5 مهر 1391

شرق برای چهارمین بار توقیف شد؛ روزنامه نگاران بیکار شدند

5 مهر 1391

خبرنگاران ایران : روزنامه «شرق» در غروب روز چهارشنبه ۶ مهر ماه در روزهای پاییزی مطبوعات ایران به دلیل انتشار یک کاریکاتور و برداشت عده‌ای از آن به عنوان توهین، برای همیشه غروب کرد و بیش از صد نفر از اعضای فعال در تحریریه و بخش‌های دیگر این روزنامه بیکار شدند. مدیرمسئول بازداشت و کاریکاتوریست هم به دادسرای فرهنگ و رسانه احضار شد.

شرق که از صبح امروز به علت انتشار یک کاریکاتور، مورد حمله شدید رسانه‌های حاکمیت قرار گرفته و به توهین به رزمندگان جنگ متهم شده بود، با تصمیم هیات نظارت بر مطبوعات در یک جلسه ناگهانی و خارج از برنامه، توقیف شد.

مهدی رحمانیان، مدیرمسئول این روزنامه، هم که عصر امروز به دادستانی تهران احضار شده بود، بازداشت شد و هادی حیدری طراح این روزنامه نیز از سوی بازپرس دادسرای فرهنگ و رسانه احضار شده است.

واکنش‌ها به طرح شرق؛ از توضیح طراح تا اتهام زنی وزیر

اتهام توهین به رزمندگان در حالی وارد شده که هادی حیدری طراح کاریکاتور مذکور چنین اتهامی را به شدت رد می‌کند و می‌گوید: «کارتونی که روز سه‌شنبه ۴ مهرماه ۱۳۹۱ با عنوان «چشم‌بندان» در روزنامه شرق منتشر کردم، با سوء‌برداشت عده‌ای، در حال تبدیل به یک مناقشه است.»

«هادی حیدری» در توضیح کوتاهی که منتشر کرد، اضافه می‌کند: «مقصود از این طرح، نشان دادن «جهل» است که عده‌ای در روز روشن در حال بستن چشمان یکدیگرند تا روشنایی آفتاب را نبینند. اگر طراح، بخواهد رزمندگان را به تصویر بکشد، باید لباس جنگ، سلاح جنگ و فضای جنگ را به تصویر بکشد.»

او از همه کسانیکه شبهه‌ای دارند تقاضا کرد تا به دور از جوزدگی‌ها و با لحاظ توضیحات، طرح را مورد بازبینی قرار دهند.

از سوی دیگر «سیدمحمد حسینی»، وزیر فرهنگ و ارشاد هم در گفت‌و‌گوی با خبرگزاری فارس که وابسته به سپاه است، انتشار گسترده این طرح را اینگونه توضیح می‌دهید: «کاریکاتور روزنامه شرق در خارج از کشور و سایت‌های ضد انقلاب مورد استقبال قرار گرفته است.»

وزیر فرهنگ که حمایت از رسانه‌ها بخشی از وظایف وزاتخانه‌اش هست در بخش دیگری از سخنان خود با اتهام زنی به این روزنامه می‌گوید: «امیدواریم این بار هیئت نظارت همراهی کند تا تکلیف این روزنامه که مروج فرهنگ غرب است یکسره شود.»

اما مدیرمسئول روزنامه شرق به این اظهارات پاسخ داد و در خصوص کاریکاتور روز گذشته این روزنامه، با تأکید بر اینکه در این کاریکاتور هیچ نمادی از دفاع مقدس و رزمندگان وجود ندارد، تحلیل‌ها و برداشت‌های صورت‌گرفته درباره این طرح را نادرست و غیر واقعی دانست.

«مهدی رحمانیان» در گفت‌و‌گویی که با ایسنا خبرگزاری دانشجویان داشت می‌گوید: «من ۱۸ ماه سابقه حضور در جنگ دارم و در روزنامه شرق نیز به کرات درباره دفاع مقدس مطلب نوشته‌ایم و هرگز اجازه نمی‌دهم به رزمندگان اهانت شود چون در آن صورت خود من هم مخاطب توهین خواهم بود.»

