4 خرداد 1392

رویکرد آرمان، کیهان و ایران نسبت به انتخابات؛

تحلیل انتخاباتی؛ رصد آماری روزنامه ها قبل و بعد از تعیین صلاحیت ها

4 خرداد 1392

خبرنگاران ایران- سارا محسنی: هفته گذشته ، یک اتفاق مهم درباره انتخابات ریاست جمهوری درایران رخ داد و فهرست نهایی کاندیداها از شورای نگهبان منتشر شد که رد صلاحیت هاشمی و مشایی واکنش های متفاوتی را در جامعه ایجاد کرد. اعتراض به رد صلاحیت این دو فرد در روزنامه های کشور کمتر دیده شد به طوریکه روزنامه آرمان در صفحه نخست خود بعد از اعلام صلاحیت ها بسیار بی تفاوت نسبت به این موضوع گذر کرد اما در فضای رسانه های آنلاین این اعتراض برجسته تر بود.

روزنامه کیهان تخریبی ترین حالت را نسبت به هاشمی در هفته گذشته به خود گرفت و بعد از رد صلاحیت وی گویی نفس راحتی کشید و از شورای نگهبان تشکر کرد.

روزنامه آرمان، بعد از هاشمی توجه ویژه ای در هفته گذشته به «سعید جلیلی» یکی از کاندیداهای اصولگرای ریاست جمهوری داشت .

روزنامه ایران هم در حمایت از مشایی مطالب بسیاری منتشر کرد و بعد از یک روز روزه سکوت نسبت به رد صلاحیت وی ، در چند مطلب از نبود تمام سلایق در انتخابات پیش رو گله کرد.

اخلاق روزنامه نگاری در هر سه این روزنامه که در هفته پیش مورد بررسی قرار گرفتند کم رنگ بود که در متن گزارش به مصداق های آن اشاره شده است.

تحلیل محتوای انتخاباتی روزنامه‌های کشور می‌تواند ابزاری برای سنجش میزان توجه رسانه‌ها به انتخابات، رعایت اخلاق روزنامه نگاری، میزان برجسته کردن کاندیدا‌ها، نحوه پوشش مطالب مربوط به انتخابات و کاندیداها و ... باشد.

سایت خبرنگاران ایران، هر هفته تا روز انتخابات در تاریخ ۲۴ خرداد ۹۲، تحلیلی کوتاه از مطالب سه روزنامه کشور با سه گرایش متفاوت ارائه می‌کند تا هم هر روزنامه در این رابطه به طور کامل رصد شود و هم اینکه تفاوت بین روزنامه‌ها در نحوه پوشش انتخابات تعیین شود.

این هفته(از تاریخ ۲۸ اردیبهشت تا ۲ خرداد ) از بین روزنامه‌های اصلاح طلب، تمام مطالب انتخاباتی روزنامه «آرمان» رصد شده است.

همچنین در بین روزنامه‌های اصولگرا، روزنامه «کیهان» و در بین روزنامه‌های حامی دولت، روزنامه «ایران» که روزنامه دولت است ارزیابی شده است.

نتایج این تحلیل رسانه‌ای به شرح زیر است:

  • چه روزنامه ای، چه تعداد مطلب انتخاباتی؟

در بررسی این سه روزنامه، مطالب انتخاباتی نسبت به هفته قبل از آن از ۳۶۸ مطلب به ۴۱۴ مطلب افزایش پیدا کرده است که نشان از جو کاملا انتخاباتی در روزنامه‌های کشور می دهد.

بررسی این تحقیق مطبوعاتی نشان می دهد که روزنامه «آرمان» بیش از دو روزنامه دیگر به موضوع انتخابات پرداخته است. آرمان با ۱۹۳ مطلب انتخاباتی در یک هفته در صدر این بررسی قرار گرفته است و بعد از آن روزنامه «ایران» با ۱۱۶ مطلب و «کیهان» با ۱۰۵ مطلب قرار دارند. این چهارمین هفته پی در پی است که یک روزنامه با گرایش اصلاح طلبی در صدر میزان مطالب انتخاباتی قرار گرفته است.

