16 اسفند 1391

نخستین خبرگزاری زنان ترکیه یک ساله شد

روزنامه نگاری با نوشتار زنانه

16 اسفند 1391

ترجمه از خبرنگاران ایران

آژانس خبری «ژین»(JİNHA) که دفتر آن در استان دیاربکر ترکیه واقع است، اولین خبرگزاری زنانه این کشور محسوب می‌شود. نیروهای شاغل در این خبرگزاری، از تصویربردار تا سردبیر، همگی زن هستند. ویرجینیا وولف گفته بود: «و می‌نویسیم. می‌نویسیم بدون اینکه قضاوت مردان برای‌مان اهمیتی داشته باشد.» خبرنگاران زن دیاربکر هم می‌گویند: «ما داریم زبان رسانه را تغییر می‌دهیم و با این کار فصل جدیدی را در تجارب رسانه‌ای جهان رقم خواهیم زد.»

ده زن در دیاربکر ترکیه گرد هم آمده‌اند و نخستین آژانس خبری زنانه کشورشان را بنیان گذاشته‌اند. در آژانس خبری ژین، از مدیر خبر تا خبرنگار، از تصویربردار تا عکاس، همه نیروها زن هستند. اعضاء این گروه جوان که سن‌شان بین 23 تا 35 سال است، تصمیم گرفته‌اند به اقتدار مردانه حاکم بر عرصه رسانه‌نگاری خاتمه دهند.

خبرگزاری سه زبانه

گزارش‌های آژانس ژین به سه زبان ترکی، کردی و انگلیسی منتشر و پخش می‌‌شود. مدیران خبر بخش‌های ترکی و کردی این خبرگزاری، هزال پکر و هانگول اوزبی، درباره‌ی پروژه‌شان می‌گویند: «هر دوی ما مدت زیادی است که به کار در عرصه اطلاع‌رسانی اشتغال داریم. سطوح متفاوتی مثل خبرنگاری، ویراستاری و مدیریت خبر را هم تجربه کرده‌ایم. هر دو از زمان شروع به کار، زاویه‌ دید زنانه و نسبت به جایگاه زن در رسانه، نگرش ویژه‌ای داشته‌ایم. هر دو نیز بر اساس باورهایمان تلاش‌هایی را صورت می‌دادیم، اما از دو سال قبل تصمیم گرفته‌ایم ایده‌هایمان را به شکل سامانمندتری پیش ببریم. برای شروع کار باید مقدمات زیادی را فراهم و خیلی‌ها را قانع می‌کردیم. کسانی به ما می‌گویند: شما فرشته‌هایی با چانه‌‌های آهنی هستید که از تلاش برای اقناع مخاطب‌تان خسته نمی‌‌شوید.»

این دو عضو ارشد خبرگزاری ژین ادامه می‌دهند: «پیش‌تر، در رسانه‌هایی که کار می‌کردیم، وظیفه نوشتن خبر بر عهده ما بود، اما حرف آخر را مردانی می‌زدند که مسؤولیت سردبیری و مدیریت رسانه‌ را بر عهده داشتند؛ بنابراین جای خالی نوشتار زنانه در خبرگزاری‌ها احساس می‌شد. امروز گروه ما قصد دارد جای خالی زاویه دید و نوشتار زنانه را در دنیای اطلاع‌رسانی پر کند.»

زبان صلح‌آمیز در برابر زبان اقتدارگرا

«رسانه‌ها باعث ایجاد و استحکام سامانه‌های زبانی در جامعه می‌شوند و زبانی که تا کنون توسط رسانه‌ها در حال بازتولید بوده، زبانی است جنسیت‌محور.» این را مدیر بخش ترکی خبرگزاری گفته، می‌افزاید: «ما قصد تغییر این وضعیت را داریم. می‌خواهیم در برابر زبان اقتدارگرا، مردانه و نظامی‌محور حاکم بر رسانه‌ها، که با نیت سمت‌وسو دادن به روان‌شناسی عمومی جامعه مورد استفاده قرار می‌گیرد، زاویه دید زنانه را در دنیای رسانه گسترش دهیم و نه با سطح و رویه مسائل، که با اصل و عمق آنها مواجه شویم. سیاست اصلی ما، نه افتادن در دام درگیری‌های سطحی، که یافتن راهکار بنیادین برای حل مشکلات است.»

دسترسی به اطلاعات موجود بر خبرگزاری ژین فقط برای مشترکان وب‌سایت آن امکان‌پذیر است و عموم مراجعان به آن دسترسی ندارند. دفتر این پایگاه اطلاع‌رسانی در دیاربکر استقرار یافته، چراکه این استان کانون حرکت‌های مربوط به حقوق زنان و مرکز فعالیت اغلب نهادها و انجمن‌های مرتبط با مسائل زنان در کشور ترکیه است.

