28 اردیبهشت 1392

رویکرد شرق، رسالت و ایران

تحلیل محتوای روزنامه ها؛ این هفته انتخاباتی تر با تمرکز بر دو کاندیدای اصلی

28 اردیبهشت 1392

خبرنگاران ایران- سارا محسنی: هفته گذشته ، هفته ای پر از مطالب انتخاباتی در روزنامه های کشور بود به طوریکه نسبت به هفته های قبل از آن ،جهش چشمگیری در میزان مطالب مشاهده شده است. ضمن اینکه در هفته گذشته دو نفر از کاندیداها یعنی «اکبر هاشمی رفسنجانی» و «اسفندیار رحیم مشایی» بیش از سایرین در مرکز توجه روزنامه های کشور بودند.

روزنامه های رسالت و شرق که در این تحلیل مورد بررسی قرار گرفته بودند با رعایت درج منبع تمام مطالب انتخاباتی ، این اصل اخلاقی در روزنامه نگاری را رعایت کرده بودند ضمن اینکه مطالب تخریبی و منفی به طور کلی در سه روزنامه شرق، رسالت و ایران به نسبت روزنامه هایی که در هفته گذشته مورد بررسی قرار گرفته بودند کمتر بوده است.

تحلیل محتوای انتخاباتی روزنامه‌های کشور می‌تواند ابزاری برای سنجش میزان توجه رسانه‌ها به انتخابات، رعایت اخلاق روزنامه نگاری، میزان برجسته کردن کاندیدا‌ها، نحوه پوشش مطالب مربوط به انتخابات و کاندیداها و ... باشد.

سایت خبرنگاران ایران، هر هفته جمعه تا روز انتخابات در تاریخ ۲۴ خرداد ۹۲، تحلیلی کوتاه از مطالب سه روزنامه کشور با سه گرایش متفاوت ارائه می‌کند تا هم هر روزنامه در این رابطه به طور کامل رصد شود و هم اینکه تفاوت بین روزنامه‌ها در نحوه پوشش انتخابات تعیین شود.

این هفته(از تاریخ ۲۱ تا ۲۶ اردیبهشت) از بین روزنامه‌های اصلاح طلب، تمام مطالب انتخاباتی روزنامه «شرق» رصد شده است.

همچنین در بین روزنامه‌های اصولگرا، روزنامه «رسالت» نزدیک به حزب موتلفه مورد بررسی قرار گرفته و در بین روزنامه‌های حامی دولت، روزنامه «ایران» که روزنامه دولت است ارزیابی شده است.

نتایج این تحلیل رسانه‌ای به شرح زیر است:

  • چه روزنامه ای، چه تعداد مطلب انتخاباتی؟

در بررسی این سه روزنامه، مطالب انتخاباتی نسبت به هفته قبل از آن از ۲۳۷ مطلب به ۳۶۸ مطلب افزایش پیدا کرده است که نشان از جو کاملا انتخاباتی در روزنامه‌های کشور می دهد.

بررسی این تحقیق مطبوعاتی نشان می دهد که روزنامه «شرق» بیش از دو روزنامه دیگر به موضوع انتخابات پرداخته است. شرق با ۱۴۲ مطلب انتخاباتی در یک هفته در صدر این بررسی قرار گرفته است و بعد از آن روزنامه «رسالت» با ۱۱۷ مطلب و «ایران» با ۱۰۹ مطلب قرار دارند. این سومین هفته پی در پی است که یک روزنامه با گرایش اصلاح طلبی در صدر میزان مطالب انتخاباتی قرار گرفته است.

  • چه کاندیدایی؟

در این بخش ، تعداد مطالبی که از کاندیداهای ریاست جمهوری در این سه رسانه منتشر شده ، مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که مطالب مربوط یا به نقل از «اکبر هاشمی رفسنجانی» کاندیدای مورد حمایت اصلاح طلبان با ۶۲ مطلب بیشتر از سایر کاندیداها بوده است. با اختلاف حدود ۲۰ مطلب ، «اسفندیار رحیم مشایی» کاندیدای مورد حمایت دولت در جایگاه دوم قرار گرفته است. سایر کاندیداها با فاصله زیاد از این دو نفر در جایگاه های بعدی قرار گرفته اند. حمایت و یا حمله به این دو کاندیدا نیز در هفته گذشته به نسبت چهره ساز بودن آن ها زیاد بود.

