مانند "من هم مثل خاتمی به روحانی رای می دهم" و"کشور بزرگ رئیس جمهور بزرگ"پیام هایی است که از همین شبکه های اجتماعی و از کاربران گرفتیم ."

او در ادامه از شبکه سازی در رسانه های اجتماعی می گوید:" :یکی از کارهایی که در شبکه های اجتماعی انجام شد شبکه سازی بود و موتور کوچک، موتور بزرگ را به حرکت در می آورد.یعنی با ورود به گروه های کوچک در رسانه های اجتماعی، بحث های انتخاباتی راه می انداختیم و به مرور تعدا این گروهها و بحث ها گسترش پیدا کرد."

مدیر گروه ارتباطات واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی در ادامه می گوید : "اما در روزهای نزدیک به انتخابات دریافتیم که اثر گذاری پیامک‌های تلفن همراه برجسته تر است و از سوی دیگر آنچه مورد توجه قرار گرفت رابطه میان محتوای شبکه‌های اجتماعی و اس ام اس‌ها بود. از طریق شبکه‌های اجتماعی رابطه‌ای میان اس ام اس و شبکه اجتماعی را به دست آوردیم .با رویکردی سطحی دریافتیم که مثلا شماره‌های جدید تلفن همراه که غالبا دست رای اولی‌ها هست در فیس بوک عضو هستند و یا کسانی که پیش شماره‌های ۱۱۱ تا ۱۱۸ دارند معمولا در لینکدین هستند.ایرانسلی‌ها در شبکه اجتماعی حضور داشتند. که البته نیازمند تحلیل علمی برای کشف رابطه میان محتوای شبکه‌های اجتماعی و پیامک‌هاست."

سلطانی فر در ادامه می گوید :" در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا ، در دور دومی که اوباما نامزد انتخابات ریاست جمهوری بود شیوه تبلیغ و بهره‌گیری از فضای مجازی مبنی بر شبکه‌های اجتماعی بود.اما تمایز شیوه در این بود که مثلا به جای آنکه گفته شود به اوباما رای بده ابتدا در قالب سوالاتی مطالبات مردم پرسیده می‌شد و بر اساس مطالبات مطرح شده به فرد گفته می‌شد که بر اساس این خواسته نامزد تو مثلا اوباما است.آنچه در انتخابات ۹۲ در فضای مجازی شاهد بودیم وجود چنین اپلیکیشن‌هایی با چنین کارکردی بود.همچنین برخی دانشجویان فنی اپلیکیشن‌هایی مربوط به رصد کل اخبار در زمان کوتاه آماده کرده بودند و در فضای مجازی قرار داده بودند."

سلطانی فر با گفتن همین چند نکته سخنانش را به پایان می رساند تا خود را به جلسه گزینش علمی آزمون دکترا برساند.

شکرخواه : باید تفاوت رسانه اجتماعی و شبکه اجتماعی را بدانیم

یونس شکرخواه،رئیس موسسه مطالعات آمریکای شمالی و اروپا دانشگاه تهران در دومین همایش روز رسانه‌های اجتماعی نیز یکی از سخنرانان است که درباره ویژگی‌ها و تمایزات رسانه‌های اجتماعی و شبکه اجتماعی می گوید :"رسانه اجتماعی و شبکه اجتماعی دو مفهوم هستند.رسانه اجتماعی سیستم و رسانه پرسیدن است در حالیکه شبکه اجتماعی مکان و رسانه گفتن است.رسانه اجتماعی افزوده شدن یک بخش به سازمان نیست، امتداد سازمان است.رسانه اجتماعی همزمان از جنبه استراتژی به دو جنبه توجه دارد :مناسبات درون و بیرون سازمانی. شبکه اجتماعی بیرون سازمان است و سازمان به آن راه دارد."

