25 فروردین 1392

قصه هدیه های تکراری به خبرنگاران ؛ این بار به بهانه انتخابات

زمانی برای کارمندی خبرنگاران

25 فروردین 1392

خبرنگاران ایران -تا زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در ایران خبرنگاران قطعا یکی از خبرساز‌ترین و مهم‌ترین گروه‌های مرجع جامعه خواهند بود. برخی کاندیدا‌ها از روزنامه نگاران خواهند خواست در ستادهای انتخاباتیشان فعال شوند، آن‌ها خوب می‌دانند که رسانه‌ها و خبرنگاران چقدر در زمان انتخابات مهم هستند. برخی روزنامه نگاران پیشنهادهای میلیونی برای کار در اتاق‌های فکر و عده‌ای هم پیشنهادهای متعدد کاری می‌گیرند. تعدادی هم هدیه دریافت می‌کنند. کلا در روزهای نزدیک به انتخابات درایران اتفاقات عجیب وغریب کم نمی‌افتد. البته همیشه هم روزنامه نگارانی هستند که در این بازار داغ جز بازداشت و زندان چیزی نصیبشان نمی‌شود. خلاصه این روز‌ها زمانی است که خبرنگاران در کانون توجه‌اند.

«۴ میلیارد تومان برای خبرنگاران» این خبری بود که در سایت‌ها منتشر شد و مجموع هدیه رئیس جمهور به خبرنگاران را از بودجه عمومی کشور گوشزد می‌کرد. خیلی‌ها نوشتند و پرسیدند آیا به خاطر نزدیک شدن به زمان انتخابات این مبلغ به خبرنگاران پرداخت شده است؟ مبلغی که تنها به کارمندان دولت داده شده است و هیچ صنف غیر دولتی دیگر از آن بهره نبرده است؟ آیا خبرنگاران نباید این مبلغ را دریافت می‌کردند؟ آیا حقوق اندک خبرنگاران و بی‌خبری آنان از قواعد حرفه‌ای موجب دریافت چنین هدایایی می‌شود؟ آیا این مساله استقلال حرفه‌ای آنان را زیر سوال نمی‌برد؟ قواعد و اصول بین المللی و حرفه‌ای در این باره چه می‌گویند؟

خبرنگاران هم مانند کارمندان دولت عیدی گرفتند

قصه هدیه دادن به خبرنگاران قصه جدیدی نیست، مدتهاست روابط عمومی‌ها و برخی حوزه‌های خبری به ویژه در حوزه‌های اقتصادی به خبرنگاران ایرانی هدیه می‌دهند. آن‌ها معمولا با هدف جذب خبرنگاران برای پوشش دادن اخبارشان این کار را می‌کنند و معمولا هم روزنامه‌ها دریافت این هدیه‌ها را برای خبرنگارانشان ممنوع نمی‌کنند. اما از زمان ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد دادن هدیه به خبرنگاران هم انگار شکل تازه‌ای به خود گرفته است. یک بار از سفر خبرنگاران به عنوان هدیه ویژه رئیس جمهور صحبت می‌شود و زمانی هم خبرنگاران برای گرفتن هدیه از رئیس جمهور در مقابل دفتر او به صف می‌شوند. این بار هم آن‌ها درست مانند کارمندان دولت عیدی می‌گیرند در زمانی نزدیک به دو ماه مانده به انتخابات. این در حالی است که دولت در دوره زمامداری خود کمترین توجه را به مسائل صنفی و حقوقی روزنامه نگاران داشته است.

«عیدی خبرنگاران به حساب آن‌ها واریز می‌شود». این گفته «حمید بقایی» معاون اجرایی دولت احمدی‌نژاد است که در روزهای آخر اسفند در جمع خبرنگاران مطرح شد. هدیه ای۴۰۰ هزار تومانی، مانند کارمندان دولت که در سال ۹۲ مبلغ ۴۰۲ هزار تومان عیدی دریافت کردند. در این بین گویا ۹ هزار خبرنگار هدیه گرفتند و برخی از خبرنگاران هم از گرفتن هدیه جا ماندند. در روزهای اخیر گفت‌و‌گوهایی برای شفاف سازی موضوع بر خروجی خبرگزاری‌ها قرار گرفت تا بار دیگر داستان هدیه دادن به خبرنگاران پرحاشیه شود.

«پدرام پاک آئین» مدیرکل مطبوعات داخلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در گفت‌و‌گو با خبرگزاری‌ها می‌گوید: «در پرداخت هدیه احمدی‌نژاد به خبرنگاران ‌‌نهایت سهل‌گیری انجام شده است و هدیه رئیس جمهور به خبرنگاران جامانده هم تعلق می‌گیرد.»

خبرنگارانی این هدایا را دریافت کرده‌اند که از سوی معاونت مطبوعاتی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد به دولت معرفی شده‌اند.

پاک آئین بر خلاف بقایی این هدیه را هدیه روز خبرنگار با وجود گذشت بیش از ۷ ماه از آن عنوان می‌کند و می‌گوید: «هدیهٔ رییس‌جمهور به آن گروه از خبرنگارانی که گواهی اشتغال به کار و شمارهٔ حساب «سیبا» ی آن‌ها در سایت «سمان» مورد تأیید قرار گرفته است، تعلق می‌گیرد و همهٔ خبرنگارانی که علاوه بر اطلاعات شخصی سجلی، تصویر گواهی اشتغال به کار خود را در یک رسانهٔ معتبر و دارای مجوز از هیأت نظارت بر مطبوعات و خبرگزاری‌ها در سامانهٔ سمان ثبت کرده‌اند، در فهرست خبرنگاران مشمول دریافت هدیهٔ رئیس‌جمهور قرار گرفته‌اند.»