بررسی آماری این سه رسانه نشان می دهد که ۱۹ درصد مطالب منتشر شده درباره مشایی با جهت گیری اطلاع رسانی بوده اند. ۳۷ درصد گرایش مثبت داشتند که بیشتر در روزنامه ایران منتشر شده اند و ۴۴ درصد نیز گرایش منفی داشته اند که در روزنامه‌های شرق و رسالت به چاپ رسیده اند.

اما بررسی‌های آماری این سه روزنامه درباره هاشمی رفسنجانی نشان می دهد که ۲۴ درصد مطالب گرایش اطلاع رسانی داشته اند. ۲ درصد با رویکر تحلیلی منتشر شده اند. ۲۹ درصد منفی و در مقابل ۴۵ درصد مثبت بوده اند که بیشتر مطالب با رویکرد مثبت در روزنامه شرق منتشر شده است.

  • بررسی مطالب انتخاباتی هر روزنامه

در این بخش از گزارش ، مطالب انتخاباتی هر کدام از این سه روزنامه در هفته گذشته بررسی می شود.

برخی از تیترهای انتخاباتی روزنامه شرق:

- ﻣﻦ ﻳﻚ ﺭﺍﻯ ﺩﺍﺭﻡ
- ﻣﺮﺩﻡ ﻛﺴﻰ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺩﺭﺩ ﻣﻠﺖ ﻣﻰ ﺧﻮﺭﺩ
- ﺩﺭ ﺷﻮﺭﺍﻯ ﻧﮕﻬﺒﺎﻥ ﺑﻴﻦ ﺧﺪﺍ ﻭ ﺩﻧﻴﺎ ﮔﻴﺮ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺍﻳﻢ
- ﺗﺰﻟﺰﻝ «ﭘﺎﻳﺪﺍﺭﻯ»
- ﺟﺰﻳﻴﺎﺕ ﺗﺎﺯﻩ ﺍﺯ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺭﻭﺯ ﺛﺒﺖ ﻧﺎﻡ ﻫﺎﺷﻤﻰ
- ﻧﺎﻣﺰﺩﻯ ﺟﻠﻴﻠﻰ ﻣﻌﺎﺩﻻﺕ ﺍﺻﻮﻟﮕﺮﺍﻳﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺮ ﻫﻢ ﺯﺩ
- ﻓﻀﺎﻯ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺑﻪ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺣﺪﺍﺩ ﻋﺎﺩﻝ
- ﻣﺸﺎﻳﻰ ﻧﺎﻣﺰﺩ ﺍﺣﻤﺪﻱ ﻧﮋﺍﺩ ﺍﺳﺖ ﻧﻪ ﺩﻭﻟﺖ
- ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ ﻫﺴﺘﻪ ﺍﻯ ﻣﻰ ﮔﺬﺍﺭﺩ
- ﻧﺒﺮﺩ «ﺍﻣﻀﺎ» ﺩﺭ ﺑﻬﺎﺭﺳﺘﺎﻥ
- ﺑﺮﺧﻰ «ﻣﺆﺗﻠﻔﻪ» ﺍﻯ ﻫﺎ ﺣﺎﻣﻰ ﻫﺎﺷﻤﻰ ﻫﺴﺘﻨﺪ
- ﻏﺎﻓﻠﮕﻴﺮﻯ ﺳﺎﻝ ۸۸ ﺗﻜﺮﺍﺭ ﻧﻤﻰ ﺷﻮﺩ
- ﺍﻧﺤﺮﺍﻓﻰ ﻫﺎ ﻣﺪﻋﻰ ﺍﻧﺪ ﺍﺯ ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﻜﻢ ﻣﻰ ﮔﻴﺮﻧﺪ
- ﻫﻤﻪ ﺗﺨﻢ ﻣﺮﻍ ﻫﺎﻯ ﺩﻭﻟﺖ ﺩﺭ ﺳﺒﺪ ﻣﺸﺎﻳﻰ
- ﺟﻠﻴﻠﻰ «ﻣﺮﺩ ﺩﺭ ﺳﺎﻳﻪ» ﺍﺻﻮﻟﮕﺮﺍﻳﺎﻥ
- ﺁﻥ ﺗﻤﺎﺱ ﺗﻠﻔﻨﻰ
- ﺭﻭﺯ ﻭﺍﻗﻌﻪ
- ﻏﻠﺒﻪ ﺁﻳﺖ ﺍﷲ ﺑﺮ ﺩﻭﻣﻴﻦ «ﺗﺮﺩﻳﺪ»
- ﺁﻥ ﻣﺮﺩ ﻫﻢ ﻣﻰ ﺁﻳﺪ؟
- ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎﺯﻫﺎﻯ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﭘﺮﺷﻮﺭ

مرور تیترهای انتخاباتی روزنامه شرق در هفته گذشته نشان می دهد بیشتر این تیترها کوتاه با واژه های محدود است که با روتیتر کامل می شوند.