به گفته شکرخواه رسانه اجتماعی شبیه رادیو تلویزیون و روزنامه سیستم است.سیستم ارسال اطلاعات به دیگران.رسانه اجتماعی به جریان انداختن هر چه بیشتر عامل انسانی در مناسبات سازمانی است.

او در خصوص چیستی شبکه اجتماعی نیز می گوید :" هسته اصلی شبکه‌های اجتماعی دیالوگ است و روابط بر همین اساس شکل می‌گیرد.شبکه‌های اجتماعی فراروایت‌هایی مثل ساختار قصه دارند."

همچنین شکرخواه ویژگی‌های شبکه اجتماعی را بر می شمارد :" شبکه اجتماعی یک تمپلیت پیش ساخته فرهنگی هویتی در چارچوب بازنمایی است و خوراندن اطلاعات به شبکه اجتماعی از درون همین تمپلیت ها صورت می‌گیرد.

شکرخواه در خصوص به کارگیری رسانه اجتماعی در سازمان‌ها می گوید :"حساسیت در سازمان‌ها نسبت به شبکه اجتماعی بیشتر از رسانه اجتماعی است."

به گفته شکرخواه اگر سازمانی می‌خواهد شبکه اجتماعی در سازمان به کار گیرد باید در ابتدا به این پرسش پاسخ داده شود که به چه دلیل، با چه بودجه و با چه فرهنگ سازمانی می‌توان این کار را انجام داد.

او در خصوص راهکارهای موجود می گوید : "مردم را باور کنید، سازمان را برای سرویس‌دهی فشرده تر و پیوسته‌تر آماده ساخت.همچنین اگر سیستم حمایت از مشتریان سازمان را کاملا تقویت نکرده‌اید اصلا رسانه اجتماعی را راه نیندازید."

او که به عنوان سخنران کلیدی دومین همایش روز رسانه‌های اجتماعی است در ادامه می گوید:"رسانه های اجتماعی بر پایه ۷ پایه استوار می‌شوند.ماموریت،ارتباط،جماعت، همکاری،هزینه‌ها، سرمایه و رقابت ."

شکرخواه در خصوص دیگر تقسیم‌ بندی ‌های حوزه رسانه‌های اجتماعی بر اساس ماهیت این رسانه می گوید:"هویت ،گفتگو، اشتراک گذاری، حضور، مناسبات ،شهرت و گروه یکی از تقسیم‌بندی‌های قابل توجه است ."

به گفته یونس شکرخواه در رسانه‌های اجتماعی مشارکت از آغاز تا فرجام و در همه مراحل جریان اطلاعات وجود دارد.بر این اساس در طراحی،مالکیت محتوا،مقررات گذاری ،فرهنگسازی، هویت سازی و هویت یابی،بازنمودها و… مشارکت وجود دارد.

شکرخواه از فومو یاد می کند :"فومو به معنای ترس از گم شدن اصطلاح و اتفاق رایجی در دنیا است به طوریکه عده ای فکر می کنند اگر در مدت کوتاهی به اینترنت وصل نشوند و ندانند در دنیا چه اتفاقی افتاده است این احساس را دارند .حالا باید در نظر گفت چقدر این مفهوم اجتماعی است.ما زیر چکش دیگران هستیم در حالیکه به نظر می رسد در اتاق تنها نشسته‌ایم."

همچنین شکرخواه به دیدگاه های منفی نسبت به شبکه‌های اجتماعی و به گفته لری پیج اشاره می کند که می‌گوید فیس بوک یک باغ بسته برای گروگان گرفتن کاربران است.

همچنین شکرخواه در ادامه به “نقش‌ها ” در رسانه اجتماعی تاکید می کند و از ۱۰ نقش استراتژیست‌های اجتماعی، مدیران جماعت، رابط واحدهای تجاری، مدیر آموزش، مدیر رسانه اجتماعی،تحلیلگر اجتماعی ،توسعه دهنده وب، استتراتژیست محتوا ،استراتژیست دیجیتال و طرف‌های سازمان نام برد.