قواعد حرفه‌ای چه می‌گویند؟

طبق آیین نامه‌های حرفه‌ای نه تنها خبرنگاران از دریافت هدیه از دولت منع شده‌اند، بلکه حتی از قبول کردن دعوت شام و یا ناهار هم برحذر شده‌اند.

در دانشگاه‌های معتبر روزنامه نگاری رد هرگونه هدیه از سوی خبرنگار جزو نخستین درس‌هایی است که ارائه می‌شودو به دانشجویان این رشته گفته می‌شود خبرنگارانی که هدیه‌، پول یا حق‌الزحمه‌ای از گروه یا افرادی برای پوشش خبری بپذیرند در واقع خودشان را در معرض این اتهام قرار داده‌اند که کارشان یک‌ جور تبلیغات برای آن منبع تلقی شود، چرا که در بهترین حالت هم، آن‌ها خبرنگارانی به حساب می‌آیند که رابطهٔ خیلی نزدیکی با منابعشان دارند، و اخبار آن‌ها را صادقانه پوشش نمی‌دهند.

برای جلوگیری از این موضوع در بسیاری از رسانه‌های معتبر دنیا آئین نامه‌هایی وضع شده است. به طور مثال در یکی از روزنامه‌های آمریکائی آئین نامه‌ای این گونه در این باره وضع شده است: «خبرنگاران حق ندارند هدیه‌هایی که ارزش آن‌ها بیشتر از ۲۵ دلار است را دریافت کنند و اگر این اتفاق بیافتد باید سردبیر مربوطه از این موضوع اطلاع پیدا کند تا این هدیه یا به مرکز مربوطه برگردانده شود و یا به مراکز خیریه داده شود.»

اما در ایران به دلیل نبود انجمن صنفی مستقل روزنامه نگاری، خالی شدن تحریریه‌ها از روزنامه نگاران باتجربه و خلاق، بسته شدن مرتب روزنامه‌های مستقل و بی‌توجهی به قواعد حرفه‌ای و جهانی این حرفه... هر روز خبرهایی از این دست منتشر می‌شود. زمانی خبرنگاران به مناسبت روزی که به نامشان ثبت شده برای هدیه گرفتن به صف می‌شوند و روزی دیگر لابد به بهانه برگزاری انتخابات مانند کارمندان دولت می‌شوند. آیا بعد از انتخابات هم کسی به این خبرنگاران و حقوق صنفی از دست رفته‌شان توجهی خواهد کرد؟

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • برگ‌های مطایبه‌آمیز از تاریخچه ممیزی در روزنامه‌نگاری فارسی

    9 آذر 1394

    خبرنگاران ایران - سعید رازی دوست:اگرچه ممیزی یا سانسور امری است که اعمال آن با طنز، شوخی و مطایبه فاصلهء بسیاری دارد، بررسی خاطره‌های مطبوعاتی نشان می‌دهد در تاریخچه‌ی ممیزی در ایران، برگ‌هایی که خواندن‌شان امروز لبخند بر صورت می‌نشاند یا موجب خنده می‌شود، کم نیست؛ هرچند می‌توان در پس خنده‌های امروزین، بر رنجی که متحملان ممیزی کشیده‌اند گریست.سیدفرید قاسمی از نادر پژوهشگران تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانی، در یکی از جلدهای مجموعهء «صدخاطره از صد رویداد» به نقل خاطره‌هایی می‌پردازد که گهگاه برای مخاطب امروزی خنده‌دار به‌نظر می‌رسد. قصهء تلخ سانسور و ترس، از دیرباز تا فرداها، هرگز از لبخند و تلخند خالی نبوده است و نخواهد بود.

  • خبرنگاران زن و تحصیلکرده ها به شبکه‌های اجتماعی علاقه بیشتری دارند

    20 مهر 1394

    این روزها استفاده از شبکه‌های اجتماعی هر روز در بین خبرنگاران رواج بیشتری پیدا می‌کند اما همه خبرنگاران نسبت به استفاده از این شبکه‌ها نظر مشابهی ندارند، برخی معتقدند استفاده از این شبکه‌ها فایده ای ندارد و اساساً نسبت به آن‌ها نظر مثبتی ندارند. برخی از آن‌ها معتقدند استفاده از این شبکه‌ها برای شهرت شان خوب است و این طور مردم بیشتر با مطالب و تولیدات آن‌ها آشنا می‌شوند.

  • نیوشا،عکاسِ خودآموخته‌ای که جهانی شد

    16 شهریور 1394

    خبرنگاران ایران-نیوشا توکلیان خود را خیلی احساساتی و عاطفی می‌داند: «اگر چیزی قلبم را به درد بیاورد به دنبالش می‌روم تا روایت و قصه آن را بیرون بکشم، حتی اگر الزاماً در اطراف خودم و در حیطه تجربیات زندگی‌ام نباشد.» سال گذشته هم خبرساز شد به خاطر جایزه‌ای که پس داد و از قبولش سرباز زد، جایزه پنجاه‌هزار یورویی بنیاد «فتوژورنالیسم کارمینیک». به خاطر اینکه فکر می‌کرد با پذیرفتن این جایزه اجازه خواهد داد در اثرش دخل و تصرف شود. او به خاطر استقلال حرفه‌ای‌اش از این جایزه گذشت.