  • چه کاندیدایی؟

در این بخش ، تعداد مطالبی که از کاندیداهای ریاست جمهوری در این سه رسانه منتشر شده ، مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که مطالب مربوط یا به نقل از «اکبر هاشمی رفسنجانی» کاندیدای مورد حمایت اصلاح طلبان با ۸۵ مطلب بیشتر از سایر کاندیداها بوده است. با اختلاف زیاد ، «اسفندیار رحیم مشایی» کاندیدای مورد حمایت دولت در جایگاه دوم قرار گرفته است. پررنگ شدن حضور پررنگ تر «سعید جلیلی» در بین کاندیداهای ریاست جمهوری در این هفته قابل توجه است به طوریکه این سه روزنامه ۲۰ مطلب یا به نقل از جلیلی یا درباره او منتشر کرده اند و او در جایگاه سوم قرار گرفته است.

بررسی آماری این سه رسانه نشان می دهد که ۴۰ درصد مطالب منتشر شده درباره مشایی با جهت گیری اطلاع رسانی بوده اند.۴۰ درصد گرایش مثبت داشتند که بیشتر در روزنامه ایران منتشر شده اند ۲۰درصد نیز گرایش منفی داشته اند.

اما بررسی‌های آماری این سه روزنامه درباره هاشمی رفسنجانی نشان می دهد که ۲۸ درصد مطالب گرایش اطلاع رسانی داشته اند. ۲ درصد با رویکر تحلیلی منتشر شده اند.۳۰ درصد منفی و در مقابل ۴۰ درصد مثبت بوده اند که بیشتر مطالب با رویکرد مثبت در روزنامه آرمان منتشر شده است.

  • بررسی مطالب انتخاباتی هر روزنامه

در این بخش از گزارش ، مطالب انتخاباتی هر کدام از این سه روزنامه در هفته گذشته بررسی می شود.

برخی از تیترهای انتخاباتی روزنامه آرمان:

- ﻗﻢ ﻫﻢ ﺑﺎ ﻫﺎﺷﻤﯽ ﺍﺳﺖ
- ﻗﻮﻝ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺍﻣﻨﻴﺖ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﯽ ﺩﻫﻴﻢ
- ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺍﺻﻼﺡ ﻃﻠﺒﺎﻥ ﺑﺮ ﻣﺪﺍﺭ ﺍﻋﺘﺪﺍﻝ
- ﮐﺎﺭﺑﺮﺩ ﺩﻭﮔﺎﻧﻪ ﮐﻠﻤﻪ «ﺭﺟﻞ»
- ﺍﺻﻮﻟﮕﺮﺍﻳﺎﻥ ﻧﻤﯽ ﺗﻮﺍﻧﻨﺪ ﺍﺯ ﻋﻤﻠﮑﺮﺩ ﻫﺸﺖ ﺳﺎﻟﻪ ﺧﻮﺩ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﻨﻨﺪ
- ﻫﺎﺷﻤﯽ ﺗﺎ ﺁﺧﺮ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﯼ ﮐﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﭘﺎﻳﺒﻨﺪ ﺍﺳﺖ
- ﺗﺪﺍﺭﮎ ﺟﺪﻳﺪ ﺗﻨﺪﺭﻭﻫﺎ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﺎﺷﻤﯽ
- انتشار فایل صوتی درباره مشایی
- ﺑﺨﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ ﺍﺯ ﺍﺻﻮﻟﮕﺮﺍﻳﺎﻥ ﺣﺎﻣﯽ ﻫﺎﺷﻤﯽ ﺍﻧﺪ
- محسن رضایی: ﺩﻭﻟﺖ ﮐﺎﻧﺪﻳﺪﺍﯼ ﺟﺪﯼ ﻧﺪﺍﺭﺩ
- ﻫﻮﺍﯼ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺗﯽ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺁﺯﺍﺩ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺍﺳﺖ؟
- ﺷﺮﻳﻌﺘﻤﺪﺍﺭﯼ ﻭ ﻣﺼﺒﺎﺡ ﻳﺰﺩﯼ ﺩﻳﺪﺍﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ
- ﺳﻪ ﺍﻧﺼﺮﺍﻑ ﺑﺮﺍﯼ ﻭﺣﺪﺕ ﺍﺻﻮﻟﮕﺮﺍﻳﺎﻥ
- ﺩﻭﻟﺖ ﺳﺎﺯﻧﺪﮔﯽ ﺑﻪ ﻣﺸﻮﺭﺕ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﻣﯽ ﺩﺍﺩ
- این ۸ نفر
- ﭼﺮﺍ ﺟﻠﻴﻠﯽ ﺑﻪ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺁﻳﺖ ﺍ... ﻣﺼﺒﺎﺡ ﻧﺮﻓﺖ؟
- ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺧﺒﺮ ﺩﺭﻭﻍ ﺳﻔﺮ ﺁﻳﺖ ﺍ... ﻫﺎﺷﻤﯽ ﺑﻪ ﻗﻢ
- ﭘﺎﺳﺦ ﺩﻓﺘﺮ ﺁﻳﺖ ﺍ... ﻫﺎﺷﻤﯽ ﺑﻪ ﻫﺠﻤﻪ ﻫﺎ