بررسی این روزنامه در طول یک هفته گذشته نشان می دهد که این روزنامه حضور هاشمی رفسنجانی در انتخابات آینده را محور مطالب خود قرار داده است. گفت و گو با فاطمه هاشمی دختر اکبر هاشمی رفسنجانی با تیتر «آن تماس تلفنی»، از مطالبی بود که در سایر سایت های خبری نیز باز نشر شد. این روزنامه از سوی دیگر به کاندیدای دولت یعنی مشایی نیز توجه نشان داده است.

در ادامه به تفکیک ، مطالب انتخاباتی این روزنامه در هفته گذشته بررسی می شود.

- خبرسازان

خبرسازانی که در این روزنامه در یک هفته گذشته مورد توجه قرار گرفتند ، شخصیت های سیاسی و احزاب بودند. به طوریکه ۲۹ مطلب ، به نقل از این افراد در این رسانه منتشر شده است. در عین حال 54 مطلب انتخاباتی هم بدون نقل قول بوده است که می توان یادداشت ها، طنزها و یا خبرهای کوتاه انتخاباتی را در دسته مطالب انتخاباتی بدون نقل قول جا داد.

همچنین این روزنامه در طول هفته گذشته ، مطالب مربوط به « اکبر هاشمی رفسنجانی» را برجسته کرده است. این مطالب یا درباره این کاندیدا بوده یا نقل قولی از وی منتشر شده و تعداد آن ۳۰ مطلب بوده است.

بعد از هاشمی رفسنجانی، این روزنامه به مشایی پرداخته است.

- منبع

بیشتر مطالب روزنامه «شرق» در هفته گذشته به نقل از سایت و خبرگزاری های دیگر بوده است به طوریکه ۶۴ درصد مطالب این گونه بوده اند. ۳۶ درصد مطالب نیز تولیدی بوده اند و مطلب فاقد منبع در این روزنامه مشاهده نشده است که نشان از رعایت پایبندی به درج منبع در این رسانه دارد.

- جهت گیری مطالب

جهت گیری اغلب مطالب انتخاباتی منتشر شده در روزنامه «شرق»، اطلاع رسانی بوده است به طوریکه ۶۶ درصد مطالب با رویکرد اطلاع رسانی در این روزنامه منتشر شده است اما ۱۳ درصد مطالب انتخاباتی شرق گرایش منفی داشته است. این بدین معناست که روزنامه شرق این میزان از مطالب خود را علیه کاندیداهای دیگر یا جریان مخالف اصلاح طلبی اختصاص داده است که به نسبت روزنامه های دیگر کمتر بوده است. از سوی دیگر ۲۰ درصد مطالب رویکری مثبت داشته اند که به معنی حمایت از جریان اصلاح طلبی و کاندیدای مورد نظر این روزنامه است.

- نوع مطلب انتخاباتی

روزنامه «شرق» در هفته گذشته، بیشتر مطالب انتخاباتی خود را در قالب خبر منتشر کرده است. بعد از خبر ، گزارش‌های خبری قرار دارد که در هفته گذشته سهم ۱۹ مطلب را به خود اختصاص داده است. توجه به یادداشت و گفت و گو نیز در این رسانه مشاهده می شود. تعداد گفت و گوهای انتخاباتی این روزنامه ۶ عدد بوده است که میانگین یک گفت و گو در روز را شامل می شود.

برخی از تیترهای انتخاباتی روزنامه رسالت

- هشدار به اصولگرايان
- زاکانی: هاشمي ظرفيت پيروزي ندارد
- بروز فتنه اي سخت تر از ۸۸ با حضور هاشمي در انتخابات
- تکثر کانديدا‌ها بستر ساز حماسه سياسي
- حب جاه و نسبت آن با انتخابات
- جليلي: حوزه رياست جمهوري عرصه شعار و وعده نيست
- عدم کفايت سياسي احمدي نژاد براي مجلس محرز است
- حضور حماسي در انتخابات متضمن امنيت کشور است
- شکل هندسي رقابت انتخاباتي خرداد ۹۲
- جايگاه مشارکت در مردم سالاري ديني
- پايان سليطه گري سياسي

بررسی این روزنامه در هفته گذشته نشان می دهد ، مطالب بلند کلی برای مشارکت در انتخابات در این روزنامه به طور ویژه مشاهده شده است. این روزنامه که نزدیکی با حزب اصولگرای موتلفه دارد در عین حال چند یادداشت از برخی از اعضای این حزب مانند بادامچیان منتشر کرد که به نوعی جنبه حمایتی از هاشمی داشت اما مطالب تخریبی علیه هاشمی نیز در این رسانه در هفته گذشته مشاهده شده است.

