21 اردیبهشت 1392

در آستانه انتخابات ریاست جمهوری در روزنامه ها چه می گذرد

تحلیل محتوای روزنامه ها؛ از جهت گیریها تا خبرسازان انتخاباتی

21 اردیبهشت 1392

خبرنگاران ایران- سارا محسنی: در هفته گذشته در روزنامه های «اعتماد»، «جوان» و «خورشید» بیش از همه «علی اکبر هاشمی رفسنجانی» مورد توجه هر سه روزنامه قرار گرفته است. یافته های این تحقیق همچنین نشان می دهد که روزنامه جوان وابسته به سپاه پاسداران توجه ویژه ای به کاندیداتوری «علیرضا زاکانی» در هفته پیش نشان داده است و از سوی دیگر روزنامه «خورشید» نزدیک به دولت فعلی، سیاست تخریب تمام کاندیداها را پیش گرفته به طوریکه اغلب مطالب انتخاباتی منتشر شده در این رسانه رویکرد تخریبی داشته اند اما توجه به منبع خبری در این رسانه رعایت شده است.

تحلیل محتوای انتخاباتی روزنامه‌های کشور می‌تواند ابزاری برای سنجش میزان توجه رسانه‌ها به انتخابات، رعایت اخلاق روزنامه نگاری، میزان برجسته کردن کاندیدا‌ها، نحوه پوشش مطالب مربوط به انتخابات و... باشد.

سایت خبرنگاران ایران، هر هفته جمعه تا روز انتخابات در تاریخ ۲۴ خرداد ۹۲، تحلیلی کوتاه از مطالب سه روزنامه کشور با سه گرایش متفاوت ارائه می‌کند تا هم هر روزنامه در این رابطه به طور کامل رصد شود و هم اینکه تفاوت بین روزنامه‌ها در نحوه پوشش انتخابات تعیین شود.

این هفته(از تاریخ چهارده تا نوزده اردیبهشت) از بین روزنامه‌های اصلاح طلب، تمام اخبار انتخاباتی روزنامه «اعتماد» رصد شده است.

همچنین در بین روزنامه‌های اصولگرا، روزنامه «جوان» وابسته به سپاه پاسداران مورد بررسی قرار گرفته و در بین روزنامه‌های حامی دولت، روزنامه «خورشید» ارزیابی شده است.

نتایج این تحلیل رسانه‌ای به شرح زیر است:

  • چه روزنامه ای، چه تعداد مطلب انتخاباتی؟

بررسی این تحقیق مطبوعاتی نشان می دهد که روزنامه «اعتماد» بیش از دو روزنامه دیگر به موضوع انتخابات پرداخته است. اعتماد با ۸۹ مطلب انتخاباتی در یک هفته در صدر این بررسی قرار گرفته است و بعد از آن روزنامه «جوان» با ۷۹ مطلب و «خورشید» با ۶۹ مطلب قرار دارند. اما کل مطالب انتخاباتی در این سه روزنامه ۲۳۷ مطلب بوده است.

  • چه کاندیدایی؟

در این بخش ، تعداد مطالبی که از کاندیداهای احتمالی ریاست جمهوری در این سه رسانه منتشر شده ، مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که مطالب مربوط یا به نقل از «علی اکبر هاشمی رفسنجانی» بیشتر از سایر کاندیداها بوده است. در هفته گذشته رسانه های کشور درباره احتمالی کاندیداتوری هاشمی رفسنجانی مطالب بسیار زیادی منتشر کردند که این مطالب بیشتر علیه وی بود ، برخی هم نقل قول های وی را منتشر کردند و تعداد کمی هم در طرفداری از او بود.

همانطور که این نمودار نشان می دهد، اکثر مطالب منتشر شده درباره هاشمی رفسنجانی در این سه روزنامه (البته بیشتر روزنامه های جوان و خورشید) منفی و علیه وی بوده است. البته در این بین روزنامه «اعتماد» علیه وی مطلبی منتشر نکرده و بیشتر سخنان او را در هفته گذشته پوشش داده است.