ویژگی های روزنامه آرمان در هفته گذشته:

- توجه ویژه روی کاندیداتوری «اکبر هاشمی رفسنجانی»
- نیم نگاهی مختصر به مطالب انتخاباتی «اسفندیار رحیم مشایی» اما توجه خاص تر به «سعید جلیلی» کاندیدای اصولگرا
- توجه نداشتن به ذکر منبع در متن اخبار مخصوصا اخبار کوتاه
- اختصاص سه صفحه سیاسی، به همراه ستون سیاسی صفحه آخر که بیشتر انتخاباتی هستند
- توجه ویژه به انتشار یادداشت از شخصیت های مختلف دانشگاهی و سیاسی

در ادامه به تفکیک ، مطالب انتخاباتی این روزنامه در هفته گذشته بررسی می شود.

- خبرسازان

خبرسازانی که در این روزنامه در یک هفته گذشته مورد توجه قرار گرفتند ، شخصیت‌های سیاسی و احزاب بودند. به طوریکه۴۷ مطلب ، به نقل از این افراد در این رسانه منتشر شده است. در عین حال ۵۶ مطلب انتخاباتی هم بدون نقل قول بوده است که می توان یادداشت‌ها و یا خبرهای کوتاه انتخاباتی را در دسته مطالب انتخاباتی بدون نقل قول جا داد.

همچنین این روزنامه در طول هفته گذشته ، مطالب مربوط به « اکبر هاشمی رفسنجانی» را برجسته کرده است. این مطالب یا درباره این کاندیدا بوده یا نقل قولی از وی منتشر شده و تعداد آن ۴۴ مطلب بوده است. بعد از هاشمی توجه روزنامه آرمان به جلیلی با ۱۱ مطلب قابل توجه است.

- منبع

بیشتر مطالب روزنامه «آرمان» در هفته گذشته بدون نقل منبع بوده است که این موضوع توجه نداشتن این رسانه را به یکی از اصول روزنامه نگاری نشان می دهد. در هفته گذشته ۴۳ درصد مطالب انتخاباتی آرمان بدون ذکر منبع بوده است. ۴۰ درصد مطالب تولیدی این رسانه بوده است و در ۱۶ درصد مطالب منبع ذکر شده که به نقل از سایت‌ها و خبرگزاری‌ها بوده است.

