10 اردیبهشت 1392

در همایش منادیان حماسه وزارت ارشاد چه گذشت /حاشیه های یک مراسم دولتی

خط و نشانی دوباره برای روزنامه نگاران در یک جلسه انتخاباتی

10 اردیبهشت 1392

خبرنگاران ایران-بابک موحدی: صبح نهم اردیبهشت ماه و در آستانه یازدهمین انتخابات ریاست جمهوری، در سالن سینمایی وزارت ارشاد همایشی با نام "منادیان حماسه" و با هدف" هم اندیشی در راهبرد انتخاباتی رسانه‌ها" برگزار شد. اما چقدر این همایش به معنای هم اندیشی بود؟ آیا روزنامه نگارانی که به عنوان منادیان حماسه برای حضور در این جلسه دعوت شدند؛ توانستند در این جلسه هم اندیشی،نظرات خود را درباره مسائل پیش روی مطبوعات به ویژه در دوره انتخابات مطرح کنند؟ یا نه فقط مخاطبانی بودند که توصیه های مسئولان وزارت ارشاد یا بهتر بگوییم خط و نشان هایشان را گوش دادند و جلسه را ترک کردند؟

ساعت های اولیه برگزاری مراسم، به طور عجیبی سالن شلوغ بود به حدی که بخشی از جمعیت به سالن طبقه بالا راهنمایی شدند؛ بخشی شان در حاشیه سالن اصلی ایستادند وتعدادی هم روی صندلی های اضافی ای که کنار سالن چیده شده بود؛نشستند. با این حال جا برای نشستن و حتی ایستادن کم بود. با دیدن چنین صحنه ای اولین سوالی که به ذهن هر شرکت کننده ای متبادر می شود این است: این همه آدم برای پوشش خبری این همایش برای کدام سایتها و روزنامه ها به اینجا آمده اند؟ آیا به تعداد آدم های حاضر در سالن،در ایران سایت های خبری و تحلیلی و روزنامه و مجله داریم؟ این همه ازدحام و بی برنامگی از کجاست؟

حیدری، همان مجری معروف صدا و سیما که بیشتر مصاحبه های اختصاصی با احمدی نژاد را در سیما انجام می داد؛ این بار مجری این برنامه شده است. او مسئولان حاضر در همایش را پشت بلندگو اعلام می کند:" معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد، جمعی از اعضای هیات منصفه مطبوعات،نماینده ولی فقیه و ...." اولین سخنران محمد جعفر محمدزاده،معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد است. از حماسه می گوید و دلیل نام گذاری این سال به نام حماسه سیاسی و حماسه اقتصادی و در ادامه از روزنامه نگاران می خواهد در حوزه اقتصادی که او نامش را جنگ تمام عیار اقتصادی می نامد؛ اخبار منفی و مایوس کننده اقتصادی را منتشر نکنند و به جامعه امید و نشاط اجتماعی تزریق کنند.

در همین حال یکی از خبرنگاران حوزه اقتصاد که روی صندلی کناری ام نشسته است؛ زیر لب می گوید:" با وجود تورم،گرانی و گسترش فلاکت اقتصادی چطور می توان نوشت همه چیز آرام است؟"

و بعد معاون مطبوعاتی خطاب به اهالی قلم ادامه می دهد که:" رسانه‌ها باید در خط مقدم مقابله با تحریم در کنار ملت بایستند و با ترویج خودباوری، اتکا به نفس و روحیه مقاومت و تسلیم‌ناپذیری از تبدیل تحریم‌ها به فرصت‌ها سخن بگویند."

و دوباره همان خبرنگار در رد حرف های معاون مطبوعاتی به همکارانش می گوید:" بدون آنکه از ما بپرسند؛ ناممان را منادی حماسه می گذارند.منادیانی که خود در تامین معاش مانده اند و سیاهی ها و دروغ ها را بیش از دیگران می بینند چگونه می توانند از سفیدی ها و خوبی ها بنویسند؟"

و محمد زاده پشت تریبون سخنانش را اینگونه ادمه می دهد:"ممکن است در اظهارات برخی نامزدهای انتخاباتی و هواداران آنها مطالبی در نقد شرایط موجود از جمله شرایط اقتصادی مطرح شود. در انعکاس این گونه نظر‌ات باید مراقب بود که اخبار و تحلیل‌های ما سبقه سیاه‌نمایی و چالش‌های اقتصادی را به خود نگیرد و در نهایت موجبات تضعیف عناصر درون نظام و تقویت جبهه دشمن فراهم نیاورد."