شکرخواه می افزاید:" تیم رسانه ای همواره باید مربع مشتریان سازمان، لوگوی سازمان، شرکای احتمالی و رقبای سازمان را در ذهن داشته باشد."

تغییر الگوهای خبرنگاری به واسطه رسانه های اجتماعی

امید جهانشاهی که دانشجوی دکترای مدیریت رسانه است درباره «رسانه های اجتماعی و سازمان های رسانه ای» سخن می گوید. او با بیان اینکه رسانه های اجتماعی به واسطه طبیعت متفاوتشان، الگوهای خبرنگاری متفاوتی را ایجاد می کنند می گوید: "ما اکنون با روزنامه نگاری فراگیر مواجه هستیم."

وی با بیان اینکه انقلاب دیجیتال رسانه های اجتماعی را به وجود آورد می افزاید:" اصطلاح رسانه اجتماعی در آینده از بین خواهد رفت چون رسانه ای که اجتماعی نباشد از بین خواهد رفت."

جهانشاهی با تاکید بر لزوم تغییر سازمان های رسانه ای در جهان امروز برای پذیرش رسانه های اجتماعی اظهار می کند: "سازمان های رسانه ای سنتی مبتنی بر یک روزنامه یا ایستگاه تلویزیونی بودند و بازار را بر این اساس تعریف می کردند، اما آنها اکنون با منطق بازار رسانه ای دیگری مواجه هستند."

این دانشجوی دکتری مدیریت رسانه با اشاره به کاهش اعتماد مردم به تلویزیون و گرایش بیشتر به رسانه های اجتماعی می گوید: "ما دررسانه سنتی با اطلاعات مواجه بودیم، در رسانه اجتماعی اطلاعات با سرگرمی ترکیب شده است."

جهانشاهی با بیان اینکه حجم قابل توجهی از مطالعات رسانه به تاثیر رسانه های اجتماعی بر روزنامه نگاری اختصاص یافته است می گوید:" برخی از این مطالعات فرایندهای تولید و برخی دیگر فرهنگ خبر و مصرف رسانه ای را مورد توجه قرار داده اند."

این دانشجوی دکترای مدیریت رسانه به اهمیت گروه های خود گردان برای رسانه های اجتماعی اشاره می کند:" فاصله از موانع ساختاری، تمرکز گریزی و شکار ایده های تازه از ویژگی های این گروه هاست."

از حضور فردی در شبکه های اجتماعی تا حضور تجاری

نقش کلیدی مردم و جامعه در رسانه‌های اجتماعی موجب شده تا این رسانه‌های نوین در سال‌های اخیر، به رده پربیننده‌ترین ‎سایت‌های جهان و ایران راه یابند. اما سوال این است که در این میان شرکت‌های خصوصی و دولتی، سازمان‌ها، وزارتخانه‌ها و سایر دستگاه‌های اجرایی در بخش‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و غیره چه استفاده هایی می‌توانند از ظرفیت‌های رسانه‌های اجتماعی کنند؟ بخش های دیگر این همایش به ارائه مقالات برتر و پاسخ به همین سوالات اختصاص داشت. ابراهیم اسکندری پور، دانشجوی دکترای مدیریت رسانه یکی از ارائه دهنگان مقاله ای است با نام تبلیغات و بازاریابی با رسانه های اجتماعی. او می گوید :" حضور تجاری در شبکه و حضور فرد در شبکه، متمایز از هم هستند که افراد باید هنگام کسب و کار در شبکه های اجتماعی آن را مورد توجه قرار دهند."

اسکندری پور در بخشی از سخنان خود از نمونه های موفق و ناموفق شرکتهای تجاری در شبکه های اجتماعی نام می برد:" Dell یک کمپین موفق بین المللی از طریق شبکه های اجتماعی و مک دونالد نمونه کمپین ناموفق بین المللی است."