- جهت گیری مطالب

جهت گیری اغلب مطالب انتخاباتی منتشر شده در روزنامه «آرمان»، اطلاع رسانی بوده است به طوریکه ۶۶ درصد مطالب با رویکرد اطلاع رسانی در این روزنامه منتشر شده است اما ۱۱ درصد مطالب انتخاباتی آرمان گرایش منفی داشته است. این بدین معناست که روزنامه آرمان این میزان از مطالب خود را علیه کاندیداهای دیگر یا جریان مخالف اصلاح طلبی اختصاص داده است که به نسبت روزنامه‌های دیگر کمتر بوده است. از سوی دیگر ۱۹ درصد مطالب رویکری مثبت داشته اند که به معنی حمایت از جریان اصلاح طلبی و کاندیدای مورد نظر این روزنامه است. ۲ درصد مطالب آرمان نیز تحلیلی بوده اند.

- نوع مطلب انتخاباتی

روزنامه «آرمان» در هفته گذشته، بیشتر مطالب انتخاباتی خود را در قالب خبر منتشر کرده است. بعد از خبر ، گزارش‌های خبری قرار دارد که در هفته گذشته سهم ۱۵ مطلب را به خود اختصاص داده است. توجه به انتشار یادداشت در این روزنامه بسیار قابل توجه است چراکه در هفته گذشته یعنی ۶ روز کاری ۲۷ یادداشت در این روزنامه با نگاه انتخاباتی منتشر شد.

برخی از تیترهای انتخاباتی روزنامه کیهان

- سرتیم تروریست‌های اجاره‌ای گریم خود را عوض کرد !
- حامیان فتنه ۸۸ باید رد صلاحیت شوند
- فتنه با کدام نقاب برگشت ؟
- اغتشاشگران در دفتر عالیجناب سرخپوش
- شکایت آیت الله! شریعتمداری: دو جریان فتنه و انحراف برای دوئل وارد صحنه شده اند
- «زنده باد بهار» شعار انتخاباتی نیست؟!
- خاتمی می خواست از هاشمی استفاده ابزاری کند
- پیوند فتنه و منافقین برای پروژه ناآرامی ها و جعل حقیقت!

ویژگی های روزنامه کیهان در هفته گذشته:

- سرمقاله های تخریبی «حسین شریعتمداری» مدیرمسئول کیهان علیه کاندیداتوری هاشمی رفسنجانی
- تمرکز بر روی مطالب تخریبی علیه مشایی
- اختصاص سه صفحه به مطالب سیاسی که مطالب انتخاباتی در آنها کم رنگ است
- اختصاص یک ستون انتخاباتی که بیشتر نقل قول های کاندیداها در آن منتشر می شود
- ستون معروف کیهان با عنوان «ستون ویژه» که محور بیشتر خبرهای تخریبی است
- اختصاص بخش طنز «گفت و شنود» به موضوعات انتخاباتی که باز هم تخریبی است
- حمایت نکردن از کاندیدای خاص

بررسی تحلیلی این روزنامه به شرح زیر است:

- خبرسازان

این روزنامه در هفته گذشته، بیشتر مطالب انتخاباتی خود را از قول کاندیداها و شخصیت‌های سیاسی منتشر کرد به طوریکه به ترتیب این دو گروه سهم ۲۶ و ۲۵ مطلب انتخاباتی را داشته اند.

در بین کاندیداهای ریاست جمهوری نیز ، مطالب به نقل یا درباره «اکبر هاشمی رفسنجانی» پررنگ تر از سایرین بوده است که بیشتر به منظور تخریب هاشمی منتشر شده است. بعد از هاشمی ، «سعید جلیلی» و «اسفندیار رحیم مشایی» قرار گرفته اند. محور مطالب منتشر شده درباره سعید جلیلی در این رسانه اطلاع رسانی بوده است و جهت گیری مطالب درباره مشایی منفی بوده است.