یکی از روزنامه نگاران منتقد با شنیدن اظهارات معاون مطبوعاتی می گوید:" برگزاری چنین همایشی اصلا لازم نبود چرا که با وجود سانسور در مطبوعات، روزنامه نگاران حتی اجازه ندارند واقعیات موجود در جامعه را بیان کنند و از طرفی چندی پیش هم وزارت اطلاعات با دعوت مدیران رسانه ها به آنها ابلاغ کرد که چه بنویسند و چه ننویسند. "

به باور این روزنامه نگار اصلاح طلب این همایش چیزی جز تبلیغات وزیر ارشاد نیست:" گمان می رود شخص وزیر ارشاد هم قصد دارد زمانی کاندیدا شود و گرنه برگزاری چنین همایش پر ازدحامی را نمی فهمم." پس از سخنان معاون مطبوعاتی کلیپی در سالن به نمایش درآمد با این مضمون که تبلیغات انتخاباتی در رسانه ها چگونه باید باشد؟ در این فیلم برخی از اعضای هیات منصفه مطبوعات و صاحبان رسانه ها نظرات خود را بیان کردند . اینکه رسانه ها نباید وعده های نابه جای کاندیداها را بزرگ نمایی کنند.مطبوعات دروغ پراکنی نکنند. به جای تخریب شخصیت ها برنامه های کاندیداها را مورد نقد و بررسی قرار دهند. با تیترهای سیاه،مردم را دچار تشویش نکنند و در میانه فیلم، سرود وطنم پخش شد.

و خبرنگاران خبرگزاری ها برای مخابره اولین خبر از معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد از صندلی های خود بلند شدند و فوری جمعیت ایستاده در سالن روی صندلی های خالی نشستند.

مرتضی آقا تهرانی، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس دومین سخنرانی است که از خبرنگار مسلمان سخن می گوید. خبرنگاری که باید بر اساس معیارهای اسلامی کار کند. وی می گوید:" در انتخابات آتی رسانه‌ها باید از هر اقدام غیر اخلاقی پرهیز کنند."

وی در بخشی از سخنان خود از خبرنگاران گلایه می کند که چرا هر حرفی را انعکاس می دهند. در همین زمان یکی از روزنامه نگاران می گوید:" خود نمایندگان مراقب حرف زدنشان نیستند آن وقت از ما انتظار دارند حرف های شان را ننویسیم. آنها کار خود را می کنند و ما نیز کار خودمان را انجام می دهیم. خب اگر عکسی از نماینده ای در حال چرت زدن در مجلس گرفته می شود آیا تقصیر خبرنگار و عکاس است؟ "

محمد‌حسن رحیمیان نماینده ولی فقیه در بنیاد شهید و امور ایثارگران یکی دیگر از سخنرانان این همایش است.او نقش رسانه‌ها را در عرصه انتخابات بسیار مهم و سرنوشت‌سازمی خواند:" با توجه به تجربه‌ای که از سال 88 داریم رسانه‌ها باید برای خنثی کردن توطئه‌های دشمن تلاش کنند چراکه دشمنان انقلاب اسلامی در انتخابات آتی با تمام قدرت وارد صحنه خواهند شد."

وزیر ارشاد هم که در پایان مراسم به جمع حاضران پیوسته بود در زمان سخن گفتنش خطاب به رسانه ها توصیه کرد که :" همه فعالان عرصه رسانه و مطبوعات باید تلاش کنند تا جهت برگزاری انتخابات پرشور حرکت کنند. چراکه هر چه انتخابات باشکوه‌تر باشد به نفع کشور خواهد بود."

حسینی با بیان اینکه رسانه‌ها نقش بسزایی در عرصه انتخابات می‌توانند ایفا کنند،می گوید: "انتخابات با خود هیجان به دنبال دارد اما در این میان نیازی نیست به این هیجانات دامن زده شود و افراد علیه یکدیگر تحریک شوند."

زمانی که سخنرانی ها به پایان می رسد تعدادی از خبرنگاران و بخشی از جمعیت سالن به بیرون رفته اند و برخی خبرنگاران هم چند نفری و خودمانی و نه رسمی اظهار نظر می کنند. یکی از خبرنگاران می گوید:" این همایش جز تبلیغی بودنش، جلسه ی دوباره ای بود برای خط و نشان کشیدن. مسئولان در آستانه انتخابات یاد رسانه ها افتاده اند."

دانشجویان بی ارتباط با خبر و رسانه در یک همایش رسانه ای

اما این ازدحام و شلوغی عجیب همایش را پرس و جو کردم. خبرنگاری در راهرو و بیرون از سالن در کنار چند عکاس ایستاده است. با او گپی می زنم و از نحوه دعوت او به این همایش می پرسم. می گوید:" روابط عمومی با من تماس گرفت و ضمن دعوتم به این مراسم تاکید کرد که در مراسم هدیه ای به رسم یادبود به خبرنگاران می دهند و فکر می کنم یکی از دلایل شلوغی بیش از حد این مراسم هم به همین دلیل باشد."

این خبرنگار جوان در ادامه به کتاب هایی اشاره می کند که در دست برخی از حاضران جلسه دیده می شود و می گوید:" معمولا جلساتی که وعده هدیه می دهند خبرنگاران زیادی می آیند اما ظاهرا در این جلسه تیر این خبرنگاران به سنگ خورده چرا که خبری از هدیه نفیس نیست."