مطالب تولیدی این رسانه در هفته گذشته همچنین اندک بوده است.

بررسی تحلیلی این روزنامه به شرح زیر است:

- خبرسازان

این روزنامه در هفته گذشته، بیشتر مطالب انتخاباتی خود را از قول کاندیداها منتشر کرد به طوریکه ۳۶ مطلب انتخاباتی این رسانه به نقل از کاندیداهای ریاست جمهوری بوده است. شخصیت های سیاسی و احزاب در رده بعدی خبرسازان این رسانه قرار دارند.

در بین کاندیداهای ریاست جمهوری نیز ، مطالب به نقل یا درباره «اکبر هاشمی رفسنجانی» و «اسفندیار رحیم مشایی» به یک اندازه منتشر شده است به طوریکه ۱۳ مطلب به نقل ازو یا درباره هاشمی و ۱۳ مطلب هم به نقل و یا درباره مشایی بوده است. جلیلی و لنکرانی هم تا حدودی مورد توجه این رسانه بوده است.

- منبع

بررسی این روزنامه نشان می دهد که اغلب مطالب انتخاباتی منتشر شده در این روزنامه در طی هفته گذشته به نقل از سایت‌ها و خبرگزاری‌ها بوده است، یعنی ۸۲ درصد مطالب تنها از سایت‌های دیگر نقل شده است.سهم مطالب تولید ۱۸ درصد بوده است و این رسانه به مانند روزنامه شرق ، مطالب را بدون درج منبع منتشر نکرده و به این اصل روزنامه نگاری پایبند بوده است.

- جهت گیری

بررسی روزنامه رسالت در هفته گذشته نشان می دهد که جهت گیری انتخاباتی این رسانه در هفته گذشته اطلاع رسانی بوده است. مطالب تخریبی و منفی سهم ۲۷ درصدی داشته اند و مطالب با رویکر مثبت ۸ درصد بوده است.

- نوع مطلب انتخاباتی

بررسی این روزنامه نشان می دهد که سیاست انتخاباتی این رسانه تمرکز بر انتشار «خبر» انتخاباتی است. در هفته گذشته ۱۰۰خبر انتخاباتی از مجموع ۱۱۷ مطلب انتخاباتی منتشر شده است. تنها نقطه قوت این روزنامه بعد از انتشار خبر، انتشار یادداشت های تولیدی از شخصیت های سیاسی مختلف در زمینه انتخابات بوده است.

برخی تیترهای انتخاباتی روزنامه ایران

- حضور حداكثري در انتخابات
- انتخابات، صحنه رویارویی ملت و جبهه ضد ملت
- سن و توان رئيس جمهور مسأله مهمي است
- ولایت پذيري از دولت هاشمي تا دولت احمدي نژاد
- همراهی با ملت برای خلق حماسه بزرگ
- ائـــتلاف های بی سرانـــجام
- اهانت به دولت ناديده گرفتن حقوق ملت ايران است
- اصلاح طلبان و حاميان هاشمی؛ از تقابل تا تعامل
- آدرس غلطي كه مخالفان گفتمان دولت مي دهند!
- پرگار دايره حزب الله دست شما نیست!
- ازهجمه هاشمي تا تاييد رهبري
- همــه سلایق آمدند
- مشایی: عده ای به جای اثبات خود دیگران را نفی می کنند

بررسی روزنامه «ایران» در هفته گذشته نشان می دهد که این روزنامه بیشتر موضوع همراهی احمدی نژاد با مشایی برای ثبت نام در انتخابات را مورد توجه قرار داده است و با گفت و گو و خبر سعی کرده تا این موضوع را کاملا قانونی جلوه دهد. از سوی دیگر تخریب هاشمی نیز مورد توجه این رسانه بوده است.

بررسی تحلیلی این روزنامه به شرح زیر است:

- خبرسازان

مسئولان حکومتی در هفته گذشته ، بیش از سایرین مورد توجه این رسانه قرار گرفته و بیشتر مطالب منتشر شده در این روزنامه بعد از مطالب بدون نقل قول، مطالبی به نقل از مسئولان حکومتی بوده است.