- منبع

بررسی این روزنامه نشان می دهد که اغلب مطالب انتخاباتی منتشر شده در این روزنامه در طی هفته گذشته بدون ذکر منبع بوده است. به طوریکه این موضوع ۴۷ درصد مطالب را به خود اختصاص داده است. از سوی دیگر مطالب تولیدی رسانه ۳۷ درصد بوده است درحالیکه ۱۶ درصد مطالب انتخاباتی به نقل از سایت‌ها و خبرگزاری‌ها منتشر شده است.

- جهت گیری

بررسی روزنامه کیهان در هفته گذشته نشان می دهد که جهت گیری انتخاباتی این رسانه در هفته گذشته اطلاع رسانی بوده است. مطالب تخریبی و منفی سهم ۳۹ درصدی داشته اند و مطالب با رویکر مثبت ۲ درصد بوده است.

- نوع مطلب انتخاباتی

بررسی این روزنامه نشان می دهد که سیاست انتخاباتی این رسانه تمرکز بر انتشار «خبر» انتخاباتی است. در هفته گذشته ۹۱ خبر انتخاباتی منتشر شده است.

برخی تیترهای انتخاباتی روزنامه ایران

- آمدن هاشمی باعث بحران جدی در اردوگاه اصولگرايان
- مردم خاطره خوشی از دوران توسعه منهای عدالت ندارند
- مشايي براي تداوم راه احمدي نژاد آمده است
- سیاه نمایی رسانه ملی علیه حامیان دولت
- چگونگي تحقق حماسه بزرگ
- نظارتی که زير سؤال رفت
- آيا برخوردها با حاميان دولت آغاز شده است؟
- زيباكلام: مشايي به تنهايی ۱۰ تا ۱۵ ميليون رأی دارد
- سن امام بيشتر از سن فعلي هاشمي بود!
- علاقمندان بنده و آقای مشايی حوصله کنند
- همه سلایق در اين ۸ نفر خلاصه نمی شود
- حذف یک سلیقه

ویژگی های روزنامه ایران در هفته گذشته:

- سه صفحه (سیاست ، رویداد و حماسه سیاسی) که صفحه حماسه سیاسی کاملا انتخاباتی و دو صفحه دیگر تا حدودی انتخاباتی است.
- انتقاد از نیروی انتظامی و سخنانی احمدی مقدم فرمانده ناجا علیه مشایی در یادداشتی با تیتر «سرداري سر بازي سر سره بازي»
- توجه ویژه به کاندیداتوری مشایی
- سیاست سکوت در روز بعد از اعلام نتایج صلاحیت ها توسط شورای نگهبان و اطلاع رسانی نکردن درباره افردای که صلاحیتشان احراز شد
- توجه به این نکته که همه سلایق در کاندیدای موجود وجود ندارد

بررسی تحلیلی این روزنامه به شرح زیر است:

- خبرسازان

شخصیت های سیاسی در هفته گذشته ، بیش از سایرین مورد توجه این رسانه قرار گرفته و بیشتر مطالب منتشر شده در این روزنامه بعد از مطالب بدون نقل قول، مطالبی به نقل از شخصیت های سیاسی بوده است.

در بین کاندیداهای احتمالی ریاست جمهوری، «اسفندیار رحیم مشایی» بیش از سایرین در این روزنامه برجسته شده است که مرور مطالب مرتبط با این کاندیدا در روزنامه ایران نشان می دهد که بیشتر مطالب در حمایت از مشایی است. این بررسی نشان می دهد ، بعد از مشایی ، هاشمی مورد توجه این رسانه قرار گرفته است .

- منبع

مطالب تولیدی و اختصاصی حجم بیشتر مطالب انتخاباتی این روزنامه در هفته گذشته بوده است به طوری که این روزنامه ۴۱ درصد مطالب تولیدی داشته است. ۲۴ درصد مطالب انتخاباتی در این روزنامه بدون منبع بوده است. ۱۶درصد هم به نقل از سایت‌ها و خبرگزاری‌ها در این روزنامه منتشر شده است.