اسکندری پور برخی شبکه های اجتماعی ایرانی (فارسی) را کلوب، دوره، وبززز، تبیان، ببینیم و … عنوان می کند:" برخی می پرسند آیا اینها مهم هستند؟ من جواب می دهم: یکسری مشتری در آنجا وجود دارد. چرا مشتری را که در این شبکه ها هست نادیده می گیرید."

جا انداختن به کارگیری رسانه‌های اجتماعی در ذهن مدیران

رضا قربانی با موضوع" پیش نیازهای فرهنگ سازمانی برای موفقیت رسانه‌های اجتماعی درون سازمان " سخنرانی می کند:"من توانستم از بستر شبکه اجتماعی در یکی از سازمان‌های مهم در عرصه فناوری اطلاعات در ایران استفاده کنم."

او با اشاره به دو چالش اساسی در این حوزه می گوید:" چگونه مردم را جمع کنیم و از سوی دیگر چگونه آنها را به خط کنیم این دو سوالی است که در دو حوزه شبکه اجتماعی و سازمان مطرح می شود و به نوعی تناقض دارد."

به گفته او در ابتدا باید موانع ارتباطات اثر بخش در سازمان شناخته شود و تا زمانی که موانع به کارگیری رسانه های اجتماعی تبیین نشود پیگیری این مقوله بی فایده است.

فیلتر کردن ، ادراک انتخابی ،سرریز شدن اطلاعات، زبان ،هیجانات و ترس ارتباطی از جمله مقولاتی بود که او به آن‌ها به عنوان پیش نیازها وموانع به کارگیری رسانه‌های اجتماعی اشاره کرد.همچنین قربانی از تحقیق هافستد در زمینه فرهنگ سازمانی یاد کرد که بر اساس این نظریه فاصله قدرت،فردگرایی در برابر جمع گرایی، مرد خویی در برابر زن خویی، پرهیز از عدم اطمینان در برابر ریسک پذیری و گرایش کوتاه مدت در برابر بلند مدت از جمله مفاهیم و موانعی است که در این دیدگاه مطرح است.

رسانه های اجتماعی به کمک کتابدارها آمده اند

"رسانه اجتماعی و وب ۲ توانسته به کتابدارها و کتابخانه ها کمک کند تا مشتریان بیشتری را به سمت خود بکشانند."

امیررضا اصنافی، عضو هیات علمی گروه علم اطلاعات دانشگاه شهید بهشتی که به عنوان آخرین سخنران همایش درباره «بهره گیری از رسانه های اجتماعی در کتابخانه های دانشگاهی» سخن می گوید، وجه مشترک رشته های کتابداری و ارتباطات را اطلاعات می داند.

وی می افزاید: "از زمان پیدایش رسانه های مکتوب تاکنون کتابخانه ها سعی کردند از همه فرمت ها برای تعامل با کاربرانشان استفاده کنند."

اصنافی با بیان اینکه کتابخانه ها پشتیبان پژوهش و آموزش هستند، می گوید: "کتابخانه ها زمانی مالک دانش بودند اما اکنون محلی برای دسترسی به دانش هستند."

این عضو هیات علمی گروه علم اطلاعات دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به کتابخانه ۲٫۰ می گوید:" از زمانی که اتوماسیون کتابخانه ها شروع شد، آنها به سمت جذب تکنولوژی ها رفتند."

وی با بیان اینکه در ۱۳۸۰ نیز اولین وبلاگ کتابخانه ای ایجاد شد می گوید: "توئیتر می تواند کاربردهای درون سازمانی و برون سازمانی برای کتابخانه ها داشته باشد."

اصنافی کتابدارها را به سه دسته بی تفاوت، ترسو و مشتاق تقسیم می کند و می گوید:" مهم این است که کتابداران دچار فوبیای فناورانه نشوند."