  • بررسی مطالب انتخاباتی هر روزنامه

در این بخش از گزارش ، مطالب انتخاباتی هر کدام از این سه روزنامه در هفته گذشته بررسی می شود.

برخی از تیترهای انتخاباتی روزنامه اعتماد:

- اخطار انتخاباتي وزير اطلاعات به دو نفر
- جراحي عميق در ساختارهاي اقتصاد كشور
- محمدباقر قالیباف: در سال ۸۸ به احمدي‌نژاد راي دادم
- اکبر اعلمی: مشايي مي خواهدنقش اپوزيسيون را بازي ‌كند
- مخالفت‌ها و انتقاد‌ها همزمان با افزايش احتمال حضور هاشمي بالا گرفت
- اگر اصلاح‌طلبان پايگاهي ندارند چرا برخي نگران كانديداتوري آنها هستند
- صداي اجماع در اردوگاه اصلاح‌طلبان
- عبدالله ناصری: به اجماع رسيدن اصلاح‌طلبان آسان است
- هاشمي : بدون موافقت رهبري نمي‌آيم
- محمد هاشمی: احتمال آمدن آيت‌الله هاشمي بيشتر شده است
- غلبه كانديداهاي ناشناخته بر مشهورين
- احمدي‌نژاد به رييس آتي ستاد انتخابات مشايي نشان خدمت داد

بررسی این روزنامه در طول یک هفته گذشته نشان می دهد که این روزنامه حضور هاشمی رفسنجانی در انتخابات آینده را محور مطالب خود قرار داده است. در تیترهای اصلی این روزنامه در هفته گذشته دو بار به «اکبر اعلمی» از کاندیداهای احتمالی به طور ویژه تر پرداخته شد. ضمن اینکه این روزنامه در آگهی ای که در صفحه نخست خود منتشر کرد، اعلام داشت که آمادگی دارد تا نظرات کاندیداهای ریاست جمهوری را در روزنامه درج کند.

در ادامه به تفکیک ، مطالب انتخاباتی این روزنامه در هفته گذشته بررسی می شود.

خبرسازان

خبرسازانی که در این روزنامه در یک هفته گذشته مورد توجه قرار گرفتند ، کاندیداها بودند. به طوریکه ۲۷ مطلب ، به نقل از کاندیداهای احتمالی ریاست جمهوری در این رسانه منتشر شده است. در عین حال ۲۰ مطلب انتخاباتی هم بدون نقل قول بوده است که می توان یادداشت ها، طنزها و یا خبرهای کوتاه انتخاباتی را در دسته مطالب انتخاباتی بدون نقل قول جا داد.

همچنین این روزنامه در طول هفته گذشته ، مطالب مربوط به «علی اکبر هاشمی رفسنجانی» را برجسته کرده است. این مطالب یا درباره این کاندیدا بوده یا نقل قولی از وی منتشر شده است.

بعد از هاشمی رفسنجانی، این روزنامه در مطالب کوتاه به «مصطفی پور محمدی» نیز پرداخته است که در واقع پوشش دعوای بین دولت و پورمحمدی درباره انتشار برخی از اسناد بوده است.

منبع

بیشتر مطالب روزنامه «اعتماد» در هفته گذشته فاقد منبع بوده اند به طوریکه در ۴۰ مطلب منبعی ذکر نشده است. این روزنامه در هفته گذشته ۲۹ مطلب تولیدی و اختصاصی انتخاباتی داشته است. به نظر می رسد این روزنامه باید به درج منبع توجه نشان دهد.

جهت گیری مطالب

جهت گیری اغلب مطالب انتخاباتی منتشر شده در روزنامه «اعتماد»، اطلاع رسانی بوده است به طوریکه ۶۲ درصد مطالب با رویکرد اطلاع رسانی در این روزنامه منتشر شده است اما ۲۲ درصد مطالب انتخاباتی اعتماد گرایش منفی داشته است. این بدین معناست که روزنامه اعتماد این میزان از مطالب خود را علیه کاندیداهای دیگر یا جریان مخالف اصلاح طلبی اختصاص داده است. از سوی دیگر ۹ درصد مطالب رویکری مثبت داشته اند که به معنی حمایت از جریان اصلاح طلبی و کاندیدای مورد نظر این روزنامه است.