- جهت گیری

بیشتر مطالب منتشر شده در این روزنامه با موضوع انتخابات دارای جهت گیری اطلاع رسانی بوده است. سهم مطالب منفی و تخریبی ۱۲ درصد بوده است.

- نوع مطلب انتخاباتی

بیشتر مطالب انتخاباتی این روزنامه در قالب خبر منتشر شده است. سهم یادداشت و گزارش خبری در این روزنامه در هفته گذشته ۱۰ و ۸ مطلب بوده است.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • اعلام نتایج ریاست جمهوری تا واکنش ها در شبکه های اجتماعی و تهدید خبرنگاران ایرانی

    25 خرداد 1392

    خبرنگاران ایران-روزنگار ۲۵ خرداد ۱۳۹۲، حاوی مطالبی انتخاباتی با توجه به رویکرد رسانه های اینترنتی است. در این روزشمار فضای سایت های خبری و شبکه های اجتماعی بعد از اعلام نتایج نهایی آرا ریاست جمهوری بررسی و حاشیه های آنها منتشر شده است. خبری درباره انتخابات از باشگاه خبرنگاران که بلافاصله از روی سایت آن رسانه حذف شد مورد توجه قرار گرفته است و از سوی دیگر ادامه واکنش ها به تهدید علیه خانواده خبرنگاران بی بی سی بررسی شده است. این روزنگار همچنین به عکس منتشر شده در یک رسانه اصولگرا که روحانی و احمدی نژاد را در سال های دور در یک ائتلاف نشان می داد توحه کرده است.

  • هک شدن سایت های خبری تا تهدید خبرنگاران ایرانی و مشکلات خبرنگاران خارجی در آستانه انتخابات

    23 خرداد 1392

    خبرنگاران ایران-روزنگار ۲۳ خرداد ۱۳۹۲، حاوی مطالب انتخاباتی با رویکرد به رسانه هاست. در این روزنگار، حضور خبرنگاران خارجی برای پوشش انتخابات پیش رو بررسی می شود. تعداد این خبرنگاران با دوره قبل مقایسه می شود و نظر سازمان گزارشگران بدون مرز و واکنش کیهان به این حضور منتشر می شود. از سوی دیگر خبر هک شدن دسته جمعی چند سایت خبری در این روزنگار منتشر شده است. همچنین این روزها تهدید خانواده خبرنگاران ایرانی شاغل در رسانه های خارج از کشور بیشتر شده که در این روزنگار به آن پرداخته شده است. قطع شدن اینترنت و نظر مخابرات در این زمینه و هک شدن اکانت های گوگل کاربران ایرانی در روزهای نزدیک انتخابات هم بررسی می شود. آخرین نظرسنجی های انتخاباتی منتشر شده در سایت های خبری هم در این روزنگار آورده شده است.

  • خیابان های مملو از پوستر، فعالیت هواداران و حضور خبرنگاران خارجی

    23 خرداد 1392

    خبرنگاران ایران-آخرین روز تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری است. هر شش کاندیدا تنها تا هشت صبح روز پنج شنبه 23 خرداد فرصت تبلیغات دارند. در این تجمع های تبلیغاتی نیروی انتظامی همه مسیر ها را در کنترل داشت به گونه ای که مانع پیشروی هواداران روحانی به خیابان فاطمی شدند. همچنین خبرنگاران خارجی هم برای پوشش این تبلیغات حضور داشتند و لحظات آخرین روز تبلیغات ریاست جمهوری در ایران را ثبت میکردند. برخی از هواداران به محض دیدن این خبر نگاران می گفتند باید دید آیا همین خبرنگاران روز شنبه و بعد از برگزاری انتخابات هم اجازه مانور و فعالیت خواهند داشت یا خیر؟