به گفته برگزار کنندگان هدف از اين همايش، تعامل بيشتر ميان پژوهشگران، مديران و مسئولان تصميم گيرنده سازماني است تا راه را براي بهينه سازي و شناخت ظرفيت ها، فرصت ها، راهكارها و كاربردهاي رسانه هاي اجتماعي فراهم كنند.

يونس شكرخواه رئيس موسسه مطالعات آمريكاي شمالي و اروپا دانشگاه تهران،حسين امام مدرس و پژوهشگر رسانه هاي نوين،جواد افتاده دبير همايش روز رسانه هاي اجتماعي،علي اكبر اكبري تبار، اميد جهانشاهي،جلال سميعي،ابراهيم اسكندري پور و رضا قرباني مقالاتي را ارائه كردند.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • از گشت ارشاد تا تبلیغات زیاد یک روزنامه دولتی و نبود نشریات محافظه کار

    23 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- آنچه نمایشگاه مطبوعات امسال را از سالهای گذشته متمایز می‌کند، انصراف تعدادی از مطبوعات و خبرگزاری‌های جناح راست یا مخالف دولت است که پیش از برگزاری نمایشگاه مطبوعات اعلام کردند در آن حضور نخواهند یافت. وقتی در نمایشگاه مطبوعات امسال راه می‌روی خیلی زود نبود این نشریات را متوجه می‌شوی، خیلی‌ها معتقدند این رسانه‌ها و خبرنگارانشان وابسته به نهادهای امنیتی ایران هستند. آنها معمولاً با حضور در نمایشگاه و برگزاری نشستهای انتقادی و شعارهایی علیه دولت و یا در سال های ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد علیه آنچه" فتنه گران "می‌خوانند، فضایی متفاوت را در نمایشگاه به وجود می‌آوردند، فضایی رادیکال که معمولاً به ایجاد تنش بین گروه‌ها و رسانه های منتقد آنان نیز منجر می‌شد.

  • یک بررسی آماری: ایرانی‌ها از کجا خبر می‌گیرند

    11 آبان 1394

    خبرنگاران ایران-با همه‌گیر شدن اینترنت و مخصوصا اینترنت‌های همراه در ایران، دسترسی به منابع خبری آن‌لاین برای گرفتن اطلاعات سریع‌تر شده و آنها در صدر منابع خبری آن دسته از ایرانیانی قرار گرفته‌اند که فعالانه پیگیر اخبار و رویدادها هستند. قطعا در این میان، بعضی منابع خبری از منابع دیگر مراجعان بیشتری دارند و در اصطلاح پرترافیک‌تر هستند. در این گزارش سعی شده‌است براساس اطلاعاتی که سایت الکسا فراهم می‌کند، پرمراجع‌ترین سایت‌های خبری ایرانی معرفی شده و باهم مقایسه شوند.

  • برنده نوبل ادبیات تحصیلکرده مدرسه روزنامه نگاری است

    23 مهر 1394

    خبرنگاران ایران-می‌خواهید برنده نوبل ادبیات شوید؟ به مدرسه روزنامه‌نگاری مینسک در بلاروس بروید. شاهد از غیب رسید: سوتلانا الکسیویچ، برنده جایزه نوبل ادبیات سال 2015 است. مارتا باسلز از گاردین او را این‌طور معرفی می‌کند: «یک نویسنده بلاروس و کسی که کتاب‌های تاریخ شفاهی او صدای هزاران نفر را که موجب انفجار درونی اتحاد جماهیر شوروی شدند را ثبت کرده است.»کتاب‌هایش که به گفته خودش 10 سال طول کشید تا نوشته شوند، بر اساس گفتگوهایی است که با مردم انجام داده است. بیشتر این مردم زن و کودک هستند. کسانی که در بحران‌های دردناکی چون حمله اتحاد شوروی به افغانستان و نشت اورانیوم از نیروگاه اتمی چرنوبیل، زندگی می‌کردند.