نوع مطلب انتخاباتی

روزنامه «اعتماد» در هفته گذشته، بیشتر مطالب انتخاباتی خود را در قالب خبر منتشر کرده است. بعد از خبر ، گزارش‌های خبری قرار دارد که در هفته گذشته سهم ۱۲ را به خود اختصاص داده است. توجه به یادداشت ، گزارش خبری و حتی طنز انتخاباتی نیز قابل توجه بوده است. تعداد گفت و گوهای انتخاباتی این روزنامه ۵ عدد بوده است که کمتر از یک گفت و گو در روز می شود.

برخی از تیترهای انتخاباتی روزنامه جوان

- نگاهی به عملکرد دولت سازندگی؛ مردم به تکرار دولت تکنوکرات ها رای نمی دهند
- متن کامل نامه انتقادی ۱۵۰ نماینده به هاشمی رفسنجانی
- همسر هاشمی انتخابات را به فضای فتنه برد
- آیت الله آملی لاریجانی: هرکس از مرز قانون عبور کند، از سوی مردم رانده می شود
- خاتمی برای هاشمی دست به دعا شد
- روزگمنام ها در غیاب نام ها
- خاتمی: هاشمی می آید، یونسی: نمی آید
- هاشمی می خواهد هزینه تصمیم خود را به گردن رهبری بیندازد
- زاکانی: تا انتها می مانم، مگر
- انتقاد شدید معاون جلیلی از تیم هسته ای دوران اصلاحات
- دیدار زاکانی با علما و مراجع قم
- هاشمی می داند مردم نگاه خوبی به او ندارند

بررسی این روزنامه در هفته گذشته نشان می دهد ، تیترهای تخریبی علیه هاشمی رفسنجانی به وفور در این روزنامه وابسته به سپاه پاسداران منتشر شده است. از سوی دیگر و از نکات قابل توجه ، اختصاص گزارش ها و خبرهای اختصاصی به «زاکانی» یکی از کاندیداهای ریاست جمهوری در این روزنامه مشهود بوده است. به طور مثال دیدار زاکانی با مراجع تقلید در حالیکه در روزنامه های دیگر بازتاب چندانی نداشت اما در این روزنامه تقریبا نیم صفحه را به خود اختصاص داد.

انتشار گزارش های تفصیلی علیه هاشمی رفسنجانی هم در هفته گذشته در این روزنامه مشاهده شده است.

بررسی تحلیلی این روزنامه به شرح زیر است:

خبرسازان

این روزنامه در هفته گذشته، بیشتر مطالب انتخاباتی خود را بدون نقل قول خاصی منتشر کرد و بعد از آن، مطالب مرتبط با کاندیداها مورد توجه این روزنامه قرار گرفت.

در بین کاندیداهای احتمالی ریاست جمهوری نیز ، مطالب به نقل یا درباره «علی اکبر هاشمی رفسنجانی» بیش از سایرین در این روزنامه منتشر شده که اغلب آنها علیه وی بوده است. بعد از هاشمی رفسنجانی ، «علیرضا زاکانی» مورد توجه این رسانه قرار گرفته است.

منبع

بررسی این روزنامه نشان می دهد که اغلب مطالب انتخاباتی منتشر شده در این روزنامه در طی هفته گذشته به نقل از سایت‌ها و خبرگزاری‌ها بوده است، یعنی ۴۴ مطلب تنها از سایت‌های دیگر نقل شده است. ۲۲ مطلب تولیدی و ۱۳ مطلب فاقد منبع بوده اند. این در مقایسه با دو روزانه دیگر توجه این روزنامه به درج منبع قابل توجه است.

