24 خرداد 1390

منشور مونیخ

اصول اخلاقی حرفه روزنامه نگاری

24 خرداد 1390

خبرنگاران ایران-ترجمه ی مهتا پاینده :

منشور مونیخ یا " اصول اخلاقی حرفه روزنامه نگاری"

" بیانیه وظایف و حقوق روزنامه نگاران" متن مرجعی را متشکل می شود که مهمترین اصول اخلاقی حرفه روزنامه نگاری را مشخص می سازد.

این بیانیه که "منشور روزنامه نگاران" نیز نامیده می شود به سال 1971 در شهر مونیخ توسط نمایندگانی از فدراسیون روزنامه نگاران اتحادیه اروپا ، سوئیس و اتریش ، در کنار نمایندگانی از سازمان های بین المللی مختلف تصویب شد.

مطبوعات خبری می خواهد که فعالیت خود را در چهارچوب قوانین این منشور مقرر داشته و می کوشد :

- به سازمان های کوچک به همان اندازه ای بها دهد که به سازمان های بزرگ تر .

- با غرض ورزی نسبت به عقاید سازمانی خاص برخورد نکند.

- با برابری با اطلاعات رفتار کند.

- با انتشار تمام اطلاعات افترا آمیز و در تضاد با متون حقیقی مخالفت کند.

- ماهیت و منبع هر خبری را بررسی کند.

در دورانی که سرویس های خبری متنوع به هر کس اجازه آنرا می دهد تا اطلاعات را بدون هیچ پیگرد یا کنترلی پخش کند، این تلاش ها بخشی از پیش شرط هایی هستند که مطبوعات جدید خواستار تثبیت شان است. با تضمین کنترلی هم ارز با این ضوابط ، مطبوعات جدید هرگز در پخش و انتشار اخبارش دچار شبهه نخواهد شد و بدین طریق به منزله تضمینی برای کل بدنه اش اعم از نهادها و اصحاب رسانه عمل خواهد کرد.

بیانیه وظایف و حقوق روزنامه نگاران

پیش در آمد

حق دسترسی به اطلاعات و آزادی بیان و انتقاد از حقوق بنیادین همه انسان هاست. این حق عموم مردم به دانستن حقایق و عقاید متفاوت از کلیت وظایف و حقوق روزنامه نگاران نشئت می گیرد. مسئولیت روزنامه نگاران درقبال افکار عمومی بر هر مسئولیت دیگری اولویت دارد ، به ویژه در قبال کارفرمایانشان و مقام های دولتی. رسالت روشنگر روزنامه نگاران به ناچار محدودیت هایی دارد که آنها به طور خود انگیخته بر خویش تحمیل می کنند. پس بدین موجب ، موضوع بیانیه وظایف روزنامه نگاران تنظیم می شود. این وظایف تنها زمانی درکل حرفه روزنامه نگاری می توانند مد نظر گرفته شوند که شرایط عملی ، استقلال و شرافت حرفه ای روزنامه نگاران محقق شده باشد. به این ترتیب هدف بیانیه آنچنان که در ادامه می آید تبیین می شود:

بیانیه وظایف

وظایف بنیادی روزنامه نگاران در پژوهش، نگارش و تفسیر رویدادها به شرح زیرند :

1- رعایت حقیقت ، به قیمت تمام عواقب محتمل برای شخص روزنامه نگار ، در چهارچوبی که قانون اجازه آگاهی از آن را به افکار عمومی می دهد؛

2- دفاع از آزادی اطلاعات ، آزادی تفسیر و انتقاد ؛

3- انتشار خبر تنها از منابع موثق یا اگر لازم باشد الحاق شروط و قیود لازم ؛ عدم دخل و تصرف و تغییر در متون و اسناد و جابه جایی اطلاعات اصلی؛

4- عدم بکارگیری روش های غیر عادلانه برای کسب اطلاعات ، عکس و اسناد ؛

5- الزام به رعایت حریم اختصاصی اشخاص؛

6- اصلاح آن دست اطلاعاتی که نادرستی شان اثبات شده است؛

7- اهتمام در حفظ رازداری حرفه ای و اجتناب از افشای منابع اطلاعاتی که محرمانه بدست آمده اند؛

8- منع خویش از سرقت ادبی ، افترا ، هتک حرمت ، اتهامات بی اساس و نیز امتیازاتی که به ازای انتشار یا پنهان سازی اطلاعات دریافت کند؛

9- هرگز حرفه روزنامه نگاری را با کارتبلیغات چی و مبلّغ اشتباه نگیرد؛ هیچ دستورمستقیم یا غیر مستقیمی را از جانب تبلیغات چیان نپذیرد؛

10- از هر فشاری سر باز زده و دستورالعمل های ویرایشی را تنها از افرادی بپذیرد که مسئول ویراستاری هستند. همه روزنامه نگارانی که قابلیت اشتغال به این حرفه را دارند باید خود را موظف بدانند که از اصولی که در بالا آمده است با انضباط شدید تبعیت کنند؛ روزنامه نگاران ضمن به رسمیت شناختن قوانین جاری در هر کشور، در چهارچوب شرافت حرفه ای شان تنها به صلاحیت قضایی صنف شان گردن می نهند و به همین دلیل هرگونه دخالت دولتی و مانند آن را مردود می دانند.