بازداشت مدیر مسئول، احضار طراح

همچنین مدیرمسئول روزنامه شرق بعد از احضار به دادسرای فرهنگ و رسانه با قرار وثیقه ۵۰ میلیونی روبرو شد که به دلیل اتمام ساعت اداری و قبول نشدن وثیقه به زندان اوین رفت.

یکی از روزنامه نگاران شرق در صفحه فیس بوک خود ماجرا را اینگونه شرح می‌دهد: «آقای رحمانیان ساعت ۹ شب به روزنامه آمد و و خداحافظی کرد و چون وثیقه را قبول نکردند تا شنبه که روال اداری طی شود در بازداشت هستند.»

در عین حال بار دیگر خبرگزاری فارس اعلام کرد که کاریکاتوریست روزنامه شرق هم به دادسرا احضار شد.

این خبرگزاری در گفت‌و‌گویی به نقل از یک منبع آگاه نوشت: «هادی حیدری کاریکاتوریست روزنامه شرق هم به دادسرای فرهنگ و رسانه احضار شده است. اما این فرد تاکنون خود را به دادسرای فرهنگ و رسانه معرفی نکرده است؛ هرچند ممکن است احضاریه به دست او نرسیده باشد. »

اعتراض کاریکاتوریست‌ها

جمعی از کاریکاتوریست‌ها هم عصر امروز به فضاسازی‌های صورت گرفته علیه روزنامه شرق و طرح منتشر شده در آن واکنش نشان دادند و در نامه‌ای نوشتند: «متاسفانه کارتونیست‌ها و کاریکاتوریست‌ها که به حق از متعهد‌ترین و درعین حال آسیب پذیر‌ترین اقشار هنری کشورند و با ناچیز‌ترین دستمزد یا حتی بدون دریافت دستمزد به خاطر اعتقادات و آرمان‌هایشان به فعالیت می‌پردازند در مقاطع مختلف به خاطر برداشت‌های غلط از اثرشان در معرض سخت‌ترین ناملایمات قرار گرفته‌اند. »

در این نامه که به امضای کامبیز درمبخش، جواد علیزاده، جمال رحمتی، فیروزه مظفری، حسین صافی، حسن کریم‌زاده، بزرگمهر حسین‌پور، علی جهانشاهی، ابوالفضل محترمی، کیوان زرگری، کیارش زندی، علی درخشی، امین مویدی، سلمان طاهری، یحیی تدین، سعید نوروزی، محسن ایزدی، مهدی تمیزی، مهدی عزیزی، نعیم تدین، نازنین جمشیدی و امین منتظری رسیده؛ امضاکنندگان تاکید می‌کنند: «هنر کاریکاتور به خاطر ماهیت پیچیده‌اش به‌‌ همان اندازه که در انتقال مفاهیم موفق است به راحتی می‌تواند خواسته یا ناخواسته منجر به سوء برداشتهای بعضا عجیب و حتی خطرناک شود که هرگز مد نظر کارتونیست نبوده است.»

واکنش اعضای تحریریه و روزنامه نگاران

بعد از توقیف روزنامه شرق، برخی از اعضای تحریریه و روزنامه نگاران این روزنامه اصلاح طلب نسبت به این توقیف و بیکاری چند باره خود مطالبی را نوشتند که حکایت از فضای روزنامه‌ای داشت که برای بار چهارم طعم تلخ توقیف را می‌چشید.

یکی از اعضای تحریریه در توصیفی کوتاه در فیس بوک خود نوشت: «جای طناب تا ابد که روی گردن ما نمی‌ماند.»

روزنامه نگار سیاسی این روزنامه هم در این فضا عنوان می‌کند: «ما صفحه‌های روزنامه‌مان را برای فردا بستیم اما دریغ.. روز تلخ...»

او باز می‌نویسید: «و باز این داستان تکراری و باز دل گرفته و بغض فرو خورده من در تحریریه‌ای که گوئی خاک مرگ بر آن پاشیده‌اند. عمرمان در این توقیف‌ها گذشت و دریغ که تمامی ندارد...»