جهت گیری

بررسی روزنامه جوان در هفته گذشته نشان می دهد که جهت گیری انتخاباتی این رسانه در هفته گذشته منفی بوده است یعنی بیشتر مطالبی در این روزنامه با موضوع انتخابات منتشر شده است که علیه کاندیدای خاص و یا علیه جریان خاصی بوده است و به نوعی مطالب تخریبی سهم ۳۷ درصدی در این رسانه داشته است. این رسانه در هفته گذشته ۵ درصد مطالب را در حمایت از جریان خاص یا کاندیدایی خاص منتشر کرده است. سهم مطالب اطلاع رسانی در این رسانه در هفته گذشته ۵۲ درصد بوده است.

نوع مطلب انتخاباتی

بررسی این روزنامه نشان می دهد که سیاست انتخاباتی این رسانه تمرکز بر انتشار «خبر» انتخاباتی است. در هفته گذشته ۶۱ خبر انتخاباتی از مجموع ۷۹ مطلب انتخاباتی منتشر شده است. اما توجه به گزارش‌های خبری روز و همچنین یادداشت نیز مناسب ارزیابی می شود.

برخی تیترهای انتخاباتی روزنامه خورشید

- محمود احمدی نژاد: باید یک رئیس‌جمهور قوی با آرای ۴۰ میلیونی سرکار بیاید
- چرا لنکرانی به سرعت ثبت نام کرد؟
- واکنش حسن روحانی به سخنان وزیر اطلاعات
- ناطق‌نوری به پورمحمدی چه گفت؟
- انتقاد از خلف وعده‌های ولایتی
- انتخابات کنکور نیست داوطلبان شروع نکنید!
- عبدی: مشایی بیاید، مرحله اول، کار تمام است
- ذبح ۲+۳ در دستور کار جامعتین؟
- نماینده مجلس: ضرغامی نان را به نرخ لحظه می‌خورد
- مهندسی انتخابات چالش انتخابات آینده
- دیدار مخفیانه «م. ن» با مشایی
- هاشمی به‌دنبال ایجاد یک قطب انحرافی است
- آیا کاندیدای پایداری جزو ساکتین فتنه محسوب می‌شود؟
- مردم از تکنوکرات‌های بی‌درد عصبانی هستند

بررسی روزنامه «خورشید» در هفته گذشته نشان می دهد که این روزنامه به مانند روزنامه جوان در هفته گذشته علیه هاشمی رفسنجانی مطلب منتشر کرده است اما در عین حال مطالب تخریبی علیه کاندیداهای اصولگرای دیگر نیز داشته است. به طوریکه تخریب پورمحمدی در دستور کار این رسانه بوده است.

بررسی تحلیلی این روزنامه به شرح زیر است:

خبرسازان

شخصیت های مرتبط با احزاب و همچنین شخصیت های سیاسی به همراه نمایندگان مجلس در هفته گذشته در این روزنامه بیشتر از سایرین برجسته شدند.

البته بخشی از مطالب منتشر شده در این روزنامه بدون نقل قول خاصی بودند.

در بین کاندیداهای احتمالی ریاست جمهوری، «علی اکبر هاشمی رفسنجانی» بیش از سایرین در این روزنامه برجسته شده است که مرور مطالب مرتبط با این کاندیدا در روزنامه خورشید نشان می دهد که بیشتر مطالب علیه هاشمی است. این بررسی نشان می دهد ، مشایی به عنوان کاندیدای احتمالی ریاست جمهوری در این روزنامه سهمی ندارد و بیشتر مطالب درباره کاندیداها علیه آنهاست.

منبع

مطالب تولیدی و اختصاصی حجم بیشتر مطالب انتخاباتی این روزنامه در هفته گذشته بوده است به طوری که این روزنامه ۳۴ مطالب تولیدی داشته است. تنها ۵ مطالب انتخاباتی در این روزنامه بدون منبع بوده است. ۳۰ مطلب هم به نقل از سایت‌ها و خبرگزاری‌ها در این روزنامه منتشر شده است.