یک سال پیش از اینکه خبرگزاری ژین در هشتم مارس سال گذشته کار خود را آغاز کند، گروه، نزدیک به یک سال در حال فراهم آوردن مقدمات کار بود. آنها در حوزه‌های خبرنویسی، زبان و اسلوب نوشتن و تکنیک‌های تصویربرداری، بررسی‌های بسیاری انجام داده‌اند و همواره در پی دستیابی به شیوه‌های منحصربه‌فرد هستند.

مدیر بخش ترکی خبرگزاری تأکید می‌کند: «وقتی داشتیم فعالیت‌های مربوط به تأسیس آژانس را پیگری می‌کردیم، به سیاستگذاری در حوزه‌های مربوط به نحوه‌ برقراری رابطه با روزنامه‌نگاران زن و نهادهای مدنی زنان، شیوه‌های ارتباط با زنان و چگونگی گسترش شبکه خبرنگاران‌مان فکر کردیم. با تمام زنانی که می‌توانستند در این مسیر با ما همراهی و همکاری کنند، نشست‌هایی را برگزار کرده، جوانب امر را سنجیدیم و همایشی را هم برگزار کردیم. بعد دوره‌های آموزشی‌ای برای تمام خبرنگاران، تصویربرداران و عکاسانی که می‌توانستند با ما کار کنند برگزار کردیم. از آنجا که می‌خواهیم نوع اطلاع‌رسانی‌مان به دور از زبان مردانه محقق شود، در زمینه جنسیت اجتماعی، آموزش‌های لازم را به همکاران‌مان ارائه دادیم. در مورد تکنیک‌های عکاسی و تصویربرداری هم بروز رویکردهای زنانه را مد نظر داشتیم. از این به بعد زنان مجبور نیستند اخبار مربوط به خود را در صفحه‌های لایی روزنامه‌ها جست‌وجو کنند. در آژانس ما زنان نه جنس دوم‌اند، نه ابزاری برای ایجاد جذابیت‌های جنسی. کار خبرگزاری ما بر چشم‌اندازهای جنسیت اجتماعی مبتنی است.»

خبرگزاری ژین از هشتم مارس سال 2012 کار خود را آغاز کرده و اینکه یک ساله شده است.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • اصول رفتاری روزنامه‌نگاران در اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران-در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.اعلامیه سازمان بین المللی روزنامه‌نگاران(IFJ) درباره اصول رفتاری روزنامه‌نگاران به عنوان یک استاندارد حرفه‌ای برای روزنامه‌نگارانی شناخته می‌شود که در فرایند جمع‌آوری، انتقال، انتشار و اظهارنظر درباره اخبار و اطلاعات در رویدادهای توصیفی نقش دارند.

  • جنگ با دوربین؛ مروری کوتاه بر زندگی رابرت کاپا، عکاس خبری

    15 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- «اگر عکس‌تان خیلی خوب نشده، به این خاطر است که خیلی نزدیک نشده‌اید.» اگر عکاس خبری باشید، احتمالا این جمله را شنیده‌اید. جمله‌ای از «رابرت کاپا» یکی از مهم‌ترین عکاسان خبری جهان که شهرتش را بیشتر از هرچیز مدیون عکس‌هایی است که از پنج جنگ بزرگ قرن بیستم ثبت کرد؛ جنگ داخلی اسپانیا، جنگ دوم چین و ژاپن، جنگ جهانی دوم (بخش اروپایی جنگ)، جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و همین‌طور جنگ اول هندوچین (جنگ استقلال ویتنام از فرانسه). دوستش «جان اشتاین‌بک» ـ نویسنده آمریکایی ـ درباره‌اش نوشته است: « نمی‌توانید جنگ را تصویر کنید،چون جنگ نوعی احساسات است. اما او می‌توانست هول جنگ را در چهره یک کودک به تصویر بکشد.» ۲۲ اکتبر، ۳۰ مهر سالروز تولد رابرت کاپا بود که در ۴۱ سالگی در یکی از آخرین جنگ‌هایی که به‌تصویر کشید، کشته شد.

  • روزنامه‌نگاری که عامدانه و آشکار «بی‌طرفی» را کنار گذاشت

    7 مهر 1394

    خبرنگاران ایران- پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان هفته گذشته برای نخستین بار به آمریکا سفر کرد و یکی از مهم‌ترین سخنرانی‌هایش را در این سفر در مقابل کنگره انجام داد. او در این سخنرانی از چهار شخصیت تاریخی ایالت متحده نام برد که برای دنیای ناامن امروزی می‌توانند منبع الهام باشند؛ «آبراهام لینکلن»، «مارتین لوتر کینگ»، «دورتی دِی» و «توماس مرتن». شیوه‌ای که او در روزنامه‌نگاری آمریکا دنبال کرد، نمونه‌ای مناسب از روزنامه‌نگاری «مدافعه‌گر» محسوب می‌شود؛ سبکی از روزنامه‌نگاری که با کنار گذاشتن عامدانه و آشکار «بی‌طرفی»، عملگرایی و دفاع از اندیشه و عقیده‌ای خاص را سرلوحه خود قرار می‌دهد.