دختر دیگری که خود را دانشجوی رشته گرافیک معرفی می کند دلیل شلوغی و ازدحام این همایش را اینگونه عنوان می کند:" به ما گفته بودند قرار است نمایشگاه کتاب در این محل برگزار شود و بن کتاب هم به رایگان به دانشجویان می دهند."

اما موضوع به اینجا ختم نمی شود و دانشجوی دیگری نیز این چنین می گوید:" به ما گفتند كه اگر در اين همايش حاضر نشويد براي شما غيبت در كلاس درس رد خواهد شد چون كلاس تعطيل شده و بايد در اين همايش حضور يابيد."

خبرنگار یکی از خبرگزاری ها وقتی از مسئول این دانشجویان دلیل حضور آنان را در مراسمی که به این دانشجویان ربطی ندارد می پرسد؛ اینگونه جواب می شنود:" آوردن دانشجویان به این همایش به دلیل درخواست وزارت ارشاد از دانشگاه بوده و این دانشگاه علاوه بر رشته گرافیك و حسابداری در رشته روابط عمومی نیز دانشجو دارد اما از آنجا كه دانشجویان روابط عمومی صبح ها شاغل هستند و بعدازظهر به دانشكده می آیند به جای آنها دانشجویان حسابداری و گرافیك به همایش تخصصی حوزه رسانه ها آمدند البته این افراد تنها دانشجویان حاضر در جلسه نبودند و بیش از نیمی از سالن را دانشجویان دانشكده های مختلفی پر كرده بود كه به گفته خودشان فعالیت رسانه ای ندارند."

خبرنگاری می گوید:" دلیل دعوت افراد غیر رسانه ای را در این همایش نمی فهمم! چرا وزیر ارشاد و معاونت مطبوعاتی اش سعی در شلوغ کردن سالن داشته اند؟"

هنگام خروج از سالن چندین پوستر تبلیغاتی دیده می شود که روی آنها اصطلاح منادیان حماسه نوشته شده است. اما در شرایطی که مسئولان این همایش برای رسانه ها فقط خط و نشان انتخاباتی کشیدند روزنامه نگاران تا چه حد می توانند منادی و پیام آور باشند ؟

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • برگ‌های مطایبه‌آمیز از تاریخچه ممیزی در روزنامه‌نگاری فارسی

    9 آذر 1394

    خبرنگاران ایران - سعید رازی دوست:اگرچه ممیزی یا سانسور امری است که اعمال آن با طنز، شوخی و مطایبه فاصلهء بسیاری دارد، بررسی خاطره‌های مطبوعاتی نشان می‌دهد در تاریخچه‌ی ممیزی در ایران، برگ‌هایی که خواندن‌شان امروز لبخند بر صورت می‌نشاند یا موجب خنده می‌شود، کم نیست؛ هرچند می‌توان در پس خنده‌های امروزین، بر رنجی که متحملان ممیزی کشیده‌اند گریست.سیدفرید قاسمی از نادر پژوهشگران تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانی، در یکی از جلدهای مجموعهء «صدخاطره از صد رویداد» به نقل خاطره‌هایی می‌پردازد که گهگاه برای مخاطب امروزی خنده‌دار به‌نظر می‌رسد. قصهء تلخ سانسور و ترس، از دیرباز تا فرداها، هرگز از لبخند و تلخند خالی نبوده است و نخواهد بود.

  • خبرنگاران زن و تحصیلکرده ها به شبکه‌های اجتماعی علاقه بیشتری دارند

    20 مهر 1394

    این روزها استفاده از شبکه‌های اجتماعی هر روز در بین خبرنگاران رواج بیشتری پیدا می‌کند اما همه خبرنگاران نسبت به استفاده از این شبکه‌ها نظر مشابهی ندارند، برخی معتقدند استفاده از این شبکه‌ها فایده ای ندارد و اساساً نسبت به آن‌ها نظر مثبتی ندارند. برخی از آن‌ها معتقدند استفاده از این شبکه‌ها برای شهرت شان خوب است و این طور مردم بیشتر با مطالب و تولیدات آن‌ها آشنا می‌شوند.

  • نیوشا،عکاسِ خودآموخته‌ای که جهانی شد

    16 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-نیوشا توکلیان خود را خیلی احساساتی و عاطفی می‌داند: «اگر چیزی قلبم را به درد بیاورد به دنبالش می‌روم تا روایت و قصه آن را بیرون بکشم، حتی اگر الزاماً در اطراف خودم و در حیطه تجربیات زندگی‌ام نباشد.» سال گذشته هم خبرساز شد به خاطر جایزه‌ای که پس داد و از قبولش سرباز زد، جایزه پنجاه‌هزار یورویی بنیاد «فتوژورنالیسم کارمینیک». به خاطر اینکه فکر می‌کرد با پذیرفتن این جایزه اجازه خواهد داد در اثرش دخل و تصرف شود. او به خاطر استقلال حرفه‌ای‌اش از این جایزه گذشت.