روزنامه نگار دیگری هم به روزنامه نگاری در این دوران اشاره می‌کند: «تقویم روزنامه نگاران پر از غم است. از این غروب‌ها که به توقیف می‌رسد.»

چهارمین توقیف

چهارمین باری است که روزنامه شرق در طول حدود ده سال اخیر از نخستین روز انتشار آن توقیف می‌شود.

نخستین بار، در آستانه انتخابات مجلس هفتم، به دلیل درج نامه سرگشاده نمایندگان متحصن مجلس به آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، این روزنامه به همراه روزنامه یاس نو توقیف شد.

دومین توقیف روزنامه شرق نیز شهریورماه سال ۱۳۸۵ بود که پیش از انتخابات شورا‌ها انجام شد.

سومین توقیف هم در ۱۵ مرداد ۱۳۸۶ اتفاق افتاد که دلیل آن هم انتشار گفت‌و‌گویی با شاعری بود که برخی آن را مشکل دار عنوان کردند.

بیکاری چندباره روزنامه نگاران

بسیاری از اعضای تحریریه روزنامه شرق طعم تلخ توقیف را بار‌ها چشیده بود و اینبار هم بعد از بیش از یک سال و نیم فعالیت بیکار شدند.

برخی از اعضای تحریریه و روزنامه نگاران این روزنامه بعد از خرداد ۸۸ یعنی بعد از انتخابات ریاست جمهوری دوره دهم به زندان افتادند. این روزنامه بیشترین روزنامه نگارانی را داشت که طعم بازداشت و گذراندن در سلول‌های انفرادی بندهای ۲۰۹ اوین، بند عمومی ۳۵۰ یا دو الف سپاه را تجربه کرده بودند.

تحمل کردیم و ماندیم اما تحمل نشدیم

یکی از روزنامه نگاران این روزنامه به خبرنگار ما می‌گوید: «بار‌ها توقیف را به چشم خود دیده بودم اما تجربه اینبار کمی دشوار‌تر از گذشته بود.»

وقتی از او می‌پرسم چرا دشوار‌تر؟ می‌گوید: «اینبار یک سال و شش ماه خودسانسوری شدید را تحمل کردیم و ماندیم اما آن‌ها ما را هیچ‌گاه تحمل نمی‌کنند.»

از خرداد سال ۸۸ تا کنون بیش از ۲۰ روزنامه و هفته نامه مطرح به طور رسمی حکم توقیف دریافت کرده‌اند. خاموش شدن رسانه‌ها در دو سال اخیر البته بیش از ۲۰ مورد است چه رسانه‌هایی که به دلیل وضعیت نامناسب مالی مجبور به توقف انتشار رسانه خود کردند و چه رسانه‌هایی که کمتر شناخته شده بودند و توقیف آن‌ها توسط هیات نظارت بر مطبوعات و یا دادستانی سر و صدایی برپا نکرد.

اما در بین رسانه‌های توقیف شده، روزنامه‌ها و رسانه‌های منتقد و اصلاح طلب بیشترین توقیفی‌ها را داشته‌اند و وضعیت بسیاری از آن‌ها نامشخص است اما از سوی دیگر رسانه‌ای مانند «۹ دی» به مدیر مسئولی «رسایی» نماینده حامی دولت مجلس ایران تنها مدتی بعد از توقیف، مجددا با رایزنی‌ها و چک و چانه‌های صورت گرفته به دکه‌های روزنامه فروشی برگشت.

در بین روزنامه‌های اصلاح طلب در دو سال و نیم اخیر نام روزنامه‌های «کلمه سبز»، «اعتماد ملی»، «روزگار»، «بهار»، «سرمایه»، «حیات نو»، «اندیشه نو»، «اعتماد»، «صدای عدالت» و... هفته نامه‌های «شهروند امروز»، «ایران دخت» و... به چشم می‌خورد. در بین رسانه‌هایی که در دو سال اخیر توقیف شدند تنها روزنامه‌های «آرمان»، «فرهنگ آشتی»، «همشهری» و هفته نامه «نه دی» و «چلچراغ» رفع توقیف شدند و بقیه رسانه‌ها اگر با لغو مجوز برای همیشه از دنیای مطبوعات کشور کنار گذاشته نشده باشند وضعیت نامشخصی دارند.