در بین کاندیداهای احتمالی ریاست جمهوری، «اکبر هاشمی رفسنجانی» بیش از سایرین در این روزنامه برجسته شده است که مرور مطالب مرتبط با این کاندیدا در روزنامه ایران نشان می دهد که بیشتر مطالب علیه هاشمی است. این بررسی نشان می دهد ، مشایی به عنوان کاندیدای دیگر ریاست جمهوری و مورد حمایت دولت نیز در این روزنامه مورد توجه قرار گرفته است به طوریکه در هفته گذشته از وی یک گفت و گوی دو صفحه ای منتشر شد.

- منبع

مطالب تولیدی و اختصاصی حجم بیشتر مطالب انتخاباتی این روزنامه در هفته گذشته بوده است به طوری که این روزنامه۶۱ درصد مطالب تولیدی داشته است. ۲۲ درصد مطالب انتخاباتی در این روزنامه بدون منبع بوده است.۱۷ درصد هم به نقل از سایت‌ها و خبرگزاری‌ها در این روزنامه منتشر شده است.

- جهت گیری

بیشتر مطالب منتشر شده در این روزنامه با موضوع انتخابات دارای جهت گیری اطلاع رسانی بوده است. سهم مطالب منفی و تخریبی ۲۰ درصد بوده است.

- نوع مطلب انتخاباتی

بیشتر مطالب انتخاباتی این روزنامه در قالب خبر منتشر شده است. سهم یادداشت و گزارش خبری در این روزنامه در هفته گذشته ۱۰ و ۸ مطلب بوده است.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • اعلام نتایج ریاست جمهوری تا واکنش ها در شبکه های اجتماعی و تهدید خبرنگاران ایرانی

    25 خرداد 1392

    خبرنگاران ایران-روزنگار ۲۵ خرداد ۱۳۹۲، حاوی مطالبی انتخاباتی با توجه به رویکرد رسانه های اینترنتی است. در این روزشمار فضای سایت های خبری و شبکه های اجتماعی بعد از اعلام نتایج نهایی آرا ریاست جمهوری بررسی و حاشیه های آنها منتشر شده است. خبری درباره انتخابات از باشگاه خبرنگاران که بلافاصله از روی سایت آن رسانه حذف شد مورد توجه قرار گرفته است و از سوی دیگر ادامه واکنش ها به تهدید علیه خانواده خبرنگاران بی بی سی بررسی شده است. این روزنگار همچنین به عکس منتشر شده در یک رسانه اصولگرا که روحانی و احمدی نژاد را در سال های دور در یک ائتلاف نشان می داد توحه کرده است.

  • هک شدن سایت های خبری تا تهدید خبرنگاران ایرانی و مشکلات خبرنگاران خارجی در آستانه انتخابات

    23 خرداد 1392

    خبرنگاران ایران-روزنگار ۲۳ خرداد ۱۳۹۲، حاوی مطالب انتخاباتی با رویکرد به رسانه هاست. در این روزنگار، حضور خبرنگاران خارجی برای پوشش انتخابات پیش رو بررسی می شود. تعداد این خبرنگاران با دوره قبل مقایسه می شود و نظر سازمان گزارشگران بدون مرز و واکنش کیهان به این حضور منتشر می شود. از سوی دیگر خبر هک شدن دسته جمعی چند سایت خبری در این روزنگار منتشر شده است. همچنین این روزها تهدید خانواده خبرنگاران ایرانی شاغل در رسانه های خارج از کشور بیشتر شده که در این روزنگار به آن پرداخته شده است. قطع شدن اینترنت و نظر مخابرات در این زمینه و هک شدن اکانت های گوگل کاربران ایرانی در روزهای نزدیک انتخابات هم بررسی می شود. آخرین نظرسنجی های انتخاباتی منتشر شده در سایت های خبری هم در این روزنگار آورده شده است.

  • خیابان های مملو از پوستر، فعالیت هواداران و حضور خبرنگاران خارجی

    23 خرداد 1392

    خبرنگاران ایران-آخرین روز تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری است. هر شش کاندیدا تنها تا هشت صبح روز پنج شنبه 23 خرداد فرصت تبلیغات دارند. در این تجمع های تبلیغاتی نیروی انتظامی همه مسیر ها را در کنترل داشت به گونه ای که مانع پیشروی هواداران روحانی به خیابان فاطمی شدند. همچنین خبرنگاران خارجی هم برای پوشش این تبلیغات حضور داشتند و لحظات آخرین روز تبلیغات ریاست جمهوری در ایران را ثبت میکردند. برخی از هواداران به محض دیدن این خبر نگاران می گفتند باید دید آیا همین خبرنگاران روز شنبه و بعد از برگزاری انتخابات هم اجازه مانور و فعالیت خواهند داشت یا خیر؟