بیانیه حقوق روزنامه نگاران

1- روزنامه نگاران طالب دسترسی آزادانه به تمامی منابع اطلاعات و حق پرسش آزادانه از تمامی وقایع و حقایقی هستند که حوزه عمومی را تحت تأثیر قرار می دهد.محرمانه بودن مسائل عمومی و یا خصوصی نمی تواند تحت هیچ شرایطی در تضاد با پرسشگری روزنامه نگاران قرارگیرد مگر پیرو موارد استثناء خاصی که با ادلّه کاملا روشن تبیین شده باشند.

2- روزنامه نگاران حق امتناع از هر شکل فرمانبرداری را که مغایر با استراتژی کلی شرکت خبری شان باشد دارا هستند ، این استرتژی خود به طور مکتوب در قرارداد کاری روزنامه نگار باید مشخص شده باشد ، مضاف بر این روزنامه نگاران حق امتناع از هرشکل فرمانبرداری را نیز که به صراحت در این استراتژی کلی به میان نیامده باشد، دارا هستند.

3- روزنامه نگاران نمی توانند وادار به ایفای مسئولیتی حرفه ای و یا ابراز عقیده ای شوند که مغایر با عقاید و وجدانشان است.

4- تمام افراد هیئت تحریریه باید در جریان تمام تصمیمات مهمی باشند که به ذات، نظام شرکت خبری مربوطه را تحت الشعاع قرار می دهد.

هیئت تحریریه باید پیش از هر تصمیم قطعی مرتبط با ترکیب مناصب تحریریه مورد شور قرار گیرد: که این شامل استخدام ، عزل ، انتقال و ارتقاء یک روزنامه نگار می شود.

5- با نظر به نقش و مسئولیت یک روزنامه نگار، وی نه تنها حق آنرا دارد که از مزایای میثاق جمعی بهره مند شود بلکه حق دارد که از قرار دادی شخصی که ضامن امنیت جسمانی و روحی او، و نیز درآمدی که متناسب با رسالت اجتماعی وی و متضمن استقلال مادی اش باشد، بهره مند شود.

مونیخ، سال 1971

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • نوآوری‌های خبر‌نگاران در فضای خشونت‌بار مکزیک

    2 آذر 1394

    خبرنگاران ایران- گزارش‌گران محلی مانند اسپینوزا با بزرگ‌ترین خطرات مواجه‌اند. مشکلات اسپینوزا زمانی شروع شد که در سال ۲۰۱۲ یک مقام رسمی دولت به او گفت یا دست از پوشش اعتراضات دانشجویی بردارد یا «به سرنوشت رِجینا دچار می‌شود». که اشاره‌ی او به رجینا مارتینِز گزارش‌گر پروسسو بود که همان سال در خانه‌اش در خَلَپه خفه‌اش کرده بودند. مقامات رسمی مرگ او را به دزدان نسبت دادند اما اسپینوزا و سایر روزنامه‌نگاران معتقد بودند که دلیل قتل او گزارش‌ جرائم است. در ماه مه اسپینوزا تابلویی در بازار اصلی خَلَپه روبه‌روی ادارات دولتی نصب کرد که روی آن نوشته بود «بازار رِجینا مارتینز». هدف از این کار ادای احترام به مارتینز و اعتراض به روند تحقیقات بود.

  • روزنامه‌نگاری روباتی: آینده به سرعت از راه می‌رسد

    3 آبان 1394

    خبرنگاران ایران-روبات ها می توانند از طریق بانک عظیمی از متن های قابل مقایسه‌ که برای تولیدشان هزینه زیادی پرداخت شده است، زبان آموزی کنند. آن ها از راه مقایسه ی گزارش هایی که در طول دهه ها توسط اتحادیه ی اروپا و سازمان ملل تهیه شده‌اند و با صرف هزینه های گزاف توسط انسان به زبان های مختلف ترجمه شده اند، ترجمه به زبان های مختلف را انجام می دهند. وقتی از آنان ترجمه ای درخواست می شود، این ترجمه های از قبل انجام شده را برای یافتن الگوهای مشابه یا بخش‌هایی که بتوانند آنان را به هم وصل کنند، جست وجو می کنند.روبات ها درها را به روی کمپانی‌های جدید خبری خواهند گشود که وقتی نظم اوضاع به هم می‌ریزد، سر میرسند و قادرند فن آوری را آنگونه که مناسب است به کار گیرند.

  • بهشت امن ترکیه برای روزنامه‌نگاران خارجی جهنم می‌شود

    13 مهر 1394

    خبرنگاران ایران-برای سال‌ها ترکیه به‌عنوان بهشت امن روزنامه‌نگاران آزاد و محل و مرکزی باثبات و با فضایی امن برای روزنامه‌نگاران خارجی بود. آن‌ها می‌خواستند حوادث بعد از بهار عربی را پوشش دهند. اما از زمانی که روزنامه‌نگاران خارجی بحران‌های متعدد دولت ترکیه را پوشش خبری دادند و گزارش‌هایی درباره تظاهرات پارک گیزی استانبول در سال 2013 و واقعه نگران‌کننده معدنچیان در سال 2014، نوشتند، مورد تهدید مستقیم قرار گرفتند. مقامات ترکیه درحالی‌که خبرهای قابل‌قبول و قابل استنادی درباره درگیری‌های جنگجویان کرد با نیروهای داعش و دیگر گروه‌های درگیر در عراق و سوریه، وجود داشت، با دستور کتبی، از روزنامه‌نگاران خارجی خواستند که دراین‌باره سکوت کنند.