بیکاری روزنامه نگاران انگار قصه پر غصه‌ای است که هر گز متوقف نمی‌شود و پس از هر توقیف روزنامه نگارانی هستند که تا ماه‌ها طعم بیکاری و بی‌پولی را تجربه می‌کنند. بدون حامی و تنها بدون انجمن صنفی که از آن‌ها حمایت کند، گاهی آن‌ها و وضعیت دشوارشان در میان صحبتهای سیاستمداران پس از توقیف هر روزنامه فراموش می‌شود اما آن‌ها هستند و با سختی روزگار می‌گذرانند.

  • Version imprimable de cet article Version imprimable
  • envoyer l'article par mail envoyer par mail
  • از گشت ارشاد تا تبلیغات زیاد یک روزنامه دولتی و نبود نشریات محافظه کار

    23 آبان 1394

    خبرنگاران ایران- آنچه نمایشگاه مطبوعات امسال را از سالهای گذشته متمایز می‌کند، انصراف تعدادی از مطبوعات و خبرگزاری‌های جناح راست یا مخالف دولت است که پیش از برگزاری نمایشگاه مطبوعات اعلام کردند در آن حضور نخواهند یافت. وقتی در نمایشگاه مطبوعات امسال راه می‌روی خیلی زود نبود این نشریات را متوجه می‌شوی، خیلی‌ها معتقدند این رسانه‌ها و خبرنگارانشان وابسته به نهادهای امنیتی ایران هستند. آنها معمولاً با حضور در نمایشگاه و برگزاری نشستهای انتقادی و شعارهایی علیه دولت و یا در سال های ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد علیه آنچه" فتنه گران "می‌خوانند، فضایی متفاوت را در نمایشگاه به وجود می‌آوردند، فضایی رادیکال که معمولاً به ایجاد تنش بین گروه‌ها و رسانه های منتقد آنان نیز منجر می‌شد.

  • یک بررسی آماری: ایرانی‌ها از کجا خبر می‌گیرند

    11 آبان 1394

    خبرنگاران ایران-با همه‌گیر شدن اینترنت و مخصوصا اینترنت‌های همراه در ایران، دسترسی به منابع خبری آن‌لاین برای گرفتن اطلاعات سریع‌تر شده و آنها در صدر منابع خبری آن دسته از ایرانیانی قرار گرفته‌اند که فعالانه پیگیر اخبار و رویدادها هستند. قطعا در این میان، بعضی منابع خبری از منابع دیگر مراجعان بیشتری دارند و در اصطلاح پرترافیک‌تر هستند. در این گزارش سعی شده‌است براساس اطلاعاتی که سایت الکسا فراهم می‌کند، پرمراجع‌ترین سایت‌های خبری ایرانی معرفی شده و باهم مقایسه شوند.

  • برنده نوبل ادبیات تحصیلکرده مدرسه روزنامه نگاری است

    23 مهر 1394

    خبرنگاران ایران-می‌خواهید برنده نوبل ادبیات شوید؟ به مدرسه روزنامه‌نگاری مینسک در بلاروس بروید. شاهد از غیب رسید: سوتلانا الکسیویچ، برنده جایزه نوبل ادبیات سال 2015 است. مارتا باسلز از گاردین او را این‌طور معرفی می‌کند: «یک نویسنده بلاروس و کسی که کتاب‌های تاریخ شفاهی او صدای هزاران نفر را که موجب انفجار درونی اتحاد جماهیر شوروی شدند را ثبت کرده است.»کتاب‌هایش که به گفته خودش 10 سال طول کشید تا نوشته شوند، بر اساس گفتگوهایی است که با مردم انجام داده است. بیشتر این مردم زن و کودک هستند. کسانی که در بحران‌های دردناکی چون حمله اتحاد شوروی به افغانستان و نشت اورانیوم از نیروگاه اتمی چرنوبیل، زندگی می‌کردند.