جهت گیری

بیشتر مطالب منتشر شده در این روزنامه با موضوع انتخابات دارای جهت گیری منفی و تخریبی بوده است و بعد از آن رویکرد اطلاع رسانی با فاصله اندک قرار گرفته است. این بدین معناست که تخریب کاندیداها در این رسانه مورد توجه است.

نوع مطلب انتخاباتی

بیشتر مطالب انتخاباتی این روزنامه در قالب خبر منتشر شده است. به نظر می رسد این روزنامه در ۳۵ روز مانده به انتخابات با توجه به اینکه هنوز کاندیدای مورد حمایت دولت مشخص نشده است مطالب خود را در قالب خبرهای کوتاه منتشر کند.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • اعلام نتایج ریاست جمهوری تا واکنش ها در شبکه های اجتماعی و تهدید خبرنگاران ایرانی

    25 خرداد 1392

    خبرنگاران ایران-روزنگار ۲۵ خرداد ۱۳۹۲، حاوی مطالبی انتخاباتی با توجه به رویکرد رسانه های اینترنتی است. در این روزشمار فضای سایت های خبری و شبکه های اجتماعی بعد از اعلام نتایج نهایی آرا ریاست جمهوری بررسی و حاشیه های آنها منتشر شده است. خبری درباره انتخابات از باشگاه خبرنگاران که بلافاصله از روی سایت آن رسانه حذف شد مورد توجه قرار گرفته است و از سوی دیگر ادامه واکنش ها به تهدید علیه خانواده خبرنگاران بی بی سی بررسی شده است. این روزنگار همچنین به عکس منتشر شده در یک رسانه اصولگرا که روحانی و احمدی نژاد را در سال های دور در یک ائتلاف نشان می داد توحه کرده است.

  • هک شدن سایت های خبری تا تهدید خبرنگاران ایرانی و مشکلات خبرنگاران خارجی در آستانه انتخابات

    23 خرداد 1392

    خبرنگاران ایران-روزنگار ۲۳ خرداد ۱۳۹۲، حاوی مطالب انتخاباتی با رویکرد به رسانه هاست. در این روزنگار، حضور خبرنگاران خارجی برای پوشش انتخابات پیش رو بررسی می شود. تعداد این خبرنگاران با دوره قبل مقایسه می شود و نظر سازمان گزارشگران بدون مرز و واکنش کیهان به این حضور منتشر می شود. از سوی دیگر خبر هک شدن دسته جمعی چند سایت خبری در این روزنگار منتشر شده است. همچنین این روزها تهدید خانواده خبرنگاران ایرانی شاغل در رسانه های خارج از کشور بیشتر شده که در این روزنگار به آن پرداخته شده است. قطع شدن اینترنت و نظر مخابرات در این زمینه و هک شدن اکانت های گوگل کاربران ایرانی در روزهای نزدیک انتخابات هم بررسی می شود. آخرین نظرسنجی های انتخاباتی منتشر شده در سایت های خبری هم در این روزنگار آورده شده است.

  • خیابان های مملو از پوستر، فعالیت هواداران و حضور خبرنگاران خارجی

    23 خرداد 1392

    خبرنگاران ایران-آخرین روز تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری است. هر شش کاندیدا تنها تا هشت صبح روز پنج شنبه 23 خرداد فرصت تبلیغات دارند. در این تجمع های تبلیغاتی نیروی انتظامی همه مسیر ها را در کنترل داشت به گونه ای که مانع پیشروی هواداران روحانی به خیابان فاطمی شدند. همچنین خبرنگاران خارجی هم برای پوشش این تبلیغات حضور داشتند و لحظات آخرین روز تبلیغات ریاست جمهوری در ایران را ثبت میکردند. برخی از هواداران به محض دیدن این خبر نگاران می گفتند باید دید آیا همین خبرنگاران روز شنبه و بعد از برگزاری انتخابات هم اجازه مانور و فعالیت خواهند داشت یا خیر؟